پس از انجام مذاكرات هسته‌يي30 آذر با سه كشور اروپايي در وين كه به گفته‌ي مقامات كشورمان، "شروعي مثبت" بوده، بسياري از چشم‌ها به دور آتي اين مذاكرات كه به گفته‌ي كارشناسان، جدي و دشوار خواهد بود، دوخته شده است. نحوه‌ي تعامل كشورمان با طرف اروپايي در دور جديد از مذاكرات هسته‌يي و چشم‌انداز آتي اين مذاكرات از جمله مسايلي‌ هستند كه توجه دست‌اندركاران اين مذاكرات را به خود جلب كرده‌اند.

نايب رييس مجلس شوراي اسلامي گفت: پيشنهاد روسيه محور مذاكرات 30آذر نبوده، بلكه از سوي اروپاييان مطرح و پيشنهاد شده است.

محمدرضا باهنر نايب رييس مجلس شوراي اسلامي در گفت‌وگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به مذاكرات هسته‌يي 30آذر ايران و اروپا و در خصوص تفاوت هدف‌هاي ايران و اروپا گفت: هدف ما در مذاكرات تغيير نكرده و قبلا هم مي‌گفتيم نتيجه‌ي مذاكرات را چيزي غير از دستيابي به چرخه‌ي سوخت نمي‌پذيريم و اگر طرف‌هاي مذاكره بخواهند در اين محدوده مذاكره كنند مشكلي نداريم و مذاكره مي‌كنيم، كه البته بحث هميشگي‌مان مبني بر اينكه زمان مذاكرات نبايد آنقدر به درازا بكشد كه دوباره اين باور بر ما غلبه پيدا كند كه رقبا فقط دنبال گرفتن فرصت از ما هستند و قصد پيشرفت در مذاكرات را ندارند را در نظر داريم.

وي ادامه داد: طيف اروپايي هم در مذاكرات اخير بيشتر علاقمند بوده كه مذاكرات را با همكاريهاي اقتصادي و فرهنگي و تكنولوژي وصل كند كه طرف ايراني درخواست داشته كه در مذاكرات به حاشيه نروند و به متن بپردازند و متن هم مسأله داشتن چرخه‌ي سوخت داخل خاك ايران و براي ايران است.

نايب رييس مجلس يادآور شد: ادامه مذاكرات به بعد از ژانويه و به صورت مقدماتي موكول شده است كه البته طرف اروپايي باز ادامه‌ي مذاكرات را پيشنهاد كرده است.

باهنر خاطرنشان كرد: ما براي اعتمادبخشي به جامعه‌ي بين‌المللي آمادگي داريم، به شرط اينكه مذاكرات تبديل به يك فرصت سوزي نشود.

وي در پاسخ به اينكه به نظر مي‌رسد در مذاكرات اخيرمبناي اروپا مذاكره غني‌سازي در خاك روسيه بوده در حاليكه تأكيد ايران بر غني‌سازي در خاك ايران است؟ گفت: مبنا روسيه نيست. طرفين مذاكره هركدام پيشنهاداتي دارند كه قاعدتا آن را مطرح مي‌كنند كه بحث ما هم داشتن چرخه‌ي سوخت در داخل خاك ايران براي ايران بود، كه محور مذاكرات ما همين است.

مخبر كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي، با اشاره به اينكه دور جديد مذاكرات ايران و اروپا هم‌چنان ادامه داشته و نتيجه‌اي از آن حاصل نشده است، اظهار داشت: قضاوت كردن در خصوص اين مذاكرات زود است.

كاظم جلالي، نماينده‌ي مردم شاهرود در خانه‌ي ملت، در گفت‌وگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، با بيان اينكه هم اروپايي‌ها در اين دور از مذاكرات بر مواضع پيشين خود تاكيد كرده و هم جمهوري اسلامي ايران برخواست خود مبني بر برخورداري از چرخه‌ي سوخت هسته‌يي اصرار كرده است، ادامه داد: به نظر مي‌رسد اين دور از مذاكرات به منظور تبيين مواضع بوده است.

وي با مثبت ارزيابي كردن نفس مذاكره و اينكه اروپا و ايران به اين جمع‌بندي رسيده‌اند كه مسائل هسته‌يي ايران را در قالب مذاكره و گفت‌وگو حل و فصل كنند، تصريح كرد: بايد به دنبال آن باشيم كه از اين پس مذاكرات به شكل حقوقي و نه با نگاه سياسي، پيگيري شود. چرا كه بر اساس رويكرد حقوقي، جمهوري اسلامي ايران با ارايه‌ي تضمين‌هاي عيني كه گوياي رفتار صلح‌آميز هسته‌يي آن و عدم انحراف از اين مسير مي‌باشد، مي‌تواند به فناوري هسته‌يي و تكميل چرخه‌ي سوخت دست يابد و اروپايي‌ها نيز بر اساس رويكرد حقوقي ناگزيرند تا حقوق مصرح جمهوري اسلامي ايران به عنوان يك عضو NPT را به رسميت بشناسند.

