«مهدی مومنی»، جامعه‌شناس و فعال زیست محیطی،  در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه افراد زباله‌گرد به دنبال کسب درآمد هستند و یقیناً این فعالیت از سر اضطرار و ناچاری است، اظهار کرد: اگر فرد شغل مناسبی داشته باشد زباله‌گردی نمی‌کند هر چند درآمد خوبی داشته باشد. بنابراین شخص فقط هدف خود یعنی کسب پول را دنبال می‌کند ولی به لحاظ روانی در عذاب است چرا که هیچ‌کس حاضر به پذیرش این خفت و خاری و پایین کشیدن عزت نفس خویش از نگاه دیگران نیست حتی ‌می‌داند بیماری و عفونت‌ها نیز از این راه سریعتر منتقل می‌شود.

این جامعه شناس گفت: در اغلب موارد افراد زباله‌گرد معتاد هستند و چون به آخر خط رسیده‌اند نگران سلامتی خود نبوده و فقط به دنبال مبلغی می‌گردند که از خماری دربیایند.

وی با بیان اینکه شهروندان با دیدن این تصاویر احساس شرم و گناه می‌کنند، گفت: کسی که این تصویر را مشاهده می‌کند احساس شرمندگی می‌کند و می‌گوید چطور می‌توانم به آنها کمک کنم. من چقدر در ایجاد این شرایط مقصر هستم؟ و به تبع احساس خشم و عصبانیت نسبت به سیستم‌های اقتصادی، مدیریتی، فرهنگی و... در شخص بیننده به وجود می‌آید.

مومنی ادامه داد: باید سیستم‌های متولی سلامت به دنبال راه چاره و رفع مشکلات معیشتی باشند چرا که این دست از مشکلات، مشکل یک فرد نیست و به همین جهت ابعاد جامعه شناختی به خود می‌گیرد.

وی خاطر نشان کرد: دسته‌ی دیگری از افراد هستند که وضعیت اقتصادی مناسبی ندارند اما چون در جامعه آنها را نمی‌بینیم ذهنمان هم درگیر مشلات آنها نمی‌شود اما با دیدن کودکان کار، زباله‌گرد، متکدی، کارتون خواب، معتاد و ... ذهن و روان جامعه درگیر می‌شود و در ذهن افراد جامعه احساس خشم و عصبانیت و بی‌عدالتی ایجاد می‌شود. بنابراین با ایجاد خشم در فرد، احساس می‌کنیم جامعه پر از تبعیض است و احساس گناه به سراغ فرد می‌آید که من لباس گرم می‌پوشم؛ غذای گرم می‌خورم اما یکی آن بیرون از سرما می‌لرزد.

این جامعه شناس با تاکید بر اینکه چنین افرادی بر سلامت روان جامعه تاثیرگذار هستند، افزود: گفته شد غالبا این افراد معتاد هستند و این امکان وجود دارد علاوه بر زباله‌گردی به سرقت، تخریب اموال عمومی و ... دست بزنند و به عنوان عوامل خطرساز این ترس را ایجاد کند که شخصی که در محله‌ی من چنین رفتار می‌کند ممکن است برای فرزند من یا اموال نیز ایجاد دردسر کند.

در ادامه مهندس «علی‌طاهر سارایی» اظهار کرد: این نفرات که برای کسب درآمد اقدام به زباله‌گردی می‌کنند در واقع عمل بازیافت را انجام داده و اتفاقا از حجم زباله‌ها می‌کاهند. یعنی علاوه بر اینکه در تبدیل ضایعات به مواد دیگر کمک می‌کنند از میزان زباله‌ای که باید بسوزد نیز کاسته می‌شود.

معاون نظارت و پایش اداره کل حفاظت محیط زیست استان ایلام گفت: روند جداسازی مواد بازیافتی از زباله‌ها توسط این افراد اشتباه است چون‌که پس از جداسازی مواد بازیافتی از زباله‌ها، پسماندها در اطراف سطل زباله یا محل تجمع زباله‌ها پخش شده و علاوه بر زشت کردن محیط به انتقال بیماری و عفونت نیز کمک می‌کند.

