• یکشنبه / ۹ خرداد ۱۳۹۵ / ۱۱:۵۷
  • دسته‌بندی: اصفهان
  • کد خبر: 95030905127
  • منبع : نمایندگی دانشگاه اصفهان

توسعه معدن با محیط زیست منافات دارد؟

توسعه معدن با محیط زیست منافات دارد؟

استان اصفهان به لحاظ در اختیار داشتن معادن مختلف از جمله معادن تراورتن، خاک‌های صنعتی، دولومیت، سرب، روی، آهک، سنگ آهن، مس، نقره، طلا، مرمریت و نمک یکی از غنی‌ترین استان‏های کشور به شمار می ‏آید.

وجود چنین معادن سرشار در یک استان می‌تواند سهم بسزایی در ایجاد اشتغال داشته باشد، اما برخی مناطق با وجود برخوردار بودن از ظرفیت‌های بالقوه در اکتشاف و استخراج مواد معدنی، توسط محیط زیست به منطقه حفاظت شده ارتقا یافته و اجازه انجام فعالیت‌های معدنی در آن به معدنکاران داده نمی‌شود.

سه بحث عمده و مهم وضعیت و مشکلات فعلی سازمان نظام مهندسی معدن استان، معادن فعال و غیرفعال استان و دلیل غیرفعال بودن برخی معادن و چگونگی ارتباط و تعامل معدن با محیط زیست در گفت‌وگوی مفصل خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه اصفهان با شهرام مبصر، رییس سازمان نظام مهندسی معدن استان بررسی و تشریح شد.

تمام معادن استان خصوصی هستند

رییس سازمان نظام مهندسی معدن استان اصفهان گفت: حدود هزار و 100 معدن در استان اصفهان وجود دارد که از این تعداد حدود 740 عدد از معادن غیر از شن و ماسه است. معادن از نظر نوع به شش گروه فلزات، غیرفلزات، سنگ‌های تزیینی، سنگ آهک، خاک رس و شن و ماسه و سنگ آهک لایه تقسیم بندی می‌شوند که تمام این شش گروه در استان اصفهان وجود دارد.

مبصر اضافه کرد: تمام معادن موجود در استان خصوصی هستند به استثنای معدن طلای موته، سرب نخلک و سنگ آهک پیربکران که زیر نظر ایمیدرو است. ایمیدرو شاخه وزارت صنعت است که فعالیت‌های اجرایی انجام می‌دهد.

حذف بخش خصوصی با واگذاری پهنه‌های معدنی به شرکت‌ها

وی تصریح کرد: در اواخر دولت دهم طرحی وجود داشت که طبق آن یکسری از پهنه یا محدوده‌های معدنی به شرکت‌های معدنی جهت اکتشاف و نتیجه دهی واگذار شود. متاسفانه این طرح، طرح جالبی نبود، به دلیل اینکه این طرح باعث نادیده گرفته شدن بخش خصوصی در فعالیت‌های معدنی می‌شد.

رییس سازمان نظام مهندسی معدن استان اصفهان افزود: در صورتی این طرح می‌تواند موفق باشد که شرکت‌هایی که پهنه‌های معدنی را در اختیار گرفتند، نتیجه اقدامات خود را سریعا ارایه دهند تا پهنه‌ها آزاد شوند و بخش خصوصی بتواند از آن محدودها در جهت اکتشاف و استخراج استفاده کند، اما در این طرح برخی از شرکت‌ها کم لطف بودند و پس از چندین سال همچنان نتیجه فعالیت‌های خود را ارایه نداده‌اند. در استان اصفهان هفت پهنه معدنی به شرکت‌ها واگذار شده است، به این معنی که حدود نصف مساحت معدنی استان در اختیار شرکت‌ها است.

مبصر خاطرنشان کرد: متاسفانه این موضوع باعث شده است که فعالیت‌های اکتشافی کند پیش رود و در این قضیه سازمان نظام مهندسی نیز ضربه می‌خورد، چراکه قرارداد اکتشافی برای دارندگان پروانه اشتغال در رسته پی جویی و اکتشاف منعقد نمی‌شود. تعامل بسیار مناسبی میان سازمان نظام مهندسی معدن و سازمان صنعت، معدن و تجارت در استان اصفهان وجود دارد.

