انتظار آن مي‌رود افق تازه‌اي در مذاكرات هسته‌يي ايران و اروپا پديدار شود، چرا كه طرف ايراني با صدور بيانيه‌اي آمادگي‌اش را براي ازسرگيري اين مذاكرات اعلام كرد و طرف اروپايي نيز نخستين نشانه‌هايش مبني بر استقبال از اين اقدام ايران را ارسال نمود.

خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) براي بررسي وضعيت جاري در روابط ايران و اتحاديه‌ي اروپا گفت‌وگوهايي را با كارشناسان و صاحب‌نظران انجام داده است كه حاصل آن در پي مي‌آيد.

مجتهدزاده:
اعلام آمادگي ايران براي شروع مذاكرات اقدامي درست بود

رئيس موسسه‌ي يوروسويك لندن گفت: مطابق مقررات بين‌المللي نمي‌توان براي مذاكره شرط تعيين كرد، هر گونه تعيين پيش‌شرط احترام متقابل را در مذاكره از بين خواهد برد.

پرفسور پيروز مجتهدزاده، استاد دانشگاه و رئيس موسسه‌ي يوروسويك لندن در گفت‌وگو با خبرنگار انرژي هسته‌يي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به موضع رسمي ايران در اعلام آمادگي براي شروع مذاكرات، اين اقدام ايران را درست ارزيابي كرد و گفت:‌ايران بايد از اين طريق حسن نيت خود اين را براي جامعه بين‌المللي ثابت كند كه هيچ گونه مشكلي براي همكاري ندارد.

وي گفت: ظاهرا هيچ يك از همكاري‌هاي همه‌جانبه‌ي ايران نتوانسته است آمريكا را نسبت به موضوع فعاليت‌هاي هسته‌يي تهران قانع كند.

مجتهد زاده ادامه داد: آمريكا هرگز نسبت به فعاليت‌هاي صلح‌آميز هسته‌يي ايران قانع نخواهد شد، چون سوءظن آمريكا ساختگي و سياسي است و نه ناشي از تحقيقات كافي در برنامه‌هاي صلح‌آميز هسته‌يي ايران. آمريكا تحت فشار رژيم صهيونيستي تصميم به ادامه‌ي اين سوءظن دارد.

اين استاد دانشگاه ابراز داشت: با اين وجود ايران نبايد از تلاش براي اثبات حقانيت خود در پرونده‌ي هسته‌يي‌اش دست بردارد.

وي اظهار اميدواري كرد: اتحاديه اروپا با اقدام ايران در اعلام آمادگي براي شروع مذاكرات در جهت‌گيري‌هاي سياسي خود تجديد نظر كند و از اين اقدام ايران استقبال كند.

اين كارشناس مسائل بين‌الملل با بيان اينكه در هر گونه مذاكره‌اي تعيين پيش شرط به معني تحميل نظرات است، گفت: ايران مذاكره در چنين شرايطي را نمي‌پذيرد.

مجتهدزاده در خصوص انطباق موضع آمادگي ايران براي شروع مذاكرات هسته‌يي با قطعنامه‌ي اخير شوراي حكام گفت: اگر چه دولت ايران قطعنامه‌ي اخير شوراي مديران (حكام) آژانس را رد كرده است، اما به اين معني نيست كه ايران به جزئيات اين قطعنامه توجه نكند، از سويي متن اين قطعنامه بايد به دقت مورد مطالعه و بررسي قرار گيرد تا دروغ‌هايي كه در آن نسبت به برنامه‌ي هسته‌يي ايران گنجانده شده است، روشن شود.

زيباكلام:
* در اصول،هم ما و هم غربي‌ها به مذاكره تمايل داريم
* ايران درباره‌ي حل مساله‌ي هسته‌يي‌اش از ديد حقوقي وفني كاملا درست مي‌گويد

دكتر صادق زيباكلام درباره‌ي جايگاه مباحث سياسي، حقوقي و فني در موضوع پرونده هسته‌يي كشورمان گفت: وقتي شما مي‌گوييد كه مسايل ما به لحاظ حقوقي و فني حل شده، در اساس درست مي‌گوييد.

دكتر صادق زيباكلام، استاد دانشگاه در گفت‌وگويي تفصيلي با خبرنگار انرژي هسته‌يي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) در خصوص آخرين تحولات مساله‌ي هسته‌يي كشورمان اظهار داشت: به نظر من در اين جريان صورت مساله روشن است. به اين معنا كه غربي‌ها كاملا موافق برنامه‌هاي هسته‌يي ما نيستند.

وي در ادامه ابراز عقيده كرد: ما متقابلا مصر هستيم كه برنامه‌هاي هسته‌يي‌مان ادامه يابد، روش در ايران اين بوده كه ما در خصوص تحولات خارجي بيش از آنكه به صورت مساله بپردازيم، به چيزي كه تصورمان از واقعيت است يا فكر مي‌كنيم كه واقعيت بايد آنگونه باشد، مي‌پردازيم.

اين استاد دانشگاه ادامه داد: در خصوص مساله‌ي هسته‌يي هم متاسفانه چنين حالتي ايجاد شده است كه ما به جاي توجه به صورت مساله و طرح آن براي مردم‌مان و رسانه‌هاي عمومي اين بحث را مطرح مي‌كنيم كه غربي‌ها با پيشرفت ما مخالف هستند و با ترقي توسعه و توفيق ما در زمينه‌ي علمي موافق نيستند، در حالي كه اصلا و ابدا صورت مساله اين نيست.