اين عضو هيات رييسه‌ي كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس، تنها در اين صورت مذاكرات را منتج به نتيجه دانست و در پاسخ به اينكه «چنانچه اروپايي‌ها هم‌چنان بر خواست خود مبني بر عدم برخورداري ايران از چرخه‌ي سوخت پافشاري ورزند، موضع جمهوري اسلامي ايران چه بايد باشد؟» گفت: طبعا جمهوري اسلامي ايران از خواست حقوقي و قانوني مبني بر برخورداري از چرخه‌ي سوخت كامل عدول نخواهد كرد. مهم آن است كه اين خواست با دلايل عقلاني و با ادبيات امروزي براي اروپا و دنيا تبيين شود و به جهانيان نشان داده شود كه خواست اروپايي‌ها در محكوم كردن از چرخه‌ي سوخت اصراري معقول و منطقي نيست. چنانچه در اين راه موفق نباشيم بايد به دنبال راه‌هاي برون‌رفت جديدي باشيم كه اتخاذ آن بر عهده‌ي دستگاه ديپلماسي است.

جلالي در واكنش به محور قرار دادن طرح روسيه در مذاكرات 30 آذر، يادآور شد كه آمريكايي‌ها پيش از اين نيز به دنبال تقويت خط اجماع جهاني عليه جمهوري اسلامي ايران بودند و به شدت اين مسئله را پيگيري مي‌كردند.

وي با بيان اينكه اين اجماع در دو بعد افكار عمومي و ملت‌هاي جهان و دولت‌ها پيگيري شده و مي‌شود، ادامه داد: آمريكا به دنبال آن است كه از يكسو افكار عمومي جهان را با معرفي جمهوري اسلامي ايران به عنوان كشوري مخل صلح و امنيت و بي‌انضباط، عليه ايران بسيج كند و براي اين كار از ابزارهاي رسانه‌اي قدرتمند نيز برخوردار است. از سوي ديگر آمريكا تاكنون توانسته است دولت‌ها به ويژه اروپا را با خود عليه ايران همسو كرده و در حال حاضر نيز به دنبال همسو كردن روسيه و چين با اهداف خود است.

مخبر كميسيون امنيت ملي مجلس، با اعتقاد بر اينكه بحث روسيه در اين زمينه در نگاه آمريكايي‌ها جدي‌تر است، اضافه كرد: بر همين اساس است كه اروپا و آمريكا مبناي مذاكرات‌شان در اين دور را بر پيشنهاد روسيه بنا نهاده‌اند تا به اين ترتيب جمهوري اسلامي ايران را بر سر دو راهي قرار دهند.

به گفته‌ي وي چنانچه جمهوري اسلامي ايران اين پيشنهاد را بپذيرد اساسا خواست و تاكيدات خود بر برخورداري از چرخه‌ي سوخت هسته‌يي و تداوم غني‌سازي در ايران را زير سوال برده است؛ و اگر نپذيرد اروپا و آمريكا، روسيه را به گستره‌ي اجماع جهاني عليه ايران پيوند زده و خط اجماعي خود را كامل‌تر مي‌كنند.

در همين حال فلاحت پيشه معتقد است از آنجا كه مذاكرات اخير نتيجه‌اي به همراه نداشته و اساسا مذاكرات براي اعلام مواضع بوده و نه نتيجه‌گيري، نمي‌توان نسبت به آن اظهار خرسندي كرد.

حشمت‌الله فلاحت‌پيشه نماينده‌ي مردم اسلام‌آباد غرب در خانه‌ي ملت، در گفت‌وگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، با بيان اينكه دور جديد مذاكرات ايران و اروپا در 30 آذر در واقع اعلام مواضع بوده و نه مذاكره، افزود: در اين دور هم ايران و هم اروپا مواضع خود را بيان كرده و به تكرار آنچه كه تاكنون در جريان مذاكرات ميان دو طرف گذشته است، پرداخته‌اند؛ تا بر اساس مجموع اين مواضع به ادامه‌ي مذاكرات بپردازند.

