مسوول امور بينالملل سازمان انرژي اتمي تاكيد كرد: نوع لحن، مفاهيم و عبارات قطعنامهي اروپاييها دربارهي برنامهي هستهيي ايران براي ما بسيار مهم و نشاندهندهي قصد آنها در نوع تعامل با ماست.
محمد سعيدي، مسوول امور بينالملل سازمان انرژي اتمي كشورمان گفتوگويي را با خبرنگار سياسي ـ خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) داشته كه طي آن به سوالاتي دربارهي روند همكاريها و رسيدگي به پروندهي هستهيي كشورمان در آژانس بينالمللي انرژي اتمي، ميزان پيشرفت برنامههاي صلحآميز هستهيي كشورمان، سطح همكاريهاي ايران و اروپا و انتظار از نوع عملكرد طرف اروپايي در اجلاس 14 ژوئن شوراي حكام، همچنين نوع همكاريهاي هستهيي ايران و روسيه و نيز بررسي اتهامزنيهاي آمريكا به برنامهي صلحآميز كشورمان پاسخ گفته است.
آنچه در پي ميآيد متن كامل اين گفتوگوست كه پيش از اين خلاصهاش ارسال شده بود.
خبرنگار ايسنا: از آن جا كه غنيسازي اورانيوم به صورت داوطلبانه از سوي ايران به حالت تعليق درآمده است، اين مساله چه تاثيري بر نگاه ساير كشورها و آژانس به نوع همكاري صادقانه و شفاف ايران ميگذارد؟
پاسخ: همان طور كه مردم كشورمان هم ميدانند، غنيسازي اورانيوم براي تامين سوخت نيروگاههاي اتمي جزو حقوق مسلم همهي كشورهاي عضو آژانس و كشورهايي است كه NPT (معاهدهي منع گسترش سلاحهاي هستهيي) را امضا كردهاند. اين كه كشوري داوطلبانه فعاليت غنيسازي را به حالت تعليق درميآورد حاكي از حسن نيت آن كشور براي ايجاد اعتماد بينالمللي نسبت به فعاليتهاي هستهيياش ميباشد.
در ضمن بايد توجه داشت كه اين اقدام جمهوري اسلامي ايران به صورت داوطلبانه بوده است، يعني هيچ تكليف و الزامي براي ايران جهت تعليق برنامهي غنيسازياش وجود نداشته و ندارد؛ چراكه غنيسازي اورانيوم براي تامين سوخت نيروگاههاي اتمي، كاملا قانوني و مطابق مقررات بينالمللي است.
تعليق غنيسازي اورانيوم بالاترين حركت اعتمادسازي از سوي جمهوري اسلامي ايران است، براي اين كه بتوانيم شائبههايي كه در سطح بينالمللي وجود دارد را رفع كنيم، كشورمان چنين تشخيص داده است و خوشبختانه آژانس هم بر تعليق اين فعاليتها از سوي ايران صحه گذاشته و آن را تاييد كرده است.
خبرنگار ايسنا: عقيدهي كارشناسان بر اين است كه استفاده نكردن كشوري از فناوري غنيسازي اورانيوم به معني تعطيل بودن فناوري هستهيي در آن كشور است، ايران تا چه زماني بر اين تعليق داوطلبانه باقي خواهد ماند؟
سعيدي: تكنولوژي هستهيي مترادف با دارا بودن فناوري چرخهي سوخت هستهيي است. البته اين تكنولوژي در مصارف پزشكي و كشاورزي هم قابل استفاده است، اما عمدهي دارا بودن تكنولوژي هستهيي و اين كه كشوري را به عنوان كشور در اختياردارندهي تكنولوژي هستهيي بشناسند، به معناي اين است كه آن كشور چرخهي سوخت هستهيي را در اختيار دارد. با توجه به اين كه كشورمان بايد 7000 مگاوات برق هستهيي را تا سال 1400 شمسي تامين و وارد مدار توليد كند، به ناچار بايد سوخت اين نيروگاهها را هم خودش تامين كند و قطعا تعليق اين فرآيند ميتواند تاثير جدي در بحث چرخهي سوخت هستهيي در هر كشوري از جمله ايران داشته باشد.
بحث تعليق به صورت داوطلبانه و به منظور اعتمادسازي توسط كشورمان انجام شده طبيعتا هر زمان كه كشورمان تشخيص بدهد كه اين تعليق بايد برداشته شود و مجددا غنيسازي از سر گرفته شود، اين كار را انجام ميدهد و زمان و چگونگي آن نيز توسط كشور خودمان تعيين و به مرحلهي اجرا گذاشته خواهد شد.
ما منتظر اقدام كشورهاي اروپايي در اجلاس 14 ژوئن هستيم. چگونگي برخورد اروپاييها با مسالهي غنيسازي و برنامههاي هستهيي كشورمان در مسير همكاريهاي آينده بين دو طرف تاثيرگذار خواهد بود.
