آنچه در روند بررسي مسالهي هستهيي بيش از هر چيز به ايران كمك كرده است، اقدامات حقوقي كشورمان در راستاي همكاري با آژانس بينالمللي انرژي اتمي بوده است. اگر چه نميتوان كتمان كرد كه اين موضوع از ابتدا با مسايل سياسي گره خورده است، اما كارشناسان مختلف در گفتوگو با خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) بر ضرورت توجه مسولان كشور به كمرنگ نشدن رويكرد حقوقي در بررسي طرح پيشنهادي روسيه تاكيد كردند.
يك روزنامهنگار با اشاره به پذيرش بررسي طرح روسيه از سوي ايران گفت: انعطافپذيري ايران در برابر پيشنهادهاي مختلف بر سر شيوههاي رسيدن به حقش در داشتن فنآوري صلحآميز هستهيي است، نه اصل اين موضوع.
ماشاءالله شمسالواعظين در گفتوگو با خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به پذيرش بررسي طرح پيشنهادي روسيه از سوي ايران اظهار داشت: به نظر ميآيد سياست ايران به سمت انعطاف بيشتر مذاكراتي مانند سياستهاي هستهيي قبلي ميرود.
وي با بيان اين كه پذيرش بررسي پيشنهاد روسيه در ظاهري حقوقي به معناي نفي حق ايران در خاك خود نيست، گفت: اين امر بلكه ميتواند به معناي گشودن افقهاي تازه و بهرهبرداري از فرصتها و پتانسيلهاي موجود در جلوگيري از به وحدت رسيدن رقباي ايران در پشت ميز مذاكره باشد.
اين روزنامهنگار افزود: اين رويكرد ايران موجب ميشود پروندهي ايران به سرعت وارد عرصههاي حاد بينالمللي نشود.
شمسالواعظين با بيان اين كه يك دورهي فعاليت هستهيي كاملا فشرده و زمانبندي شده و استفاده از دانش هستهيي روسيه براي غنيسازي در اين كشور با هدف افزايش مهارتها و ايجاد اعتماد بين ايران و خانوادهي بينالمللي امري قابل توجه است، افزود: به اين ترتيب ايران نيز وارد باشگاه هستهيي و جزو بازيگران مطرح در اين عرصه ميشود.
وي با تاكيد بر اين كه اگر طرح انتقال غنيسازي اورانيوم و تكنولوژي هستهيي از خاك ايران به خاك روسيه در پس اين مد نظر باشد، مورد پذيرش ايران نخواهد بود، گفت: اين مساله نبايد از سوي هيات ايراني مورد پذيرش قرار گيرد.
وي افزود: طرح روسيه ميتواند در آيندهاي نزديك به داخل خاك ايران در راستاي حفظ حاكميت ملي منتقل شود. در عين حال كه معتقدم طرح مشاركت هستهيي رييسجمهور همچنان بهترين طرح پيشنهادي براي حل مسالهي هستهيي ايران است.
اين روزنامهنگار ابراز داشت: تا كنون هيچ نشانهاي مبني بر عقبنشيني ايران از حق خود در استفاده از تكنولوژي هستهيي ديده نشده است، بنابراين پايبندي ايران به حقش قابل احترام است كه اين سياستي حكيمانه است.
شمسالواعظين تاكيد كرد نبايد از حق خود به صرف نگراني كشورهايي بگذريم، چرا كه رفع نگراني راهحل دارد، اما ضايع كردن حق يك كشور هيچ راهحلي ندارد و يك بيعدالتي محرز است.
اين كارشناس مسايل سياسي با اشاره به برخورد اروپا و امريكا با مسالهي هستهيي از ابتداي شروع اين بحث اظهار داشت: وقتي فاصله و موضعگيري ابتدايي اين كشورها را با موضعگيري كنونيشان مقايسه ميكنيم، تفاوتش در رعايت يك حق با شرايط دستيابي به آن حق است.
وي افزود: انعطافپذيري ايران بر سر پذيرش بررسي پيشنهاد روسيه بر سر شيوههاي رسيدن به حق استفاده از فنآوري هستهيي است، اما اگر اروپاييها بخواهند در ارايهي پيشنهادات اتلاف وقت كنند و از اين فرصت براي آرامسازي بحرانهاي پيراموني ايران استفاده كنند، تحولات سياسي هستهيي ايران را از يك شرايط آرام به شرايطي حاد تبديل ميكند.
عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس ششم با اشاره به ماهيت طرح پيشنهادي روسيه گفت: ايجاد وظيفه خارج از چارچوب و مقررات آژانس بينالمللي انرژي اتمي تجاوز به حقوق اعضاست.
محسن تركاشوند، نمايندهي سابق مجلس شوراي اسلامي در گفتوگو با خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به كمرنگ شدن رويكرد حقوقي و فني در بررسي مسالهي هستهيي كشورمان اظهار داشت: اعضاي آژانس از يك حق و يك وظيفه برخوردارند، ايجاد وظيفه خارج از چارچوب مقررات و قوانين در ان.پي.تي تجاوز به حقوق اعضاي آژانس است، هم چنين محروم كردن يك عضو از حقوق مسلماش ظلم به يك كشور است.
وي همچنين بيان كرد كه امروز در دنيا هر جا كه منافع كشورهاي خاص و قدرتمند اقتضا كند، آنها هيچگونه پايبندي به اخلاق و مقررات بينالمللي ندارند.
عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس ششم با اشاره به طرح پيشنهادي روسيه ابراز داشت: طرح مذكور در هيچ چارچوب و قاعده قانوني نميگنجد و به نوعي محروم كردن ايران از حق مسلماش در داشتن فنآوري صلحآميز هستهيي را دنبال ميكند.
تركاشوند تصريح كرد: ترجيحا اگر براي مدتي فعاليتهاي صلحآميز هستهيي مان را در راستاي اعتمادسازي و تسهيل روند بررسي پرونده به تعويق در آوريم، بهتر از پذيرش پيشنهادي است كه در آن غنيسازي اورانيوم به خارج از خاك كشور منتقل ميشود.
وي در عين حال افزود: رد كردن غيركارشناسي و ديپلماتيك طرح روسيه و كم اهميت بودن نسبت به تهديد ارجاع به شوراي امنيت نيز بايد مورد توجه مذاكرهكنندگان و مسوولان كشور باشد.
اين نماينده سابق مجلس با بيان اين كه راهحل مجادلات و حل و فصل مسالهي هستهيي كشور «مذاكره» است، ادامه داد: هر طرحي از سوي ايران در اين راستا قابل بررسي است، اما الزاما قابل پذيرش نيست، لذا نبايد تهديد نسبت به بسته شدن باب مذاكرات از سوي ايران وجود داشته باشد.
تركاشوند اظهار داشت: شكي نيست كه به دليل شرايط فعلي به وجود آمده در بحث هستهيي، خصومتهاي خاصي نسبت به ايران و ماهيت استفاده از اين فنآوري پيش آمده باشد. كشورها در عرصهي سياسي به دنبال منافع خود هستند و در تقابل بين اخلاق و منافع به نفع منافعشان كنار ميروند.
وي ابراز عقيده كرد: البته متاسفانه بخشي از شرايط به وجود آمده در بحث هستهيي ناشي از رفتارها و اظهارنظرهاي متنوع مسوولان كشور است، به نحوي كه يك استراتژي مشخص در برابر اين موضوع وجود ندارد، اما معتقدم عبور از اين شرايط كار سخت و دشواري نخواهد بود.
سفير اسبق ايران در عربستان با اشاره به طرح پيشنهادي روسيه اظهار داشت: غنيسازي در خارج از خاك ايران به معناي از دست دادن تمام زحمات گذشته و نقض حاكميت ملي است.
حجتالاسلام والمسلمين محمدرضا نوري شاهرودي در گفتگو با خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با بيان اين كه «اگر مذاكرات براي بررسي پيشنهاد روسيه به بنبست برسد، وزن روسيه را براي ادامهي كار با اروپا و آژانس از دست خواهيم داد» افزود: تصور ميكنم بهتر است به جاي چنين پيشنهادي اشكالات كارمان را با اروپا بررسي كنيم.
وي گفت: همكاريهاي ما با روسيه در زمينهي ساخت نيروگاههاي هستهيي از جايگاه خاصي برخوردار است كه ميتواند در همين زمينه ادامه يابد.
سفير اسبق ايران در عربستان با اشاره به تهديد شوراي امنيت براي ايران، گفت: غرب و اروپا به خوبي ميداند كه تهديد شوراي امنيت براي ايران جدي نيست.