30 درصد معادن استان غیرفعال هستند

رییس سازمان نظام مهندسی معدن استان اصفهان به معادن غیرفعال استان اشاره و خاطرنشان کرد: شرایط اقتصادی در یکی دو سال گذشته، باعث شد تا معدن داران به ویژه آن دسته از معدن داران که در بحث صادرات حضور داشتند، از نظر مالی ضعیف شوند. عدم حضور در بازارهای صادراتی و فروش محصولات باعث شد تا برخی معدن داران نتوانند هزینه‌های خود را تامین کنند و در نهایت منجر به تعطیلی معادن شد.

مبصر با بیان اینکه بیش از 30 درصد معادن استان اصفهان غیرفعال هستند، اظهار کرد: دوران شکوفایی صادرات محصولات معدنی استان در دهه 80 بوده است و در دهه 90 با چالش بسیار جدی مواجه شد. صادرات سنگ‌های باکیفیت از استان اصفهان به دلیل رکود اقتصادی نسبت به 10 سال گذشته افت پیدا کرده است.

وی، مطرح‌ترین بازار برای معادن به خصوص معادن سنگ‌های تزیینی را بازار داخلی دانست و تاکید کرد: سنگ‌های تزیینی بازار خارجی آن چنانی ندارند به طوری که در سال گذشته حدود 800 هزار تن صادرات سنگ تزیینی وجود داشته که حدود 500 هزار تن آن به صورت کوپ صادر شده است و سود صادرات سنگ به صورت کوپ خیلی کمتر از سود صادرات سنگ به صورت فرآوری شده است. منتها تکنولوژی کشور باید به حدی برسد که بتوانیم با کشورهای صاحب علم معدنی رقابت کنیم.

رییس سازمان نظام مهندسی معدن استان اصفهان گفت: رتبه ایران در میان کشورهای صادرکننده مواد معدنی بالا نیست و این جای تاسف دارد. کشوری مانند ترکیه که یک دهم کشور ایران نیز معدن ندارد، از لحاظ صادرات مواد معدنی از ایران بالاتر است.

مبصر پیرامون خام فروشی مواد معدنی با بیان اینکه نظر من مخالف نظر غالب درباره این قضیه است، گفت: به نظرم اگر سنگ از دل کوه استخراج شود و بدون هیچ گونه فرآوری صادر شود، خام فروشی محسوب می‌شود، اما اگر یک سنگ استخراج و به صورت شش وجهی برش داده شود (کوبیک شود) و این گونه صادر شود، خام فروشی نیست.

10 درصد سنگبری‌های استان به روز هستند

وی به به روز نبودن و فرسوده بودن ماشین آلات مورد استفاده در صنایع فرآوری محصولات معدنی اشاره و اظهار کرد: برای برون رفت از مساله خام فروشی باید ماشین آلات طوری تجهیز شوند که منطبق با سفارش‌های واقعی باشد. حال سوالی که مطرح می‌شود این است که اگر سنگ کوبیک شده به کارخانه سنگبری برده شود و در کارخانه نتوان ضخامت‌های یکسان و استاندارد ایجاد کرد و سنگ به این صورت صادر شود ضرر بیشتری خواهد داشت یا اگر سنگ به صورت خام صادر شود؟

رییس سازمان نظام مهندسی معدن استان اصفهان تصریح کرد: حدود هزار و 600 کارخانه سنگبری در استان اصفهان وجود دارد که حدود 10 درصد از این تعداد منطبق با تکنولوژی‌های روز دنیا فعالیت می‌کنند.

مبصر به فرصت‌های سرمایه‌گذاری در بخش معدن اشاره کرد و ادامه داد: در شرق استان اصفهان از لحاظ زمین شناسی دو کمپلکس انارک و جندق قرار دارد. منطقه عباس آباد هم که مملو از معادن فلزی است در منطقه شرق قرار دارد، اما از سال 84 ارتقای محیط زیستی پیدا کرده است.

