علي لاريجاني در گفت‌و‌گو با شبكه‌ي خبري دويچه وله‌ي آلمان، بزرگ‌ترين دستاورد دولت خاتمي را پيشبرد فن‌آوري هسته‌يي در ايران و تاسيس چرخه سوخت و غني‌سازي اورانيوم دانست و اظهار داشت كه فن‌آوري هسته‌يي براي ايران و ايراني چيزي فراتر از يك دستاورد علمي و صنعتي و چرخه سوخت و غني‌سازي اورانيوم تبلور روح خودباوري دراين كشور است. به گزارش گروه دريافت خبر خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، متن كامل گفت‌و‌گوي دكتر علي لاريجاني با شبكه‌ي خبري دويچه وله‌ي آلمان كه به صورت پرسش و پاسخ تنظيم شده است، به شرح زير مي‌باشد: سوال: چرا شما فكر مي‌كنيد اگر رييس جمهور شويد، رييس جمهور بهتري خواهيد بود؟ پاسخ: به دليل سابقه طولاني در كارهاي مهم اجرايي مختلفي كه داشته‌ام. حدود 14 سال در دولت خاتمي و هاشمي بودم، حدود 10 سال در شوراي‌عالي امنيت ملي و حدود 10 سال در مجمع تشخيص مصلحت نظام بوده‌ام و حدود 14 سال درشوراي‌عالي انقلاب فرهنگي عضو هستم. براي اداره‌ي كشور در حوزه اقتصاد و در حوزه‌ي سياست خارجي و سياست داخلي و مسايل فرهنگي آراي متفاوتي دارم و معتقدم ايران از پتانسيل خوب و نخبگان نسل جديد برخوردار است كه آنها مردان عمل هستند و مي‌توانند شرايط را ارتقاء بخشند و توان علمي و فن‌آوري كشور را بالا ببرند به همين دليل فكر مي‌كنم اين ديدگاه متفاوت با شرايط امروز ايران متناسب باشد. سوال: بله، خوب شما تجربه خوبي داريد. اين تجربه را اگر به كناري بگذاريم، نظر شما و ديدگاه شما در مورد آينده ايران چيست و ايران به كدام سمت مي‌خواهد برود؟ پاسخ: چشم‌انداز ايران براي 20 سال آينده تنظيم شده است. ايران در آينده بايد يك كشور مقتدري باشد كه بتواند مناسبات خوبي با دنياي خارج برقرار كند و توان اقتصادي اين كشور تاثيرگذار بر منطقه باشد. چنين دورنمايي را براي ايران ترسيم مي‌كنم و فكر مي‌كنم كه در اين دورنما جايگاه ايران، جايگاه تعريف شده‌اي از نظر صلح بين‌المللي و ارتقاء منزلت ايران است به طوري كه ايرانيان در هر كجا كه هستند به ايراني بودنشان افتخار كنند و به ميهنشان علاقه‌مند باشند. سوال: عده‌اي مي‌گويند ما اصولگرا هستيم و يا اصلاح‌طلبيم و يا اصلاح‌طلب بوديم و يا ما مستقل آمديم و شركت كرديم شما در چه طرفي قرار داريد؟ پاسخ: از نگاه بيرون تقسيمات سياسي داخلي زياد واقع ‌بينانه نيست. يعني در داخل ايران نوعي تقسيمات است ولي آن چيزي نيست كه در صحنه عمل هست. آن چيزي كه ما دنبال مي‌كنيم اين است كه ما يك مبناي واقع‌گرايي و عملگرايي را به عنوان روشي مطلوب براي اداره جامعه درست مي‌كنيم و ضمنا معتقديم كه هيچ مكتب عملگرايي بدون مبنا رخ نمي‌دهد. بنابراين ما يكسري مباني داريم براي حركت جامعه‌اي كه براساس ارزش‌هاي معتبر جامعه است، اما در مقام عمل آن را در ارتباط با اموري كه در صحنه واقعيت وجود دارد تنظيم مي‌كنيم و اين اصل موضوع است. لذا جرياني كه ما معتقديم، نوعي تفكر واقع‌ گراي نوانديش است كه مطابق با مباني اسلامي باشد سوال: اقتصاد يكي از مشكلات كشور است شما چه برنامه‌اي براي اقتصاد ايران داريد؟ پاسخ: اقتصاد در ايران ظرفيت‌هاي خوبي براي جهش دارد و در حوزه ديپلماسي نيز همين‌طور است. از نظر ژئوپليتيك ايران ظرفيت خيلي مهمي دارد و اگر بتوان توانايي‌هاي بالقوه را به كار گرفت تاايران تبديل به يك قدرت شود، توان ايران مي‌تواند بالا برود. ضمنا ايران از نيروي متخصص ورزيده برخوردار است كه قابل توجه است شما توجه داشته باشيد كساني كه در برنامه تكنولوژي اتمي ايران كار مي‌كنند به طور متوسط 30 سال سن دارند. يعني نسل جديد بعد از انقلاب است بنابراين، يك اين نيروي انساني مستعد ظرفيتي براي كشور است، دانشگاه‌هاي ما گسترش پيدا كرده و ما يك تيم تحصيل كرده‌ي خوب داريم اينها فرصت‌هاي ماست. در كنار اين‌ها ما يك اشكالاتي داريم كه بايد رفع شود يعني سطح درآمد معيشتي مردم به طور متوسط پايين است. اين يك نقص است و فكر مي‌كنيم براي حل اين مساله بايد توليد ناخالص را بالا ببريم يعني صادرات غيرنفتي را افزايش دهيم، صادرات نفتي ما بايد به فرآورده‌هاي نفتي تبديل شود و ما فرآورده نفتي را صادر كنيم تا قدرت قيمت‌گذاري آنها در دست خودمان باشد. بنابراين استراتژي ما اين است كه در داخل توليد برون‌زا و برون‌نگر باشد يعني چرخه‌ي توسعه‌ي كارآفريني در داخل رونق يابد. براي رسيدن به بازارهاي جهاني ما بايد توليد ناخالص را بالا ببريم و درآمد سرانه‌ي كشور را بالا ببريم. مشكلات ديگري نيز وجود دارد مثل تورم، تورم در كشور ما بيشتر زائيده كسري بودجه دولت است. استراتژي ما اين است كه ما دولت را متمركز و كوچك كنيم تا فشار تورم بر مردم بيشتر از اين نشود. لذا در آينده مي‌توانيم تورم را يك رقمي كنيم.مساله بعدي بيكاري است كه مشكل عمده‌اي در كشور است شايد اگر بپرسيد اولين چيزي كه ما بايد با آن مقابله كنيم چيست كه مساله‌ي اشتغال است. بحث ايجاد اشتغال در كشور ما مثل بقيه‌ي كشورهاي ديگر روشي علمي دارد. يعني سمت دهي ما بايد به سمت توليد داخل باشد كه هم سطح فن‌آوري را بالا ببريم و هم بتوانيم اشتغال ايجاد كنيم. من فكر مي‌كنم اگر با ميزان سرمايه‌گذاري كشور در سال (بيش از 10 ميليارد دلار در سال سرمايه‌گذاري داريم) و متوسط سرمايه‌گذاري براي ايجاد يك شغل در ايران كه حدود 10 هزار دلار است، مي‌توانيم حدود يك ميليون شغل ايجاد كنيم در حالي كه ما در سال 800 هزار شغل بيشتر نياز نداريم. پس اگر استراتژي ما به سمت توليد داخلي باشد و بتوانيم اين نيروهايي را كه از دانشگاه فارغ‌التحصيل مي‌شوند به كار بگيريم مشكل بيكاري را ميتوان از حالت بحراني فعلي خارج كرد. سوال: نظر شما درباره‌ي دوره رياست جمهوري خاتمي چيست؟ پاسخ: «دولت آينده» قطعا يك سنتزي است از دولت‌هاي قبل، يعني در دولت‌هاي قبل افرادي وجود دارند كه در تشكيل «دولت آينده» مي‌توانند نقش‌آفرين باشند. بنابراين بسياري از رفتارها در دولت‌هاي گذشته براي تكاملي كه در آينده مي‌خواهيم به وجود آوريم، مي‌تواند بسترساز بشود. دولت خاتمي نيز در هشت سال گذشته مثل دولت هاشمي نكات مثبت و منفي داشته است. توانمندي‌ها و نقص‌هايي داشته است. بيشترين نقصي كه در دولت خاتمي مي‌بينم بيشتر جنبه‌ي عملگرايانه دارد. امروز در واقع بخش‌هايي از دولت را كه مي‌بينيم كه مديرانش افراد (پراگماتيست) قوي بودند، نتيجه كارشان خيلي شفاف و ثمربخش بوده است و آنجايي كه بيشتر، مباحث حاشيه‌يي مطرح شده است سطح كارآمدي پايين است اگر از من سوال شود بزرگ‌ترين نقص اين دولت چه بوده، مي‌گويم كارآمدي آن از لحاظ عملي قدري پايين است و اين نقص بايد در آينده جبران شود. سوال : شما كمبودهايي موجود در دولت خاتمي