وی تاکید کرد: راه حل داشتن کارخانه بازیافت و جداسازی پسماندهای تر و خشک از همدیگر به شکل صحیح از مبدا است و خانواده‌ها می‌توانند در این زمینه کمک‌کار باشند.

سارایی ادامه داد: اینکه جابجایی زباله‌ها درون سطل زباله توسط این افراد منجر به سرازیری شیرابه می‌شود و آن را خطرناک عنوان می‌کنند اینگونه نیست، چرا که شیرابه اصلی که خطرات زیست محیطی دارد از محل انباشت زباله‌های فراوان به راه می‌افتد و شیرابه این سطل زباله‌ها آنقدر نیست که بگوییم خطر زیادی دارد.

وی با تاکید بر اینکه زباله‌گردی تهدیدی برای سلامت شهروندان است، گفت: شیرابه‌ها تولید شده از سطل‌های زباله در درازمدت بر سلامت تاثیر می‌گذارد و از جهتی پخش شدن‌ زباله‌ها در اطراف می‌تواند از طریق حیواناتی که از زباله‌ها تغذیه می‌کنند بیماری و آلودگی را منتشر کند.

«یوسف بانقلانی»،  کارشناس مدیریت شهری شهرداری ایلام، نیز در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: ساعت جمع‌آوری زباله‌ها ۹ شب اعلام شده و از همان ساعت نیز اقدام به جمع‌آوری زباله می‌شود اما به دلیل گستردگی سطح شهر ایلام و اینکه عملیات جمع‌آوری تا ۵ صبح به طول می‌انجامد موفق به انجام این کار به صورت صددرصدی نمی‌شویم.

وی افزود: از۳۰ دستگاه حمل زباله، ۱۵ ماشین مکانیزه است که با ۵۰ نیروی خدماتی اقدام به جمع‌آوری زباله می‌شود.

کارشناس مدیریت شهری شهرداری ایلام با عنوان اینکه سرانه تولید زباله به ازای هر فرد ۸۰۰ گرم  است، خاطر نشان کرد: جمعیت شهر ایلام ۱۹۳ هزار نفر است که بیش از ۱۵۵ تن زباله تولید می‌شود علاوه براین رقم، زباله‌های روستاهای هفت چشمه، بانقلان، چالسرا، بخش فاطمیه، مهدی‌آباد، شهرک قدس، سرطاف، بخش سیوان نیز وارد سایت زباله ایلام می‌شود همچنین شهر سرابله به دلیل نداشتن سایت زباله، زباله‌های جمع‌آوری شده را به سایت ایلام منتقل می‌کند که با این توصیفات روزانه بین ۲۰۰ تا ۲۳۰ تن زباله وارد سایت زباله ایلام می‌شود.

وی با بیان اینکه برای راه‌اندازی یک خط تولید در کارخانه نیاز به ورود ۲۰۰ تن زباله در روز است، ادامه داد: مراحل مقدماتی راه‌اندازی کارخانه بازیافت در ایلام فراهم شده است. مهم‌ترین مولفه‌ی احداث کارخانه تعیین زمین و واگذاری آن است که پس از ۵ سال، ۵ هکتار زمین اختصاص داده شد و به دنبال جذب سرمایه‌گذاری هستیم تا علاوه بر آورده توسط سرمایه‌گذار همچنین وام مورد نیاز به طرح اضافه شود.

وی اضافه کرد: در صورت مشخص شدن سرمایه‌گذار ۲ سال فرایند ساخت و تجهیز کارخانه به طول خواهد انجامید که هم سودآوری دارد و هم ایجاد اشتغال به صورت مستقیم و غیرمستقیم خواهد داشت.