خبرنگار ايسنا: طرف اروپايي تا چه اندازه به تعهداتش در قبال جمهوري اسلامي ايران عمل كرده است و ايران انتظار دارد اين طرف چه نوع موضعگيري در شوراي حكام داشته باشد؟
سعيدي: ايران به قولهايي كه داده به منظور اعتمادسازي عمل كرده و غنيسازي را معلق نموده است و در مقابل اروپاييها متعهد شدهاند كه برنامههاي صلحآميز هستهيي كشورمان را به رسميت بشناسند و امكانات لازم براي انتقال فناوري صلحآميز هستهيي به كشورمان را فراهم كنند. تا به اين لحظه ايران به تمام قولهايي كه داده بود، عمل كرده است، اما از ناحيهي غربيها هنوز اقدام مثبت و موثري را مشاهده نكردهايم.
انتظار جمهوري اسلامي ايران اين است كه اروپاييها تلاش كنند پروندهي هستهيي ما در اجلاس 14 ژوئن شوراي حكام بسته شود و پروندهي ما به حالت عادي برگردد. چون همان طور كه در گزارش محمد البرادعي، مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي هم آمده، تمام موضوعات ما با آژانس عملا حل شده و تنها دو موضوع باقي مانده است كه بايد كار بيشتري با آژانس در آن موارد انجام شود، اگرچه آژانس بعضي از اين موضوعات را باز گذاشته، اما ديگر موضوعي براي پيگيري از ناحيهي آژانس وجود ندارد.
بنابراين به جز موضوع قطعات سانتريفوژ P2 و آلودگيها كه آژانس گفته به اطلاعات بيشتري از سوي ايران نياز دارد، به نظر ميرسد بقيهي موضوعات كه مهم هم بودهاند، طي شش ماه گذشته حل و فصل شده و به نظر ميرسد كه آژانس ادعاي روشني در آن موضوعات ندارد.
خبرنگار ايسنا: قشري از افكار عمومي ايران بر اين باور است كه ايران در اين جريان امتياز داده، اما چيزي عايدش نشده است، پاسخ شما به افكار عمومي چيست؟
سعيدي: ما منتظريم كه ببينيم اروپاييها در اجلاس آتي شوراي حكام چگونه برخورد ميكنند. ما به وعدههاي خود عمل كردهايم. اجلاس شوراي حكام در ماه ژوئن نقطهي عطفي است براي اين كه اروپاييها به آنچه وعده كردهاند، عمل كنند. بنابراين در حال حاضر زود است كه قضاوت كنيم اروپاييها به تعهداتشان عمل كردهاند يا خير.
خبرنگار ايسنا: البرادعي در گفتوگويي اظهار اميدواري كرده بود كه پروندهي ايران طي ماههاي آينده بسته ميشود. آيا اين بدان معناست كه پروندهي ايران در 14 ژوئن بسته نخواهد شد؟
سعيدي: منتظر رفتار اروپاييها هستيم. آنها قبلا قول داده بودند كه پروندهي ايران در اجلاس ژوئن بسته شده و به حالت عادي درخواهد آمد، ما منتظر اقدامات آنها هستيم.
خبرنگار ايسنا: كشورهاي اروپايي قرار است قطعنامهاي صادر كنند. لحن آن قطعنامه و اين كه انتظارات ايران در آن چگونه برآورده شود را چگونه ارزيابي ميكنيد؟
سعيدي: نوع لحن، مفاهيم و عبارات اين قطعنامه براي ما بسيار مهم است و البته اين قطعنامه هنوز منتشر نشده كه بتوانيم اظهارنظر صريح و قطعي در آن باره انجام دهيم. نوع قطعنامهاي كه پيشنهاد خواهند داد، نشاندهندهي قصد آنها در نوع تعامل با ماست.
خبرنگار ايسنا: آمريكا اين ادعا را مطرح ميكند كه ايران به عنوان كشوري نفتخيز نيازي به استفاده از انرژي هستهيي ندارد، چه پاسخي به اين اتهام براي استفاده از فناوري صلحآميز هستهيي ميتوان ارايه كرد؟
سعيدي: نكتهي اول هيچ كشوري نميتواند براي كشور ديگر در برنامههاي اقتصادي و تامين انرژياش تعيين تكليف و دخالت كند، چون كشور ما منابع خاصي براي تامين انرژي دارد دليل نميشود كشور ديگري تكليف كند كه از ساير منابع بهرهمند نشويم پس اين اتهام از اساس باطل است.
نكتهي دوم اين كه بسياري از كشورها در دنيا هستند كه منابع گستردهي نفت و گاز دارند و طبيعتا همچنان به دنبال انرژي هستهيي و توليد برق از اين طريق ميباشند. كشور ما هم از اين جمله است.