وي با اشاره به فضاي رواني حاكم بر مذاكرات در نتيجه‌ي اختلافات ميان ايران و اروپا، ادامه داد: در اين دور از مذاكرات دو طرف تلاش مي‌كردند كه موضع‌گيري‌هاي ديپلماتيك يكديگر را شناخته و دريابند.

به گفته‌ي وي موضع جمهوري اسلامي ايران هم‌چنان بر پافشاري به برخورداري از چرخه‌ي سوخت بنا نهاده شده كه پيشاپيش با ريسكي موفق به خارج كردن UCF اصفهان از دور مذاكرات شد. در مقابل نيز طرف اروپايي اعلام كرده است كه اگر ايران هم‌چنان بر روند غني‌سازي خود پافشاري ورزد آن‌را نوعي تهديد تلقي كرده و بر همين اساس ديگر مذاكره را معني‌دار نمي‌داند.

فلاحت‌پيشه با تاكيد بر اينكه تنها در صورت نتيجه‌بخش بودن مذاكرات است كه مي‌توان نسبت به مثبت بودن آن اظهارنظر كرد، متذكر شد: مثبت ارزيابي كردن اين دور از مذاكرات از سوي طرف ايراني شايد از باب مثبت ديدن اصل كنار هم نشستن و گفت‌وگو باشد؛ چرا كه اساسا نتيجه‌اي از اين مذاكرات حاصل نشده كه اظهار خرسندي از آن معني‌دار باشد.

اين عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس، هدف سياسي طرف‌هاي اروپايي و آمريكا در مذاكره با ايران را تشكيل باشگاه جديد هسته‌يي دانست كه طرح آن در اساسنامه‌ي آژانس با مخالفت كشورهايي چون ايران و غير متعهدها راي نياورد.

وي با بيان اينكه هدف ديپلماتيك آنها در مذاكره با ايران نيز نزديك كردن موضع روس‌ها به اروپا و آمريكا و به انزوا كشيدن جمهوري اسلامي ايران است، ادامه داد: به همين دليل اروپايي‌ها طرح روسيه را در اين دور از مذاكرات مبنا قرار دادند، در صورتي كه جمهوري اسلامي ايران پيشاپيش اعلام كرده بود كه اين طرح را نمي‌پذيرد.

فلاحت‌پيشه با تاكيد بر اينكه نبايد به خواست اصلاحي كشورهاي اروپايي و آمريكايي مشروعيت ببخشيم؛ اين طرح را نوعي تبعيض ميان كشورهاي برخوردار از فناوري هسته‌يي و غير برخوردار دانست.

به گفته‌ي وي جمهوري اسلامي ايران براي ارايه‌ي تضمين‌هاي لازم و عيني جهت اثبات صلح‌آميز بودن فعاليت‌هاي هسته‌يي خود؛ الزاما نبايد آنگونه كه اروپايي‌ها مي‌خواهند از حق برخورداري از چرخه‌ي سوخت محروم شود. بلكه راه ديگري نيز وجود دارد و آن راه كنسرسيومي كردن فعاليت هسته‌يي ايران و سرمايه‌گذاري ديگر كشورها در اين فعاليت‌هاست. هم‌چنان كه رييس جمهور در سازمان ملل نيز اين طرح را با جهانيان در ميان گذاشت.

اين عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس، با بيان اينكه اين دور از مذاكرات، مذاكرات نهايي ميان ايران و اروپاست، خاطر نشان كرد: همانطور كه ايران نبايد اين فرصت را از دست دهد، اروپايي‌ها نيز نبايد از اين فرصت غفلت كنند. در اين راستا چنانچه آنها هم‌چنان بر محروم كردن ايران از برخورداري از چرخه‌ي سوخت هسته‌يي پافشاري ورزند؛ سودي عايدشان نشده و دچار بن‌بست خواهند شد.

فلاحت‌پيشه در پاسخ به اينكه «اگر اروپايي‌ها هم‌چنان بر موضع غير حقوقي و غير قانوني خود پافشاري ورزند جمهوري اسلامي ايران چه بايد بكند؟» گفت: در اين صورت ما نيز با تداوم مذاكرات موافق نخواهيم بود و بايد راهكارهاي ديگري را پيگيري كنيم.

هم‌چنين يك عضو كميسيون صنايع و معدن مجلس معتقد است كه ايران نقش و قدرت زيادي در خاورميانه دارد، بنابراين اروپايي‌ها بدانند كه نمي‌توانند با ايران شوخي كنند.