نويسنده‌ي كتاب "ما چگونه ما شديم" همچنين گفت: اينگونه نيست كه غربي‌ها مخالف پيشرفت ما باشند، يا از پيشرفت ما در فلان زمينه ناراحت باشند؛ صورت مساله چيز ديگري است و آن اين كه به هر حال برخي از رفتارها، مواضع، سياست‌ها و برخي تصميمات ايران در گذشته وضعيتي را در موردمان ايجاد كرده كه خيلي از كشورها از هسته‌يي شدن ايران نگران هستند.

وي گفت: اينكه چرا چنين نگراني‌هايي در خصوص كشورهايي چون هند، پاكستان، چين، روسيه، آمريكا يا فرانسه كه حتي به سلاح هسته‌يي دست يافته‌اند، وجود ندارد، به موضوع رفتارهاي گذشته‌ي كشورها باز مي‌گردد كه بعضا رفتارهاي ما ولو اينكه به حق بوده‌اند، با سازگارهاي بين‌المللي هماهنگ نبوده است.

زيبا كلام در ادامه اظهار داشت: ما به عنوان يك رژيم انقلابي، بخشي از شرايط نظام بين‌الملل را قبول نداريم و حق هم با ماست، چرا كه وضع كنوني عادلانه نيست. فرض كنيد اينكه پنج عضو دايمي شوراي امنيت حق وتو داشته باشند، مسلما امري عادلانه نيست، ولي چاره‌اي نيست و نمي‌توان انتظار داشت كه كشورهايي چون آمريكا يا چين در مقابل كشورهايي چون افغانستان يا توگو يك توان داشته باشند، ولي ما گفته‌ايم كه اين اوضاع را نمي‌پذيريم.

اين استاد دانشگاه ادامه داد: لذا صورت اين مساله به اين جا باز مي‌گردد كه چرا غربي‌ها براي دستيابي ما به فناوري هسته‌يي نگران هستند؟

وي خاطرنشان كرد: در بحث هسته‌يي اصلا و ابدا اينگونه نيست كه غربي‌ها بخواهند جلوي رشد ما را بگيرند. كاري كه ما مي‌خواهيم بكنيم، فيزيكدانان در اوايل قرن بيستم انجام داده‌اند و لذا اين مساله خيلي چيز محيرالعقول و پيشرفته‌اي نيست.

دكتر زيبا كلام هم چنين اظهار داشت: بنابراين فكر مي‌كنم كه استراتژي كلي ما بايد اين باشد كه ما ضمن اينكه در اصول بر حق برخورداري از غني سازي تاكيد داريم؛ در عين حال بايد حاضر به مصاحله باشيم و به آن تن دهيم و با تعليق غني سازي اورانيوم، سعي كنيم امتيازاتي ديگر را از غربي‌ها بگيريم.

وي افزود: من فكر مي‌كنم استراتژي مذكور كه توسط آقاي دكتر حسن روحاني و تيم‌شان دنبال مي‌شد و يك استراتژي اصولي است كه البته ظاهرا افكار و عقايد تيم جديد به گونه‌اي ديگر است.

اين استاد دانشگاه تاكيد كرد: به نظر من روش صحيح، مصالحه مذاكره و پيش برد اهداف بود، يعني روشي كه تيم آقاي روحاني پيش از اين انجام مي‌دادند و روش جديدي كه اتخاذ شده به نظر من روش درستي نيست.

وي در ارتباط با اينكه با توجه به رفتار اروپايي‌ها طي مدت مذاكره با كشورمان بايد براي دو ماه آينده انتظار چه رفتاري را از اين كشورها داشته باشيم؟ افزود: علي القاعده اگر ما از اروپايي‌ها و شخصا از فرانسه انگلستان و آلمان بپرسيم كه شما چه رفتاري خواهيد كرد، آنها خواهند گفت كه اين به شدت به رفتار شما بستگي دارد، اگر شما مصر به انجام غني سازي تحت هر شرايطي باشيد ما چاره‌اي جز كشاندن پرونده به شوراي امنيت و آنجا هم تحريم اقتصادي ايران نخواهيم داشت، اما اگر ببينيم كه شما اهل مصالحه هستيد ما نيز اصراري بر اين موضوع نخواهيم داشت.

دكتر زيبا كلام ادامه داد: لذا پاسخ اين سوال كه اروپايي‌ها ظرف دو ماه آينده چه خواهند كرد، تا حدودي به اين باز مي‌گردد كه ما به آنها چه گوييم و چه علايمي را به آنها نشان دهيم.

اين استاد دانشگاه در ادامه درباره‌ي جايگاه مباحث سياسي، حقوقي و فني در موضوع پرونده هسته‌يي كشورمان گفت: وقتي شما مي‌گوييد كه مسايل ما به لحاظ حقوقي و فني حل شده، در اساس درست مي‌گوييد، يا اينكه بگوييد هيچ يك از قوانين بين‌المللي را براي رسيدن به چرخه سوخت نقض كرده‌ايم كه اين حرف هم كاملا درست است و هيچ كس نه اروپايي‌ها و نه آمريكايي‌ها به ايران نمي‌گويند كه غني سازي اورانيوم براي شما خلاف اين اصل يا اين بند فلان قانون است و ايران در خصوص حل حقوقي مساله كاملا درست مي‌گويد.

