وزير امورخارجه‌ي كشورمان در بدو ورود به تهران، سفرش به نيويورك را مفيد و با ويژگي‌هاي خاص توصيف كرد.

به گزارش خبرنگار سياسي - خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) منوچهر متكي، وزير امورخارجه‌ي كشورمان، در نخستين ساعات امروز(يكشنبه) پس از سفر به نيويورك، به تهران وارد ‌شد.

وي كه در پاويون دولت در فرودگاه مهرآباد و در جمع خبرنگاران سخن مي‌گفت، ضمن ارائه‌ي گزارشي از سفرش به نيويورك، اظهار داشت:‌ مجمع عمومي امسال سازمان ملل متعهد با حضور سران كشورها از ويژگي خاصي برخوردار بود.

گزارش سفر به نيويورك

متكي افزود: ‌شصتمين اجلاس مجمع عمومي سازمان ملل امسال با توجه به حضور نشست سران كشورها و هم‌زماني آن با مجمع عمي از يك سو و آماده شدن سند، اجلاس سران كه از دو شال پيش با ابتكار دبيركل سازمان ملل مورد بررسي قرار گرفت، اهميت ويژه‌اي را به خود اختصاص داده بود.

وزير امورخارجه‌ي كشورمان ادامه داد: سند نهايي تهيه شده كه در تاريخ 25 شهريور نهايتا در سازمان ملل به تصويب رسيد، و سال قبل با پيشنهاد دبيركل مبني بر ضرورت بازنگري در عملكرد و ساختار سازمان ملل بعد از گذشت شصت سال از عمرش مطرح شد و هيات بلند‌پايه‌اي براي بررسي منشور ملل متحد و همين‌طور ارائه‌ي پيشنهاداتي براي ايجاد تحول تعيين شدند.

وي هم‌چنين گفت: بعد از يك سال كار، گزارش آماده شد كه بعد از چند ماه ويرايش به عنوان گزارش دبيركل، براي تقديم به اجلاس سران آماده شد؛ كشورها اين گزارش را مورد بررسي قرار دادند. موضوعات مهمي مانند مسووليت حمايت، حقوق بشر، تروريسم، صلح و امنيت بين‌المللي، سلاح‌هاي كشتار جمعي و استفاده‌ي از زور بخشي از سر فصل‌هاي مهم اين بازنگري بود.

متكي در ادامه اظهار داشت: متن و سند اوليه‌اي كه تهيه شده بود، در برخي حوزه‌ها نكات و اشكالاتي را داشت و از جامعيت لازم برخوردار نبود و برخي از تعاريفي را كه ارائه مي‌داد، موجب تضييع حقوق برخي از ملت‌ها و همين‌طور مبارزات كشورها در راه استقلال و آزادي كشورشان در مقابل اشغال‌گران مي‌شد.

وزير امورخارجه‌ي كشورمان هم‌چنين گفت: به عنوان مثال، در اين سند اوليه تعريف تروريزم به گونه‌اي ارايه شده بود كه عملا اقدامات مردم تحت اشغال خارجي، براي آزاد سازي كشورشان، به عنوان تروريزم تلقي مي‌شد كه اين مساله با تلاش كشورها و فعاليت‌هاي خوبي كه صورت گرفت، از جمله فعاليت‌هاي جمهوري اسلامي ايران تصحيح شد.

وي افزود: در مفهوم مسووليت حمايت دركشورها كه زمينه‌اي براي دخالت سازمان‌هاي بين‌المللي در مواقعي كه احيانا نسل‌كشي، از بين‌ بردن اقوام و يا جنايات جنگي توسط رژيمي صورت مي‌گيرد، از جمله مباني‌اي بودند كه به گونه‌اي در سند اوليه به آن‌ها پرداخته شده كه‌ زمينه‌هاي دخالت در بسياري از زمينه‌ها در كشورهاي مختلف را فراهم مي‌كرد كه اين مسايل نيز از ابهام خارج شدند.

متكي در ادامه اظهار داشت:‌ موضوع استفاده از زور، در گزارش و سند اوليه‌ي استفاده از عمليات پيش‌دستانه به گونه‌اي بي‌اساس و در غالب ماده‌ي 51 منشور ملل متحد مطرح شده‌بود كه اين مساله هم با بحث و بررسي و تبيين كشورهاي مختلف، تصحيح شد و بر مسووليت كشورها در عدم استفاده از زور تاكيد شد كه اين موضوع هم نكته‌ي مهمي‌ بود.