وی افزود: پرسشی که در حال حاضر مطرح می‌شود این است که منطقه عباس آباد در زمانی که تحت نظر سازمان محیط زیست بود با زمان پیش از آن چه تفاوتی کرده است؟ به نظر می‌رسد برخی از مناطق بدون هیچ دلیلی به منطقه حفاظت شده محیط زیست تبدیل شده‌اند یا اگر مستنداتی وجود دارد، باید ا طلاع رسانی شود.

رییس سازمان نظام مهندسی معدن استان اصفهان ادامه داد: به دلیل کمبود آب در مناطق انارک، جندق و منطقه خور و بیابانک مردم بیشتر به سمت معدن گرایش پیدا کرده‌اند. متاسفانه برخی از مناطق که معدن خیز بوده، به دلیل ارتقا به مناطق محافظت شده محیط زیست، نمی‌توان فعالیتی را در آن انجام داد.

مبصر اضافه کرد: در صورتی که آن مناطق جهت اکتشاف معدن آزاد شوند، این موضوع می‌تواند سهم بسیار زیادی در جهت اشتغالزایی و رفع معضل بیکاری داشته باشد، چراکه در این مناطق از لحاظ معدنی پتانسیل بالایی وجود دارد.

وی بر احترام متقابل محیط زیست و معدنکار تاکید کرد و گفت: معدنکاران برای هرگونه فعالیتی از محیط زیست استعلام می‌گیرند. نباید به قیمت حذف اشتغال و حذف سرمایه جلوی فعالیت‌ معدن کاران را گرفت.

رییس سازمان نظام مهندسی معدن استان اصفهان خاطرنشان کرد: اگر معدنکاری متعهد شود که کنترل شده فعالیت کند و متعهد شود که تمام موارد و الزامات زیست محیطی را رعایت کند، چه ایرادی دارد که کار کند؟ اگر معدنکاری پس از استخراج مواد معدنی بخواهد آن منطقه را احیا کند، چرا اداره منابع طبیعی جلوی این عمل را می‌گیرد و با آن مخالفت می‌کند؟

مبصر با طرح این پرسش که چه میزان معدان دار اشتغال ایجاد می‌کند و چه مقدار محیط زیست، گفت: بسیاری از معدن داران هزینه و درآمدشان در خط برابر قرار دارد و به همان میزان که خرج می‌کنند، درآمد به دست می‌آورند. این افراد تنها به عشق استخراج سنگ و ایجاد اشتغال به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

وی اضافه کرد: تنها برخی از معدن داران که کیفیت مواد معدنی بالایی دارند و توان اقتصادی خودشان بالا است، سود بیشتر از سرمایه دارند و پیشرفت می‌کنند.

رییس سازمان نظام مهندسی معدن استان اصفهان به معدن طلای موته اشاره و خاطرنشان کرد: معدن طلای موته در منطقه حفاظت شده محیط زیست قرار گرفته، اما اصلی وجود دارد که قانون عطف به ماسبق نمی‌شود. پیش از اینکه منطقه موته به منطقه محیط زیستی ارتقا پیدا کند، این منطقه پروانه بهره برداری معدن داشته است.

رییس سازمان نظام مهندسی معدن استان اصفهان گفت: سازمان نظام مهندسی معدن در سال 1382 شروع به فعالیت کرد. استان اصفهان در زمان شروع به فعالیت سازمان، به واسطه ظرفیت‌های معدنی موجود در رده‌های دوم و سوم از نظر اهمیت قرار گرفت.

مبصر افزود: رفته رفته استان‌ها از لحاظ وجود پتانسیل‌های معدنی در پنج رده تقسیم بندی شدند که طبق آن استان‌های فاقد معدن در رده پنجم و استان‌هایی مانند اصفهان، خراسان رضوی، کرمان و تهران در رده دوم قرار گرفتند.

وی ادامه داد: نظام مهندسی معدن شامل چهار رشته اصلی معدن، زمین شناسی، نقشه برداری و متالورژی استخراجی است. تعداد اعضای رشته معدن و زمین شناسی سازمان نظام مهندسی به مراتب بیشتر از اعضای دیگر از رشته‌های دیگر است.

