* يازدهمين اجلاس آنكتاد در برزيل * زنان 40 درصد كارگران جهان را تشكيل ميدهند
در حاليكه روزانه تعداد زيادي از زنان به نيروي كار جهاني ميپيوندند، ماهيت تغيير اشتغال در نتيجه جهانيسازي و آزادسازي تجارت تاثيري چشمگير بر كار و بر بقيه زندگي آنان داشته است. اما اين تاثير بر زنان و مردان متفاوت بوده و به ”تفاوت جنسيتي”معروف است. به گزارش خبرنگار بازرگاني ايسنا، رفت و آمد آزادانهتر افراد، يا مهاجرت موقت، كه براساس “قرارداد كلي درباره تجارت در خدمات” پيشبيني شده تعداد كارگران مهاجر را به شدت افزايش داده است. در نيمكره غربي زنان بيش از نيمي از همه مهارتها را در سال 2000 تشكيل دادند و فقط در آمريكا بيشتر كارگران صنعت پوشاك، كمدستمزدترين كارگران مزارع، زنان مهاجري هستند كه براي يافتن كار در شمال، كشورهاي خود را ترك كردند و پولهايي كه به كشورشان ميفرستند كمك فراواني به اقتصاد ملي ميكند. آزادسازي در موارد بسياري شامل حذف يارانههاي كشاوري شده كه قبلا به وسيله كشورهاي در حال توسعه به كشاورزان خردهپا كه بيشتر آنان زن هستند، پرداخت ميشد و اين امر باعث بيكاري عدهاي زياد شده است. در بعضي از كشورهاي آفريقا و آمريكاي لاتين كه به صادرات محصولات كشاورزي غيرسنتي رو آوردهاند مثل ميوه، سبزي و شاخههاي گل، زنان ميتوانند كارهاي جديد پيدا كنند و در حال حاضر قسمت اعظم نيروي كار را در اين بخشها تشكيل ميدهند. براساس اطلاعات “صندوق توسعه سازمان ملل متحد”، زنان 20 تا 50 درصد كمتر از مردان پول ميگيرند. در بعضي از منطقههاي عملآوري كالا براي صدور، كه توليد عمدتا به سرمايه متكي است و فنآوريها پيچيدهتر است، مردان بين كارگران فني و ماهر برتري دارند. مثلا در مالزي كه توليد در مناطق عملآوري كالا براي صدور وسايل پيشرفته الكترونيكي، عملآوري مواد غذايي، خدمات، داروسازي و فناوري اطلاعات متمركز است، زنان فقط 54 درصد كارگران را در مقابل 90 درصد در كشوري مانند نيكاراگوا (كه منسوجات بزرگترين محصول توليدي آن است) تشكيل ميدهند. تفاوت دستمزدها الزاما بر اثر مرور زمان نيز برطرف نميشود. براساس بررسي انجام شده انكتاد براي كنفرانس سائوپائولو، در اقتصاد موفق صادراتي مانند هنگكنگ، مالزي، جمهوري كره و سنگاپور مزد زنان به 58 تا 65 درصد دستمزد مردان ميرسد و اين موضوع ثابت ميكند كه نيروهاي رقابتي ناشي از تجارت خارجي تفاوت دستمزدها را برطرف نكرده است. براي كمكردن فاصلهها، برنامههاي طولانيمدت لازم است تا محتواي كالاهاي صادراتي كشورهاي در حال توسعه از نظر فنآوري و ارزشافزوده افزايش يابد و برابري جنسيتي درآموزش و پرورش و كارآموزي تضمين شود. بخش خدمات معمولا بخشي است كه از امكانات فراوان اشتغال براي زنان، بويژه در اينترنت و فرآوري دادههاي صادراتي، برخوردار است. براساس اطلاعات سازمان بينالمللي كار، زنان در هند حدود 30 درصد همه مشاغل حرفهاي را در صنعت نرمافزار در اختيار دارند. نمونههاي موفقيت زنان در استفاده از صنعت فناوري اطلاعاتي و ارتباطي - از فروش اينترنتي صنايع دستي تا حقالزحمههاي كاربري تلفن همراه و مراكز تلفن - بعنون يك منبع درآمد در سراسر جهان بسيار زياد است. براساس اين گزارش انتقال مشاغل به جهان سوم و بويژه “بازرگاني برونمرزي” نتيجه ديگر جهانيسازي است. اين پديدهها مستلزم انعقاد قراردادها و پيمانكاريهاي دستدوم غيررسمي با شركتهاي چند مليتي يا شركتهاي وابسته به آنها است كه زنان را به عنوان كارگران موقتي براي توليد و جمعآوري يا انجام كار در خانه استخدام ميكنند. حاصل اينگونه ترتيبات غيررسمي پرداخت كمترين حقوق و داشتن حداقل امنيت شغلي (به فرض وجود) يا بيمه و مزاياي اجتماعي است. براساس بررسي انكتاد بطور خلاصه “آزادسازي خدمات ميتواند قدرت بالقوه افزايش كارايي و رقابتپذيري اقتصادهاي ميزبان را، البته به قيمت ايجاد و يا تشديد نابرابريها براي فقيران و زنان، داشته باشد” به اين دليل ممكن است براي حمايت از زنان كارگر و ساير ارائهدهندگان خردهپاي خدمات، وضع مقررات و انجام تدابير ايمني محكم لازم باشد. تاثير تجارت بر جنسيت فراتر از آزادسازي، به مقررات سازمان تجارت جهاني (WTO)، حاكم بر نظام تجارت چند جانبه، گسترش مييابد. براي مثال در كشاورزي، از بين رفتن ترتيبات ترجيحي اعطا شده به صادرات كالاهاي كشاورزي غيرسنتي از آفريقا و گروه كشورهاي در حال توسعه اقيانوسآرام و كارائيب، احتمال بيشترين تاثير را بر زنان خواهد گذاشت زيرا آنان اكثريت كارگران را دراين بخش تشكيل ميدهند. بنا بر اين گزارش زنان حدود 40 درصد تمام كارگران جهان را تشكيل ميدهند و نسبت مشاركت آنان مدام افزايش يافته است. بيشترين افزايش در طول 20 سال گشته در آمريكاي جنوبي (از 26 درصد به 45 درصد ) و كمترين افزايش در آفريقاي شمالي و آسيايغربي بود كه فقط يكسوم همه زنان“ از نظر اقتصادي فعال هستند. با اين حال درآمد زنان هنوز حدود دو سوم درآمد مردان است. تفاوت دستمزدها در كارهاي توليدي از 52 درصد در بوستوانا و 75 درصد در مصر تا 81 درصد در كاستاريكا و 86 درصد در سريلانكا است. همچنين زنان دو برابر مردان وقت خود را صرف كار بدون دستمزد ميكنند و حدود 65 درصد غذاي جهان را توليد ميكند. زنان اكثريت كارگران پارهوقت و بخش غيررسمي را تشكيل ميدهند و نسبت بيكاري آنان بيشتر از مردان است اگر چه اين موضوع در مناطق مختلف تفاوت چشمگيري دارد.60 درصد از 550 ميليون نفر كارگر كمبضاعت جهان زن هستند. زنان اندكي كمتر از نصف همه افراد داراي ويروس ايدز و مبتلا به اين بيماري را تشكيل ميدهند. تعداد زناني كه هنگام زايمان ميميرند در حال افزايش است و 1300 مورد مرگ در هر 100 هزار زايمان در بعضي از كشورهاي فقير ميرسد. انتهاي پيام