محمود ابطحي عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس در گفت‌وگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) ضمن بيان مطالب فوق اظهار داشت: ما تنها حق خود را مي‌خواهيم و حرفمان نيز منطقي و علمي است، آنها هم حرف ما را مي‌فهمند، اما نمي‌خواهند ما به چرخه‌ي سوخت دست يابيم.

وي با بيان اين كه غربي‌ها مي‌خواهند كه جلوي پيشرفت ما را گرفته و توانمندي‌هاي ما را محدود كنند، افزود: آنها مي‌خواهند ما را در داشتن وسايل و تكنولوژي‌هاي جديد محدود كنند، زيرا دستيابي به سوخت نيازمند داشتن فضاي علمي و وسايل جديد است.

ابطحي اظهار داشت: اروپايي كه همواره خصم ما بوده از آمريكا جدا نيست و به جز سياست آمريكا را دنبال نمي‌كند، بنابراين در پشت هدفهاي اروپا، آمريكا قرار دارد و در مقطعي هم كه اروپا به اين جمع بندي رسيده بود كه به ايران جازه فعاليت بدهند يك تصميم استراتژيك بود كه آمريكا در پشت آن قرار داشت.

عضو فراكسيون اكثريت مجلس ابراز داشت: امروز موضع ما مشخص است و از آن دفاع مي‌كنيم، زيرا براي ارتقا دانش و فعاليت‌هاي كشور راهي جز دستيابي به تكنولوژي و چرخه سوخت نداريم.

وي ادامه داد: ما مديون خون شهدا هستيم، آنها از جان خود گذشتند تا ما استقلال داشته باشيم، بنابراين ما نيز براي دستيابي به اين هدف خود بايد تلاش كنيم.

عضو كميسيون صنايع و معادن با بيان اين كه حرف‌هاي تيم مذاكره كننده‌ي ايران در مذاكرات 30 آذر همان حرف‌هاي ملت ايران است، گفت: تيم ما به خوبي در اين مذاكرات وارد شد و بايد فعاليت‌هاي خود را در همين راستا ادامه دهيم.

ابطحي درباره‌ي مانور اروپاييان بر روي پيشنهاد روسيه گفت: تجربيات نيم قرن ما نشان داد كه اروپاييان هيچگاه با ما صادق نبوده‌اند ما به روسيه احترام مي‌گذاريم، اما بايد چرخه سوخت را در كشور خود داشته باشيم.

عضو فراكسيون اكثريت گفت: اروپاييان مي‌خواهند با انداختن توپ به زمين ما و پيش كشيدن بحث روسيه معمايي را براي ما درست كنند كه سال‌ها قابل حل نباشد.

وي تاكيد كرد كه روسيه هر چه سريعتر پروژه بوشهر را تكميل كند، زيرا اين طولاني شدن غيرمنطقي است.

ابطحي گفت: ما به روسيه به عنوان يك كشور همجوار احترام مي‌گذاريم و همان طور كه رييس جمهور گفت مي‌توان در استفاده از انرژي هسته‌يي صلح آميز با ما مشاركت داشته و سرمايه گذاري كنند، اما اين كه چرخه سوخت در كشور آنها باشد براي ما قابل قبول نيست.

سعيد ابوطالب نيز نفس مذاكره در هر سطحي و تداوم آن را مثبت ارزيابي و خاطرنشان كرد: معتقدم اروپايي‌ها در حال فرصت‌سوزي براي ما هستند، اين در حالي است كه وقت‌كشي و ورود به مذاكره‌اي كه دستاوردي جز مذاكره براي مذاكره و ادامه مذاكره ندارد، نه تنها به نفع ما نبوده، بلكه به نفع اروپايي‌هاست.

نماينده‌ي مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي در گفت‌وگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) تأكيد كرد: اگر قرار است اروپايي‌ها بازهم وقت‌كشي كنند، بايد به آنها اولتيماتوم دهيم.

به گفته‌ي وي در اين راستا ما بايد براي از سرگيري فعاليت نطنز مهلتي براي اروپايي‌ها مشخص كنيم و البته اين مهلت مي‌تواند قبل از شروع دور مذاكرات بعدي و يا پس از آن باشد.

نماينده تهران معتقد است كه در صورتي كه ما فعاليت نطنز را از سر بگيريم، شرايط ما با اروپايي‌ها مساوي مي‌شود، يعني در آن هنگام ديگر اروپايي‌ها به فكر فرصت‌سوزي نمي‌افتند.

وي افزود: الان شرايط به گونه‌اي است كه حتي نتيجه ندادن مذاكرات كه خود به معناي وقت‌كشي و از دست دادن زمان ما است، به نفع اروپايي‌هاست.

