مذاكرات ايران و سه كشور اروپايي در سطح مقامات عاليرتبه‌ي دستگاه ديپلماسي طرفين در حالي روز گذشته (دوشنبه) در بروكسل پايان يافت كه طرف ايراني خواهان هر چه بيشتر پايبند ماندن اروپا به تعهداتي شد كه در قبال تعليق غني‌سازي اورانيوم در كشورمان متقبل شده است و طرف اروپايي نيز اين مذاكرات را آغاز و ورودي به مرحله‌ي جديد همكاري‌هاي ايران و اروپا توصيف كرد. آنچه در پي مي‌آيد حاصل گفت‌وگوهاي سرويس سياسي - خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با صاحب‌نظران و كارشناسان حول اين محور است كه اروپا و ايران چه خطوط قرمزي را براي مذاكرات‌شان تعريف كرده‌اند و ايران براي بهره‌برداري از مذاكرات چه اهرم‌هايي را در اختيار دارد. مشروح اين گفت‌وگوها با جعفر گلباز، جلال خوش‌چهره، يدالله اسلامي و سيف‌الرضا شهابي بدين ترتيب است: گلباز: اروپا تلاش مي‌كند ايران را از مذاكرات بي‌بهره كند ايران دايمي بودن تعليق غني‌سازي را تحت هيچ عنواني نمي‌پذيرد هدف از مذاكرات بروكسل، اجرايي كردن قراردادي است كه بين ايران و اروپا منعقد شده است. جعفر گلباز، عضو سابق كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي در گفت‌وگو با خبرنگار سياسي - خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) اظهار داشت: ايران دايمي بودن تعليق غني‌سازي را تحت هيچ عنواني نمي‌پذيرد و طبيعتا اروپايي‌ها علاقمندند كه اين كار صورت بگيرد، اما گروه‌هاي كاري، بيشتر اجرايي كردن تعهدات متقابل ايران و اروپا را پيگيري مي‌كنند. وي ادامه داد: اروپايي‌ها خيلي علاقمندند كه خواسته‌ي ديرينه‌ي خودشان و آمريكايي‌ها نسبت به تعطيلي فعاليت‌هاي هسته‌يي ايران تحقق پيدا كند كه اولين آنها تعليق غني‌سازي است كه اگر در اين مورد موفق شوند، ديگر فعاليت‌هاي صلح‌آميز هسته‌يي ما را هم به رسميت نمي‌شناسند و نمي‌خواهند ايران در اين زمينه دستاوري داشته باشد. گلباز تاكيد كرد: خط قرمز اروپايي‌ها تعطيلي فعاليت‌هاي هسته‌يي ايران است و خط قرمز ما هم اين است كه در چارچوب پادمان و قوانين مقررات در اين زمينه به فعاليت‌هاي صلح‌آميز هسته‌يي‌مان ادامه دهيم و بتوانيم از حقوق خودمان دفاع كنيم كه خط قرمز‌هاي ما هم هرگز اين مساله را تعطيل نمي‌كند. وي در پاسخ به اينكه با چه اهرم‌هايي مي‌توانيم با اروپا مذاكره كنيم؟ گفت: بايد مواضع‌مان را قابل دفاع و حقوقي كنيم ، بعد هم رايزني و چانه‌زني‌مان در سطوح بين‌الملي بايد قوي و دقيق و كارشناسي شده باشد. بعد هم پافشاري كنيم و يكپارچگي خودمان را در اين زمينه حفظ كنيم و اجازه بدهيم كه يك نفر حرف آخر را در اين زمينه بزند كه او هم مقام معظم رهبري است. اين نماينده سابق مجلس در خصوص بهره‌گيري ايران از اين مذاكرات گفت: اروپا تلاش مي‌كند ايران را بي‌بهره كند. ما دنبال رفع شر هستيم و مي‌دانيم آنها بهره‌اي به ما نمي‌رسانند و به اين يقين داريم، براي اين كه هر وقت و عده‌اي به ما مي‌دهند آن را با