حسین یاری در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: ستون فقرات به طور کلی از پنج جزء تشکیل شده است که شامل مهره ها، دیسک بین مهره‌ای، مفاصل، سیستم عصبی که شامل نخاع بوده و از اطراف نخاع گردنی، ستون فقرات پشتی و کمری ریشه‌های عصبی خارج می‌شوند که اعصاب محیطی که وارد اندام‌ها یعنی دست‌ها و پاها می‌شوند را تشکیل می دهند.

یاری ادامه داد: بافت نرم ستون فقرات که از عضلات، تاندون‌ها و رباط‌ها تشکیل شده است؛ مهره‌های ستون فقرات هستند که این مهره‌ها روی هم قرار گرفتند و بین آن‌ها دیسک بین مهره‌ای قرار گرفته است و این دیسک بین مهره‌ای در واقع بالشتک‌ها هستند که باعث افزایش انعطاف‌پذیری و افزایش قدرت ساختار ستون فقرات می‌شوند.

وی عنوان کرد: به طور کلی ستون فقرات را به چند قسمت تقسیم میکنیم، ستون فقرات گردنی، ستون فقرات پشتی، ستون فقرات کمری خاجی هر کدام از این قسمت‌های ستون فقرات ممکن است دچار مشکل شوند و در آن قسمت تنگی کانال نخاعی ایجاد شود که هم تنگی کانال نخاعی و گردنی، هم تنگی کانال نخاعی پشتی و هم تنگی کانال نخاعی کمری خاجی داریم.

یاری اضافه کرد: هر کدام از 5 ساختار تشکیل دهنده ستون فقرات دچار مشکل جدی شوند و باعث فشار روی سیستم عصبی(نخاع و ریشه‌های عصبی)شوند، تنگی کانال نخاعی ایجاد می‌شود، یعنی اگر مفاصل با بالا رفتن سن دچار تغییرات ناشی از آرتروز یا تحلیل رفتن شوند و آرتروز ستون فقرات ایجاد شود، این آرتروز باعث ایجاد استخوان اضافه و این استخوان اضافه ایجاد شده در مفاصل می‌تواند باعث تنگی کانال نخاعی شود یا مثلا در مورد دیسک بین مهره‌ای که ممکن است دچار بیرون زدگی نسبتا شدید شده و کانال نخاعی را تنگ کند یا ممکن است مهره‌ها روی هم لیز بخورند و این لیزخوردگی مهره‌های ستون فقرات باعث ایجاد تنگی کانال نخاعی شود.

وی عنوان کرد: در مواردی هم هستند که این کانال نخاعی به صورت مادرزادی اندازه‌ش کوچکتر از اندازه معمولی و متداول است پس نتیجه می‌گیریم که هر عاملی که باعث ایجاد مشکل در 5 ساختار ستون فقرات شود و فشار روی ساختار عصبی مخصوصا نخاع و همینطور ریشه‌های عصبی ایجاد کنند تنگی کانال نخاع به وجود می‌آید.

این متخصص طب فیزیکی یادآور شد: وقتی این کانال نخاعی تنگ شود یک سری علائم همانند درد در تنگی کانال نخاعی کمری که فشار روی ساختار عصبی ایجاد می‌کند؛ این بیماران با علائم درد در پاها که از باسن شروع شده و تا انگشتان پا ادامه دارد و ممکن است یک طرفه یا دو طرفه باشد باعث می‌شود که این بیماران نتوانند به صورت طولانی مدت پیاده‌روی کنند و همچنین خواب رفتن، گزگز، مورمور و بی‌حسی در اندام تحتانی نیز دارند و حتی در موارد شدید ممکن است ضعفی ایجاد شود که باعث لاغری پاها و ساق پاها می‌شود، و دست‌هایش لاغرتر شود و پاهایش کم توان شوند و روی پنجه و پاشنه پا نتواند راه برود و شست پا را نتواند محکم بالا بیاورد و توان دست‌هایش را از دست بدهد پس در موارد شدید ممکن است به غیر از علامت‌های حسی و درد، کاهش قدرت و ناتوانی هم به وجود بیاید.

این استاد دانشگاه گفت: در بعضی از موارد تنگی کانال نخاعی این فشاری که روی ساختار عصبی وجود دارد آنقدر شدید است که باعث ایجاد یک سری علائم مهم می‌شوند مثلا فرد دچار احتباس ادراری و یا دچار بی اختیاری ادرار و مدفوع می‌شود یا در بعضی از موارد بی حسی ناحیه تناسلی ایجاد می‌شود.

یاری اضافه کرد: تشخیص پزشک برای تنگی کانال نخاعی عمدتا بر اساس علائم بالینی می‌تواند باشد؛ یعنی کافی است که پزشک دقت، بیمار را خیلی خوب معاینه و شرح حالش را بشنود و یک سری تست‌های مخصوص انجام دهد یعنی پا را بالا بیاورد، با چکش رفلکس بیمار را اندازه‌گیری کند، میزان حس بیمار را در قسمت‌های مختلف پا و دست بررسی و قدرت عضلات مختلف پا و دست را اندازه‌گیری و به این طریق در بسیاری از موارد به تشخیص می‌رسیم که اگر به تشخیص قطعی نرسیدیم باید از اقدامات پاراکلینیک مثل نوار عصب عضله و یا MRI ستون فقرات کمک گرفت.

وی خاطرنشان کرد: هیچ وقت قدم اول درمان تنگی کانال نخاعی جراحی نیست مگر اینکه علائم خطر وجود داشته باشد و این علائم شامل ضعف پیشرونده، بی اختیاری ادرار یا احتباس ادرار، بی حسی ناحیه تناسلی، درد شدید مقاوم به درمان طول کشیده در اینصورت جراحی لازم است و اگر این چهار علامت خطر وجود نداشت مسیر درمان غیر جراحی است.

به گفته این متخصص، کمتر از 10 درصد موارد تنگی کانال نخاعی هستند که این علائم خطر را دارند و ناچارند به جراحی به عنوان اولین قدم نگاه کنند وگرنه در عمده موارد معمول تنگی کانال نخاعی که ناشی از تومور و شکستگی و عفونت نیست درمان پله پله به صورت درمان غیرجراحی صورت می‌گیرد و این درمان شامل کاهش وزن، تغییر در سبک زندگی، مصرف داروها و مکمل‌ها، استفاده از کفش و کفی و کمربند مخصوص، فیزیوتراپی مبتنی بر ورزش درمانی است در 60 درصد موارد تنگی کانال نخاعی با همین اقدامات بهبود می‌یابد؛ ولی اگر علائم ادامه داشت از درمان‌های تزریقی استفاده می‌کنیم.

حسین یاری ادامه داد: تزریق داروی ضدالتهاب(کورتون،اوزون و..) التهاب موجود در اطراف سیستم عصبی را کاهش می‌دهیم و در 80-70 درصد موارد در این مرحله بهبود می‌یابند.

وی اظهار کرد: در 15-10 درصد موارد علی رغم اینکه کاهش وزن، ورزش، مصرف دارو، تزریق ضدالتهاب‌ها را در برنامه روزانه‌شان داشتند، ولی دردشان 3-2 ماه ادامه داشته، این افراد باید جراحی انجام دهند.

یاری در پایان یادآور شد: تنگی کانال نخاعی به ندرت پیشرونده است یعنی اگر علائم خطر وجود نداشته باشد و نوع آسیب های شدید مثل لیزخوردگی‌های شدید در افراد جوان وجود نداشت در آینده مشکل خاصی برای فرد وجود ندارد.

انتهای پیام