وي افزود: از لحاظ فني هم ايران كاملا درست مي‌گويد و ظرف دو سال گذشته بازرسان آژانس از هر جا كه اراده كرده‌اند، بازديد كرده‌اند و در نهايت نه به لحاظ فني و نه به لحاظ حقوقي ما مشكلي نداريم. تنها چيزي كه مطرح‌ مي‌شود بعد سياسي قضيه است. به هر حال گذشته‌ي ما نشان مي‌دهد كه نگراني‌هايي از سياست‌هاي ايران وجود دارد و اين است كه محل مناقشه قرار دارد، وگرنه فكر نمي‌كنم غني سازي در حد پنج درصد خيلي براي دنيا فاجعه آميز باشد.

دكتر زيبا كلام هم چنين گفت: واقعا هيچ كس با تغليظ پنج درصدي اورانيوم از جانب ايران مخالفتي ندارد و موضوع ادامه‌ي اين تكنولوژي و راه‌هاي مختوم به آن است كه غربي‌ها را نگران مي‌كند.

وي درباره‌ي اينكه حال چه بايد كرد و تا كجا جاي مصالحه داريم؟ اظهار داشت: راه‌حل اين مساله به هر حال مصالحه است ولي برخي از دولتمردان جمهوري اسلامي ايران بر اين باورند كه چنانچه شما برخورد شد و راديكال نماييد و از موضع قدرت و اين است و جز اين نيست با غربي‌ها برخورد كنيد، اينها سر جايشان نشسته و كاري با شما ندارند و اگر در پي مصالحه باشيد تقاضاهايشان از شما افزايش مي‌يابد.

اين استاد دانشگاه ادامه داد: اين به نظر من طرز فكر جديدي است كه جديدا بيشتر در سياست خارجي ما غالب شده كه اگر محكم در مقابل غربي‌ها بايستيم، تسليم مي‌شوند و به كار ما كاري ندارند و مشكل تيم قبلي هم آن بود كه كمي تزلزل نشان داده‌اند، به نظر من اين طرز فكر اشتباه است و اينگونه نيست كه اگر شما در مقابل غربي‌ها بايستيد، آنها جا بزنند و اگر ضعف نشان دهيد، جلوترآيند.

دكتر زيبا كلام در خصوص ميزان توفيق كشورمان در اقناع افكار عمومي جهان ابراز عقيده كرد: فكر نمي‌كنم خيلي در اين زمينه موفق بوده باشيم. ضمن آنكه افكار عمومي مورد نظر ما بيشتر در كشورهاي غربي چون ژاپن، آلمان، آمريكا و اين قبيل كشورهاست، ولي اينكه افكار عمومي در چين، روسيه، جهان عرب يا آفريقا اقناع شوند متاسفانه نقش چنداني ندارند و لذا آن بخش از افكار عمومي بايد براي ما مهم باشد كه روي عملكرد حكومت‌هاي‌شان تاثير دارد. مثلا افكار عمومي در ژاپن، انگلستان يا آمريكا مهم است چرا كه به طور مستقيم بر عملكرد دولت‌ها تاثير مي‌گذارد، ولي افكار عمومي در كشوري چون چين اهميت چنداني ندارد.

وي ادامه داد: سوال اساسي اين است كه ما در اين كشورها كه افكار عمومي در آنها موثر است تا چه حد موفق بوده‌ايم؟ پاسخ اين است كه خيلي كم موفق بوده‌ايم، چرا كه در مجموع در غرب و در خصوص هسته‌يي نشدن ايران افكار عمومي با دولت‌ها هم سو هستند.

اين استاد دانشگاه درباره‌ي نگاه نخبگان و دانشگاهيان كشورمان به موضوع فعاليت‌هاي هسته‌يي ايران و هم سويي با افكار عمومي داخلي كشور گفت: به هر حال نوعي احساس ملي و اينكه نبايد تسليم شويم به وجود آمده و در اين خصوص از سرسخت‌ترين مخالفان جمهوري اسلامي گرفته تا موافقان كسي نگفته كه جمهوري اسلامي ايران بايد برنامه هسته‌يي‌اش را رها كند و موافقان هم كه به طريق اولي موافق‌اند.

دكتر زيبا كلام در ارتباط با برخي اختلافات بين كشورهاي اروپايي و اينكه آيا مي‌توان از اين تضادها به نفع كشورمان سود جست؟ ابراز عقيده كرد: مشكل اساسي ما اين بود كه سعي كرديم تا از اين شكاف‌ها و روزنه‌ها استفاده كنيم و خيلي هم بر اين‌ها حساب كرده‌ايم. ما روي هند، چين، روسيه، پرتقال يا اتريش خيلي حساب باز كرده‌ايم ولي واقع مطلب اين است كه در قضيه‌ي هسته‌يي حرف نهايي را سه كشور اروپايي و آمريكا مي‌زنند.

وي افزود: در چنين اوضاعي اينكه معاون وزارت خارجه‌ي پرتقال يا پادشاه چين با هسته‌يي شدن ما موافق‌اند ضمن اينكه مطلوب و عالي است، ولي فايده‌ي چنداني نداشته و راه به جايي نمي‌برد، چون در عالم واقعيت اينگونه نيست كه در دنيا با رفراندوم عمومي كاري انجام شود كه بگويند چون مثلا اين چند كشور با هسته‌يي شدن ايران موافق‌اند، پس بشود.

