رييسدانا در گفتوگو با ايسنا: براي بقا و توسعه و پيشرفت كشور به انرژي هستهيي نياز است از نگاه حاكميت ملي مسالهي هستهييمان در شرايط بحرانزا قرار ندارد
رييس سابق دانشگاه تهران دربارهي بحراني يا غيربحراني بودن شرايط فعلي در بررسي پروندهي هستهيي كشورمان اظهار داشت: برخي از اقدامات نظامي، سياسي و تكنولوژيك در يك كشور ميتواند از نقطه نظر مديريت سياسي غيربحرانزا و از نگاه نظريهپردازان و فعالان سياسي و يا شهروندان عادي بحرانزا باشد، معتقدم در بحث انرژي هستهيي كشورمان، از نگاه حاكميت ملي در شرايط بحرانزا قرار نداريم. فريبرز رييس دانا، رييس سابق دانشگاه تهران و كارشناس مسايل بينالمللي با حضور در خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) در گفتوگو با خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با بيان اين كه بخش توانمندي از مديريت سياسي كشور در بحث فنآوري هستهيي بحران فعلي به وجود آمده در مسير پرونده هستهيي كشور را از قبل پيش بيني ميكرده است، گفت: درست مثل كسي است كه براي يك عمل جراحي آماده ميشود، طبعا بعد از عمل جراحي با خونريزي، بيهوشي، درد و زمينگيري مواجه خواهد بود، اما قطعا آن فرد به اين موضوع فكر ميكند كه بعد از عمل جراحي از يك بحران نجات خواهد يافت. وي گفت: بنابراين اينگونه نيست كه حضور در يك بحران و جريان خاص از ديد كشوري صرفا مسالهاي حاد و بحراني قلمداد شود. رييس دانا تصريح كرد: در دورهاي كه ژاندارمري منطقهي خاورميانه در دنيا مطرح بود، ژاندارمهاي منطقه بدشان نميآمد، ناامنيهايي در منطقه ايجاد شود كه اينها قادر به سركوب آن شوند و به اين شكل نقش برتر ژاندارم منطقه را به خود اختصاص دهند. اگر رژيم گذشته چنين نبود؛ يعني اين كه هم ژاندارم منطقه بود و هم بحران ايجاد نميكرد به دو دليل بود؛ يكي اينكه از ضعف دروني ارتشاش آگاه بود و ديگر اينكه نگران بود در همهي اين جريانات جنبشهاي چپ مثل جنبش زفار شكل گيرند. وي گفت: در بعضي از جهات معتقدم رژيم صهيونيستي چنين وضعيتي دارد، يعني حضور و بروز خود را در بحران ميداند. خروج نيروهاي اسراييلي از نوار غزه و شهركهاي يهودي نشين نقطه عطف بسيار مهمي است كه معتقدم در گرو مقاومت مردم فلسطين و فشارهاي روشنفكران و انسان دوستان يهودي بوده است. اين كارشناس مسايل بينالملل با بيان اينكه دولت رژيم صهيونيستي، رژيمي بحرانزاست كه حضورش را در بحران توجيه ميكند، گفت: اما به همت روشنفكران و نسل جديد يهود از يك سو و اينكه احتمالا اسراييل پس از خروج از نوار غزه بحران ديگري را در سر ميپروراند، از اين منطقه خارج شد. وي گفت: ماهيت ميليتاريستي اين رژيم ماهيتي بحرانزاست و اينگونه است كه ميتواند وجدان صهيونيسم را براي گرفتن منابع مادي منطقه بيدار نگاه دارد. رييس دانا گفت: برخي از اقدامات نظامي، سياسي و تكنولوژيكي در يك كشور از نقطه نظر تعريفي كه ما به عنوان شهرونداني عادي و صلح دوست، نظريهپردازان و فعالان سياسي داريم با آنچه كه مديريت سياسي آن كشور ميانديشد، مطابقت ندارد. بنابراين اين كه مسالهي هستهيي كشور در شرايط بحراني قرار دارد يا نه؟