گزارشي از كشور كرواسي به بهانهي سفر رييس جمهور به زاگرب
همزمان با سفر امروز (دوشنبه) حجتالاسلام والمسلمين سيدمحمد خاتمي، رييسجمهور كشورمان به كرواسي گزارشي از وضع اين كشور ارايه ميشود. به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، كشور كرواسي تقريبا به شكل نعل اسب از شمال همسايه كشور مجارستان و اتريش، از غرب همسايه اسلوونيا، از سمت شرق و جنوب با كشورهاي يوگسلاوي و بوسني هرزگوين و آلباني هممرز ميباشد. درياي آدرياتيك بيشترين مرز غربي كشور كرواسي را تشكيل ميدهد. مساحت كشور كرواسي 56 هزار و 538 كيلومتر مربع (صد و چهارمين كشور جهان) و جمعيت آن چهار ميليون و 282 هزار و 216 نفر است (2000 ميلادي). پايتخت اين جمهوري، زاگرب و جمعيت آن حدود يك ميليون نفر تخمين زده ميشود. كرواسي منطقهاي است جنگلي و كوهستاني و داراي آب و هواي دلپذير بهاري. دماي هوا از پنج درجه سانتيگراد زير صفر در فصل زمستان تا 24 درجه در تابستان در نوسان است. مردم كرواسي در امور كشاورزي (كاشت محصولاتي نظير ذرت، انگور، سيبزميني، ميوه و سبزيجات)، دامپروري، ماهيگيري، كشتيسازي، مواد غذايي، مصنوعات پارچه و صنعت گردشگري اشتغال دارند. بيشترين صادرات كرواسي به كشورهاي عضو جامعه اروپا و جمهوريهاي سابق يوگسلاوي بوده است. صنعت گردشگري يكي از مهمترين فاكتورهاي سياستهاي اقتصادي كرواسي است كه درآمد ناشي از آن به شش تا هفت ميليون دلار در سال ميرسد. كرواسي داراي ذخاير آهن، ذغال سنگ، بكسيت، آلومينيوم، كشاورزي، جنگل و ماهيگيري است. واحد پول كرواسي كونا ميباشد كه 7/45 كونا برابر يك دلار است. (شهريور 81) روابط بينالمللي خوبي با كشورها و سازمانهاي بينالمللي دارند و بر منافع ملي و كاري به خصوص پس از جنگ و مشكلات اقتصادي ناشي از آن تاكيد دارند. كرواتها از همنژادهاي خود در كشور بوسني هرزگووين حمايت جدي دارند. روابط خوب كرواتها و مسلمانان در عرصههاي فرهنگي سياسي قابل تحسين است. ساختار جمعيت بر اساس اعتقادات ديني بدين قرار است: بر اساس سرشماري سال 1991 جمعيت در جمهوري كرواسي، 75/6 درصد از مردم داراي مذهب كاتوليك رومي، 11/1 درصد مسيحي ارتدوكس، 1/2 درصد پيرو اسلام، 0/4 درصد مسيحي پروتستان و 0/9 درصد پيرو مذاهب ديگر يا داراي مذهب مشخصي نيستند (3/9 درصد خود را بدون مذهب اعلام داشتند). در سال 1918 كرواتها، صربها و اسلوونيها، پادشاهي جنوبي (يوگسلاوي اول) را تشكيل دادند. در جنگ دوم جهاني، مارشال تيتو، رييس جمهور يوگسلاوي سابق با فاشيستهاي ايتاليايي تحت امر موسولينيو نازيسم هيتلري مبارزهاي سخت را براي نجات يوگسلاوي دوم آغاز كرد. با مرگ تيتو در سال 1980 به تدريج پايههاي جمهوريهاي مستقل فدرال بر اساس قانون اساسي 1976 ريخته شد. در سال 1991 انتخابات آزاد برگزار شد و به دنبال آن اسلووني و مقدونيه بدون