نكتهي سوم اين كه همه آگاهند كه منابع نفت و گاز رو به اتمام است و در آينده تامين منابع انرژي سراسر جهان با مشكلات عديدهاي مواجه خواهد شد. بنابراين انرژي هستهيي به عنوان يكي از پتانسيلهاي قوي براي جايگزين كردن انرژي سالم و پاك به جاي انرژي توليد شده از گاز و نفت است.
مسالهي چهارم اين كه از نظر زيستمحيطي، همه به اين واقعيت واقفند كه انرژي هستهيي از انرژيهاي پاك است و در حالي كه دنيا نسبت به توليد گازهاي گلخانهيي و آلوده كردن فضاي محيط زيست حساسيت خاصي دارد، كشورها عموما به اين سمت ميروند كه فضاي كشور خود را كاملا پاك كنند و به انرژيهاي پاك روي بياورند.
نكتهي پنجم اين كه انرژي هستهيي تكنولوژي روز دنياست با ورود فناوري جديد به كشور ما و گسترش آن، قطعا جهش گستردهيي در ساير بخشهاي صنعتي و انرژي كشورمان ايجاد خواهد شد. چون انرژي هستهيي از بالاترين استانداردهاي موجود در دنيا بهره ميگيرد، استفادهي بخش صنعت ما از اين استعدادها باعث رشد و ارتقاي صنايع و بخش انرژي ما خواهد شد.
نكتهي ششم اين كه ورود تكنولوژي هستهيي به داخل هر كشوري باعث ارتقاي سطح علمي دانشگاهها و مراكز علمي و تحقيقات هر كشوري از جمله ميهنمان ميشود.
نكتهي هفتم و مهمتر از همه آن كه اين فناوري توسط متخصصان و جوانان برومند اين كشور شكل گرفته، به وجود آمده و امروزه به عنوان يكي از حقوق مسلم مردم كشورمان محسوب ميشود. بنابراين هيچ كشوري حق ندارد ملت عزيزمان را از حقوقي كه خود طي سالهاي متمادي با زحمت و رنج فراوان به دست آورده است، محروم كند.
خبرنگار ايسنا: همكاريهاي ايران و روسيه در چه سطحي است؟ پروژهي بوشهر چه زماني تكميل ميشود؟
سعيدي: پروژهي بوشهر به مراحل بسيار اميدوار كنندهيي رسيده است. مراحل ساخت تجهيزات هستهيي در روسيه سپري شده و در حال حاضر در مرحلهاي هستيم كه عمدهي تجهيزات هستهيي كه در روسيه ساخته شده به ايران انتقال داده شده است.
كارهاي ساختماني به ميزان قابل توجهي در پروژهي بوشهر پيشرفت داشته، نصب تجهيزات كه شامل نصب توربين، ژنراتورها و پوستهي رآكتور است، انجام شده؛ اين امور از كارهاي بزرگ پروژه بوده است كه باعث پيشرفت چشمگير پروژه شده است.
در حال حاضر در مرحلهي نصب تجهيزات در نيروگاه بوشهر قرار داريم كه اميد داريم نصب تجهيزات در ماههاي آينده شتاب بيشتري به خود بگيرد. كشور روسيه مصمم است كه اين پروژه را در حداقل زمان ممكن به مرحلهي راهاندازي و بهرهبرداري برساند. كارشناسان ما هم به موازات آن تلاش ميكنند كه تسهيلات لازم براي راهاندازي هرچه سريعتر نيروگاه را فراهم كنند.
تعداد قابل توجهي از كارشناسان ما براي دورهي بهرهبرداري از اين نيروگاه در روسيه آموزش ديدهاند كه دورههاي آنها رو به اتمام است و در حال حاضر متخصصان ورزيدهي بسياري داريم كه دورهي بهرهبرداري نيروگاه بوشهر را در نيروگاههاي روسيه سپري كردهاند و خودشان را براي راهاندازي و بهرهبرداري نيروگاه بوشهر آماده ميكنند.
خبرنگار ايسنا: برنامهي ايران براي بوشهر 2، 3 و 000 چيست؟
سعيدي: بر اساس مصوبهي شوراي عالي انرژي اتمي، كشور ما موظف است تا سال 1400 شمسي 7000 مگاوات برق هستهيي توليد كند. بعد از اين كه نيروگاه بوشهر به مراحل روشني از نصب و راهاندازي رسيد، مذاكرات واحد دوم نيروگاه كه ميتواند در بوشهر يا جاي ديگري باشد را آغاز خواهيم كرد.
مطالعات فني مقدماتي دربارهي واحد دوم انجام شده است و اميدواريم ظرف ماههاي آينده وارد مذاكرات جديتري با دولت روسيه براي مذاكرات مربوط به قرارداد واحد دوم شويم.
در حال حاضر فقط مذاكرات اوليه با روسيه انجام شده است. ظرف چند ماه آينده دور بعدي مذاكرات را با آژانس انرژي اتمي روسيه ادامه خواهيم داد.
گفتوگو از خبرنگار ايسنا: سميه مومني
انتهاي پيام