اين استاد دانشگاه در خصوص راه بهره‌گيري از آراي اعضاي جديد شوراي حكام ابراز عقيده كرد: تجربه‌ي چند سال گذشته نشان داده كه عليرغم مخالفت‌ها و سختي‌هاي اوليه، نهايتا اروپايي‌ها و آمريكايي‌ها قطعنامه‌اي كه خواسته‌اند را با مهر شوراي حكام تاييد كرده‌اند و من هيچ ترديدي ندارم كه عليرغم تغييرات در شوراي جديد هم نهايتا آمريكا و اروپا كاري را كه بخواهند انجام مي‌دهد.

وي درباره علت عدم انجام مذاكره بين ايران و اروپا عليرغم اعلام تمايل دو طرف به آن اظهار داشت: براي اينكه هر دو طرف مي‌دانند كه صورت مساله و نزاع در كجاست. گفتن اينكه ما خواهان مذاكره هستيم طبيعي است كه هميشه صورت مي‌گيرد و هيچ منشوري نمي‌گويد كه ما مذاكره نمي‌خواهيم و همين است كه هست چون طبيعي است كه غربي‌ها هم مي‌دانند كه اگر پرونده‌ي ايران به شوراي امنيت برود و در آنجا نصف به علاوه‌ي يك اعضا هم به تحريم ايران راي دهند و موضوع وتو نشود، مشكلات آغاز خواهد شد.

دكتر زيبا كلام با بيان اينكه اعمال تحريم مشكلاتي فراوان را براي ايران در پي خواهد داشت گفت: توجه داشته باشيد كه اين موضوع براي غربي‌ها هم مشكلات فراواني را در پي خواهد داشت شما تصور كنيد كه به يكباره ‌2/5 ميليون بشكه‌ي نفت در روز از بازار جهاني كاسته شود و اين موضوع ممكن است قيمت نفت را به ‌100 دلار هم برساند به علاوه آنكه آنها چگونه مي‌توانند به لحاظ عملي تحريم را در ايران اعمال كنند؟ يعني در نهايت غربي‌ها هم مي‌دانند كه اين موضوع برايشان بسيار دشوار خواهد بود و لذا طبيعي است كه آنها هم به هيچ وجه نمي‌خواهند به نقطه‌ي تحريم برسند ما هم نمي‌خواهيم.

اين استاد دانشگاه خاطر نشان كرد: بنابراين با توجه به آنچه كه ذكر شد در اصول، هم ما و هم غربي‌ها به مذاكره تمايل داريم ولي لزوما بيان يك موضوع به معناي عملي شدن آن نيست.

وي درباره‌ي اينكه چگونه اين مذاكره مي‌تواند به عرصه‌ي عمل وارد شود؟ ادامه داد: من فكر مي‌كنم ما بايد در عمل استراتژي‌مان اين باشد كه ضمن تعليق غني سازي، بخش‌هاي ديگر صنايع هسته‌يي‌مان كه مورد حساسيت غربي‌ها نيست را حتي با كمك خود غربي‌ها دنبال كنيم؛ به علاوه اينكه ما بايد بتوانيم در مقابل تعليق امتيازات قابل توجهي بگيريم و لذا به نظر من راه براي مصالحه و چانه‌زني باز است.

دكتر زيبا كلام با تاكيد بر اينكه قرار نيست براي هميشه از حق غني سازي صرف‌نظر كنيم، گفت: مي‌توان با تعليق، ضمن اخذ امتيازاتي با ارزش چانه‌زني كرد و از ايجاد بن بست ممانعت به عمل آورد و فكر مي‌كنم اين منطقي بود كه تيم آقاي روحاني كم و بيش در پي آن بودند و به نظرم بازگشت به سياست‌هاي تيم آقاي روحاني حداقل از اين جهت كه از بن بست جلوگيري مي‌كرد، با ارزش بود.

حاجي‌بابايي:
* چرخه‌ سوخت بايد محور مذاكرات باشد
* در صورت پايبندي اروپا به تعهدات، روند مذاكرات مي‌تواند خوب باشد

يك عضو هيات‌رييسه‌ي مجلس با اشاره به اعلام موضع جمهوري اسلامي ايران طي هفته‌هاي گذشته در قالب سخنان مسوولين مبني بر تداوم مذاكرات بدون هيچ پيش‌شرطي يادآور شد كه جمهوري اسلامي ايران هرگز مخالف مذاكره نبوده و طرف‌هاي اروپايي و آمريكايي بوده‌اند كه مذاكرات را قطع كرده‌اند.

حميدرضا حاجي‌بابايي عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس در گفت‌وگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، با تاكيد بر اين‌كه ايران آماده‌ي مذاكره بدون پيش‌شرط‌هايي چون توقف UCF و آب سنگين اراك است، متذكر شد كه چرخه‌ي سوخت بايد هدف و محور مذاكرات باشد؛ چرا كه ما خواهان انرژي هسته‌يي در مسير صلح‌آميز هستيم و اصل مذاكره بر اساس اين‌كه ما چرخه‌ي سوخت را داشته باشيم يا نه بي‌معناست.

وي با بيان اين‌كه اعتمادسازي و تضمين را به هر شكلي مي‌توان انجام داد، ادامه داد: اروپا بايد با قبول حق ايران مبني بر برخورداري از چرخه‌ي سوخت و فن‌آوري هسته‌يي، اين حق را محور حركت خود در مذاكرات قرار دهد.