وي ادامه داد: اساس مذاكرات ايران و اروپا بايد بر اين باشد، آنچه كه ايران دارد فعاليتهاي صلحآميز هستهيي و برآورده ساختن نياز كشورمان در تامين انرژي هستهيي است. مذاكره كنندگان ايراني بايد هر چه بيشتر بر اين موضع در مذاكرات با اروپا و حتي روسها تاكيد كنند.
سفير اسبق ايران در عربستان گفت: همكاريهاي تنگاتنگ ايران با آژانس بينالمللي انرژي اتمي كه نتيجهاش اعلام صلحجويانه بودن فعاليتهاي هستهيي ايران بود، نبايد در مسير پيشنهاداتي كه در حل و فصل مسالهي هستهيي ميشود، تحتالشعاع قرار گيرد.
نوري شاهرودي با اشاره به همكاريها و فعاليتهاي ديپلماتيك، فني، حقوقي ايران با آژانس در دو سال و نيم گذشته، اظهار داشت: همكاريهاي ايران توان صلحجويانه بودن فعاليتهاي ما را براي جهانيان تشريح كند.
وي گفت: ايران در زمينهي نظارتهاي آژانس درهاي بسياري را باز كرد و همكاريهاي قابل ملاحظهاي را انجام داد، لذا معتقدم اين باب از مذاكرات نبايد تحتالشعاع بعد سياسي پروندهي هستهيي قرار گيرد.
صباح زنگنه نيز گفت: به نظرميآيد شرايط فعلي جهان و منطقه شرايط مناسبي براي رسيدن به نتايج و طرحهاي بهتر و جامعتر در خصوص مسالهي هستهيي ايران باشد.
اين كارشناس مسايل بينالملل در گفتوگو با خبرنگار سياسي - خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به حقوقي كه ايران تحت معاهده منع گسترش سلاح هاي هستهيي از آن برخوردار است، اظهار داشت: حق را بايد عملي و اجرا كرد و چيزي نيست كه به ايران داده شود.
وي ادامه داد: ايران ميتواند غنيسازي را انجام بدهد همان طور كه درصدد اين كار بوده و هست، ولي اينكه تا چه حد ميتواند اين چرخه را عملياتي كند و اين كه از حقوق خود كوتاه بيايد يا نه، بستگي به ديپلماسي كشور دارد و تصميماتي كه مسوولان كشور بايد آگاهانه در اين باره اتخاذ كنند.
وي با اشاره به طرحهاي فعلي مطرح دربارهي مسالهي هستهيي ايران از جمله طرح روسيه و تطابق آن با قوانين وحقوق بينالمللي گفت: پذيرش پيشنهاد روسيه به نوعي به تاخير انداختن حق ايران است.
وي ادامه داد: اين حق از نظر بينالمللي براي ايران تثبيت شده است و اين كه چقدر طرح ايران با قوانين بينالمللي تطابق دارد، بستگي به جزئيات اين پيشنهاد و اين كه در چه سقف زماني با چه قيمتي با چه نيروهايي اين طرح ميخواهد عملي شود كه در واقع اين توافقي است.
اين كارشناس مسايل بينالملل با بيان اين كه اصولا بحثهاي مهم اقتصادي، فني، تكنولوژيك و ... جنبه سياسي هم پيدا ميكنند و يك مساله صرفا خالص فني يا خالص تكنولوژيك نيست، لذا بايد يك طراحي جامع سياسي، اقتصادي، فني و حتي امنيتي براي آن در نظر گرفت، گفت: پرونده هستهيي ايران نيز به لحاظ اهميتي كه دارد از اين قاعده مستثني نيست و با موضوعات سياسي گره خورده است، لذا كشور ما بايد چارچوبهاي سياسي متعارف جهان را بشناسد و برآوردي از قدرتهاي مختلف داشته باشد و بر اساس آن عمل كند.
وي ادامه داد: شرايط فعلي منطقه و جهان شرايط مناسبي براي رسيدن به راهحلهاي جامع و فراگير است، آمريكا در مراحل آخر دوره دوم رياست جمهوري بوش قرار دارد و مشكلات و مسايل داخلي اين كشور و فشارهاي بينالمللي كه به اين گونه وارد ميشود به نوعي شرايط را به نفع ما تعديل ميكند.
وي افزود: اروپاييها نيز كه خواهان جايگزين شدن به جاي قدرت آمريكا در بخشي از خاورميانه ميباشند، نيازمند توافقهاي سياسي كلان هستند، ايران در اين فرصت ميتواند بيشترين نقش را بازي كند و روي كشورهاي شرق آسيا، ژاپن، چين و ... كار كند.