جنگ و كرواسي و بوسني و هرزهگوين با درگيري خونين از يوگسلاوي سابق جدا شدند. در تاريخ اجتماعي گروهي از كرواتها معتقدند اصالتا ايراني هستند و انجمن تحقيق پيرامون هويت كرواتها در اين ارتباط فعاليت دارد و كتابهايي نيز منتشر گرديده است. كرواسي صاحب 8 روزنامه، 19 مجله هفتگي، 12 مجله دو هفتهيي و 45 مجله ماهانه است. از روزنامههاي معروف و پرتيراژ ميتوان از روزنامه «وچرني ليست»، روزنامه «اسلوبودان دالماسيا» و «ويسنيك» نام برد. آژانس خبرگزاري (HINA (1990 و آژانس اطلاعاتي كاتوليك IKA نام دارد. خبرگزاريهاي مهم خارجي از جمله فرانسه، آسوشيتدپرس، رويتر، اسپانيا، ايتاليا، آمريكا (UPA) و فلسطين (وفا) در زاگرب داراي دفتر هستند. انجمن خبرنگاران كرواسي (HND) سازمان مستقل و غير حزبي خبرنگاران است. به طور كلي از شهرهاي ساحلي درياي آدرياتيك از جمله شهرهاي دوبرونيك، پولا، اسپيليت، بورچ، اماگ، و زاگرب پايتخت كرواسي ميتوان نام برد و آبگرم معدني واراژدين، استوبيچكه و كراپينسكا جزء مراكز درماني كرواسي است. همچنين در شهر زاگرب ميتوان از كليساها به ويژه كاتدرال و ماركو، موزهها، گالريها و پاركهاي ماكسيمير، مدودگراد، بتونيچي، ريبنياك، مقبره سرباز گمنام، مركز اسلامي زاگرب، قبرستان ميروگو، نمايشگاه بينالمللي زاگرب، باغ وحش، كتابخانه ملي و دانشگاهي زاگرب، پارك «پليتويچكا يزرا» تحت حمايت يونسكو (حدود 110 كيلومتري جاده زاگرب به اسپيليت) نام برد. شهر قديمي دوبرونيك (شهر زيبا) در جنوب كرواسي و در كنار درياي آدرياتيك تحت نظارت يونسكو قرار دارد. از ديگر مراكز قابل ذكر ميتوان كليساي جامع زاگرب (كاتدرال) و بخش قديمي شهر زاگرب و قلعههاي تراكوشچان، واراژدين، موزههاي باستان شناسي زاگرب، زادارو پولا در شهر اسپيليت، موزه مخصوص آثارويا دبودهاي باستاني را نام برد. تصور ميشود حضور اسلام در كرواسي مربوط به دورهاي است كه نيروهاي عثماني در مرزهاي شرقي كرواسي ظاهر شدند. بديهي است ترويج اسلام از اواخر قرن 14 (1384) به واسطهي دولت عثماني در منطقه بالكان آغاز و تا اواخر قرن 18 ادامه داشت. ولي اين مساله نيز روشن است كه اسلام چهار قرن پيش از نفوذ تركها در بعضي از مناطق كرواسي رواج داشته است. در مورد حضور مسلمانان در اين منطقه قبل از دولت عثماني، به ويژه در منابع تاريخي مجاري تصريح شده كه در كرواسي اقوامي با نامهاي اسلام در 30 منطقه از مناطق سريم و شرق اسلاونيا ساكن بودهاند. تماس كرواسي با اعراب در قرن هفتم زماني آغاز ميشود كه 5000 جنگجوي اسلاو به جناح خليفه وقت عبدالرحمان ميپيوندند كه تا آن زمان در ارتش بيزانس مشغول خدمت بودند. مدتي بعد نيز در سوريه كنوني 20 هزار جنگجوي اسلاو به ارتش اسلام ميپيوندند. در طول تاريخ بارها اتحاد عربها و جنگجويان اسلاو عليه بيزانس مشاهده ميشود. به ويژه آن كه ارتباط