در پي شروع تحقيقات هسته‌يي توسط كشورمان كه براساس معاهده‌ي NPT انجام گرفت، كشورهاي اروپايي ضمن واكنش‌هاي تند، خواستار ادامه روند اعتمادسازي از سوي ايران شدند؛ اين در حالي است كه جمهوري اسلامي ايران بيش از دو سال با اقدامات داوطلبانه از جمله تعليق روند غني‌سازي، حتي تحقيقات خود و انجام هرگونه همكاري با بازرسان آژانس انرژي اتمي به اعتمادسازي پرداخته است. در اين مدت اروپاييان با فرصت‌سوزي به جاي استفاده از برخورد‌هاي اعتمادسازكشورمان، اعتماد ايران به خودشان را خدشه‌دار كردند.

به گفته‌ي يك عضو هيات رييسه‌ي مجلس شوراي اسلامي، اروپا به جاي اعتمادسازي به دنبال گذشت زمان و از دست دادن فرصت‌هاست تا ايران به حق قانوني خود در فناوري هسته‌اي دست نيابد.

حجت‌الاسلام حسين سبحاني‌نيا عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي، با تاكيد بر اين‌كه بعد از اولين اجلاس در خصوص پرونده‌ي هسته‌اي، ايران قدم‌هاي بسيار مثبتي را برداشته است، به خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، گفت: تعليق داوطلبانه و اقداماتي از قبيل ورود بازرسان آژانس بين‌المللي انرژي اتمي به ايران از جمله اقداماتي بود كه كشور ما در راستاي آن قدم برداشت تا اروپا و شوراي حكام نيز فضاي پرونده‌ي هسته‌اي جمهوري اسلامي ايران را تلطيف كنند و از دستور شوراي حكام خارج نمايند.

وي افزود: اما علي‌رغم تمامي اين اقدامات، اعتمادسازي يك جانبه بود و از سوي اروپا هيچ گامي برداشته نشد. بلكه با وقت‌كشي و گذشت زمان از اين مرحله به مرحله‌ي بعد كار را به تعويق مي‌انداختند.

به گفته‌ي نماينده‌ي مردم نيشابور در خانه‌ي ملت، اروپاييان به تعهدات ضمني خود در اجلاس تهران عمل نكرده‌اند و بر اساس مواد يكم تا ششم معاهده‌ي NPT هيچ همكاري با نفس پرونده‌ي ايران و خروج آن از دستور كار نداشته‌اند.

سبحاني‌نيا معتقد است كه اعتمادسازي زماني مطرح مي‌شود كه رفتارها متقابل باشد. پس تا زماني كه اعتمادي از طرف مقابل ديده نشود جمهوري اسلامي ايران نيز تحقيقات هسته‌اي خود را پيگيري خواهد كرد.

اين عضو كميسيون امنيت ملي، به حضور رييس جمهور در مجمع عمومي سازمان ملل نيز اشاره كرد و گفت: پيشنهاد مشاركت ديگر كشورها با فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران از ديگر زمينه‌هاي اعتمادسازي ما با اروپايي‌ها بود.

وي با بيان اين‌كه پيشنهاد مشاركت، مورد تاييد رييس شوراي حكام نيز قرار گرفت، يادآور شد: متاسفانه طرف مقابل به جاي تضمين سير كار طبيعي به سمت بهره‌مندي هسته‌اي صلح‌آميز، به دنبال گذشت زمان و از دست دادن فرصت‌ها است.

در همين راستا يك عضو ديگر كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس انتظار ايران از اروپا را در بحث اعتمادسازي، خارج از مباحث معاهده NPT ندانست.

رشيد جلالي‌جعفري نماينده‌ي مردم كرج در خانه‌ي ملت با اشاره به عضويت ايران و اروپا در سازمان انرژي اتمي به خبرنگار پارلماني ايسنا گفت: طبق معاهدات NPT كشورهايي كه دارايي فناوري هسته‌اي هستند مي‌توانند به كشورهايي كه خواهان اين فناوري مي‌باشند كمك كنند تا در چارچوب صلح‌آميز، فناوري هسته‌اي را براي حفظ منافع كشورشان داشته باشند.

وي با اشاره به گذشته و بي‌اعتمادي‌هاي كشورهاي اروپايي از ايران، يادآور شد: با اين‌كه شفافيت خوبي در خصوص فعاليت‌هاي ايران در جهان بين‌الملل وجود نداشت، اما ايران تمام سعي خود را در قالب مذاكرات، ورود بازرسان و تعليق داوطلبانه پروتكل الحاقي صورت داد تا اعتمادسازي نسبت به نيت ايران از طمع‌آميز بودن فناوري ثابت شود.

نماينده‌ي مردم كرج در خانه‌ي ملت معتقد است كه ايران همه‌ي تلاش خود را به‌كار گرفت تا براي صلح خاورميانه و حقوق بشر گام‌هاي اساسي صورت گيرد و همكاري همه‌جانبه در حاشيه موضوع هسته‌اي ايجاد شود.

