• شنبه / ۶ خرداد ۱۳۹۱ / ۰۸:۳۷
  • دسته‌بندی: لرستان
  • کد خبر: 91030603325
  • منبع : نمایندگی لرستان

/گزارش/

ادبیات بومی لرستان، اسطوره ادبیات ملی

ادبيات بومي لرستان

فرهنگ و ادبیات بومی ما بزرگترین گنجینه ارزشمندی است که از نیاکان ما به جا مانده و در اين بين ادبیات بومی لرستان در زمره این گنجینه فرهنگی قرار دارد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، منطقه لرستان، مردم لرستان اغلب دارای ذوق ادبی، طبع و قریحه ادبی می باشند و با وجود آن که به پای شاعران بزرگ ایران زمین نمی‌رسند ولی با در نظر گرفتن جمیع جهات وهمه شرایط، خواننده از خواندن آثار ادبی آنها سرمست و مسحور فصاحت و بلاغت آن‌ها می‌شود.

یک شاعر لرستانی در خصوص طبع آزمایی ادبیات نویسان لرستان و بارزترین مضمون‌های آثار آنها به خبرنگار ایسنا گفت: ادبیات بومی لرستان نیز به موازات ادبیات معاصر از حیث موضوع، تعدد مضامین داشته است اما وجه غالب مضمون شعر فلکور ما را می‌توان تنزل دانست؛ بخش عمده‌ای از ادبیات بومی لرستان به ویژه اشعار سرایندگان محلی تحت تاثیر دو منبع فیاض گرانقدر آیات قرآن مجید و احادیث است.

خاطره خاتون جلدانی افزود: ظرفیت‌های فراوان و شگرفی در گویش لری و لکی وجود دارد که موجب ترغیب شاعران ونویسندگان می‌شود؛ جدای از بار موسیقیایی که در زبان لکی و در گویش لری وجود دارد می‌توان به صورت‌ها و ساخت‌های دیگر این زبان و گویش نیز اشاره کرد که قابلیت‌های فوق العاده‌ای دارد.

وی ادامه داد: بنابراین قابلیت‌های زبان و مجال کشف و شهود در آن و همچنین تعهد و توانایی این شاعران به زبان مادری شان من و دیگر شاعران این حیطه را به این بستر کشانده است.

این شاعر در خصوص جایگاه ادبیات بومی استان بیان کرد: جایگاه ادبیات بومی استان خود بستر تحقیق و نیازمند مجال گسترده‌تری است اما به جرأت می‌گویم که آثاری در ادبیات بومی لرستان در دسترس است که شانه به شانه آثار ادبی فارسی می‌زند.

خاطره خاتون جلدانی با انتقاد از نقد ادبیات بومی استان تصریح کرد: ادبیات ژانرهای مختلفی دارد که متاسفانه ادبیات بومی ما در حیطه شعر پویاتر است یعنی چندان داستان لکی یا لری نداریم و حتی اگر وجود دارند آنقدر نیست که به چشم بیایند؛ در حوزه نقد آثار نیز ما با این کمینه مواجهیم اما خوشبختانه در دهه هفتاد که سرزمین شاعران بی کتاب((لرستان)) دست به چاپ شعر زده است، شاهد شکل گیری نقد ادبی هرچند کمرنگ هستیم.

وی با اشاره به این‌که یکی از عناصر تقویت ادبیات استان، نقد مستمر و توانمند است، اضافه کرد: متولیان فرهنگی می‌بایست بستری را فراهم کنند که پای منتقدان به عرصه بررسی ادبیات بومی با دید انتقادی باز شود.

این شاعر لرستانی با اشاره به سرایت فرهنگ تهرانی از مشروطه به بعد به شکل تقسیم سلولی در تک تک فرهنگ‌های موزاییکی ایران، اذعان کرد: به دلیل بسترهای آکادمیک و نیز نداشتن رسم الخط بومی و تمهیدات سازمانی در حیطه جانبخشی به این گونه ادبیات، ما در بسیاری از آثار بومی خود با ترجمه شعرهای کلاسیک ادبیات فارسی مواجه هستیم.