ابوطالب اظهار داشت: اگر بتوانيم شرايط را به گونه‌اي بالانس كنيم كه در موقعيتي برابر با طرف اروپايي قرار گيريم، حتي از دستاورد مذاكره براي مذاكره نيز ضرر نمي‌كنيم.

وي با تأكيد بر اينكه ما با از سرگيري فعاليت نطنز مي‌توانيم شرايط خود را با اروپا برابر كنيم، سپس موضوع پيگيري دستيابي به P2 را مورد بررسي قرار دهيم، افزود: در اين شرايط اگر ما چند قدم به جلو بگذاريم، مي‌توانيم با شرايط برابر با اروپايي‌ها وارد مذاكره شويم.

اين عضو فراكسيون اصولگرايان مجلس در خصوص مانور طرف اروپايي بر غني‌سازي در خاك روسيه،‌ گفت: ما در برخوردمان با روسيه بايد مقداري تجديدنظر كنيم، چراكه اين پيشنهاد روسيه، پيشنهادي خيانت‌آميز و حقه‌اي كثيف بود و زماني مطرح شد كه اروپا كاملا همه‌چيز را باخته بود.

به گفته‌ي وي اروپايي‌ها در حال وقت‌كشي و مترصد و منتظر يك اتفاق و بحران ساختگي هستند تا بتوانند در مذاكرات مفر و نتيجه‌اي بيابند كه آن را به ضرر ما تمام كنند.

وي ادامه‌ي مذاكرات تحت هر شرايطي توسط اروپايي‌ها را بدين معنا دانست كه طرف اروپايي از مذاكره بدون نتيجه سود مي‌برد و بر لزوم ايجاد مانع در اين روند تأكيد و خاطرنشان كرد: ما بايد براي مذاكره‌ي بعدي پيش‌شرط تعيين كنيم، يعني بگوييم اگر مذاكره بعدي بي‌نتيجه باشد آن را قطع مي‌كنيم.

نماينده‌ي تهران در مجلس سازنده ارزيابي كردن روند مذاكرات توسط مسئولان هسته‌يي ايران را عبارتي كليشه‌اي خواند كه اعتماد رسانه‌ها از روند و فضاي حاكم بر گفت‌وگو كه توسط مسئولان بيان مي‌شود را سلب مي‌كند و اصحاب رسانه را به سمت ترجمه از منابع خبري اروپايي هدايت مي‌كند.

وي برگ برنده ما در مذاكرات را همراهي افكار عمومي دانست و در اين راستا بر لزوم صداقت مسئولان در انتقال اخبار و اطلاعات تأكيد كرد.

ابوطالب در پايان تأكيد كرد: بايد فاصله مذاكرات را كم كرده و براي نتايج آن برنامه‌ريزي كنيم.

يك استاد دانشگاه نيز با اشاره به اين‌كه علاوه بر ايران، اروپايي‌ها نيز بايد براي نيل به تفاهمي دو جانبه با كشورمان، به تعديل مواضع تندشان در خصوص دستيابي كشورمان به فن‌آوري صلح‌آميز هسته‌يي بپردازند، گفت: تعديل موضع اروپايي‌ها خفيف خواهد بود.

دكتر داود هرميداس باوند، استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار انرژي هسته‌يي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به اظهارات اخير وزير امورخارجه‌ي كشورمان مبني بر اين‌كه مذاكرات وين، شروعي مثبت بوده است، اظهار داشت: علاقه‌ي دو طرف ايراني و اروپايي و تمايل‌شان به انجام مذاكراتي سازنده، مي‌تواند به معناي قصد دوطرف براي تعديل مواضع‌شان هر چند به صورت اندك باشد.

وي افزود: اين موضوع به اين شكل قابل تفسير است كه چون دو طرف مواضعي اعلامي داشته و بر آن مواضع كه اغلب هم در مقابل هم قرار دارند، تاكيد كرده‌اند، براي عملي كردن نيت انجام چنين مذاكراتي، مسلما حداقل براي مدتي هر يك از دو طرف تا حدودي مواضع‌شان را تعديل نمايد.

اين استاد دانشگاه ادامه داد: هم ايران و هم اروپا در شرايط فعلي دريافته‌اند كه ايستادگي بر مواضع اوليه كه پيش از اين بارها اعلام شده، براي هيچ يك سودي در بر نخواهد داشت، يعني اروپا هم دريافته كه تاكيد بر لزوم صرفنظر ايران از بخشي از فعاليت‌هاي مروبط به چرخه‌ي سوخت، حداقل در شرايط فعلي تغييري در اوضاع ايجاد نخواهد كرد.