وزير امورخارجه‌ي كشورمان با مهم خواندن تحولاتي كه در عرصه‌ي مذكور رخ داده، خاطرنشان كرد: كشورهاي گروه غربي و آمريكا كه از كنفرانس بازنگري معاهده‌ي عدم اشاعه در نيويورك، به نتايج لازم نرسيده بودند، در تلاش بودند تا موارد مورد نظرشان در محدود كردن كشورها در رسيدن به حقوق‌شان، خصوصا در زمينه‌ي فن‌آوري صلح‌آميز هسته‌يي را در اين‌جا بگنجانند كه اين مساله هم با تلاش كشورها، توفيقي نداشت.

وي با اشاره به اين‌كه گروه غرب خيلي مايل به طرح بحث خلع سلاح در اين چارچوب نبود، افزود: تشكيل شوراي عالي حقوق بشر، بخش ديگري از موارد مندرج در گزارش سند تهيه شده بود كه اين شوراي عالي به نوعي جايگزين كميسيون حقوق بشر ‌شود؛ كشورهاي غربي تلاش داشتند كه عضويت در اين شوراي عالي را به گونه‌اي تعريف كنند كه از ورود بسياري از كشورها به آن جلوگيري شود كه اين مورد هم با تلاش كشورهاي مختلف از جمله جمهوري اسلامي ايران مرتفع شد.

متكي ادامه داد: كميسيون ايجاد صلح هم اين ويژگي‌ها را داشت كه البته من به جزييات بيشتر آن نمي‌پردازم. در كل مجمع عمومي امسال سازمان ملل متحد، با حضور سران از ويژگي خاصي برخوردار بود؛ تبيين مواضع كشورها از زبان بالاترين مقامات آن كشورها، قطعيت برخورد با موضوعات بين‌المللي را در اجلاس امسال نشان مي‌داد.

نقاط مهم سفر رييس جمهور به نيويورك

وزير امورخارجه‌ي كشورمان هم‌چنين اظهار داشت: هيات جمهوري اسلامي ايران نيز به رياست جناب آقاي دكتر احمدي‌نژاد، رييس جمهور محترم، در اين اجلاس شركت داشتند و در مدت حضور يك هفته‌يي ايشان در نيويورك، علاوه بر ديدار با بيش از 34 رييس كشور و دولت، در سازمان ملل متحد، دو نطق را نيز ايراد كردند.

وي با اشاره به دو نطق دكتر احمدي‌نژاد در مجمع عمومي سازمان ملل متحد،‌گفت: نطق كوتاه ايشان در مورد تجديد ساختار سازمان ملل و ديگر نطقي بود كه به صورت سخنراني عمومي، بيان مواضع و نقطه‌نظرات كشور پيرامون مسايل گوناگون بود.

متكي افزود: جناب آقاي دكتر احمد‌ي‌نژاد در اين نطق‌ها بر مقوله‌ي مهرورزي و عدالت‌خواهي در نگاه ملي، منطقه‌يي و بين‌المللي سخن گفتند و اين مساله براي بسياري از كشورها قابل توجه بود؛ ايشان برقراري نظم پايدار را منوط به لحاظ نمودن عدالت و معنويت در مناسبات بين‌المللي برشمردند.

وزير امورخارجه‌ي كشورمان ادامه داد: كشورها و هيات‌هاي بسيار زيادي در سالن مجمع عمومي در زمان سخنراني ايشان حضور داشتند كه اين مساله نشان از استقبال كشورها داشت و موضع جناب آقاي رييس جمهور در مقوله‌ي فعاليت‌هاي صلح‌آميز كشور و برخورد با نگرش‌هاي مبتني بر استانداردهاي دوگانه، گزينشي و سياسي مورد توجه قرار گرفت.

وي با اشاره به طرح موضوع آپارتايد هسته‌يي از جانب رييس جمهور كشورمان در مجمع عمومي سازمان ملل متحد، اظهار داشت: اين بحث و اين‌كه كشورهايي خاص از حقوق كشورهاي ديگر جلوگيري كرده و آن‌ها را از حق طبيعي‌شان محروم كنند و تاكيد بر حق ملت ايران در برخورداري از تكنولوژي و فن‌آوري صلح‌آميز هسته‌يي و به صورت موازي مخالفت ايران با سلاح‌هاي هسته‌يي و توليد اين تسليحات بر اساس اعتقادات مذهبي و ديني ما از جمله‌ي مباحث مطروحه بودند.