اين عضو هيات‌رييسه‌ي مجلس يادآور شد كه بخش‌هايي از قطعنامه‌ي اخير شوراي حكام كه قدرت و مسووليتي فراقانوني براي البرادعي قائل شده است و هم‌چنين توقف فن‌آوري هسته‌يي ايران مورد قبول ما نيست و تنها بر پايه‌ي اعتمادسازي و تضمين دادن و عدم انحراف از NPT است كه مذاكره را مي‌پذيريم.

وي خواهان قوت بيشتر رايزني‌هاي تيم مذاكره‌كننده شد و با بيان اين‌كه روند گذشته مذاكرات هم‌چنان ادامه خواهد داشت، گفت: مي‌خواهيم با اعتماد ديگران فعاليت نطنز را نيز از سر بگيريم. در اين راستا قطعنامه‌ي اخير شوراي حكام را قابل اجرا نمي‌دانيم و چون هيچ مستند قانوني‌اي هم برعليه جمهوري اسلامي وجود ندارد، پرونده‌ي هسته‌يي‌مان نيز قابل ارجاع به شوراي امنيت نيست.

اين عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس اظهار داشت: طرف مقابل راهي جز مذاكره با جمهوري اسلامي ايران ندارد و ما هم مذاكره را بدون پيش‌شرط مي‌پذيريم. در اين مسير چنان‌چه اروپايي‌ها به تعهدات خود پايبند باشند مي‌توان به آينده‌ي آن و حزب بودنش اميدوار بود.

كيانوش‌راد:
با انداختن توپ در زمين اروپايي‌ها انجام مذاكراتي متوازن را خواستار شويم

كيانوش‌راد گفت: ما بايد تمام بهانه‌هاي ممكن را از دست طرف اروپايي بگيريم و با انداختن توپ در زمين اروپايي‌ها انجام مذاكراتي متوازن را خواستار شويم.

محمد كيانوش راد، عضو سابق كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي در گفت‌وگو با خبرنگار انرژي هسته‌يي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به بيانيه‌ي اخير وزارت امور خارجه‌ي كشورمان مبني بر اعلام آمادگي ايران براي مذاكره با تمام اعضاي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي و سه كشور اروپايي، اظهار داشت: نكته‌ي اساسي اين است كه ما راهي غير از تقويت ديپلماسي و تداوم روند مذاكرات اين چند ساله نداريم.

وي با بيان اينكه تنها گزينه‌ي ما براي حل مسايل هسته‌يي از طريق اعتمادسازي با طرف‌هاي پيگير اين موضوع است، افزود: هر چند كه طرف اصلي ما در اين جريان آژانس بين‌المللي انرژي اتمي است، ولي نقش تاثيرگذار سه كشور اروپايي در فرآيند تصميم‌سازي آژانس نشان داد كه اين مذاكرات در صورت نيل به نقطه‌ي تفاهم مي‌تواند مفيد باشد.

اين عضو سابق كميمسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي ادامه داد: درباره‌ي اين كه آيا مي‌توان اين اقدام ايران را منطبق با قطعنامه شوراي حكام دانست، در هر صورت كه بخواهيم اين موضوع را تحليل كنيم، از آنجايي كه اين مذاكرات مي‌تواند با ايجاد فضاي اعتمادسازي، زمينه‌اي براي ممانعت از ارجاع مساله‌ي هسته‌يي ايران شوراي امنيت باشد، مثبت ارزيابي مي‌شود و شايد از اين جهت بتوان اين قضيه را با قطعنامه‌ي اخير مرتبط دانست.

كيانوش راد ابراز عقيده كرد: اين كه ما بدون درك صحيح از روابط حاكم بر نظام بين‌الملل تصوراتي داشته باشيم، درست نيست و آنچه كه در قطعنامه‌ي شوراي حكام آمده بود، باز هم تاكيدهايي بر نياز بر پاسخگويي بيشتر و شفاف‌سازي فعاليت‌هاي گذشته و حال ايران دارد و من تصور مي‌كنم از آنجايي كه تمام مسوولان نظام به اتفاق اعلام كرده‌اند كه موضوع نظامي مطرح نيست، لذا در تمام زمينه‌ها ايران بايد با شفافيت وارد مذاكره شود.

وي همچنين اظهار داشت: ما بايد لحن‌مان و استدلال‌هاي‌مان و شفاف‌سازي‌مان را پيگيري كنيم و ضمن آنكه در اصل مساله‌ي غني‌سازي در حد مورد نياز براي تهيه‌ي سوخت هسته‌يي در ميان همه‌ي جناح‌ها و مسوولان نظام اجتماعي وجود دارد، ولي تاكتيك‌هاي غيرهوشمندانه و لحن مخالف عرف ديپلماتيك مي‌تواند فضاي مثبت پيشين را خدشه‌دار كند و لذا بايد كار را با حساسيت ويژه‌اي دنبال كرد.

اين نماينده‌ي سابق مجلس شوراي اسلامي تاكيد كرد: من اعتقاد دارم كه هر گونه حركتي در جهت ادامه‌ي مذاكرات نه تنها مثبت است كه تنها گزينه‌ي پيش روي ايران خواهد بود و تصور مي‌كنم گذشت زمان در اين خصوص مي‌تواند به ضرر ايران تمام شود و لذا تمام تلاش‌مان را بايد به اين موضوع معطوف كنيم كه هر چه سريع‌تر پرونده‌ي ايران را در آژانس مختومه كنيم.