هرميداس باوند هم‌چنين با بيان اين‌كه بدون تعديل مواضع طرفين، نيل به تفاهم دوجانبه دشوار و دور از نظر خواهد بود، گفت: فكر مي‌كنم اروپايي‌ها براي عملي كردن اين تعديل با انجام فعاليت‌هاي مرتبط با غني‌سازي تا مرحله‌ي نهايي فعاليت تاسيسات اصفهان در ايران كنار آيند و حداقل براي مقطعي از سختي مواضع‌شان در اين خصوص بكاهند، هر چند كه در اين چارچوب كاربرد مكانيزم‌هاي مختلف از قبيل طرح موسوم به طرح پيشنهادي روسيه نيز دور از نظر نيست.

وي در ادامه در تفسير اين سخن وزير امورخارجه‌ي كشورمان مبني بر اين‌كه اميدواريم دور آتي مذاكرات با اروپا جدي‌تر و كارآمدتر باشد، اظهار داشت: مقصود از اين سخن آن است كه اروپايي‌ها هر چه سريع‌تر موضع نهايي‌شان را كه همواره در آخرين مراحل آشكار مي‌كنند، روشن كرده و از حواشي بپرهيزند.

اين استاد دانشگاه افزود: به هر حال به نظر مي‌رسد كه مقصود آقاي متكي اين بوده كه اروپايي‌ها به جاي انجام مانورهاي ديپلماتيك و پرداختن به حواشي، براي دور آتي مذاكرات بر اصل موضوع مورد توجه دو طرف تاكيد كرده و محور اصلي مذاكرات بر اين مبنا استوار باشد.

هرميداس باوند در ارتباط با راهكارهاي نيل به تفاهم در قالب مذاكرات هسته‌يي كشورمان با اروپا، ادامه داد: به نظر مي‌رسد اروپايي‌ها در پي آنند تا با دادن امتيازي كمي فراتر از طرح مطرح شده‌ي روسيه در مطبوعات، تا مرحله‌ي آتي مذاكرات پيش آيند، ولي اين‌ نكته نيز حايز اهميت است كه تعديلي كه اروپايي‌ها در مواضع‌شان انجام خواهند داد، بسيار خفيف خواهد بود.

وي در پايان تصريح كرد: به هر صورت از لحاظ منطقي هم چنين به نظر مي‌رسد كه تعديل مواضع طرفيني، راهكار عقلاني دستيابي دو طرف به تفاهمي مرضي‌الطرفين است، چرا كه همان‌گونه كه ذكر شد، علاقه‌ي دو طرف براي انجام مذاكراتي سازنده، نهايتا بايد به تعديل مواضع منجر شود، چرا كه در غير اين صورت چنين مذاكراتي منتج نخواهد بود.

در همين حال دكتر مولايي با بيان اين‌كه مذاكرات دور آتي كشورمان با سه كشور اروپايي، در صورت انجام، مذاكراتي جدي خواهد بود، گفت: در صورت تداوم تاكيد اروپا بر مواضع راديكالي، نيل به تفاهم مثبت بعيد خواهد بود.

دكتر يوسف مولايي، استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار انرژي هسته‌يي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به اظهارات اخير وزير امور خارجه‌ي كشورمان در ارتباط با مذاكرات هسته‌يي سه كشور اروپايي با كشورمان در وين، اظهار داشت: در هر حال آغاز مجدد مذاكرات ايران با اروپا و تحرك مجدد دو طرف براي انجام چنين مذاكراتي مثبت است.

وي افزود: البته برخي از كشورهاي اروپايي و يا رسانه‌هاي غربي كه نظر آن‌ها را منتشر مي‌كنند، بر اين باورند كه اين مذاكرات، چندان موفق و پربار نبوده است؛ اروپايي‌ها معتقدند كه ايران هنوز به سطحي كه بتواند چنين مذاكراتي را فعال نمايد، نرسيده، چرا كه از نظر آن‌ها فعال كردن اين مذاكرات به معناي توقف كامل تمام فعاليت‌هاي مربوط به غني‌سازي است.

اين استاد دانشگاه ادامه داد: اين ديدگاه اروپا در حالي مطرح مي‌شود كه جمهوري اسلامي ايران رسما اعلام مي‌كند كه موضوع اصفهان را تمام شده مي‌انگارد و در پي راه‌اندازي تاسيسات نطنز در وهله‌ي بعد خواهد بود، حال در اين شرايط كه دو طرف سخت بر مواضع‌شان ايستاده‌اند، براي نيل به نتيجه‌اي مثبت، بايد ببينيم كه دوطرف چگونه به تعديل يا تغيير مواضع‌شان خواهند پرداخت.