متكي هم‌چنين گفت: رييس جمهور در زمينه‌ي هسته‌يي بين ما و كشورهاي اتحاديه‌ي اروپا و آژانس محورهايي را مطرح كردند كه به اعتقاد من محورهايي سازنده، راهگشا و قابل مانور براي ايجاد يك تفاهم بود. متاسفانه كشورهاي غربي از اين فرصت ايجاد شده و زمينه‌هاي فراهم شده، استفاده‌ي لازم را نكردند.

وزير امورخارجه‌ي كشورمان هم‌چنين اظهار داشت: ديدار جناب آقاي رييس جمهور با هم‌وطنان عزيز ايراني و ديدار جداگانه‌ي ايشان با نخبگان ايراني مقيم آمريكا، جلوه‌هاي ديگري از اين سفر بود؛ تاكيد ايشان بر هويت ايراني و تاريخ پر درخشش و بسيار پرافتخار ايران‌زمين در حوزه‌هاي علمي، ابداعي، ابتكاري و فن‌اوري براي شركت‌كنندگان در اين جلسات غرورآفرين بود.

وي در ادامه خاطرنشان كرد: به هر حال اين هم فرصتي بود كه هم‌وطنان ايراني‌مان در آن‌جا از نزديك، ديدگاه‌ها و نقطه‌نظرات‌شان را با آقاي رييس جمهور در ميان گذاردند كه البته براي شوراي عالي ايرانيان خارج از كشور، وزارت خارجه و ساير دستگاه‌هاي ذيربط در داخل، تكاليف جديدي براي تعامل سازنده‌تر و پيگيري مشكلات ايرانيان در خارج از كشور را هم به همراه داشت كه ما از انجام اين تكاليف استقبال مي‌كنيم.

واكنش به قطعنامه‌ي سه كشور اروپايي

متكي با اشاره به قطعنامه‌ي پيشنهادي اروپا در خصوص فعاليت‌هاي هسته‌يي كشورمان كه شب گذشته در وين به تصويب شوراي حكام آژانس بين‌المللي انرژي اتمي رسيد، گفت: در واقع سه كشور اروپايي سناريوي از پيش تعيين شده‌ي آمريكا را اجرا كردند.

وزير امورخارجه‌ي كشورمان ادامه داد: آن‌ها با تصويب ضعيف يك قطعنامه‌ي سياسي، بي‌اعتنايي‌شان را نسبت به نظر مهم‌ترين اعضاي غير اروپايي شوراي حكام نشان دادند؛ سه كشور اروپايي روال 40 ساله‌ي تصميم‌سازي شوراي حكام كه بر اجماع مبتني بود را شكستند و تلاش‌هاي فراوان كشورها براي نيل به تفاهم را نپذيرفتند.

وي در ادامه خاطرنشان كرد: نهايتا اروپا‌يي‌ها به راي گيري رفتند و در اين راي‌گيري همان‌گونه كه گفته شده، سيزده كشور مهم به اين تصميم اتحاديه‌ي اروپا نپيوستند.

متكي هم‌چنين اظهار داشت: از نكات قابل توجه اين‌كه برخي از كشورهاي مهم اروپايي، در ملاقات‌هايي كه با ما درنيويورك داشتند، نگراني شان را از شرايط به وجود آمده و تاكيدشان بر ضرورت رسيدن به يك راه‌حل مرضي‌الطرفين را مطرح مي‌كردند كه متاسفانه نظرات آن‌ها با اعمال فشار سه كشور اروپايي، در هماهنگي‌هايي كه تا آخرين لحظات در نيويورك صورت مي‌پذيرفت به كرسي نشانده نشد و نهايتا به سوي قطعنامه رفتند، كشورهايي چون ايتاليا، اسپانيا و برخي كشورهاي ديگر از اين دست بودند.

وزير امورخارجه‌ي كشورمان افزود:‌ متاسفانه رييس دوره‌يي اتحاديه‌ي اروپا، قدرت مديريت شرايط ايجاد شده را نداشت و تا آخرين روزها در نيويورك تحت فشارهاي آمريكا، تصميم‌سازي مي‌كرد، كه اين نيز نكته‌اي ديگر در اين چارچوب بود.

وي ادامه داد: سه كشور اروپايي با اين تصميم و ارايه‌ي قطعنامه‌ي سياسي، غيرحقوقي و غير منطقي، آخرين ترديدها را در خصوص اين‌كه به توافقات‌شان طي دو سال گذشته با جمهوري اسلامي ايران، پايبند نيستند را از بين بردند.

