• دوشنبه / ۱ مهر ۱۳۹۲ / ۰۰:۱۰
  • دسته‌بندی: ادبیات و کتاب
  • کد خبر: 92070100015
  • خبرنگار : 71215

گفت‌وگو با سرپرست گروه تألیف کتاب‌های درسی ادبیات

ورود شاملو و چوبک به کتاب‌ درسی ممنوع

محمدرضا سنگري

سرپرست گروه مؤلفان کتاب‌های درسی ادبیات معتقد است: امکان طرح همه چهره‌ها در کتاب‌های درسی فراهم نیست، همراه با این‌که آوردن نام نویسندگان در این کتاب‌ها به معنای تجویز خواندن کتاب‌های آن‌هاست و آثار کسانی چون چوبک و شاملو در کتاب‌های درسی قابل طرح نیست.

محمدرضا سنگری، استاد دانشگاه، در گفت‌وگو با خبرنگار ادبیات و نشر خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در ارزیابی از کتاب‌های درسی ادبیات و زبان فارسی دبیرستان گفت: تألیف این کتاب‌ها از سال 74 شروع شده و حدود 18- 19 سال از شروع تألیف‌شان می‌گذرد. به اعتقاد من، کتاب‌های درسی باید عمرشان این اندازه نباشد و حداقل هر 10 سال یک‌بار بازنگری شوند و درک و دریافت تازه‌ای در آن‌ها بیاید. این موضوع درباره همه کتاب‌ها صادق است. در حوزه کتاب‌های ادبیات هم چون تولید و خلق، دائمی و همیشگی است، باید این تولیدات به کتاب‌های درسی راه پیدا کند.

او درباره کتاب‌های زبان فارسی هم گفت: در زمینه زبان فارسی هم این موضوع اهمیت دارد، چون درک و دریافت تازه‌ باید به این کتاب‌ها راه پیدا کند.

سنگری همچنین درباره محدودیت‌هایی که به نظر می‌رسد این کتاب‌ها در تدوین و نگارش با آن‌ها مواجه بوده‌اند، گفت: اگرچه ما با محدودیت در نگارش کتاب‌ها مواجه بودیم، اما خیلی از چهره‌های شاخص ادبیات پیش از انقلاب و بعد از انقلاب در این کتاب‌ها آمده‌اند. ولی کتاب‌های درسی ظرف محدودی هستند و باید در حدود 200 تا 220 صفحه باشند و نمی‌توان همه را در این کتاب‌ها آورد. شعر اخوان ثالث در این کتاب‌ها آمده است. اما به هر حال خط قرمزهایی وجود دارد که برخی را نمی‌توان در این کتاب‌ها آورد. وقتی نویسنده‌ای آثارش در کتاب درسی می‌آید، یعنی شما آثار این نویسنده را تجویز کرده‌اید که دانش‌آموزان بروند و آن‌ها را بخوانند. اما آثار بسیاری برای دانش‌آموزان زیان‌های فراوان دارد. اگر داستان صادق چوبک را در این کتاب‌ها بیاوریم، آیا شما حاضرید برادرتان این کتاب را بخواند؟ وقتی او مسائل جنسی را با رکاکت و عریانی تمام مطرح می‌کند، نمی‌توان اسمی از او در کتاب درسی برد. در هیچ کشوری هم این‌گونه نیست. ما برای نوشتن این کتاب‌ها به 30 کشور دنیا سفر کردیم و آن‌ها هم محدودیت‌های خاص خود را دارند.

او همچنین تأکید کرد: جدای از این، برخی از نویسندگان آثارشان در کتاب‌های درسی قابل طرح نیست و نکته‌ی آموزشی ندارد. مثلا چه شعر شاخصی از شاملو هست که بشود در کتاب درسی آورد؟ یا چه موردی از شعر حجم یا موج ‌نو هست که بتواند در کتاب درسی بیاید؟ گروه تألیف ما همه این مسائل را درنظر گرفته است. ما مسائلی را در این کتاب‌ها آورده‌ایم که بسیار عادی است، اما خانواده‌ها به آن‌ها حساسیت دارند، چون معتقدند بچه‌ها باید این کتاب‌ها را مو به مو بخوانند و امتحان بدهند؛ برای همین بسیاری از شعرها و داستان‌ها نمی‌توانند به این کتاب‌ها بیایند.