مهم كرواتها و عربها پس از تسخير جزاير كروات (823) و سيسيل (827) به ثبت رسيده است. در سال 840 ميلادي بود كه به واسطهي قدرت و تسلط بيشتر عربها بر درياي آدرياتيك در زمان افول اقتدار بيزانس، شهرهاي دالماتسيا كه هماكنون در قلب كرواسي جاي دارد، به استقلال رسيدند. رابطهي عربها و كرواتها با پيروزي مسلمانان و فتح شمال آفريقا، سيسيل و اسپانيا به بالاترين سطح خود رسيد و در قرن نهم به كرواتهاي بسياري برميخوريم كه در امپراطوري اسلامي به مقامهاي بزرگ كشوري منصوب شدهاند. حتي در اين رابطه گفته ميشود عبدالله بن جوهر السكلاي الكالي، پايهگذار شهر قاهره و دانشگاه الازهر، ريشه كروات داشته است و پدرش در «كاواتات» به دنيا آمده و از آن جا به سيسيل رفته و سپس در پالرمو مسكن گزيده است. در منطقه مذكور مردم اسلاو زندگي ميكردهاند و به همين دليل در نام و فاميل آنان كلماتي مانند سيسيلي و اسلاون به چشم ميخورد. در قرن نهم مسلمانان بسياري در منطقه «واردار» زندگي ميكردند. «برخي» از مورخان آنان را تركهاي واردار مينامند، در صورتي كه بنا به شواهد موجود، آنها از ملت «پاچانز» بودهاند كه در مهاجرت بزرگ آسياييها به همراه ساير ملتهاي اسلاو به اين مناطق كوچ كردهاند. در تاريخ اسلام دربارهي علل گرايش اسلاوها به اسلام مطالب بسياري وجود دارد. در خصوص مسلمانان اسماعيليه گفته ميشود كه آنها در اوسيك هم زندگي ميكردند و در يكي از فرامين شاه انريكا مورخ 1896 آمده است كه آنها نيز بايد همانند ساير مردم كروات ماليات بپردازند. مطلب قابل توجه اين كه عمر باشيچ مفتي زاگرب در سخنراني خود در سمپوزيوم اسلام در كرواسي در تاريخ هشت ارديبهشت 75 اظهار داشت قبل از ورود تركهاي عثماني به كرواسي عده زيادي از مردم اين منطقه مسلمان شيعه بودند. وي خاطرنشان ساخت اگر چشمپوشي تاريخنويسان ترك از وجود مسلمانان در اين منطقه تا قبل از ورود عثمانيها را در نظر بگيريم بايد گفت اولين مسلمانان اين ناحيه شيعيان پيرو مذهب اسماعيليه بودند و تعليم اين مذهب در كليهي ممالك اسلامي آن زمان از جمله قلمرو حكومت عثماني ممنوع بوده است بر اساس سرشماري دفتر آمار جمهوري كرواسي در سال 1990 تعداد بوسنياييهاي اين جمهوري 43 هزار و 469 يا 909 هزارم درصد اعلام گرديده است. ليكن بسياري از محافل سياسي ـ اجتماعي غير مغرض اين كشور معتقدند كه تعداد مسلمانان بسيار بيش از آمار رسمي اعلام شده است. گفته ميشود كه طي سالهاي متمادي، مسلمانان به دليل فشارهاي حكومتي از اظهار مليت و مذهب واقعي خود امتناع نموده و همين امر تاثير منفي در وضعيت آماري آنان برجاي گذاشته است. مقامات مذهبي مسلمان كرواسي خود معتقدند كه جمعيت مسلمانان اين كشور در سال 1991 بالغ بر 250 تا 300 هزار نفر بوده كه اين تعداد با توجه به تحولات چند سال اخير در بوسني و هرزگوين و مهاجرت