جلدانی ادامه داد: اما در کنار این ترجمه نویسی ما شعر متعهد به زیر ساخت‌های فرهنگی خود کم نداریم که در جای خود قابل تقدیر است.

وی با اشاره به مشکلات متعدد ادبیات بومی استان خاطرنشان کرد: نداشتن رسم الخط و نیز عدم شکل گیری ترجمه آثار بومی و همچنین نبود دغدغه انقلاب ادبی در میان شاعران خلاق یا نبود دغدغه جریان سازی در میان شاعران بومی از اعم آسیب شناختی این پروسه است.

این اهل قلم با تاکید بر این‌که کم لطفی مسوولان، کم کاری شاعران و محققان این حیطه معضلات ادبیات بومی استان را مزین کرده است، در خصوص عدیده مشکلات شاعران و نویسندگان لرستان اذعان کرد: نداشتن رسم الخط عمده مشکل این نویسندگان است چرا که برخی از صامت‌ها به رسم الخط فارسی مبدل نمی‌شوند هرچند تمهیداتی در این حیطه در حال شکل گیری است.

وي يادآور شد: یکی از بزرگترین آسیب‌هایی که گویش شناسی ایرانی از آن رنج می‌برد کمبود منابعی است که اطلاعات کافی در ‌مورد پیشینه این گویش‌ها در اختیار می‌گذارند. عدم وجود نظام نوشتاری به اکثر زبان‌ها و لهجه‌های ایرانی، در کنار سنت رایج انتقال(( شفاهی )) آداب و سنن محلی در طول تاریخ باعث شده برخی کهن‌ترین اقوام ایرانی(مانند قوم لر) علی‌رغم حضور دیرپای خود در پهنه ایران، فاقد تاریخ مدون و منظمی از سیر تکوین و تحول زبان‌های خود باشند!

یکی از شاعران لرستانی نيز مي‌گويد: مضمون‌های ادبیات بومی لرستان با ادبیات ملی ایران چندان تفاوتی ندارند اما مرثیه‌های بومی، عشق، دین و مذهب به خصوص اهل بیت جایگاه خاصی در ادبیات بومی ما دارد.

اسد فرهمند با اشاره به این‌که زبان‌های بومی لرستان ویژگی‌های مهمی دارند، افزود: زبان‌های بومی لرستان بدون داشتن یک رسم الخط و تنها از طریق سینه به سینه به نسل‌های بعد منتقل شده و تاکنون ماندگار مانده‌اند و این مهم یکی از بزرگ‌ترین خصیصه‌های آن‌ها است.

وی ادامه داد: بزرگترین ویژگی زبان لکی ترکیب سازی آن است به طوری که با گذشت زمان به روز می‌شود؛ این زبان قدرت پذیرش و هضم واژگان زبان‌های دیگر را در خود دارد.

این شاعر لرستانی در ستایش زبان لکی اذعان کرد: لکی زبانی بسیار غنی از نظر واژگان، تصاویر و مفاهیم برای سرایش شعر و نوشتن در معنای عام است.

اسد فرهمند اضافه کرد: به طور مثال شعر شعرای پیشین لرستان و آثار به جا مانده از شاعران گمنام که هم اکنون برسر زبان‌های مردم است، مصداقی بر ادعای مذکور است.

وی در خصوص شناخت ادبیات بومی استان توسط مردم عامه یادآوری کرد: متاسفانه ادبیات بومی لرستان در گمنامی محض به سر می‌برد و این موضوع در وهله اول ناشی از کم کاری هنرمندان و بزرگان ادب و در مرحله دوم به متولیان فرهنگی بر می‌گردد.

این شاعر اظهار کرد: در این‌که خیلی از کشورهای پیشرفته و توسعه یافته جهان برای افسانه‌های خود فیلم وسریال‌های درخور شأن با هزینه‌های هنگفت می‌سازند، یک فرهنگ ناب و ایرانی اصیل به نام فرهنگ و ادبیات بومی لرستان در حال نابودی و فراموشی است و نیاز به همراهی مسوولان و دلسوزان فرهنگ و ادبیات لرستان دارد.

وی با تاکید بر این‌که از بین رفتن یک واژه مساوی مرگ بسیاری از انسان‌ها است، اضافه کرد: ادبیات بومی لرستان در سه بخش خلاصه می‌شود؛ ادبیات لری، لکی و ادبیات بختیاری.