اما واگر و غيره توام كرده‌اند و بعد هم زير تعهدات‌شان آب بستند و آن را معلق گذاشته‌اند. وي خاطرنشان كرد: آنها (اروپا) هيچ گاه خير ايران را نمي‌خواهند و اگر هم گاهي در مذاكرت لباس دوستي بر تن مي‌كنند، بيشتر تحت تاثير آمريكاست و مي‌خواهند از هر شيوه‌اي در ديپلماسي بهره ببرند. خوش چهره: خواست اروپا مصادره‌ي دانش هسته‌يي ايران است كه خط قرمزي براي ماست خوش‌چهره گفت: در مذاكرات بروكسل بايد توقع و هدفي معلوم و مشخص داشته باشيم و سرنوشت و نتيجه را به روند گفت‌وگوها واگذار نكنيم. جلال خوش‌چهره، سردبير سرويس بين‌الملل روزنامه‌ي اعتماد در گفت‌وگو با خبرنگار سياسي - خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) در خصوص مذاكرات ايران با سه كشور اروپايي در بروكسل اظهار داشت: اين مذاكرات در واقع پيرو توافقات 15 نوامبر گذشته است و پس از آنكه اين مذاكرات بلوكه شده بود و اين توافقات انجام شد، طبق وعده‌اي كه از جانب اروپايي‌ها داده شده بود، اين مذاكرات آغاز به كار كرد. وي افزود: نكته‌ي ويژه‌اي كه وجود دارد اين است كه بر اساس قرائن و اخبار رسيده محور مذاكرات اين بار هم از جانب اروپايي‌ها تعيين شده، يعني همان چهار محور اصلي كه يكي پرونده‌ي هسته‌يي ايران، ديگري مساله‌ي حقوق بشر، سپس گفت‌وگوهاي صلح خاورميانه و دست آخر بحث تروريسم است؛ يعني باز اين چهار محور به نظرم دستور كار اصلي مذاكرات بروكسل است و اگر كه ما سقف گفت‌وگوها در مذاكرات در اين چارچوب را بپذيريم، اگر هم توافقي از اين مذاكرات به دست آيد، در اين چهار محور خواهد بود. سردبير سرويس بين‌الملل روزنامه‌ي اعتماد ادامه داد: در اين ميان به نظر من نكته‌ي برجسته تاكيدي است كه ايران بر اين مساله دارد كه پس از توافقات هسته‌يي امكان توافقات اقتصادي با اروپايي‌ هم بر اساس آنچه كه پيش‌تر وعده داده بودند، وجود داشته باشد. پرداختن به مسايل مورد نظر كشورمان در حال حاضر به برگه‌هايي بستگي دارد كه در اختيار ايران است. خوش چهره هم چنين افزود: فكر مي‌كنم شروع اين دور تازه‌ي گفت‌وگوها با اطمينان از توافقي است كه در مورد تعليق انجام شده، يعني تصور مي‌كنم اگر اروپايي‌ها در اين خصوص شائبه‌يي داشتند، اين مذاكرات را انجام نمي‌دادند و آن را به تهديداتي ديگر مي‌سپردند و تاكنون هم ايران تاكيد داشته كه به تعهداتش پايبند است، حال استمرار اين مساله را بايد با رفتار اروپا در خصوص تعهداتش بسنجيم و ايراني‌ها نمي‌توانند بر تعهدات اروپايي تاكيد نكنند. وي در ادامه اظهار داشت: اروپايي‌ها به دنبال چند چيز اساسي هستند، يكي اينكه در حال حاضر آنها ابتكار عمل پرونده‌ي ما را در دست گرفته‌اند و همين مساله باعث شده، آنها اقتداري تازه را در مقابل هژموني آمريكا به دست آورند، بنابراين براي حفظ اين وضع تلاش بسياري خواهند كرد. دوم اينكه مي‌خواهند حربه‌ها و نقاط افتراقي كه با آمريكا در مورد ايران دارند را كم بكنند و زمينه‌هاي انتقادي آمريكا