دكتر مولايي واكنش وزير امورخارجه‌ي كشورمان به مذاكرات اخير وين را، ديپلماتيك خواند و گفت: در حال حاضر هيچ‌گونه نشانه‌ي عقب‌نشيني و به رسميت شناختن حقوق ايران از سوي اروپايي‌ها وجود نداشته و اعلام نيز نشده است؛ با توجه به اين موارد از ديد كارشناسان اين دور از مذاكرات نمي‌توانست مذاكراتي جدي باشد و مسايل اصولي در آن مطرح شود، ولي مشخص است كه بيان ديپلماتيك مسايل با ديد كارشناسان متفاوت است.

وي هم‌چنين در تفسير اين سخن وزير امورخارجه‌ي كشورمان كه مذاكرات آتي بايد جدي‌تر و كارآمدتر باشد، اظهار داشت: اگر دور بعد اين مذاكرات صورت گيرد، مسلما مذاكراتي جدي خواهد بود، ولي به نظر مي‌رسد كه كارآمدي مذاكرات از نظر ايران، تا حد قابل توجهي به تعديل موضع اروپا وابسته است.

اين استاد دانشگاه با بيان اين‌كه تعديل مواضع يكي از طرفين يا هر دوطرف از مسايل غيرقابل اجتناب جهت نيل به تفاهمي مثبت است، افزود: البته ما تنها اين موضوع را از ابعاد حقوقي‌اش بررسي مي‌كنيم و از ديدگاه حقوقي مي‌گوييم كه بر اساس هيچ‌ قانون يا معاهده‌ي بين‌المللي ايران نبايد فعاليت‌هاي مرتبط با چرخه‌ي سوخت‌اش را متوقف سازد، ولي اين موضوع، موضوعي چند بعدي است كه از ابعاد مختلف بايد مورد بررس قرار گيرد.

دكتر مولايي با تاكيد بر اين‌كه به لحاظ حقوقي پرونده‌ي ايران كاملا روشن و بي‌نقص است، ادامه داد: امروز در مناسبات بين‌المللي، مسايل حقوقي نقش چنداني نداشته و مساله‌ي عمده، بحث توازن قواست، به هر صورت ايران به لحاظ حقوقي مشكلي نداشته و اگر هم مساله‌اي باشد، به مسايل سياسي و موارد مرتبط با موضوع اعتماد سازي بازمي‌گردد.

وي در خصوص راهكارهاي براي استيفاي حقوق هسته‌يي‌اش، اظهار داشت: علي‌الاصول دو طرف اگر بخواهند بر مواضع راديكالي‌شان تاكيد كنند، هيچ گشايشي حاصل نخواهد شد و به نظر مي‌رسد تعديل مواضع طرفين مي‌تواند راهكار نيل به تفاهمي مثبت باشد.

صباح زنگنه نيز با اشاره به مذاكرات 30 آذر محور مذاكرات آينده ايران و اتحاديه‌ اروپا را مباحث محتوايي و جدي‌تر خواند.

صباح زنگنه، كارشناس مسائل بين‌الملل در گفت‌وگو با خبرنگار انرژي هسته‌يي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به مذاكرات 30 آذر گفت: در اين مذاكرات به دلايل فني و حقوقي شاهد هيچ نوع موضع‌گيري از دو طرف نبوديم.

وي با تاييد سخنان وزير امور خارجه كشورمان مبني بر مثبت بودن اين مذاكرات گفت: به نظر مي‌آيد اين مذاكرات مذاكراتي بي طرفانه و غير سياسي بوده و صرفا نشستي براي ارزيابي نظرات و پيشنهادات طرفين بوده است. لذا شاهد فشار تبليغاتي زيادي نبوديم.

صباح زنگنه ادامه داد: در مذاكرات بعدي كه اواخر دي ماه خواهد بود بايد شاهد يك تحول جدي‌تر و موضع‌گيري‌هاي روشن‌تري از هر دو طرف باشيم.

اين كارشناس مسائل بين‌الملل افزود: در اين اجلاس به دليل ماهيت فني و تكنيكي مذاكرات شاهد هيچ نوع موضع‌گيري از طرفين نبوديم، ولي مذاكرات آينده عمدتا محتوايي خواهد بود و اگر چالشي باشد در آن مذاكرات مشاهده خواهد شد.