فرهمند گفت: با توجه به ارتباط انجمن‌های ادبی، ادارات ارشاد، برگزاری کنگره‌ها و شب‌های شعر ادبیات بومی لرستان تا حدودی برای هم استانی‌ها شناخته شده است، اما متاسفانه در سطح کشور فقر شناساندن ادبیات بومی استان به وضوح مشخص است به خصوص در زمینه ادبیات لکی!

وی افزود: نبود یک مرجع ویژه برای تصمیم گیری و عدم مدیریت ادبیات بومی استان بزرگترین مشکل کنونی این حیطه است چرا که مسوولان فرهنگی درگیر وجوه مختلف هنر هستند، نه فقط ادبیات.

این شاعر لرستانی ادامه داد: بسیاری از شاعران و نویسندگان تحقیقات مفصلی در زمینه شعر بومی، الفبا و رسم الخط انجام داده‌اند ولی به خاطر نداشتن مرجع خاص برای مدیریت، بسیاری از کارها به صورت موازی کاری و در عرض هم انجام می‌گیرد.

فرهمند درخصوص جایگاه نقد ادبیات بومی استان اظهار کرد: نقدهایی که در زمینه ادبیات بومی استان انجام می‌شود به صورت انجمنی و بسیار محدود است و بیشتر شکل و ظاهر شعر و نوشته‌ها را در بر می‌گیرد؛ نقدهای علمی و دانشگاهی در این زمینه کمتر صورت گرفته مگر در بستر مقالات کنگره‌ها و یا پایان نامه‌های دوره‌های ارشد و دکتری.

وی گفت: متاسفانه خود من به عنوان یک شاعر مشخصه خاصی را در زمینه نقد ادبیات بومی لرستان نمی‌شناسم و این یعنی مصیبت ادبی که در حال احتضار است.

این شاعر با اشاره به این‌که ادبیات بومی هر استان نمادی از فرهنگ آنجاست، افزود: فقط ادبیات توانایی انتقال مفاهیم، قدرت تاثیر گذاشتن و معرفی فرهنگ یک منطقه را ندارد بلکه رسانه‌ها به خصوص مطبوعات و صدا و سیما در این زمینه می‌توانند نقش بسیار فعالی داشته باشند و متاسفانه این رسالت در مطبوعات و صدا و سیما کمرنگ است.

اسد فرهمند با بیان این‌که ادبای ما بیشتر تلاش خود را برای ادبیات ملی سرمایه گذاری می‌کنند، تصریح کرد: به اتفاق گروه علمی متشکل از اساتید دانشگاه تمام موازی کاری‌های حیطه تدوین رسم الخط الفبای لری و لکی را به صورت واحدی مدون بررسی کرده و اکنون جزء طرح‌های فرهنگی استان به شمار می‌رود و مورد تصویب قرار گرفته است.

وی در پایان گفت: منتظر تصمیم نهایی مدیرکل محترم ارشاد اسلامی هستیم تا ان‌شاءالله این گروه علمی دست به کار تدوین رسم الخط الفبای لری و لکی شوند.

یکی دیگر از شعرای لرستان در خصوص مضمون‌های بارز ادبیات بومی لرستان با بيان اين‌كه شاعران لر طبع خدادادی عجیبی دارند، گفت: کلیه تک بیت‌های عاشقانه و مضمون‌های طنز از گذشته تا به حال در شعر شاعران لرستان بارز بوده اما در طی 30 سال اخیر کلیه مضمون‌های ادبی خصوصا ادبیات کلاسیک در شعر لری جایگزین و جایگاهی ویژه به خود گرفته است.

عزیز نادری با اشاره به قدمت بیش از 150 ساله ادبیات بومی استان و معرفی ملا پریشان افزود: در گذشته مردم کشورمان چندان با اشعار و ادبیات لری آشنایی نداشتند ولی طی سالیان اخیر بیشتر مردم خصوصا قشر جوان و دانشگاهیان با این مهم انس گرفتند.