بسياري از مسلمانان به كرواسي، رشد بسيار چشمگيري داشته است. اكثر پيروان دين اسلام در كرواسي داراي مليت بوسنيايي و بخشي نيز آلبانيايي هستند. بزرگترين مراكز تجمع مسلمانان در شهرهاي بزرگ از جمله زاگرب، رييكا، پولا، اسپليت، واراژدين، دوبرونيك است. بر اساس اطلاعات منتشره از سوي مركز اسلامي كرواسي، حدود يك سوم مسلمانان اين كشور در زاگرب و يك سوم نيز در استانهاي رييكا و ايسترا زندگي ميكنند و مابقي نيز در بخشهاي مختلف كرواسي ساكن هستند. پس از پايان يافتن جنگ در كرواسي، جمعيت ايرانيان حاضر در كرواسي به صورت قابل توجهي كاهش يافت. هماكنون تعداد حدود 30 نفر در قالب دانشجو و يا اشتغال به كار و يا توامان سكونت دارند و تردد آنها در مركز اسلامي زاگرب (در نماز جمعه) گاها مشاهده ميشود. روابط فرهنگي كرواسي و ايران از دوره يوگسلاوي سابق به سال 1342 ميرسد كه موافقتنامه فرهنگي با كشور يوگسلاوي امضا گرديد. بعد از انقلاب اسلامي ايران برنامه مبادلات فرهنگي علمي و فني در سال 1367 با يوگسلاوي سابق امضا گرديد. پس از استقلال كرواسي در سال 1993 تبادل هياتهايي بين دو كشور صورت گرفته و روند روابط فرهنگي خوب و رو به گسترش است. پس از فروپاشي يوگسلاوي موافقتنامه فرهنگي آموزشي و علمي مجزا با دولت كرواسي در سال 1377، پس از تاييد شوراي نگهبان به امضا رسيده است. همچنين برنامه مبادلات نيز در جريان سفر مهندس كاظمي، معاون محترم امور هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به زاگرب در تيرماه سال جاري به امضا رسيد. در سال 78 نمايشگاه عكس مسجد زاگرب كه توسط عكاس هنرمند مسيحي در 40 قطعه تهيه شده در فرهنگسراي بهمن به نمايش گذاشته شد و در سال جاري قرار است نمايشگاهي از آثار نقاشي در موزه هنرهاي معاصر برگزار گردد. ضمنا در تاريخ 81/11/13 جلسه معارفه سازمان با سفارت كرواسي در اداره كل اروپا و آمريكا برگزار گرديد. به دنبال فراگير شدن انتخابات آزاد در اروپاي شرقي و جدا شدن جمهوري كرواسي از كشور فدرال يوگسلاوي سابق در سال 1992 جهان شاهد ظهور كشور جديدي در عرصه جغرافياي سياسي خود گرديد. كرواسي پس از گذشت حدود 12 سال از استقلال خود توانسته خرابيهاي ناشي از جنگ را تقريبا به اتمام برساند و تورم و بيكاري را مهار كرده و به اقتصاد نسبتا ثابتي دست يابد. در اين راستا با توجه به سابقهي حضور جمهوري اسلامي ايران در آن كشور جهت كمك به مردم بوسني و برقراري رابطه دوستي فيمابين و نيازهاي اقتصادي دو كشور، هياتهاي بلندپايه بين دو كشور تبادل گرديده است. موقعيت كرواسي در اروپاي مركزي و بهرهمندي از ارتباط نزديك كرواتهاي كاتوليك با مسلمانان بومي و بوسنياييهاي كشور همجوار و سابقه و ارتباط نزديك سياسي فرهنگي و اقتصادي با ايران، اهميت كشور كرواسي را براي جمهوري اسلامي ايران نشان ميدهد. انتهاي پيام