كيانوش راد درباره‌ي اينكه مذاكرات احتمالي آينده بايد بر چه مباني استوار باشد؟ اظهار داشت: البته تيم مذاكره‌كننده‌ي ما قاعدتا بايد با پيشنهاداتي مشخص بر سر ميز مذاكره بنشينند و بدانند كه در هنگام مذاكره چه مي‌دهند و چه مي‌گيرند، در اين ميان مساله‌ي اصلي ما به رسميت شناختن حق ايران در خصوص غني‌سازي است، اما در موارد ديگر كه ممكن است مواردي از سوي طرف ديگر براي جلب اعتمادسازي فراتر از مقررات آژانس پيشنهاد شود، ايران مي‌تواند در برخي موارد با انعطاف‌پذيري برخورد كند.

عضو كميسيون امينت ملي:
با طرح پيش‌شرط از سوي دو طرف، ديگر مذاكره معنايي ندارد
به‌جز UCF اصفهان ديگر مراحل چرخه سوخت قابل مذاكره است

يك عضو كميسيون امينت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي موضع وزارت امور خارجه مبني بر اعلام آمادگي ايران براي پي‌گيري مذاكرات هسته‌يي بدون شرط را در نتيجه درخواست‌هاي پياپي براي مذاكره با ايران دانست.

حشمت‌الله فلاحت‌پيشه نماينده‌ي مردم اسلام‌آباد غرب در گفت‌وگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) با روشن بودن موضع جمهوري اسلامي ايران در مورد مذاكره مبني بر تداوم مذاكره بدون قبول هرگونه پيش‌شرطي، يادآور شد: طي سه هفته‌ي گذشته علاوه بر معاون سولانا، وزرا و سفراي امور خارجه‌ي سه كشور اروپايي نيز چندين بار درخواست مذاكره كرده‌اند. چند كشور ميانجي همچون روسيه و آفريقاي جنوبي نيز خواهان اين امر شده‌اند.

به گفته‌ي وي، بيانيه‌ي وزارت امور خارجه در پاسخ به اين درخواست‌ها بوده است و نه قطعنامه‌ي اخير شوراي حكام كه سياسي بود.

وي با تاكيد بر اين‌كه ايران به هيچ وجه پيش‌شرط تعليق UCF اصفهان را نمي‌پذيرد، خاطرنشان كرد: اگر دو طرف مذاكره پيش‌شرط‌هايي را مطرح كنند ديگر مذاكره‌اي در ميان نخواهد بود. براي انجام مذاكره بايد اختلافات ميان خود را مرتفع كنيم.

اين عضو كميسيون امينت ملي و سياست خارجي همه‌ي مراحل چرخه‌ي سوخت به‌جز UCF اصفهان را قابل مذاكره دانست و در پيش‌بيني روند آينده‌ي مذاكرات افزود: روند مذاكرات برخلاف گذشته توام با چالش خواهد بود؛ چرا كه پس از چنين قطعنامه‌اي نمي‌توان روند ملايم گذشته را ادامه داد. به‌ويژه كه هم‌چنان تهديد شوراي امنيت به عنوان اقدامي منفي و خط قرمز در قطعنامه مطرح شده است.

فلاحت‌پيشه هرگونه پيش‌شرط را سياسي و نه حقوقي دانست و گفت: درخواست ارايه‌ي تضمين عيني اروپا و آمريكا از نظر ما يك اتهام سياسي است؛ چون در قالب پادمان هم مي‌توان صلح‌آميز بودن فعاليت هسته‌يي را تشخيص داد و بر اساس گزارشات بازرسان آژانس هم هيچ تخلفي از جانب جمهوري اسلامي ايران روي نداده است كه آنان خواهان تضمين عيني از ما باشند.

يك استاد دانشگاه:
ايران با روشي نرم افزارانه و اعتماد بخش، حقانيت‌اش را به طرف اروپايي گوشزد كرد

دكتر ايزدي معتقد است كه كشورمان با بيانيه‌ي اخير وزارت خارجه قصد دارد تا با روشي نرم افزارانه و اعتماد بخش، حقانيت‌اش را به طرف اروپايي گوشزد نمايد.

دكتر جهانبخش ايزدي، استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار سياسي - خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به بيانيه‌ي اخير وزارت امور خارجه‌ي كشورمان مبني بر اعلام آمادگي ايران براي انجام مذاكرات با تمامي اعضاي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي و سه كشور اروپايي اظهار داشت: اين بيانيه كه بر اين اعتقاد است كه ما مذاكرات با اروپا را بدون پيش شرط خواهيم داشت، از حيث محتوا چيز جديدي را در بر ندارد.

وي افزود: در واقع اين بيانيه واكنشي به پيش شرط‌هاي اروپاييان براي مذاكره است؛ چون به زعم اروپايي‌ها و مشخصا سه كشور آلمان، انگليس و فرانسه ايران با فك پلمب تاسيسات اصفهان به مذاكرات خاتمه داده و روند آن را متوقف نموده است و آنها خواهان آنند كه اين مذاكرات از همان نقطه‌اي كه قطع شده شروع شود؛ يعني تاسيسات اصفهان مجددا به حالت تعليق در آيد و اين شرطي است كه آنها مي‌گذارند.

اين استاد دانشگاه ادامه داد: اينكه بيانيه‌ي وزارت امور خارجه‌ي در واكنش به شرط آنها اعلام مي‌كند كه ما بدون پيش شرط حاضر به ادامه مذاكرات هستيم؛ حاوي دو نكته است: نكته‌ي اول اينكه پيش شرط اروپايي‌ها مبني بر توقف تاسيسات اصفهان را نمي‌پذيرد و مذاكرات را به آن نقطه باز نمي‌گرداند و بنابراين خود به خود اين آغاز تقابلي جدي است.