وي با اشاره به اينكه روند جديد فعاليت‌هاي هسته‌يي ايران با ازسرگيري فعاليت تاسيسات اصفهان آغاز شده است گفت: اصولا بحث تاسيسات اصفهان به لحاظ پايه‌اي خيلي بحث اساسي نمي‌توانست براي ايران باشد و از طرف ايران به عنوان يك اقدام داوطلبانه و موضع حسن نيت مطرح شده بود.

وي پيش بيني كرد: در مذاكرات آينده بحث نطنز بحث محوري و اصلي خواهد بود.

هم‌چنين يك عضو سابق كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي با بيان اين‌كه دور آتي مذاكرات با اروپا بسيار دشوار خواهد بود، گفت: مسلما با تكرار و بيان خطوط قرمز متقابل، در اين دور از مذاكرات كاري از پيش نخواهد رفت.

جعفر گلباز، عضو سابق كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي در گفت‌وگو با خبرنگار انرژي هسته‌يي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) با اشاره به مواضع اخير وزير امورخارجه‌ي كشورمان در ارتباط با مذاكرات هسته‌يي سه كشور اروپايي با كشورمان در وين، اظهار داشت: از آن‌جايي كه آغاز چنين مذاكراتي تا حدودي مي‌تواند موجب كاستن از بدبيني‌ها و هم‌چنين نشستن دو طرف بر سر ميز مذاكره باشد، مي‌توان مجموعا آغاز چنين مذاكراتي را مثبت ارزيابي كرد.

وي افزود: به هر حال شكي نيست كه نفس انجام مذاكرات بين دو طرف كه هر يك مدعي مواردي هستند، مي‌تواند مثبت باشد، چرا كه در جريان مذاكراتي سازنده مي‌توان ضمن آگاهي از ديدگاه‌هاي يكديگر، بسياري از مسايل گذشته را پشت سر گذارد و سوء تفاهمات را حل نمود.

اين عضو سابق كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي ادامه داد: البته ممكن است مذاكرات دور آتي به علت عدم تمايل دو طرف براي عدول از مواضع‌شان، تا حدودي نسبت به دوره‌هاي قبلي سردتر برگزار شود، ولي نهايتا انجام چنين مذاكراتي هم براي اروپايي‌ها و هم براي ايران لازم و خوب است، ولي چون در حال حاضر ما از جريان اين مذاكرات آگاهي كافي نداريم، نمي‌توان بيش از اين درمورد آن سخني گفت.

گلباز هم‌چنين درباره‌ي خطوط ترسيم شده‌ي احتمالي از سوي دو طرف در مذاكرات اخير وين، گفت: به نظر مي‌رسد علاوه بر مباحث اوليه كه در چنين مذاكراتي مرسوم است، دو طرف مجددا در خصوص خطوط قرمز مدنظرشان براي هم خاطرنشان كرده‌اند، ولي شكي نيست كه با تكرار خطوط قرمزي كه در تقابل با هم قرار دارند، كاري از پيش نخواهد رفت.

وي با اشاره به اين‌كه با توجه به مسايل مذكور، دور آتي مذاكرات كشورمان با اروپا بسيار دشوار خواهد بود، در تفسير موضع كشورمان مبني بر لزوم جدي و كارآمد شدن دور آتي مذاكرات ايران با اروپا، اظهار داشت: به نظر مي‌رسد كه مقصود ايران از لزوم جدي‌ و كارآمدتر شدن مذاكرات در دور آتي، انعطاف بيشتر اروپايي‌ها در مقابل حقوق مسلم هسته‌يي كشورمان باشد.

اين عضو سابق كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي درباره‌ي راهكارهاي كشورمان براي نيل به حقوق مسلم هسته‌يي‌اش، افزود: به نظرم در شرايط فعلي ايران بايد در مقابل اروپا مقاومت كند و به هيچ‌ وجه در مقابل خواسته‌هاي بي‌قيد و شرط آن‌ها كرنش نكند، چرا كه تعهدات اروپايي‌ها هيچ تضمين اجرايي نداشته و در هر حالي امكان ملغي شدن‌شان وجود دارد.

گلباز در پايان خاطرنشان كرد: به هر حال نبايد فراموش كنيم كه نهايتا پشت سر اروپايي‌ها،‌ آمريكا قرار دارد و اين دو يعني اروپا و آمريكا جز در اندكي موارد، در اغلب مسايل اتفاق نظر داشته و همسو هستند، لذا ما همواره بايد با هشياري مسير اين مذاكرات را ادامه دهيم.

انتهاي پيام