رییس سازمان نظام مهندسی معدن استان اصفهان اضافه کرد: در حال حاضر در سازمان نظام مهندسی معدن استان اصفهان دو هزار و 150 عضو وجود دارد که حدود هزار نفر در رشته معدن، حدود 850 نفر در رشته زمین شناسی، حدود 150 نفر در رشته زمین شناسی و حدود 120 نفر در رشته متالوژی مشغول به فعالیت هستند. همچنین تعداد معدودی از اعضای سازمان از مهندسان رشته‌های برق، مکانیک، کامپیوتر و ... که فعالیت معدنی کرده‌اند، تشکیل می‌شود.

مبصر خاطرنشان کرد: به واسطه فعالیت‌های معدنی مهندسان عضو نظام مهندسی معدن، برای آنها در پنج بستر پی جویی و اکتشاف، استخراج، پی جویی و اکتشاف و استخراج، کانه آرایی و فرآوری و متالورژی استخراجی پروانه اشتغال صادر می شود. پروانه های اشتغال از پایه سه تا عضو ارشد درجه بندی می شود. در استان اصفهان تنها حدود 15 عضو با پروانه اشتغال ارشد وحود دارد.

وی تاکید کرد: اعضای سازمان نظام مهندسی می‌توانند در نظارت و طراحی پروژه‌ها فعالیت کنند، اما کار اجرای فعالیت های معدنی وظیفه سازمان نیست.

سازمان نظام مهندسی معدن ساختمان ندارد

رییس سازمان نظام مهندسی معدن استان اصفهان با بیان اینکه سازمان در استان اصفهان، مظلوم واقع شده است، ادامه داد: متاسفانه سازمان نظام مهندسی معدن استان اصفهان فاقد ساختمان و اتومبیل است. ساختمان موجود نیز استیجاری است و ماهیانه حدود چهار میلیون تومان بابت اجاره بها پرداخت می‌شود. در حال که ماده 112 به صراحت بیان می کند که مبادی زیربط باید در جهت تامین ساختمان اقدام کنند. مبادی زیربط سازمان نظام مهندسی معدن ابتدا سازمان صنعت، معدن و تجارت و در نهایت استانداری خواهد بود.

مبصر، دغدغه چند ساله سازمان در استان اصفهان را تامین ساختمان اعلام کرد و گفت: پیگیری‌های زیادی نیز در این خصوص انجام داده‌ایم. در خواست تامین ساختمان را ابتدا نزد استاندار اصفهان (آقای زرگرپور) بردیم، ایشان هم این درخواست را به وزیر صنعت (آقای نعمت زاده) فرستادند و آقای وزیر برای تامین ساختمان دستور دادند.

وی با تاکید بر اینکه ساختمان استقلال یک سازمان را نشان می‌دهد، اضافه کرد: ساختمان مدنظر سازمان، کنار سازمان صنعت و معدن و تجارت در مجموعه اداری غدیر و متعلق به بانک صنعت و معدن است، اما بر طبق بررسی‌های به عمل آمده که صحت آن مشخص نیست، رییس بانک صنعت و معدن آن ساختمان را حدود 3.5 برابر قیمت معمول در منطقه قیمت گذاری کرده است.

رییس سازمان نظام مهندسی معدن استان اصفهان افزود: درخواست کردیم تا کارشناسان رسمی دادگستری این ساختمان را قیمت گذاری کنند و سازمان نیز به صورت نقدی یا اقساط و اجاره به شرط تملیک این ساختمان را خریداری کند.

مبصر به منابع تامین هزینه‌های سازمان اشاره و خاطرنشان کرد: هزینه‌های سازمان از طریق اخذ هزینه عضویت، بررسی طرح‌ها و درصد ارجاع کار تامین می‌گردد.

وی اظهار کرد: سازمان نظام مهندسی هفت کارمند تمام وقت و دو کارمند نیمه وقت دارد. هیات مدیره سازمان نیز شامل پنج نفر هستند. همچنین چهار گروه تخصصی معدن، زمین شناسی، نقشه برداری و متالورژی در سازمان فعالیت می کنند.

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.