متكي گفت: مذاكرات ما در بيست ماه گذشته با اروپا با حسن نيت، صميميت و فهمي متقابل از حقوق ايران و نگراني‌هاي طرف مقابل و عزم جدي براي دست‌يابي به حقوق حقه و قانوني ايران و رفع نگراني با ارائه‌ي تضمين‌هاي لازم همراه بود كه متاسفانه كشورهاي اروپايي همان‌گونه كه گفته شد، در خصوص عدم پايبندي به تعهدات‌شان آخرين ترديدها را برطرف كردند.

وزير امورخارجه‌ي كشورمان در ادامه اظهار داشت: ما در نيويورك در بيش از 65 ملاقات، با كشورهاي مختلف اين نكته را روشن كرديم كه در موضوع مذاكرات وين، با دو انتخاب مواجه هستيم؛ يك انتخاب، راه حل مبتني بر تفاهمي منطقي و حقوقي در جهت منافع طرفين و رفع كننده‌ي نگراني‌هاي متقابل است و دومين انتخاب، برخورد سياسي و غيرحقوقي از سوي اروپا با موضوع فعاليت‌هاي هسته‌يي ايران و به طور طبيعي واكنش متقابل ايران بود.

وي با اشاره به اين‌كه متاسفانه كشورهاي اروپايي راهكار دوم را انتخاب كردند، خاطرنشان كرد: ما در قطعنامه‌ي تصويبي، مباني حقوقي را نمي‌بينيم؛ طرح موضوع شوراي امنيت،‌ اگرچه به صورت ارجاع موضوع به شوراي امنيت نيست، ولي طرح و مرتبط ساختن موضوع با شوراي امنيت و فصل هفتم منشور، به هيچ وجه يك ارتباط حقوقي و منطقي و پذيرفته شده نيست.

متكي ادامه داد: موضوع پروتكل الحاقي و اجراي آن در طول بيش از يك سال گذشته، يك اقدام داوطلبانه بوده و ايران هيچ تعهدي نسبت به ادامه‌ي اجراي آن ندارد. موضوع در خواست اختيارات و اقدامات فراتر از مقررات آژانس بين‌المللي انرژي هسته‌يي و خارج از NPT و مقررات پادماني، نيز براي جمهوري اسلامي ايران پذيرفته نيست.

وزير امورخارجه‌ي كشورمان هم‌چنين گفت: جمهوري اسلامي ايران، نظراتش را بسيار صريح و روشن، ساعاتي قبل از تصويب قطعنامه از طريق مديركل آژانس به اطلاع كشورهاي اروپايي رساند كه ما عكس‌العمل‌هاي مناسب خودمان را خواهيم داشت.

راهكار ايران در صورت ارجاع به شوراي امنيت

وي درباره‌ي راهكار كشورمان در صورت ارجاع پرونده‌ي هسته‌يي به شوراي امنيت سازمان ملل متحد، ادامه داد: در اين قطعنامه، ارجاع به شوراي امنيت، تصويب نشده و قاعدتا اين مساله موضوعي است كه ممكن است بعدها مدنظر كشورهاي اروپايي باشد، اما با همين ميزان و ارتباطي كه بين موضوع پرونده‌ي ايران و شوراي امنيت ايجاد شده، ما طي روزهاي آينده اقداماتي را كه انجام خواهيم داد را به اطلاع خواهيم رساند.

متكي هم‌چنين تاكيد كرد: اگر چنين تصميمي اتخاذ شود، طبيعي است كه از سوي جمهوري اسلامي ايران نيز متعاقبا تصميمات جديدي اتخاذ خواهد شد.

راه مذاكره باز است

متكي ادامه داد:‌ ما ضمن حفظ حق‌مان، هرگز راه مذاكره را نمي‌بنديم و ضمن آن‌كه اختيارات و اقدامات فراقانوني را نپذيرفته و قبول نداريم و به اجراي پروتكل الحاقي نيز پايبند نيستيم، اما به ادامه‌ي همكاري در چارچوب NPT و مقررات پادماني پايبند هستيم.

وزير امورخارجه‌ي كشورمان نتيجه گرفت: بنابراين طبيعي است كه ما براي مذاكره با كشورهاي مختلف و موثر آماده‌ايم و كشورهاي جديدي در ليست مذاكره‌كنندگان با ايران قرار خواهد گرفت.