دكتر ايزدي هم چنين گفت: نكته‌ي ديگر هم آنست كه جمهوري اسلامي با توجه به حقانيتي كه براي فعاليت در چرخه توليد سوخت براي خود قائل است دليلي براي اين پيش شرط نمي‌بيند و تاكيد دارد كه ما در هر حال و هر شرايطي آماده‌ي مذاكره هستيم و خواهان اين نيستيم كه مذاكرات را در همين نقطه كه هست قطع نماييم، بلكه ضمن تداوم مذاكرات پيش شرط مطروحه را نمي‌پذيريم.

وي در ادامه اظهار داشت: اين بيانيه در اصل قصد دارد تا با روش‌هاي نرم افزارانه اطمينان ساز، اعتماد بخش و طرح مسايل شفاف ساز و راستي‌آزما حقانيت ايران را به مخاطب اروپايي گوشزد نمايد.

اين استاد دانشگاه درباره‌ي اينكه آيا مي‌توان عمل اخير كشورمان در اعلام آمادگي براي مذاكرات را نوعي انطباق با قطعنامه‌ي اخير شوراي حكام دانست؟ افزود: در اين خصوص بايد چند نكته را مورد توجه قرار داد؛ نخست اينكه نه ايران نه كشورهاي اروپايي و نه آژانس به طور كلي خواهان صورت نگرفتن مذاكره نيستند؛ و اساس تمام طر‌ح‌ها بر تداوم مذاكرات استوار است و اصلا معناي ديپلماسي همين است كه شما طرح‌هاي سخت افزارانه و غير مسالمت آميز يا خشونت آميز را كنار مي‌گذاريد و با روشهاي نرم افزاري ديالوگ گفتمان و درك متقابل بر سر يك ميز مي‌نشينيد و بر سر موضوعي خاص نظر مي‌دهيد و نظر مي‌شنويد.

دكتر ايزدي ادامه داد: بنابراين تاكيدي كه ايران سه كشور اروپايي و قطعنامه‌ي 24 سپتامبر 2005 در خصوص تداوم مذاكرات دارند اساسا بر روح حاكم بر عملكرد آژانس مبتني است. نكته‌ي ديگر آنكه در قطعنامه موارد زيادي خواسته شده و تنها بحث مذاكرات مطرح نيست، ضمن آنكه هيچ طرفي نگفته ما مذاكره نمي‌كنيم.

وي همچنين گفت: بايد توجه داشته باشيم كه مذاكره براي اجراي مفاد قطعنامه صورت مي‌گيرد و اگر اين مذاكره در اين نقطه ختم نشود كه مواردي را كه آژانس براي انجام از ايران خواسته، دليلي براي طرح نشدن مجدد قطعنامه وجود نخواهد داشت؛ يعني صرفا اگر مذاكره صورت گيرد دليلي بر اجراي مفاد قطعنامه نخواهد بود مذاكره انجام مي‌شود تا مفاد مذكور با رويكردي مثبت اجرا شود.

اين استاد دانشگاه در ادامه اظهار داشت: جمهوري اسلامي هم در واكنش نشان داده كه قطعنامه‌ي مذكور از مسير فعاليت‌هاي آژانس منحرف شده، مواردي فراتر از مقررات حقوقي و مفاد متعهد شده در NPT را از ايران خواسته و لذا آن را نه واجد ضمانت اجرايي مي‌داند و نه واجد فرآيندهاي مسلم حقوقي كه اعضاي آژانس به اجراي آن متعهد هستند؛ بنابراين من صرفا نفس مذكره را به معناي پايان يافتن آن مفاد تلقي نمي‌كنم و يا مبنايي براي عدم طرح بحث ايران در ماه نوامبر نمي‌بينم.

دكتر ايزدي در ارتباط با اينكه در صورت انجام مذاكرات چه مباني‌اي بايد مدنظر باشند؟ افزود: نقطه نظرات ايران كه روشن است. ايران عضو آژانس بين‌المللي انرژي اتمي است، NPT را امضا كرده پادمان را هم پذيرفته و پروتكل الحاقي 2+93 را نيز براي اعتماد سازي بيشتر در دنيا اجرا ؛مي‌كند اينها اقداماتي بوده كه ايران براي شفاف سازي انجام داده و بخشي از تاسيسات‌اش را نيز هنوز معلق نگه داشته.

وي ادامه داد: بنابراين از اينجا به بعد قطعنامه‌ي شوراي حكام مازاد بر اينها را از ايران مي‌خواهد؛ حال اگر ايران در مقابل اين مطالبات مازاد و فراتر از مقررات NPT تمكين كند، خواست آنها را انجام داده است تا مراحل بعدي جهت ارجاعش به شوراي امنيت صورت نگيرد؛ اگر هم آنها حق ايران در خصوص چرخه سوخت به رسميت شناسند و به شرايط فعلي با ضمانت‌هاي اجرايي قوي‌تري از جمله تشديد بازرسي‌هاي آژانس را انجام دهد هيچ مكانيزمي براي تهديدات جدي‌تر يا برخورد قاطع با ايران وجود ندارد.

