خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: بهداشت و درمان - عمومي

بروز سنگ‌هاي صفراوي در افراد چاق و بي‌تحرک، زنان مصرف کننده قرص‌هاي ضد بارداري، مبتلايان به بيماري‌هاي کبدي و مرض قند شايع‌تر است.

به گزارش سرويس بهداشت و درمان ايسنا - منطقه علوم پزشکي تهران، كيسه صفرا، مايعي به نام صفرا که توسط کبد ساخته مي‌شود را ذخيره مي‏كند. مجاري صفراوي، اين مايع را به روده كوچك منتقل مي‌کنند جايي كه صفرا كمك به هضم چربيها مي‏كند. اگر مواد شيميايي كه صفرا را مي‏سازند نامتعادل شوند، سنگها شكل مي‌گيرند. اگر سنگها به طرف خارج كيسه صفرا حركت كنند معمولاً باعث درد يا عفونت مي‏شوند.

طبق مطالعات مرکز تحقيقات گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکي تهران، هر كس مي‏تواند مستعد ابتلا به سنگ‌هاي صفراوي باشد. اما در زناني که چند زايمان داشته‌اند، سابقه ابتلا در اقوام درجه يك، افراد چاق، کساني که چربي و کالري زيادي دريافت مي‌کنند، کساني که وزن خود را سريع كم مي‏كنند، زناني كه قرص ضدحاملگي حاوي استروژن مصرف يا درمان هورموني جانشين دريافت مي‏كنند، افراد مسن و بي تحرک، مصرف كنندگان بعضي داروها مثل كلوفيبرات و بعضي آنتي‌بيوتيكها مثل سفترياكسون، مبتلايان به بيماريهاي كبدي و مرض قند، اين بيماري شايع‌تر است. استعمال دخانيات خطر ابتلا به سنگ صفراوي را بيشتر مي‏كند.

علائم سنگهاي صفراوي از بي‌علامتي تا يك درد ناتوان كننده تغيير مي‏كند اما درد خفيف تا شديد در بالاي شكم، درد معمولاً شديد و طولاني بوده و اغلب براي تسكين آن نياز به تزريق مسكن وجود دارد، تب و لرز، تهوع و يا استفراغ، دردهاي شديد بالاي شكم كه انتشار به پشت داشته و بيش از 30 دقيقه طول بکشد شايع‌ترين علت شکايت و مراجعه به پزشک در سنگ‌هاي صفراوي است.

سنگ صفراوي ممكن است در رايوگرافي با اشعه ايكس كه براي منظور ديگري انجام شده كشف شود يا اينكه علائم شما، پزشكتان را مشكوك به وجود سنگ صفراوي كند. دراين صورت پزشك ممكن است يكي از روشهاي زير را پيشنهاد دهد.

اولتراسوند: امواج صوتي براي ايجاد تصاويري از كيسه صفرا و مجاري آن بكار مي‏رود. 8 ساعت قبل از سونوگرافي شكم، نبايد غذا ميل شود. در حالت ناشتا صفرا در كيسه صفرا تجمع يافته و سبب اتساع آن مي‏شود و در اين شرايط ديدن سنگ و يا مواد ديگر راحت‏تر صورت مي‏گيرد.

ERCP روشي است كه با اندوسكوپ هاي مخصوص انجام شده و بعد از تزريق ماده حاجب از مجاري صفراوي عكسبرداري مي‏شود. اين وسيله مي‏تواند سنگ و ساير علل انسداد در مجاري صفراوي مشخص كند.

تجويز عكس از سينه، آزمايشات سرمي و الكتروكارديوگرافي، ممكن است براي رد ساير مسائل احتمالي انجام شود.

سنگهاي صفراوي در صورتي درمان مي‏شوند كه علامت داشته باشند، بعضي اوقات ممكن است پزشكتان صرفاً بخواهد وضعيت بيمار را به طور مداوم تحت نظر قرار دهد. ساير روش هاي درمان شامل دارو درماني، ERCP و اسفنكتروتومي و جراحي است.

ممكن است داروي خوراكي براي از بين بردن بعضي از انواع سنگهاي كوچك داده شود. اما براي دارو درماني وقت لازم است تا اثر داروها ظاهر شود. وسنگها ممكن است بعد از قطع دارو مجدداً ايجاد شوند. درمان دارويي براي افراديكه نمي‏توانند جراحي شوند مفيد است.

ERCP و اسفنكتروتومي براي تخليه سنگهاي مجاري صفراوي ممكن است به تنهايي انجام شده يا بعد از آن، عمل جراحي براي برداشتن كيسه صفرا انجام شود.

جراحي اغلب براي برداشتن سنگهاي صفراوي و كيسه صفرا انجام مي‏شود. در حال حاضر بهترين انتخاب براي بيمار مبتلا به سنگ علامتدار كيسه صفرا در ايران عمل جراحي باز است و چنانچه توسط جراحي متخصص انجام شود بي‏خطر و مؤثر است.

برداشتن كيسه صفرا از طريق لاپاراسكوپي با ايجاد چند سوراخ كوچك بر روي پوست براي مشخص كردن و برداشتن كيسه صفرا انجام مي‏شود. با اين روش معمولاً سنگهاي مجاري صفراوي را نمي‏توان تخليه كرد. درد و زمان بستري بعد از عمل در اين روش كمتر است.

جراحي باز كيسه صفرا شامل يك برش بزرگتر براي برداشتن كيسه صفرا و همچنين براي برداشتن سنگهاي داخل مجاري صفراوي بوده و مؤثرتر است.

براي كم كردن خطر ابتلاي به سنگ صفراوي پرهيز از خوردن غذاي چرب حاوي کلسترول، حفظ وزن متعادل، انجام تحرک بدني، استفاده از سبزيجات و ميوه هاي تازه در رژيم غذايي، عدم استفاده از دخانيات و الکل ضروري است. همچنين براي جلوگيري از عود مجدد سنگ هاي صفراوي محدود کردن مصرف گوشت و لبنيات پر جربي توصيه مي شود.

انتهاي پيام