را نسبت به پرونده‌ي ايران بكاهند؛ كه اينها چنين امري را به همان 4 محور باز مي‌گرداند. خوش چهره ادامه داد: قاعدتا در نگاه ايران هم اين مساله هست كه اگر يك گام به عقب برداشته، امتيازي مي‌خواهد و انتظار آن را دارد و اين گفت‌وگوها بايد از نظر ايران هم پيشرفتي دو سويه داشته باشد و صرفا اين نباشد كه ايران به تعهداتش عمل كند. ولي به نظر مي‌آيد در كل اروپايي‌ها سعي دارند فضاي بحث را به سوي محورهاي خودشان متمايل كنند. سردبير سرويس بين‌الملل اعتماد هم چنين در خصوص خطوط قرمز ايران و اروپا در اين مذاكرات گفت: البته در عالم سياست نبايد به خطوط قرمز اروپايي‌ها نگاه كرد، بلكه بايد به اهداف آنها بنگريم. هدفي مشترك وجود دارد كه آمريكايي‌ها هم آن را پنهان نمي‌كنند و به نظرم تا حد زيادي در اظهارات اخير البرادعي هم اعلام شد و آن اينكه نه تنها تمام حركت‌هاي هسته‌يي بايد در ايران متوقف شود، بلكه سعي دارند به نحوي دانش هسته‌يي هم در ايران مصادره گردد و اين امري منفي است كه مي‌تواند خط قرمز هم براي ما باشد كه چرا آنها بايد چنين ايده‌اي را دنبال نمايند؟ وي در ادامه افزود: انتظار ايران اين است كه بتواند با اين مذاكرات موقعيت بين‌المللي‌اش را ترميم كند و دستاوردهايي ملموس را كسب كند تا بتواند با اتكا به آنها به افكار عمومي‌اش براي ادامه‌ي تعامل با اروپا پاسخ دهد. خوش چهره با اشاره به اينكه گفت‌وگو با اروپايي‌ها طولاني خواهد بود، گفت: نه اروپايي‌ها و نه فضاي ايران آمادگي آن را ندارد كه در كوتاه مدت به توافقاتي استراتژيك دست يابند. اما تداوم و استمرار در اين گفت‌وگوها به شكل دوستانه مي‌تواند فضايي امن را در افكار عمومي به لحاظ تصوير روشن براي جامعه‌ي ايران فراهم آورد كه امتياز خوبي براي ايران خواهد بود. سردبير بين‌الملل روزنامه‌ي اعتماد هم چنين ادامه داد: در عين حال ايران توانسته است مشكلاتي را كه با جامعه‌ي بين‌الملل دارد در سطح ديپلماتيك حل و فصل نمايد و تهديداتي را كه بعضا ممكن است از جانب ديگران به شكل فيزيكي مطرح باشد را از خود دور نمايد. وي درباره‌ي اهرم‌هاي ايران در مذاكره با طرف اروپايي افزود: به نظر من اقتدار برخواسته از مشروعيت كه در بستري از فهم مشترك ميان آحاد جامعه اعم از نخبگان رسمي، غيررسمي و مردم از امنيت و منافع ملي وجود داشته باشد، از اين اهرم‌ها و بسيار بااهميت است. هم صدايي تمام نهادها و در واقع كيان نظام سياسي ايران نيز مي‌تواند كلامي مشترك را در مقابل طرف‌هاي گفت‌وگو داشته باشند و سوم داشتن توقع معلوم از گفت‌وگو با اروپا و هدفي مشخص است؛ نه سپردن سرنوشت به روند گفت‌وگوها. اسلامي: منافع است كه خطوط قرمز را تعيين مي‌كند اسلامي گفت: در مذاكرات پيش‌رو در بروكسل تنها چيزي را كه بايد از طرف مقابل بخواهيم عمل مطابق با قوانين بين‌المللي است. يدالله اسلامي، عضو مجمع نمايندگان ادوار مجلس شوراي اسلامي در گفت‌وگو با خبرنگار سياسي - خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به مذاكرات كشورمان با سه كشور اروپايي در بروكسل اظهار داشت، از سيستم اطلاع‌رساني كشور در خصوص اين مذاكرات انتقاد كرد و ابراز داشت: در جاهايي كه مسايل جدي مطرح و پاي منافع ملي در ميان است، اطلاعات كمتر در اختيار افكار عمومي قرار مي‌گيرد و معمولا آن چه مطرح مي‌شود از طريق رسانه‌هاي غربي است. وي افزود: در مذاكرات پاريس ما در شرايطي قرار گرفتيم كه براي به دست آوردن هيچ، ناگزير به اعطاي امتيازات فراوان بوديم، اما به نظرم با وجود اين كه اين تصميم، تصميمي مناسب نبود، ولي تصميم بدي هم نبود. چرا كه شرايط به گونه‌يي بود كه ما را ناگزير به اتخاذ چنين تصميمي مي‌نمود و اين به واسطه‌ي مجموع شرايط كشور بود. اسلامي ادامه داد: متاسفانه در موارد بسياري به دليل بي‌توجهي و غفلت از مسايل پايه‌يي، بسياري از مسايل كه به واقع نبايد دستاويز باشند، ما را در تنگناهايي ويژه قرار داده‌اند كه ناگزير در نتيجه‌ي اين فرصت‌سوزي‌ها بايد امتيازاتي چون معاهده‌ي پاريس را پرداخت نماييم. عضو مجمع نمايندگان ادوار درباره‌ي اين كه ما در مذاكرات بروكسل مي‌خواهيم چه چيزي به دست آوريم؟ گفت: ما وقتي NPT را امضا كرده‌ايم حق برخورداري مسلم از دانش فني هسته‌يي را داريم و كشورهاي توسعه‌يافته نيز بايد در اين مسير به ساير كشورها كمك نمايند كه اين عمل در خصوص ايران، نه تنها صورت نگرفته است، بلكه آن چه طي معاهده‌ي پاريس انجام شد و تلاشي كه براي تعليق غني‌سازي وجود دارد هم برخلاف پروتكل الحاقي و هم NPT است كه نمايانگر تحميلي اضافي است. وي در ادامه اظهار داشت: ايران از ابتدا در خصوص تعليق غني‌سازي بنا بود مدت شش ماه را تعيين كند كه اروپا نپذيرفت و مسلما در اين دور از مذاكرات بر اين مساله نيز مباحثاتي انجم خواهد شد، فكر مي‌كنم از تمام توان كارشناسي براي پيشبرد مطلوب اين پروژه استفاده نشده، چرا كه مي‌شد ابعاد مختلفي را به كار گرفت كه گرفته نشد و فضاي مطبوعاتي و رسانه‌يي پيرامون اين موضوع به اندازه‌ي كافي باز و فعال نبوده است. اسلامي درباره‌ي خطوط قرمز ايران و اروپا در اين مذاكرات گفت: به نظر من ما بايد از همان ابتدا به قدري شجاعانه عمل مي‌كرديم كه چيزي فراتر از NPT را نپذيريم و اجراي پروتكل الحاقي را هم به مصوبه‌ي مجلس موكول مي‌كرديم. توجه داشته باشيد كه اگر اختلافي ميان اروپا و آمريكا آن هم تنها در روش‌ها وجود داشته باشد، تنها براي تامين منافع خودشان است و همين منافع هم هست كه خطوط قرمز آنان را روشن مي‌كند. وي همچنين در خصوص اهرم‌هاي ايران در مذاكرات اخير در بروكسل اظهار داشت: تنهاترين و قوي‌ترين اهرمي كه ايران در تمامي مذاكراتش اعم از بروكسل يا غير آن مي‌تواند داشته باشد، حمايت مردم در داخل از سياست‌هاست و چنان چه غير از اين باشد مطمئن باشيد به هيچ نتيجه‌يي نخواهيم رسيد، بايد به مردم باز گرديم. عضو مجمع نمايندگان ادوار در ادامه تاكيد كرد: ما در اين مذاكرات بايد