اين استاد دانشگاه هم چنين گفت: همه‌ي اين مسايل به اين باز مي‌گردد كه ايران تا چه اندازه روح حاكم بر اين قطعنامه را پذيرفته و قصد اجراي آن را دارد؛ خواست‌هاي آنها مشخص است؛ ولي اينكه ايران تا چه ميزان نسبت به آنها پايبندي نشان داده مي‌تواند روند اين راه را به سود ايران متوقف كند يا مسير صعودي به سوي شوراي امنيت را آغاز نمايد و مشكلاتي را در پي آورد.

دكتر ايزدي در پايان اظهار داشت: معتقدم كه قطعنامه به ميزان قابل توجهي حقوق ايران در اين زمينه را به رسميت نمي‌شناسد و بعيد مي‌دانم كه آنها هم به همين حد متوقف شوند و حقوق ايران را بپذيرند، در اين ميان به ابزارهاي قوي‌تر و شفاف‌سازي بيشتري نياز است.

هرميداس باوند:
عملكرد وزارت خارجه نوعي انطباق با قطعنامه‌ي اخير شوراي حكام است

هرميداس باوند با بيان اينكه اعلام آمادگي ايران براي مذاكرات گامي رو به جلوست، گفت: مي‌توان اين اعلام ايران را فتح بابي در روند مذاكرات با اروپا دانست.

دكتر داود هرميداس باوند، استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار انرژي هسته‌يي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به بيانيه‌ي رسمي وزارت امور خارجه كشورمان مبني بر اعلام آمادگي ايران براي انجام مذاكره با تمام اعضاي آژانس انرژي اتمي و سه كشور اروپايي اظهار داشت: موضوع هسته‌يي ايران امروز به مرحله‌اي كشانده شد كه تنها راه برون رفت از آن احياي مذاكره است.

وي افزود: البته هم چنان شاهد تاكيد طرفين بر مواضع مورد اختلاف هستيم؛ يعني ايران بر مذاكره بدون پيش شرط تاكيد دارد و اروپا نيز بر توقف فعاليت اصفهان و اين از مشكلات اصلي مساله‌ي مذاكرات است كه هيچ طرفي حاضر نيست از موضعش كوتاه آيد.

اين استاد دانشگاه ادامه داد: هر چند كه در بيانيه‌ي مذكور از تمام اعضاي آژانس از جمله سه كشور اروپايي سخن رفته؛ ولي نبايد فراموش كنيم كه اصلي‌ترين بازيگران صحنه‌ي آژانس، آمريكا و سه كشور اروپايي هستند و ساير كشورها موضع خاصي را در اين خصوص اتخاذ نكرده‌اند.

دكتر هرميداس باوند اعلام آمادگي براي مذاكره از جانب كشورمان را در مجموع گامي رو به جلو دانست و گفت: اين اعلام رسمي را مي‌توان فتح بابي براي تداوم اعلام قصد و نيت ايران براي انجام مذاكرات دانست؛ ضمن آنكه اروپا نيز بايد در اين چارچوب ضمن ايجاد ترديد در مباني اوليه‌اش زمينه را براي نيل به تفاهمي همه جانبه و مرضي الطرفين فراهم آورد.

اين استاد دانشگاه با بيان اينكه عملكرد اخير وزارت امور خارجه را مي‌توان نوعي انطباق با قطعنامه‌ي اخير شوراي حكام دانست اظهار داشت: چنانچه آژانس حساسيت زيادي در بخش بحث اصفهان نشان ندهد و مذاكرات را در چارچوب دو جانبه با ايران پيگيري كند احتمال انجام مذاكرات موفق قوت مي‌گيرد. ولي در قطعنامه‌ي شوراي حكام هم به بحث تعليق اشاره شده و هم موضوع اصفهان مطرح شده است.

وي ادامه داد: در حقيقت طرف مقابل ايران در شرايط فعلي منتظر است تا فرآيند آتي مذاكرات را نظاره‌ كند؛ چنانچه اين فرآيند به صورت مثبت پيش رود ديگر نيازي به طرح موضوع ايران در ماه نوامبر نخواهد بود، البته عموما در چنين مواردي حضور كشوري ثالث و ارايه‌ي طر‌ح‌هايي مناسب موثر خواهد بود؛ ولي به هر حال اگر آژانس مذاكرات را به بند تعليق دايم و كامل متوقف نكند مي‌توان مذاكراتي مثبت را انتظار داشت.

هرميداس باوند در ارتباط با اينكه مذاكره‌ي احتمالي بين ايران و اروپا با چه مباني‌اي بايد صورت گيرد؟ افزود: واقعيت اين است كه آنها (اروپايي‌ها) نهايتا خواهان دستيابي ايران به چرخه سوخت نيستند و لذا هر روشي براي تامين سوخت ايران توجه آنها را جلب خواهد كرد همانگونه كه ذكر كردم در شرايط كنوني طرح‌هايي چون طرح آفريقاي جنوبي مي‌تواند راهگشا و كارساز باشد.

اين استاد دانشگاه ادامه داد: به هر حال مباني‌اي كه در اين خصوص مي‌تواند مدنظر قرار گيرد بايد چيزي حدفاصل خواسته‌هاي ايران، اروپا و نهايتا آژانس باشد كه در اين چارچوب هر طرف بايد اندكي از خواسته‌هايشان كوتاه بيايد، در اين شرايط اجراي طرح اشتراك در چرخه‌ي سوخت كه نوعي نظارت مجدد را در پي دارد نيز موثر خواهد بود.

انتهاي پيام