را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟ پاسخ: وقتي ما مي‌گويم در مقام عمل كارآمدي كم داشتند، اين بدان معني است كه هر مديري در حوزه‌ي عمل خودش بايد درست تصميم بگيرد و درست آن را اجرا كند. بايد موضوع را متناسب با شرايط درك كرد و شجاعت تصميم‌گيري و تاثير‌گذاري داشت. فكر مي‌كنم در حوزه اقتصاد نيز از اين موارد زياد است. در دوره‌هاي اقتصادي زماني بود كه قيمت نفت 10 دلار شده بود، اما حالا چند برابر آن دوره است. اما تغييري در سطح زندگي مردم ايجاد نشده است. بايد سيكل اقتصادي ما طوري باشد كه مردم اين تغيير را حس كنند. سوال : شما نقاط مثبت دولت خاتمي را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟ پاسخ: يكي از بزرگ‌ترين دستاوردهاي دولت آقاي خاتمي پيشبرد فن‌آوري هسته‌يي در ايران و تاسيس چرخه‌ي سوخت و غني سازي اورانيوم بوده است . فن‌آوري هسته‌يي براي ايران و ايراني چيزي فراتر از يك دستاورد صنعتي و علمي بوده است. چرخه‌ي سوخت و غني‌سازي اورانيوم تبلور روح خودباوري در كشور است. تلاش دولت آقاي خاتمي در ايجاد صنايع تكميلي در كشاورزي تا حدي موفق بود و مخصوصا خودكفايي در توليد گندم تصميمي استراتژيك بود كه در گندم خودكفا شديم. در بعضي از صنايع مخصوصا معادن، تلاش براي استحصال بهتر مفيد بود. بعضي از سرمايه‌گذاري‌ها كه در حوزه‌ي پتروشيمي انجام شد، مفيد بود. اينها نكاتي بود كه تصميمات درستي گرفتند. اما بعضي از اشكالات هم وجود دارد. فكر مي‌كنم با استراتژي دقيقي مي‌توانستند مساله بيكاري را حل كنند با توجه به اين‌كه مساله بيكاري در كشور ما قابل حل است، يعني مدل‌هاي علمي دارد. از ظرفيت تعامل بين‌المللي براي بالا بردن توان اقتصادي بايد استفاده مي‌شد. ديپلماسي ما بايد در خدمت توسعه داخلي قرار مي‌گرفت تا سطح توليدات ما در سطح توليدات بازار جهاني بالا برود. بعضي از تكنولوژي‌هاي مدرن وجود دارد كه ما زمينه‌ي ورود به آنها را داشتيم كه ما را در عرصه بين‌المللي بيشتر مطرح مي‌كرد. فكر مي‌كنم در دوره‌ي آقاي خاتمي در صنعت گردشگري بايد سرمايه‌گذاري بيشتري مي‌شد. سوال : يكي از رقباي شما آقاي قاليباف است .شما مي‌گوييد يكي از مشكلات دولت قبل اين است كه كارآيي كافي نداشتند و مديران ما نتوانستند كارايي لازم را داشته باشند، نظر شما راجع به اين چيست؟ پاسخ: من نگفتم تمام مديران ناكارآمد هستند. ايران مديران كارآمد نيز، زياد دارد من در كل احساسم اين بود كه مديران ناكارآمد به دولت لطمه‌ زدند ولي در كشور ما مديران كارآمد نيز هستند. سوال : در درجه اول از سرمايه‌گذاري خارجي استقبال مي‌كنيد يا خير و نظر شما در مورد50 درصدي كه مجلس براي سهم فرودگاه تصويب كرد، چيست؟ پاسخ: سرمايه‌گذاري به هر نحوي در كشور انجام شود از آن استقبال مي‌كنيم. منتها سرمايه‌گذاري خارجي بايد سمت و سوي مثبتي براي كشور ما داشته باشد. يعني يا براي ما فن‌آوري بياورد و يا به توسعه صادرات ما كمك كند و يا درجاهايي كه خلاء سرمايه‌گذاري داريم، اين كمبودها را جبران كند. يعني بايد يك منشاء كمكي براي ما باشد. اساسا سرمايه‌گذاري خارجي را در كشور مثبت مي‌دانم، منتهي با سمت و سويي كه يا فن‌آوري ما را بالا ببرد يا توسعه صادرات ما را زياد كند. سوال : در مورد معاهده‌هايي كه با چين بسته شده‌اند، شما چه ديدگاهي داريد و رابطه ايران با چين چگونه خواهد شد؟ پاسخ: در ديپلماسي، آينده‌ي كشور يك بحث است و وضعيت فعلي هم شرايط ديگري دارد، ولي من فكر مي‌كنم ايران در آينده چتر ديپلماسي خود را با كشورهاي بزرگ تاثيرگذار شرقي مثل چين و ژاپن و روسيه افزايش مي‌دهد و از طرف ديگر به نقش‌آفريني اروپا در صحنه خاورميانه معتقد هستيم، يعني اروپا با آمريكا براي ما تفاوت مي‌كند. بنابراين نوع ارتباط ما با اروپايي‌ها متفاوت از رابطه با آمريكا خواهد بود، آمريكايي‌ها به ايران حالت دست‌نشاندگي دارند، يعني نمي‌خواهند موقعيت ايران را به‌عنوان يك كشور كه روش زندگي خاصي براي خودش انتخاب كرده بپذيرند. اروپا اين‌طور نيست. درست است كه اروپا گاهي در بعضي از امور با آمريكا همراهي مي‌كند، ولي فكر مي‌كنم رفتار اروپا نسبت به ايران در بعضي از امور با رفتار آمريكا متفاوت است، ضمنا اروپا در صحنه خاورميانه خيلي نقش زيادي ندارد در عراق مي‌بينيم كه آمريكايي‌ها، اروپايي‌ها را كنار گذاشتند. ما هم مي‌فهميم كه اروپايي‌ها علاقه دارند در صحنه خاورميانه باشند. از اين جهت با استراتژي ما نيز سازگاري دارد پس روابط ايران با اروپا و چين و ژاپن و روسيه در آينده قوي‌تر خواهد بود و ارتباط وسيع‌تر اقتصادي و جلب سرمايه‌گذاري، وسعت و عمق بيشتري خواهد داشت. سوال : به گفته‌ي شما، داريد آمريكا را دور مي‌زنيد چون الان چين بازار خوبي براي فروش نفت دارد و شما در حقيقت تحريم آمريكا را دور مي‌زنيد و اصلا كار نداريد كه آمريكا چه مي‌گويد و چه كار مي‌كند؟ پاسخ: ترديد نكنيد كه ما دنبال منافع ملي خودمان هستيم و ضمنا شركت‌هاي آمريكايي‌، از سياست دولت آمريكا خرسند نيستند. اينها يك زماني يك رفتار امنيتي را در دنيا دنبال كردند. يعني مطلق‌گرايي كه بر پشتوانه امنيتي استوار بود. اين سياست باعث شد آمريكا فرصت‌هاي اقتصادي خود را در منطقه از دست بدهد . چين و هند، بازارهاي منطقه را گرفته‌اند و فكر مي‌كنم آمريكايي‌ها الان متوجه شدند كه اين سياست‌ها براي خودشان هم مضر است. نگاه امنيتي آمريكا نمي‌تواند براي شركت‌هاي آمريكايي رهاورد اقتصادي داشته باشد. سوال: الان مساله داغ، مذاكرات اتمي است و اين مشهود است كه آنها مي‌خواهند با كش‌دادن اين موضوع رئيس جمهور تعيين شود چون فكر مي‌كنند رئيس جمهور جديد بتواند مخالفان توقف برنامه‌هاي هسته‌يي در ايران را قانع كند و رابطه را با اروپا حفظ كند. اروپا منتظر چنين فردي است شما آن آدم هستيد؟ پاسخ: اگر اروپا يك چنين تحليلي دارد، بايد فكر اين‌ را بكند كه هر يك از اين كانديداها كه انتخاب شوند حتما دنبال منافع ملي كشورشان هستند و درصدند تكنولوژي هسته‌يي را حفظ كنند و دنبال اين نيستند كه دست از اين قضيه بردارند. در اين كانديداهاي مطرح نمي‌شناسم كسي را كه دنبال اين باشد كه از تكنولوژي اتمي دست بكشد. بنابراين اروپا در اين قضيه اشتباه مي‌كند. اما در اين‌كه با اروپا از طريق مذاكره كار را پيش ببريم، بله من اين اعتقاد را دارم كه با اروپا ظرفيت‌ حل اين مساله وجود دارد به شرط اين‌كه اروپا از جايگاه خود خارج نشود يعني اروپا بداند كه مي‌تواند در عرصه خاورميانه نقش‌آفرين باشد و از اين ظرفيت مي‌تواند استفاده كند و خيلي دوش به دوش آمريكا حركت نكند، چون معلوم نيست كه منافع اروپا در اين باشد. با اين ظرفيت مي‌توان در مذاكره هم به نتيجه‌اي رسيد كه هم ايران به فن‌آوري اتمي برسد و هم تضمين‌هايي كه اروپايي‌ها مي‌خواهند در عمل ‌بينند كه ايران يك مسير سالمي را در زمينه پروژه اتمي در پيش گرفته است. سوال: اگر شما رئيس جمهور شويد رابطه شما با آمريكا به كجا مي‌رسد و نظرتان در اين باره چيست؟ پاسخ: بستگي دارد كه آمريكايي‌ها چگونه رفتار كنند يعني در اينجا هم بايد عملگرا و واقع‌گرا بود. اگر آمريكايي‌ها دست از دردسرسازي براي ايران بردارند و دنبال اين نباشند كه منافع ايران را كاملا ناديده بگيرند در بازي برد و باخت وارد نشوند و در بازي برد -‌ برد وارد شوند. يعني ايران را با روش زندگي خاص خودش بپذيرند. دست از اين‌كه منافع ايران را كاملا ناديده بگيرند، بردارند و ضربه به ايران نزنند. آن‌وقت شرايط از نظر روابط تغيير خواهد كرد. به نظرم آنچه از نظر ايران مهم است اينست كه رفتار آمريكايي‌ها تغيير كند و از ضربه‌زدن به منافع ملي ايران دست بكشند. اين دو در روابط ايران با آمريكا موثر است. سوال : حقوق بشر يكي از قضاياي مطرح در ايران است كه آيت‌الله شاهرودي نيز در مورد آن اقدامات زيادي انجام داده و انتقاداتي را مطرح كرده است. شما فكر مي‌كنيد تا چه حد اين انتقادات جا دارد؟ پاسخ: به نظرم اين انتقادات نشان مي‌دهد كه دولت در بعضي از زمينه‌ها ضعيف عمل كرده است. يعني نقض حقوق بشر معلول ضعف دولت است. يك دولت قوي اجازه نمي‌دهد در زير مجموعه‌اش اشكالات اين‌گونه وجود داشته باشد ضمن اين‌كه موارد نقض حقوق بشر در كشور زياد نيست، ولي به نظر من بايد اين ضعف‌ها را حل كرد و هر كسي در هر شغلي، بايد رفتار دولت با او قابل‌پيش‌بيني باشد. رفتار دولت نسبت به او و اساسا رفتارها شفاف باشد و اشكالاتي كه آقاي شاهرودي گفتند بايد كمك كرد اينها رفع بشود و سيستم منظم كار كند. سوال : شما فرموديد كه ما بايد ببينيم ملت چه مي‌خواهد و شما اشاره كرديد به آزاد كردن ويدئو، در حال حاضر دولت خاتمي محبوب است و از آن تعريف مي‌كنند. مثلا ديش‌هاي ماهواره همه جا هست و اين غيرقانوني است و در حالت مسكوت قرار داده شده است. شما اگر رئيس جمهور شويد نگاه‌تان نسبت به خواسته‌هاي مردم چيست؟ آيا شما جلوي اين مساله قرار مي‌گيرد و يا نه شما اينها را بيشتر مي‌كنيد؟ پاسخ: اگر شما به سابقه كار من توجه مي‌كرديد، فكر مي‌كنم موضع من را تشخيص مي‌داديد. دنياي امروز دنياي بستن نيست. دنياي حضور بيشتر در عرصه فرهنگ و هنر است. آن موقعي كه من به صدا و سيما رفتم ما دو شبكه راديو و تلويزيوني بيشتر نداشتيم، ما 2 شبكه را تبديل به 45 شبكه راديو كرديم. فكر مي‌كنم در عصر ارتباطات بايد كساني در اين موضوع توجه كنند كه عصر حركت‌هاي ايجابي و فعال است به نظرم هر چه در اين زمينه يعني در توليد محصولات فرهنگي و امكانات فرهنگي و هنري بيشتر كار بشود، مفيد است و صيانت‌كننده‌ي فرهنگ بومي و مورد علاقه مردم هم هست. سوال: شما جزو سپاه پاسداران بوديد، ممكن است چيزي مثل كودتا راه بيندازيد؟ پاسخ: اگر شما نيروهاي داخلي را بشناسيد، هيچ وقت اين سوال را نمي‌كنيد. نيروهاي داخلي آنهايي كه در متن انقلاب بودند، اينها اهل اين رفتارها نيستند يعني انقلاب را از خودشان مي‌دانند و عليه خودشان كودتا نمي‌كنند يعني دولت‌هاي موسوي و خاتمي و هاشمي همه در متن انقلاب بودند. اينها جزء يك خانواده هستند خيلي نبايد به اختلاف ديدگاه‌ها بها بدهيد. آنها جنسا از يك خانواده هستند. انتهاي پيام