قانون را بخواهيم و درخواست داشته باشيم تا هر چه برخلاف قانون است از دوش‌مان برداشته شود و همان چيزهايي را كه از دست داده‌ايم را بايد به دست بياوريم. شهابي: تعليق غيردايم و وارد نشدن ايران به فاز نظامي خطوط قرمز ايران و اروپاست موقت بودن تعليق غني‌سازي و دايمي نبودن آن خط قرمز ايران در مذاكره با اروپاست. دكتر سيف‌الرضا شهابي، كارشناس مسايل بين‌الملل در گفت‌وگو با خبرنگار سياسي - خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) اظهار داشت: همانگونه كه فرستادگان ايران در اجلاس بروكسل اعلام كرده‌اند، توقع خاصي در اين مذاكرات مطرح نمي‌شود، بلكه طبق توافقنامه‌هاي پاريس قرار شده بعد از اين اجلاس كه در بالاترين سطح برگزار مي‌شود، گروه‌هاي بعدي كارشان را در زمينه‌هاي هسته‌يي، سياسي و امنيتي آغاز مي‌كنند. وي ادامه داد: بايد منتظر ماند و ديد آيا پس از اين مرحله يعني سه ماه ديگر توافقي حاصل خواهد شد يا خير، در صورت توافق ممكن است تعليق غني‌سازي هم مدتي تمديد شود و اگر روند خوب پيش نرود ممكن است مذاكرات قطع شود و ايران فعاليتش را در زمينه‌ي غني‌سازي اورانيوم مجددا از سربگيرد. شهابي تصريح كرد: آنچه كه ايران بايد در حاشيه اجلاس بروكسل و مذاكرات بعدي در نظر بگيرد، اين است كه تعليق غني‌سازي طولاني‌مدت نيست و اروپا نبايد فكر كند كه با به تاخير انداختن مذاكرات و ادامه و طولاني كردن آن مي‌تواند ايران را از اين قضيه دور كند. اين كارشناس مسايل بين‌الملل يادآور شد: ايران بايد بيشتر تاكيد كند كه از همان ابتدا تعليق غني‌سازي را به خاطر اعتمادسازي انجام داده و الان هم مي‌خواهد اين اعتمادسازي به وجود آيد و اروپايي‌ها هم متوجه اين قضيه باشند كه اين نمي‌تواند براي طولاني مدت و دايمي باشد. شهابي گفت: خط قرمزهاي ايران اين است كه تعليق غني‌سازي دايمي نيست و به صورت موقت و براي اعتمادسازي است. اروپايي‌ها معتقدند كه اين را مي‌دانند، اما آمريكايي‌ها اصلا به هيچ‌گونه فعاليت هسته‌يي ايران اعتقادي ندارند و مانع‌تراشي مي‌كنند. وي خاطرنشان كرد: خط قرمز اروپا اين است كه ايران وارد فاز نظامي نشود. اين كارشناس با اشاره به اين كه در يك مذاكره هر دو طرف خواهان بهره‌گيري از شرايط هستند، گفت: اگر ميان مردم اين توقع را بالا ببريم كه ايران مي‌خواهد بهره بگيرد، ممكن است اين گونه تلقي شود كه طرف اروپايي نمي‌خواهد بهره بگيرد و ايران حاكم بر اين مذاكرات است و اروپا محكوم، در حالي كه در يك مذاكره هر دو طرف مي‌خواهند بهره‌هاي مورد نظر خودشان را بگيرند. شهابي يادآور شد: بزرگ‌ترين بهره ايران اين است كه بتواند اروپا را متقاعد كند كه هرگز وارد فاز نظامي نمي‌شود و هدفش از فعاليت‌هاي هسته‌يي صلح‌آميز است كه اگر اين اعتماد در اروپا به وجود آيد و ايران اين فعاليتش را ادامه دهد، بزرگ‌ترين بهره‌برداري ايران و اطمينان اروپا به اين كه ايران وارد فاز نظامي نمي‌شود بهره برداري آنهاست. انتهاي پيام