وي در توضيح بيشتر در خصوص واكنش كشورمان نسبت به مساله‌ي اقدامات فراقانوني كه در قطعنامه‌ي مصوب سه كشور اروپايي در شوراي حكام آمده است، افزود: در يكي از بندهاي اجرايي اين قطعنامه اختيارات و اقداماتي براي دبيركل تعريف كرده كه از نظر ما فراتر از اختيارات قانوني آژانس و مقررات پادماني است؛ طبيعي است كه اين بخش از درخواست‌هاي قطعنامه از نظر جمهوري اسلامي ايران پذيرفته شده نيست.

متكي ادامه داد: تكيه‌ي ما در حفظ حقوق كشورمان بر خودمان است، ضمن اين‌كه از تمام ابزارهاي ارتباطي، ديپلماسي و روابط‌مان با كشورهاي مختلف براي تحقق حقوق‌مان استفاده خواهيم كرد، بنابراين ما تصور نمي‌كنيم كه كشورهاي مهم جهان در انتظار دستورات كشورهاي خاصي در دنيا باشند، كه به هر شكلي كه مايل‌اند عمل كنند.

وزير امورخارجه‌ي كشورمان با بيان اين‌كه وين به روح تصميم‌سازي بر مبناي اجماع مشهور است، ادامه داد: همان‌گونه كه گفته شد، به واسطه‌ي عدم وجود تمكين، اين روح شكسته شد و طي دو سه روز گذشته كشورهاي مهمي كه دوتاي آن‌ها اعضاي دائم شواري امنيت هستند، مواضع بسياري صريح و مخالفي را در خصوص اين قطعنامه داشتند.

وي افزود: اگرچه برخي از اين كشورها راي ممتنع به قطعنامه دادند، اما در هر حال اين مساله نشان‌گر عدم همراهي‌شان با راي كشورهاي اروپا‌يي است؛ لذا ما تصور مي‌كنيم كه به موازات حفظ حقوق‌مان ارتباطات‌مان با اير كشورها را افزايش خواهيم داد و فكر نمي‌كنيم كه كشورهاي اروپايي به راحتي قادر به نيل به اهداف‌شان باشند.

واكنش ايران به كارشكني‌هاي انگليس

متكي در ارتباط با تحركات مداخله‌جويانه‌ي انگليس در امور داخلي كشورمان از سويي و كارشكني‌هاي اين كشور در امر مذاكرات هسته‌يي كشورمان با اروپا از ديگر سو و اقدامات وزارت امورخارجه‌ي كشورمان براي مقابله با اين رويه‌ها، گفت: ما در مواردي كه به سياست‌هاي كشوري خاص در ارتباط با جمهوري اسلامي ايران مربوط مي‌شود، طبيعي است كه وظيفه‌ي اصلي‌مان حفظ حقوق با قاطعيت تمام است.

وزير امورخارجه‌ي كشورمان ادامه داد: در موضوعاتي كه در روابط ما با كشورهاي مختلف پيش مي‌آيد، به تناسب آن حادثه و تاثيري كه بر روابط مي‌گذارد، وزارت امورخارجه همواره برخورد قاطع و مناسب‌اش را داشته؛ همان‌گونه كه عرض كردم انگليس در اين دوره از رياست بر اتحاديه‌ي اروپا متاسفانه قادر به مديريت شرايط ايجاد شده نبود.

وي هم‌چنين اظهار داشت: در واقع انگليس موفق نشد عليرغم مذاكراتي كه با ما داشت و چارچوبي كه در روز اول برخورد در ملاقات با سه كشور اروپايي كه بنده و آقاي دكتر لاريجاني در نيويورك داشتيم، بتواند محقق كند كه اين نمايان‌گر اين است كه سياست‌هاي انگليس متاثر از برخي كشورها و سياست‌هاي ديگر است.

متكي گفت: بنابراين وزرات امورخارجه در رعايت اصول كلي مصالح سياسي و منافع كشور،‌برخورد متناسب را تعريف و اعمال مي‌كند؛ در حال حاضر همان‌گونه كه اشاره شد، مراتب اعتراض جمهوري اسلامي ايران به كشورهاي اروپايي ابلاغ خواهد شد، از اين نظر كه طي دو سال گذشته نقض توافقات‌شان را داشتند و برخوردشان زمينه‌ساز شرايط جديدي شد كه همكاري‌ها را دچار مشكل مي‌كند.

انتهاي پيام