سرپرست گروه مؤلفان کتاب‌های درسی ادبیات و زبان فارسی درباره این موضوع که این شرایط نگارش کتاب ممکن است باعث بی‌علاقگی دانش‌آموزان به ادبیات شود، بیان کرد: کتاب‌های درسی همیشه دوست‌داشتنی نیستند. هرچیز دوست‌داشتنی وقتی قرار باشد از آن امتحان گرفته شود، نفرت‌انگیز هم می‌شود. اما این کتاب‌ها به نسبت کتاب‌های قبل از خود حرکت جدیدی بودند. گاهی کسی در فضای تألیف نیست و نگاهش فرق می‌کند؛ اما وقتی در گروه تألیف باشید، باید به سفارش‌ها توجه کنید. این‌جور نیست که هرچه دوست دارید، بنویسید.

محمدرضا سنگری همچنین درباره کمبودهایی که این کتاب‌ها دارند، گفت: من به عنوان کسی که سرپرست تألیف این کتاب‌ها بوده‌ام، معتقدم که مسلما این کتاب‌ها باید تغییر کنند. من اگر قرار باشد امروز این کتاب‌ها را بنویسم، کارهای تازه‌ای از ادبیات روز کشور و دنیا را اضافه می‌کنم. خصوصا کتاب‌های زبان‌ فارسی باید تغییر کند. برخی بحث‌های این کتاب‌ها جز خسته کردن بچه‌ها فایده دیگری ندارد. ما پیشنهاد دادیم که کتاب زبان فارسی در کنکور طرح نشود، چون الآن به دلیل کنکور نفرتی از این کتاب‌ها ایجاد شده است. به جای این بحث‌های دشوار باید بحث‌هایی درباره شناخت زبان فارسی اضافه شود. درباره تاریخ و زیبایی‌های زبان فارسی و مسؤولیت ما در برابر این زبان باید مباحثی بیاید و واژگان معادل‌سازی‌شده فرهنگستان به این کتاب‌ها راه پیدا کند. من معتقدم نیمی از مباحث این کتاب‌ها قابل انتقال به دانشگاه است و این کتاب‌ها باید شیرین‌تر، جذاب‌تر و قابل فهم‌تر باشند.

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
avatar
۱۳۹۲-۰۷-۰۱ ۰۸:۳۲

واقعا از تفکر و نحوه صحبت شما ميشود فهميد که چرا اين کتاب ها اينقدر بيخود و داغون هستند. چه اثر شاخصي از شاملو هست؟ من سوال ميپرسم که شاخص‌تر از شاملو در شعر معاصر ما کي هست؟ چرا بچه‌ها نبايد بزرگان ادبيات رو بشناسن؟ ما دهه شصتي‌ها هم بابت اين همه سانسور و دروغي که بهمون گفته شده شاکي هستيم. اون بچه مدرسه‌اي هم زماني با شاملو و چوبک آشنا ميشه و از شما متنفر. شاملو، فروغ، چوبک و ... اينقدر بزرگ هستند که از حافظه اين ملت حذف نشدني هستند. شما رو به خدا اين کامنت‌ها رو منتشر کنيد تا آقايون ببينند.

avatar
۱۳۹۲-۰۷-۰۱ ۰۸:۴۸

يعني شما فکر ميکني بچه‌‌ها اگه بخوان نميتونن اين افراد رو بشناسن و کتاب‌هاشون رو بخونن؟!! با اسم نبردن از اونا فقط بچه‌ها رو حريص ميکنين که برن دنبالشون.

avatar
۱۳۹۲-۰۷-۰۱ ۰۸:۵۵

به اين بخش از فرمايشات استاد خيلي علاقمند شدم: "... مثلا چه شعر شاخصي از شاملو هست که بشود در کتاب درسي آورد؟"!!!!!!!!!!!! واقعا استاد چطور روشون شد اين حرفو بزنن؟!!!!

avatar
۱۳۹۲-۰۷-۰۱ ۱۱:۳۸

آقاي سنگري! لطفا اگر با نويسنده‌اي مشکل داريد راست و حسيني بگوييد ما از طرف و عقايدش خوشمان نمي‌آيد. چرا به دروغ سطح کارش را پايين جلوه مي‌دهيد؟ آيا شما رمان تنگسير چوبک را نخوانده‌ايد؟ آيا شما اشعار شاملو را نخوانده‌ايد؟ اين دو نفر ممکن است با شما هم‌عقيده نباشند ولي جزو بهترين ادباي معاصر ايران هستند و اين چيزي نيست که شما بتوانيد از ذهن مردم پاکش کنيد

avatar
۱۳۹۲-۰۷-۰۱ ۱۱:۴۳

موافق نيستم. اين استاد با اين اعتقاداتشان به کل فرهنگ و ادبيات ايران توهين فرمودند

avatar
۱۳۹۲-۰۷-۰۱ ۱۱:۴۵

متاسفانه در حال حاضر دانش‌آموزاني که ديپلم دبيرستان را دريافت مي‌کنند اغلب در نوشتن يک نامه يا مقاله با رعايت اصول دستور زبان فارسي عاجز و ناتوانند. حتي غلطهاي املايي وحشتناک مانند نوشتن «مطمعن» بجاي «مطمئن» و تنوين‌گذاري براي واژه‌هاي فارسي ديده مي شود. اين مسايل نشان مي‌دهد اين گروه در وظيفه خود موفق نبوده است. دانش‌آموز دوران قديم حداقل ده خط شعر بلد بود. الان درس ادبيات شکل فرماليته و نمره‌آور پيدا کرده است. البته کساني که عاشق ادبيات هستند از اين قاعده مستثني هستند.