اين عضو كميسيون امنيت ملي با اشاره به دور دوم مذاكرات ايران و اروپا و اين‌كه كشورهاي اروپايي اساس مذاكرات را بر اين مبنا گذاشتند كه ايران نبايد به فناوري هسته‌اي دست يابد، افزود: در عين‌حال با وقت‌كشي صورت‌گرفته اعتماد ايران هم از بين رفت و تصميم گرفت تا در قالب آژانس، تحقيقات هسته‌اي را كه به طور داوطلبانه به تعليق درآورده بود را راه بياندازد.

به اعتقاد جلالي جعفري ايران تمامي راه‌هاي اعتمادسازي را طي كرد، اما هيچ‌گاه استقبال مناسبي را نديده است. در عين اين‌كه وقتي هيچ تضميني در دنيا نيست كه كشورهاي داراي فناوري به كشورهاي خواهان كمك كنند، پس ما هم مي‌توانيم با همت خود به فناوري دست يابيم.

وي با تأكيد بر اين‌كه اروپا و غرب امروز بر خلاف قوانين NPT عمل مي‌كنند، تصريح كرد: امروز نوبت اروپا و غرب است كه اعتماد ايران را جلب نمايند. چراكه ما هم بايد منافع ملي و استقلال كشور را حفظ كنيم و براي ادامه مذاكرات با اروپاييان، اعتمادمان جلب شود.

هم‌چنين يك عضو فراكسيون اصول‌گرايان مجلس در اين خصوص گفت: انجام اقدامات پژوهشي و تحقيقي در زمينه‌ي هسته‌اي نيازي به مجوز آژانس ندارد و به طور حتم كند شدن روند تحقيقات در اين زمينه باعث وارد آمدن زيان به كشور خواهد شد.

بهمن الياسي در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران با تاكيد بر لزوم اتخاذ راهكارهاي مناسب در ديپلماسي كشور، تحقق اهداف ايران در بحث هسته‌اي را منوط به كارگيري شيوه‌هاي مناسب در اين خصوص دانست و خاطرنشان كرد: در بحث پرونده‌ي هسته‌اي بايد با افزايش تعامل با ساير كشورها و اجتناب از عصباني شدن، آستانه‌ي تحمل خود را بالا برده و در يك پروسه زماني به اهداف خود در راستاي دستيابي به چرخه فناوري سوخت هسته‌اي دست يابيم.

وي با بيان اين كه جهان استكبار به دنبال عصباني كردن ايران است، اظهار داشت: اهداف بلند مدتي ازسوي دشمنان نظام در راستاي درگير كردن دولتمردان ايران و گرفتن زمان از آنها و در مجموع جلوگيري از توسعه ايران در ابعاد مختلف طراحي شده است كه با توجه به اين مسئله بايد راهكارهايي براي مقابله با آن از سوي ديپلمات‌هاي ايراني در نظر گرفته شود.

وي گفت: لحن تيم مذاكره‌كننده در پرونده هسته‌اي بايد به دور از عصبانيت و با كاربرد ظرافت و نكته‌بيني همراه باشد و فن بيان و مراوده سياسي در اين راستا خيلي مهم است.

نماينده‌ي مردم سنقر و كليايي در مجلس شوراي اسلامي، ضعيف بودن تبليغات رسانه‌اي ايران در خارج از كشور را از مهم‌ترين ضعف‌هاي موجود در راستاي اثبات حق ايران در دستيابي به فناوري هسته‌اي دانست و تصريح كرد: بايد به جهان اعلام كنيم كه ايران به دنبال تسليحات نظامي و بهره‌برداري غيرمتعارف در بحث هسته‌اي نيست و تنها موضوع توسعه خود را دنبال مي‌كند.

وي با تاكيد بر لزوم افزايش اقدامات فرهنگي و تبليغي در زمينه‌ي بحث هسته‌اي افزود: براي خنثي كردن فكر منفي بسياري از كشورهاي اروپايي كه به واسطه تبليغات استكبار جهاني شكل گرفته، بايد تا قبل از به نتيجه رساندن مباحث از نظر سياسي، فني و علمي، به لحاظ فرهنگي و تبليغي نيز محمل و بستر لازم براي رسيدن به اهداف خود را مهيا كنيم.

اين عضو فراكسيون اصولگرايان مجلس هفتم با ابهام‌آميز خواندن طرح روسيه در مورد انجام بخشي از غني سازي در اين كشور گفت: ايران به طور شفاف و روشن بارها بر مواضع به حق خود تاكيد كرده است؛ كه به اعتقاد ما براي آسوده شدن برخي كشورها از نگراني‌هاي موجود، بهترين شيوه سرمايه‌گذاري مشترك در برخي بخش‌ها در داخل ايران است كه شايد نتوان راه به حق و مناسب‌تري از آن ارائه كرد.

