ابتكار: تنشهاي سياسي و نظامي منابع آب شيرين و تالابها را در معرض آسيب قرار ميدهد
رييس سازمان حفاظت محيط زيست خواستار انعقاد پيماني براي حمايت از منابع آب شيرين و حقوق غيرنظاميان در برخورداري از آب سالم آشاميدني در دوران جنگ و درگيريهاي مسلحانه شد. به گزارش خبرنگار محيط زيست ايسنا، دكتر معصومه ابتكار، معاون رييسجمهوري كشورمان روز شنبه در اجلاس بينالمللي «آب شيرين» در تاجيكستان افزود: منطقهاي كه اين كنفرانس در آن برگزار ميشود، به دليل برداشت بيرويه آب، كمبود بارندگي، افزايش جميعت و روند شهرنشيني، از آسيبپذيرترين مناطق دنيا به لحاظ زيستمحيطي محسوب ميشود؛ اما مهمترين عامل تشديد كننده اين وضعيت خطير، وجود زمينههاي متعدد و پيدرپي تنشهاي سياسي، نظامي و درگيريهايي است كه منابع آب شيرين، آبراهها و تالابها را در معرض آسيب قرار ميدهد. وي افزود: در حالي كه پيشرفتهاي علمي و فناوري با سرعت شگفت انگيزي افقهاي غيرقابل تصور را درمينوردد، همچنان چالشهايي چون «صلح جهاني»، «رفع فقر و بيعدالتي» و «سوء مديريت محيط زيست جهان» باقي مانده كه عقل بشري تاكنون توان پاسخگويي به آن را نداشته است. رييس سازمان حفاظت محيط زيست تصريح كرد: مجامع بينالمللي تاكيد دارند كه ادامه برخي روندهاي جهاني مانند گسترش شكاف بين فقير و غني و كاهش منابع براي توسعه از موانع اصلي رسيدن به اهداف مورد نظر است و تا زماني كه كمكهاي قيممآبانه به ارادهاي جهاني و مشاركت جمعي تبديل نشود، وضعيت موجود بهتر نخواهد شد. ابتكار با اشاره به اينكه از آغاز قرن بيستم، مصرف جهاني آب شيرين تقريبا دو برابر ميزان رشد جمعيت بوده است گفت: امروز يك سوم جمعيت جهان در مناطق كمآب زندگي ميكنند و مصرف جهاني آب شيرين، 10 درصد بيش از منابع است؛ لذا بهبود روشهاي آبياري، افزايش بهرهوري در مصرف، مديريت صحيح منابع و جلوگيري از آلودگي آب از راهبردهاي اصلي در اين دوره و نيازمند برنامهريزي، دانش فني و اعتبارات كافي براي اجراست. وي با بيان اين كه كشورهاي در حال توسعه براي دستيابي به اين اهداف بايد تركيبي از روشهاي سنتي و فنارويهاي جديد را كه ميتواند به شيوههاي كمهزينه و موثرتري همچون آبخوانداري، آبخيزداري و استفاده از روشهاي سنتي و بيولوژيك تصفيه منتهي شود، اتخاذ كنند، افزود: در اين ميان اگر چه اهميت حفاظت از تالابها و مديريت آن و خطرات احداث سدهاي پرهزينه بدون انجام ارزيابي زيست محيطي بارها مورد تذكر قرار گرفته، ليكن اين دو موضوع هنوز از موانع اصلي مديريت بهينه منابع آب شيرين است چرا كه متاسفانه مديريت راهبردي تالابها و ارزيابي سدسازي در نقاط و موارد معدودي انجام شده و اين درحاليست كه اين تجربه گران قيمت بايد تكميل و در ابعاد مختلف خود اشاعه داده شود. به گفته ابتكار كشورهاي در حال توسعه انتظار اقدمات جدي و حمايت كافي براي تغيير روندهاي ناپايدار و سياستهاي آسيب زننده به امنيت آب و منابع آن را دارند. رييس سازمان حفاظت محيط زيست با اشاره به اقدامات دولت جمهوري اسلامي ايران طي 6 سال گذشته جهت محوريت سياستهاي زيست محيطي گفت: در اين مدت هزينههاي دولت جهت حفاظت از محيط زيست 10 برابر افزايش داشته كه به موجب آن حدود 150 طرح عمراني بزرگ كشور مورد ارزيابي زيست محيطي قرار گرفته و مناطق حفاظت شده از 5 درصد به 5/7 درصد رسيده است. از سوي ديگر حذف سرب از بنزين و اجراي برنامههاي مديريت زيست محيطي در 18 مجتمع پالايشگاهي و پتروشيمي كه بدين ترتيب ميليونها دلار براي بهبود وضعيت زيست محيطي خود هزينه كردهاند نيز از ديگر اقدامات دولت جمهوري اسلامي ايران در اين مدت بوده است. وي افزود: در خصوص مديريت آب شيرين نيز طي 6 سال گذشته 9 ميليون ايراني ديگر به اين منبع حياتي دسترسي پيدا كردهاند و بيش از 2 ميليارد مترمكعب منابع جديد آبي براي استفاده شهري تامين شده است كه بدين ترتيب 97 درصد جمعيت شهري ايران و حدود 60 درصد از جمعيت روستايي از آب سالم برخوردارند و در زمينه جمعآوري و تصفيه فاضلاب نيز سه ميليون نفر در شهرها از سيستم تصفيه فاضلاب بهرهمند هستند. ابتكار با اشاره به اينكه روشهاي آبياري جديد بيش از 600 هزار هكتار اراضي زراعي كشورمان را در بر گرفته است گفت: در اين نوع مزارع راندمان مصرف بهينه آب از 30 درصد به 70 درصد افزايش يافته؛ همچنين از طريق برنامههاي مديريت راهبردي، به مديريت تالابها و بهبود كيفيت رودخانهها و آبراههاي اصلي توجه جدي شده به طوري كه طرحهاي آبخيزداري بيش از 9 ميليون هكتار اراضي جديد كشور را پوشش داده است. معاون رييس جمهوري كشورمان همچنين اجراي طرحهاي ملي براي حفاظت از جنگل و كوهستانها به عنوان منابع اصلي آب شيرين، پايش ضوابط استقرار براي صنايع و شهركهاي صنعتي در جهت حفاظت از منابع آب زيرزميني و استانداردهاي زيست محيطي براي جلوگيري از آلودگي آب در منابع آبهاي سطحي و زيرزميني را از ديگر برنامههاي ايران در جهت حفاظت از منابع آب برشمرد. همچنين دكتر معصومه ابتكار، معاون رئيس سازمان حفاظت محيط زيست و عثمان شاكراف، وزير حفظ طبيعت جمهوري تاجيكستان در دوشنبه پايتتخت تاجيكستان يادداشت تفاهم همكاري زيست محيطي امضا كردند. بر اساس اين يادداشت تفاهم طرفين بر حفظ كيفيت آبها از جمله منابع آبي داخل و برون مرزي و همچنين استفاده از آبي كه در نتيجه فعاليتهاي صنعتي، كشاورزي، تنظيم قوانين جهت اجراي آنها در سطوح ملي، منطقهاي و بينالمللي، به منظور پيشگيري حمل و نقل غيرقانوني زائدات زيانبار صنعتي خطرناك، مديريت زائدات و توسعه ساز و كارهاي پيشگيري كننده و آگاه سازي قبلي و بررسي امكانات همكاري زيست محيطي در مورد فعاليتهايي كه در سطح منطقه و جهان انجام ميشود، تاكيد كردند. بر اساس بند ديگري از اين يادداشت تفاهم طرفين در مبادله اطلاعات مربوط به فعاليتهاي تحقيقي در خصوص توسعه، سياستگذاري و قانونگذاري فعاليتهاي علمي در زمينه محيط زيست، اطلاعات مربوط به فعاليتهاي علمي در صورت لزوم هماهنگسازي تحقيقات برگزاري اجلاسهاي مشترك با مشاركت كارشناسان و نمايندگان رسمي طرفين به منظور بررسي مسايل مربوطه و رساندن كمكهاي فني و علمي و زيست محيطي به درخواست كننده براي پيشبرد فعاليتها توافق كردند. انتهاي پيام