زنگنه ادامه داد: ايران با مذاكرات فراتر از مذاكراتي كه با اروپا دارد و گفتوگو با كشورهايي كه توان دارند و در حمايت از پرونده هستهيي ايران ميتوانند حرفي براي گفتن داشته باشند، با اعضاي شوراي امنيت سازمان ملل، با سازمان شانگهاي ميتواند طرحهاي جامعتري براي پيشبرد بهتر مسالهي هستهيي ايران ارايه دهد.
وي در ادامه با اشاره به كمرنگ شدن جايگاه حقوقي در حل مساله پرونده هستهيي ايران گفت: جايگاه حقوقي متاثر از شرايط سياسي است. در شرايط سياسي فعلي تلفيقي از مسايل حقوقي و سياسي بايد لحاظ شود.
وي ادامه داد: نميشود بحثها را كاملا حقوقي دانست و فقط راهكار حقوقي ارايه داد همان طوري كه نميشود آن را صرفا يك مسالهي سياسي به حساب آورد.
مدير مسوول روزنامهي ايران نيوز گفت: با علم به غيرقابل اعتماد بودن روسيه، بايد در مذاكرات دربارهي ايدهي پيشنهادي اين كشور بر قويتر كردن مكانيسمهاي حقوقي تاكيد كرد.
دكتر محمد سلطانيفر در گفتوگو با خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با بيان اين كه روسيه در طول تاريخ نشان داده است كه به هيچ عنوان شريك قابل اعتمادي نيست، اظهار داشت: ايران شاهد اين موضوع فعاليت و همكاري غيرمنسجم و نامطمئن روسيه در نيروگاه بوشهر است.
وي با اشاره به اين كه ارايهي طرح پيشنهادي روسيه به ايران با فشار غرب صورت گرفته است، گفت: بحثي كه در ابتدا نسبت به پيشنهاد غنيسازي اورانيوم در خاك روسيه و يا تعطيل كردن فعاليتهاي غنيسازي در ايران مطرح بود را ميتوان اين گونه تحليل كرد كه تعطيل شدن فعاليتهاي غنيسازي و دريافت سوخت از بيرون بهتر از انتقال اين بخش به خاك كشوري ديگر است.
وي افزود: در عين حال بايد منتظر تصميم شوراي عالي امنيت ملي كشورمان ماند.
سلطاني فر اظهار داشت: بعد از اتخاذ تصميم بايد تمام مكانيسمهاي اجرايي كه در بستن قرارداد با كشورهاي خارجي وجود دارد را با ضريب بالاتري در اين خصوص وارد كرد، چراكه ايران روسها را قابل اطمينان نميداند.
اين روزنامهنگار ادامه داد: چنانچه هر گونه توافق براي پذيرش طرح روسيه به دست آمد، بايد براي پشتوانه قرارداد با روسيه، ضمانتهاي غرب را هم مد نظر داشت.
سلطانيفر با طرح اين سوال كه چه طور آژانس بينالمللي انرژي اتمي ميتواند به روسيه در انجام فعاليتهاي صلحآميز هستهيي اعتماد كند اما به ايران نه؟ به كمرنگ شدن رويكرد حقوقي در روند بررسي مسالهي هستهيي كشورمان اشاره كرد و افزود: احساس ميكنم طرح روسيه موضعگيري سياسي است كه به نوعي از پنجره حقوقي به اين مساله وارد ميشود. از آنجايي كه غرب و سه كشور اروپايي نتوانستند بازي خود را در برابر ايران دنبال كنند، امروز از كانال روسيه آن را دنبال ميكنند. در عين حال تصور ميكنم پروندهي هستهيي كشور در ظاهري حقوقي، كاملا ماهيتي سياسي يافته است.
وي ابراز عقيده كرد: با وجود غير قابل اطمينان بودن، روسيه قطعا ما را به غربيها خواهد فروخت.
سلطانيفر در خصوص چگونگي به دست آوردن خواست ايران در مسالهي هستهيي از يك سو و عدم رويارويي با شوراي امنيت گفت: متاسفانه فرصتها را براي تغيير دادن مسير بررسي پرونده هستهيي از دست دادهايم، اما به نظر ميآيد طرح پيشنهادي روسيه تنها گزينه موجود است. بايد در مسير بحث درباره اين طرح و قويتر شدن مكانيسمهاي حقوقي آن تاكيد داشته باشيم.
انتهاي پيام