وی با بیان این‌که زبان لری بی نهایت به فارسی نزدیک است، اظهار کرد: به عقیده من زبان لری خیلی راحت می‌‌تواند جایگاه خاص و ویژه خود را در بین تمام مردم باز و پررنگ کند؛ با این‌که در چند دهه گذشته لرستان در کلیه موارد محروم و مورد توجه نبوده ولی ادبیات بومی این خطه نزد مردم مطرح است.

این شاعر لرستانی با انتقاد از نقد ادبی بیان کرد: در چند سال اخیر نقد ادبیات بومی استان در حیطه جدیدی جریان پیدا کرده است و نقد فنی و کارآمدی در حال انجام است به طوریکه بیشتر شعر را مورد بررسی قرار داده است.

نادری اظهار کرد: ادبی نویسان کسانی هستند که بسیار ظریف به همه چیز می‌نگرند وهر ادبیاتی را متناسب با فرهنگ آن مرز و بوم شکل می‌دهند؛ ادبیات نویسان لر می‌توانند اندیشه نادرست مردم را نسبت به فرهنگ لرستان تغییر داده و روح فرهنگی بسیار زلال و بی غل وغش این استان را به حیطه عرفی و جاودانه کردن بکشانند.

وی با انتقاد از مشکلات متعدد ادبیات نویسان لر یادآور شد: متاسفانه آنچنان که باید به شاعران و نویسندگان لرنویس بها داده نمی‌شود؛ چاپ کتاب ((تش دل)) اینجانب با مشکلات و مخالفت‌های زیادی همراه بود و این نوع برخوردها موجب کم کاری، ناامیدی و مایوس شدن شاعر می‌شود.

یکی دیگر از شعرای لرستاني با تاكيد بر اين‌كه جایگاه نقد ادبی درست و بجا در استان خالی است و این‌که کلیه مضمون‌های ادبیات فارسی در آثار ادبیات لر مشاهده می‌شود، گفت: متاسفانه ادبیات نویسان در راستای شناخت فرهنگ استان مسوولیت خود را به خوبی انجام نداده‌اند اما با این حال در 15 سال اخیر این مهم در سایر نقاط کشور جا باز کرده است و برای همگان ملموس است.

رضا حسنوند در خصوص نقد ادبیات بومی استان افزود: جایگاه نقد ادبی درست و به جا در استان خالی است و دلیل آن عدم تخصص کافی شعرا و هنرمندان در این حیطه است؛ مضامین هنری ما وارد حوزه‌ای نشده‌اند که منتقدان آن را مورد بررسی قرار دهند.

وی با تاکید بر این‌که نقاد بومی در لرستان بسیار کم است، ادامه داد: ناقدان در این عرصه مقصر نیستند بلکه اصل هنر هنوز ظرفیت پذیرایی نقادی را پیدا نکرده است.

این ادبی نویس با انتقاد از کم کاری فعالان عرصه ادبیات بومی استان یادآور شد: پایین بودن سطح معلومات هنرمندان، عدم پشتیبان واقعی موجب ناشناس بودن ادبیات بومی استان در بین مردم ایران شده است.

حسنوند با تاکید بر این‌که شاعران لر منبع خدادادی عجیبی دارند، اذعان کرد: متاسفانه عمق کم اطلاعات علمی بزرگترین مشکل ادبیات نویسان لر است.

یکی دیگر از شعرای لر زبان با بیان این‌که مضامین بارز ادبیات بومی لرستان موازی با ادبیات ملی فارسی ایران است، گفت: ادبیات نویسان لر باید به گذشته برگردند و واژگانی را که مهجور مانده‌اند، زنده کنند.

داریوش منصوری با بیان این‌که ادبیات استان مورد نقد بومی قرار نمی‌گیرد، افزود: نظرها در مورد ادبیات بومی استان شخصی است و این استان پایگاه نقد بومی ندارد.

وی با اشاره به این‌که اشعار ادبیات بومی استان از نبود رسم الخط معتبر و موثق رنج می‌برد، بیان کرد: می‌توان با آموزش زبان لری و لکی در واحدهای درسی دامنه شناخت ادبیات بومی استان را گسترده کرد؛ چون رسم الخط نداریم و کرسی نقد سلیقه‌ای از آثار ادبی بومی استان اظهار می‌کند.