avatar
۱۳۹۲-۰۷-۰۱ ۱۴:۱۵

کمي "شاملو" بخوان و "صادق چوبک" را بشناس ... و ... "خلق" را با "نظر" خويش مينداز به شک...!!

avatar
۱۳۹۲-۰۷-۰۱ ۱۵:۵۰

شاملو هميشه مورد بي مهري قرار گرفته ... واقعا امثال ايشون ببين چطور چهره يه شاعر بزرگي مثل شاملو رو تخريب ميكنن يا نويسنده بزرگي مثل چوبك رو ... بايد جلوي كار همچين آدمايي رو گرفت

avatar
۱۳۹۲-۰۷-۰۱ ۱۶:۴۳

هميشه همان شگرد همان ... شب همان و ظلمت همان تا "چراغ" همچنان نماد اميد بماند راه همان و از راه ماندن همان تا چون به لفظ "سوار" رسي مخاطب پندارد نجات دهنده‌اي در راه است و چنين است و بود که کتاب لغت نيز به بازجويان سپرده شد تا هر واژه‌اي را که معنايي داشت به بند کشند و واژگان بي آرش را به شاعران بگذارند و واژه‌ها به گناهکار و بي‌گناه تقسيم شد به آزاده و بي‌معني سياسي و بي‌معني نمادين و بي‌معني ناروا و بي‌معني و شاعران از بي آرش‌ترين الفاظ چندان گناه واژه تراشيدند که بازجويان به تنگ آمده شيوه ديگر کردند و از آن پس سخن گفتن نفس جنايت شد. "احمد شاملو"

avatar
۱۳۹۲-۰۷-۰۱ ۱۶:۴۹

چه شعر شاخصي از شاملو هست؟ شما گمان کرديد با نبردن نام اشخاص صرفا شخص رو "به گماني" حذف کرديد، خير آقا. شما که فرق ميان سره و ناسره را نمي‌دانيد اديبات و تاريخ اين ملت را حذف مي‌کنيد، البته به زعم خود. هم اگر از اين‌گونه بود حال ديگر هم‌نسلان من نمي‌بايد شاملو را مي‌شناختند. خير، عصر مدرسه فيلتر بودن گذشته است. اينک من به برادرم شاملو را مي‌شناسانم تا جفايي که به ما کرديد بر او نرود. شما در پندارهاي مصلحت‌انديشانه خود باقي باشيد ...

avatar
۱۳۹۲-۰۷-۰۱ ۱۹:۰۵

من معتقدم که اصلا توي دو قرن اخير کاري توي ادبيات اين مملکت نيومده که همسنگ ادبيات سنتي ما مثل شعر حافظ و سعدي و مولانا و ... يا مثل حکايتهاي گلستان و تذکره و ... باشه و همينها رو هم بچه‌هاي امروزي به خاطر ارائه غير متخصصانه کتب درسي بعد از انقلاب به درستي نميشناسن؛ در حاليکه دو سه نسل قبل از ما به خوبي با ادبيات سنتي آشنا هستند. پس چه لزومي داره در حالي که ادبيات کلاسيکمون درست جا نيفتاده به بهونه کارهاي جديد، 10 سال يه بار محتواي کتاب رو تغيير بديم؟ به نظر من کتاب ادبيات بايد شامل بهترين نوع ادبيات باشه، لذا بخش عمده‌ش بايد ادبيات سنتي باشه و بخش ديگه‌ش هم بايد به ادبيات دو سه قرن اخير غرب و روسيه اختصاص داده بشه و بخش کوچکي به ادبيات معاصر آنهم از بهترين‌هايش، چه پديدآورندگانش به لحاظ سياسي و اعتقادي با ما همنظر باشند و چه نه. کساني که ميخواهند با عوض کردن مداوم محتوا، به دو هدف "1- حذف تدريجي ادبيات فاخر از ذهن نوجوانان 2- پاچه‌خارتر کردن هنرمندان از طريق تحريک آنان به ايجاد آثار قابل چاپ" دست يازند، قطعا خائن به فرهنگ اين سرزمين و خائن به دين هستند.