، بسته به اين كه از چه جايگاهي به آن نگاه شود، متفاوت است. وي ابراز داشت: مديريت سياست هستهيي ايران به رغم آنكه ميداند اين موضوع چالشهايي را براي حاكميت ملي، امنيت اجتماعي و اقتصادي و تماميت ارضي ايجاد ميكند، اما شايد بر اين تصور است كه اين شرايط به نفع مجموعهي سياسي كشور است. وي گفت: حاكميت ملي بر اين تصور است كه بر اثر فعاليتهاي صلحآميز هستهيي در يك موقعيت توانمند سياسي قرار ميگيرد، حتي اگر قرار باشد دوباره به ميز مذاكره برگردد. اين كارشناس با اشاره به امضاي پروتكل الحاقي از سوي دولت كه آن را نوعي سياست معلق نگه داشتن توصيف ميكند، گفت: معتقدم شيوهي امضاي اين پروتكل شبيه به قرارداد قوام - سادچيكف كه براي خروج نيروهاي اتحاد سابق شوروي از كشور و در عوض آنها، دادن امتيازهايي براي بهرهبرداري از منابع نفتي به شوروي بود. وي گفت: اين قرارداد منحصر به فرد و ممتاز از نگاه دولتمردان و آزاديخواهان مردمي پنهان نمانده است، اما در حالي كه قوام به دنبال چنين قراردادي بود دكتر مصدق در پارلمان كه به خوبي از ماهيت اين قرارداد باخبر بود، منتظر بودند به محض ارجاع قرارداد به مجلس مانع از مطرح كردن آن شوند. رييس دانا ادامه داد: بنابراين چون در دوره ششم مجلس شوراي اسلامي اين امكان وجود داشت كه پروتكل الحاقي سريعا تصويب شود در آن مجلس مطرح نشد و تا به امروز هم معلق مانده است تا اگر روزي ايران خواست اين قرارداد را كان لم يكن اعلام كند، مدعي باشد كه اين مساله اساسا فرايندهاي قانوني خود را طي نكرده است. وي ابراز عقيده كرد: بحث هستهيي ايران بيشتر به موضوع نياز جمهوري اسلامي ايران باز ميگردد، نه اين دولت و آن دولت. كليت جمهوري اسلامي ايران براي بقا و توسعه و پيشرفت كشور به اين انرژي نياز دارد. رييس دانا با بيان اين اعتقاد كه مصرف داخلي فعاليتهاي صلحآميز هستهيي بيش از آن چيزي است كه به لحاظ اقتصادي، حاكميت و استقلال ملي و نظامي مطرح ميشود، گفت: اين نگراني از سوي اروپا و آمريكا وجود دارد كه اگر ايران به تكنولوژي چرخه سوخت دست پيدا كند، ديگر نميتوان از اهرم رژيم صهيونيستي براي اعمال فشار بر ايران استفاده كرد. اين كارشناس مسايل بينالملل خاطر نشان كرد: ايران به عنوان كشوري سوسياليست و آزاديخواه به گسترش سلاح هستهيي معتقد نيست، اما اعتقادي قوي به مقاومت دموكراتيك و مردمي در برابر ظلم و ستم دارد. وي گفت: اگر مردم ايران يكپارچه و آگاهانه منافعشان و ماهيت عملكرد نظام امپرياليستي را بشناسند، از هر بمب اتمي مقاومتر عمل خواهند كرد. رييس دانا با بيان اين ادعا كه احداث نيروگاه اتمي براي ايران چندان صرفهي اقتصادي ندارد، تصريح كرد: در عين حال با موضع ايران كه ميگويد كشورهاي اروپايي و آمريكا خواست ايران را ناديده ميگيرند، موافق هستم؛ ايران حق دارد سياست تامين انرژياش را خود تعيين كند و از دستاوردهاي فني و تكنولوژي بالا برخوردار باشد. بنابراين با اين موضع صريحا موافقم و از كساني هستم كه معتقدند حق يك ملت است كه از دستاوردهاي پيشرفته استفاده كند، به ويژه دولتي كه بر اساس اصول دموكراسي تصميمگيري ميكند. وي تاكيد كرد: اين منطق پذيرفتني نيست كه دولتهاي ديگري مثل آمريكا تعيين تكليف كنند كه چه كشوري از سوخت و انرژي هستهيي استفاده كند يا نكند! اين تصميمگيري امري كاملا داخلي است. رييسدانا اظهار داشت: حق استفاده از انرژي صحآميز هستهيي در خدمات پزشكي، كشاورزي و تامين سوخت ارزان براي نيروگاههاي اتمي را ملتهاي هر كشوري تعيين ميكنند. وي با اشاره به مخالفت ايدئولوژيك جمهوري اسلامي با امپرياليسم از ابتداي انقلاب اسلامي گفت: با اين حال معتقدم نبايد تحريكاتي را انجام دهيم كه در معرض مرگ و زندگي انتخاب يا عدم انتخاب حقوق اساسي و طبيعيمان قرار بگيرم. آيا تاريخ از ما كه داراي انديشهي راديكال هستيم انتظار دارد كه در عمل افراطيگري كنيم و جنگي كه وجود ندارد را بررسي كنيم؟ اين كارشناس با انتقاد از اين كه هر گونه برخورد افراطيگري در سياستهاي كلان كشور به ويژه در مسالهي هستهيي صورت بگيرد، تصريح كرد: اين نوع اقدامات زمينهي محاصرهي اقتصادي، محروميت بيشتر كارگران و عقبافتادگي در رشد اقتصاد ملي را فراهم ميكند. وي ابراز عقيده كرد: حقوق فردي و اجتماعي در عرصهي بينالمللي بر دو نوع است، يكي چيزهايي كه براي شما حياتي است و عينا موجود است و وقتي ميخواهند آن را از شما بگيرند، مقاومت صورت ميدهيد، مثل حق آزادي انديشه و بيان، اما گاهي مسايلي وجود دارد كه ميتوان از آن كه شامل حقوقمان هم ميشود مقطعي ابه تاخير افتد و به معني نفي آن حقوق هم نباشد. مثلا اگر ما در خزر مراقب نباشيم، حقوق مليمان را از دست خواهيم داد. وي تاكيد كرد: بايد براي رسيدن به خواست مليمان با خرد نشات گرفته از حقوق مردم آن را به دست آورد. اين كارشناس ابراز داشت: معتقدم بايد سعي كنيم تاريخ را به مردم بياموزيم و موازنهي منفي را همانگونه كه مرحوم مصدق بر آن اعتقاد داشت دربارهي انرژي هستهيي دنبال كنيم. رييس دانا در نگاهي متفاوت به زورگوييهاي آمريكا و اروپا در محروم كردن ايران از حق داشتن فنآوري هستهيي گفت: معتقدم تهديدات و مخالفتهاي آمريكا و كشورهاي اروپايي را ميتوان اينگونه پاسخ داد كه اگر بناست با زور و تهديد نظامي ايران از داشتن چرخهي سوخت هستهيي محروم شود، ديگران هم نبايد در منطقهي خاورميانه حق داشتن چرخهي سوخت هستهيي را داشته باشند، و براي اجراي اين هدف بايد با تحريكات مردمي پيش برويم. وي دربارهي اين كه از ابتدا برنامه هستهيي ايران در راستاي تامين انرژي مورد نياز در آينده و كارهاي تحقيقاتي بوده است و ايران بناي جنجالآفريني نداشته است، گفت: معتقدم سوخت نيروگاه اتمي بوشهر تا مدتها ميتوانست بدون هر گونه چالشي در اختيار ايران قرار گيرد و چند سالي از تجربيات فعاليت اين نيروگاه استفاده كنيم و به تدريج به سمت خودكفايي در توليد سوخت حركت كنيم. وي ابراز عقيده كرد: بايد از همان ابتد با صداي رسا به ملت خود و جهانيان اعلام ميكرديم كه ايران در مسير توليد و استفاده از انرژي صلح آميز هستهيي قرار گرفته است و نيز از تمامي متخصصان و كارشناسان بيطرف در محيط زيست انرژي هستهيي و آژانس بينالمللي انرژي اتمي ميخواستيم تا بر روند كارمان نظارت كنند. رييس دانا در خصوص حمايت كشورهايي چون چين و روسيه از ايران در جريان رسيدگي به مساله ي هستهيي گفت: آراء اين كشورها هميشه در قبال چنين مسايلي و در رايگيريهاي شوراي حكام ممتنع بوده است. وي با اشاره به رفتار چين در اين خصوص گفت: در حال حاضر چين در ستيز اقتصادي با غرب است و افزايش بهاي نفت دامن چين را گرفته است و از آنجا كه مزيت اقتصادي چين، استفاده از انرژي ارزان قيمت است در صورت هر گونه تحريم نفتي در موضوع ايران با فشار بسيار زيادي مواجه خواهد شد. گفتوگو از خبرنگار ايسنا: زهرا اصغري انتهاي پيام