این شاعر لرستانی اذعان کرد: ادبیات بومی لرستان نه در سطح استان و نه در سطح کشور هیچ جایگاهی ندارد و ناشناخته و مستضعف واقع شده است.

منصوری در خصوص راه‌های رفع مشکلات و نیازهای ادبیات بومی استان گفت: برای پویایی و خلاقیت ادبیات فلک و رمان باید آستین همتی بالا زد و متولیان فرهنگی در راستای تحقق این مهم مقدم‌ترند.

یک مدرس دانشگاه در گفت‌وگو با ایسنا با بيان اين‌كه توسعه نیافتگی استان به ادبیات بومی لرستان سرایت كرده، گفت: وجود طبیعت بکر، موقعیت جغرافیایی شعر شاعران لرستان را همواره با نوعی درشتناکی توأم کرده است به گونه‌ای که حتی در مرثیه آن‌ها شاهد این زمختی هستیم.

محمدرضا روزبه با اشاره به این‌که بسیاری از ساختارهای کهن واژگانی و نحوی زبان فارسی همچنان در گویش لکی و لری باقی مانده و اصالت خود را حفظ کرده است، افزود: متاسفانه زبان فارسی در نزد مردم استان مهجور است و توسعه نیافتگی استان به ادبیات آن سرایت کرده است.

وی عامل عقب ماندگی ادبیات بومی لرستان را کم کاری مسوولان و ادبا دانست و تصریح کرد: عواملی مانند فضای غیرفرهنگی استان و عدم علاقه و اهتمام جدی مردم به ادبیات و گرایش به گونه‌های پایتخت مداری و گرایش به فرهنگ و زبان رسمی موجب مهجور ماندن ادبیات بومی لرستان شده است.

این مدرس دانشگاه در خصوص نقد آثار ادبی لرستان انتقاد کرد و گفت: نقد ادبیات بومی استان بسیار ضعیف است؛ متاسفانه ادبیات بومی ما متولی ندارد.

محمدرضا روزبه اظهار کرد: ادبیات بومی لرستان در ذات خود پدیده ارزشمند و در خور تحول است اما متاسفانه قدر و منزلت خود را نیافته و روز به روز فرهنگ رسمی و پایتخت محوری بر آن حاکم می‌شود و از سیطره فرهنگ و ادبیات بومی می‌کاهد.

وی با تاکید بر این‌که ادبیات بومی استان دارای فقر بضاعت است، متذکر شد: ما باید دید معقول و معتدل به ادبیات بومی داشته باشیم نه تعصب آلود و نه بی اعتنا، بلکه باید واقع بینانه آن را بیش از پیش معرفی کنیم و مانع از فراموشی میراث ادبی گرانقدرمان شویم.

بنابراین ضرورت اجتناب ناپذیر است که نویسندگان و شاعران علاقه مند به احیای زبان شیرین پارسی در حفظ و پاسداشت و استعمال لغات و اصطلاحات محلی و عامیانه اهتمام جدی نشان دهند تا گنجینه ارزشمندی از این گونه واژه‌ها برای آیندگان فراهم آورند.

گزارش از خبرنگار ايسنا: ساناز رباطي

انتهاي پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
avatar
۱۳۹۳-۰۱-۱۹ ۱۸:۱۷

خوب بود مطالب جالبي داشتي عزيزم

avatar
۱۳۹۳-۱۲-۱۶ ۰۹:۰۶

خوب بود

avatar
۱۳۹۳-۱۲-۲۵ ۲۳:۴۶

عالي بود متشکرم

avatar
۱۳۹۳-۱۲-۲۹ ۰۰:۱۵

مرسي خيلي بدردم خورد

avatar
۱۳۹۴-۰۱-۰۹ ۱۳:۴۸

لطفا صفحه اي در مورد ادبيات بومي کرمانشاه بگذاريد خيلي به اين صفحه نياز دارم.

avatar
۱۳۹۴-۰۱-۱۵ ۱۶:۰۵

ممنون...واقعا مطلب جالبي بود و خيلي کمکم کرد و بدردم خورد..بازم ممنون :)

avatar
۱۳۹۴-۰۱-۳۱ ۰۹:۴۸

عاليه مرسي واقعا به در دم خورد