بانقلانی با اشاره به اینکه بازیافت و تفکیک زباله موجب دفع حداقلی زباله می‌شود، تصریح کرد: برای رسیدن به این مرحله نیازمند فرهنگ سازی و آموزش شهروندان هستیم که در گام نخست آموزش تفکیک زباله از مبدا یعنی آشپزخانه داده می‌شود که مادر خانواده در زمان مصرف مواد تر و خشک را از هم جدا می‌کند و پله دوم تفکیک زباله در مقصد یعنی کارخانه بازیافت صورت می‌گیرد که در حال حاضر در سایت زباله ایلام به شیوه سنتی این کار انجام می‌شود و در زمان عبور زباله‌ها از روی نوار نقاله، توسط کارگران مواد از هم تفکیک می‌شوند ولی حجم زیادی باز زباله باقی می‌ماند. اما در کارخانه‌های بازیافت که این تفکیک به وسیله ماشین آلات انجام می‌شود تنها چیزی که به عنوان زباله باقی خواهد ماند چوب‌، چرم و پارچه است و زباله‌های تر برخلاف شیوه سنتی تبدیل به کود و کمپوست می‌شود که محصولی مناسب در حوزه کشاورزی است.

وی در ادامه بر منحصر به‌ فرد بودن سایت زباله ایلام به دلیل قرار گرفتن در موقعیت جغرافیایی مناسب تاکید کرد و گفت:  سایت زباله در ۱۵ کیلومتری شهر ایلام و به دور از حوزه‌ی آبریز سد قرار گرفته و از  دیگرویژگی‌های این سایت، قرار گرفتن در بین چند دره است که نیاز به هزینه‌های چون عایق بندی و ... ندارد. در وضعیت فعلی که بازیافت زباله کامل صورت نمی‌گیرد زباله‌ها را با نخاله‌های گودبرداری قاطی کرده تا به این شکل درصد قابل توجهی از شیرابه گرفته شود. در مرحله بعد که زباله‌ها از لبه‌ی پرتگاه سرریز می‌شوند روی هم سنگینی کرده و با این روند آلودگی‌های زیست محیطی به حداقل می‌رسد.

بانقلانی در مورد زباله‌گردها گفت: اکثر افرادی که مشغول جمع‌آوری مواد بازیافتی در سطح شهر ایلام هستند غیربومی بوده و بیشتر از استان‌های همجوار به اینجا آمده‌اند. بیشتر آنها معتاد متجاهر بوده و چون نیاز به پول دارند به این فعل که سودآوری بالایی دارد؛ دست می‌زنند و چون شهرداری ابزاری برای برخورد با این افراد ندارد نمی‌توانیم با آنها برخورد کنیم.

وی در ادامه به یکی از طرح‌های عام المنفعه که به شهرداری جهت اجرا داده شده است، اشاره کرد و گفت: در این طرح برای افراد زباله‌گرد مکان برای سکونت با اتاق‌های مجزا، امکان استحمام، غذای گرم و پزشک مقیم در نظر گرفته شده است که کارآفرین با جمع‌آوری این افراد ابتدا به آنها آموزش می‌دهد که چگونه مواد بازیافتی مورد نیاز را از باکس‌های شهرداری جدا کند؛ به اموال شهری خسارت وارد نکند؛ زباله‌ها را بدون پخش و پلا کردن تفکیک کند؛ تا چه قسمتی از باکس‌ها را جداسازی کنند که سلامتی آنها حفظ شود و در نهایت مواد بازیافتی را به کدام مرکز جمع‌آوری تحویل دهند که با نرخ مصوب از آنها خریداری کنند.

بانقلانی اضافه کرد: این طرح به شورای شهر جهت بررسی و تصویب داده شده است تا پس از آن به فرمانداری ارجاع داده شود و در صورت تصویب به اجرا دربیاید در این طرح که به خوبی در اهواز اجرا شده و بازخوردهای خوبی هم داشته است علاوه بر اینکه این افراد مکانی برای سکونت خواهند داشت و مقداری از آسیب‌های اجتماعی کاهش پیدا خواهد کرد، سلامتی این افراد تامین می‌شود و به صورت مصوب درآمد نیز خواهند داشت و دیگر شاهد چنین صحنه‌های ناراحت کننده‌ی نخواهیم بود که فردی تا کمر در زباله خم شده باشد و روزی فرزندان را در میان زباله‌های مردم جستجو ‌کند.

انتهای پیام