الياسي با تاكيد بر لزوم ادامه مذاكرات، از سرگيري اقدامات تحقيقاتي در دانش هسته‌اي كشور را خواستار شد و افزود: آنچه مسلم است اين كه انجام اقدامات پژوهشي و تحقيقي در زمينه‌ي هسته‌اي نيازي به مجوز آژانس ندارد و به طورحتم كند شدن روند تحقيقات باعث ايجاد زيان براي كشور خواهد شد.

هم‌چنين دكتر جواد منصوري گفت: اگر اروپا در موضع طلبكارانه بخواهد ديگران تسليم او باشند، طبيعتا اين براي ايران نه تنها قابل قبول نيست، بلكه براي تغيير وضعيت تلاش خواهد كرد.

اين استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار هسته‌يي ايسنا با اشاره به اظهارات دكتر احمدي‌نژاد درباره اعتمادسازي از جانب اروپايي‌ها اظهار داشت: ‌اظهارات رييس‌جمهور در اين مقطع مواضع اصيل ايران را با صراحت بيان مي‌كند و دوران باج دادن و تسليم شدن گذشته است.

وي افزود: اكنون زمان آن رسيده است كه اروپايي‌ها همكاري برابر و قانوني را به رسميت بشناسند و شروع كنند در غير اين صورت بي‌اعتمادي نسبت به غرب همچنان ادامه خواهد داشت.

وي ادامه داد: آنچه اكنون اروپا در حال انجام آن است، ادامه سلطه استعماري سه قرن گذشته خود مي‌باشد، به عبارتي عادت كرده به اين كه يك طرفه حكم كند و نظرات خود را به ديگران تحميل كرده و منافع آن‌ها را ناديده بگيرد و به ناحق تصرف كند.

وي خاطرنشان كرد: جمهوري اسلامي ايران از ابتدا تصميم به استقلال و اتكا به خود داشته و اين سياست را تاكنون دنبال كرده است.

منصوري ادامه داد: اگر اروپا در موضع طلبكارانه بخواهد ديگران تسليم او باشند طبيعتا اين براي ايران نه تنها قابل قبول نيست، بلكه براي تغيير وضعيت تلاش خواهد كرد.

وي افزود: همه ما بايد ملزم به اجراي قانون باشيم و اين قانون مي‌تواند مرز تعيين‌كننده رفتارهاي ما باشد در زمينه انرژي هسته‌يي ما طبق NPT و حتي بر اساس پروتكل الحاقي پايبندي خود را نشان داده‌ايم و آن‌ها حق ندارند بگويند كه برخورداري از انرژي هسته‌يي حق ايران است ولي ما اجازه نمي‌دهيم، ما اعتماد نداريم، ما نمي‌خواهيم!

اين كارشناس مسايل بين‌الملل ادامه داد: اين اصلا قابل قبول نيست و به معناي سلب اختيار ديگران و همچنين دخالت در امور داخلي ديگران محسوب مي‌شود، آژانس بايد ناظر باشد و اگر تخلفي صورت گرفت اقدام كند.

منصوري اظهار داشت: اگر قرار باشد كه ما اعتماد آن‌ها را جلب كنيم، آن‌ها نيز بايد همين رفتار را در قبال ما داشته باشند در غير اين صورت رفتارهاي آن‌ها خارج از حق آن‌ها و خارج از قانون است.

وي با اشاره به تهديدات اروپايي‌ها مبني بر ارجاع پرونده‌ي هسته‌يي ايران به شوراي امنيت گفت: به عقيده من اروپا و آمريكا در اين زمينه اشتباه مي‌كنند و ارجاع پرونده ايران مشكل آن‌ها را حل نخواهد كرد.

وي افزود:‌آن‌ها بايد دست از نام ارباب - رعيتي بردارند، مشكل آن‌ها اين است كه واقعيت‌هاي جامعه ايران را عميقا درك نمي‌كنند و يا نمي‌خواهند درك كنند.

وي تاكيد كرد: ايران بايد در هر شرايطي در برابر اين تهديدات ايستادگي كرده و بر مواضع و حقوق قانوني خود تاكيد كند

در همين رابطه سردبير روزنامه‌ي رسالت گفت: بيش از دو سال اقدامات اعتمادساز از جانب ايران امروز نوبت اروپاست كه حسن‌نيت خود را با رفتارش به ايران نشان دهد.

محمد كاظم انبار لويي، سردبير روزنامه‌ي رسالت در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا اظهار داشت: اعتماد‌سازي‌هاي به عمل آمده در دولت قبل و از ابتداي شروع بحث هسته‌يي ايران به طور كامل انجام شده و ديگر محلي براي اعتمادسازي فني و حقوقي وجود ندارد.

وي گفت: كليه اقدامات اعتمادساز ايران در چارچوب مقررات آژانس و حتي به طور داوطلبانه و يا در زمينه‌ي فعاليت‌هاي علمي و تحقيقاتي از سوي ايران به عمل آمده است، لذا زمان آن است كه اروپا حسن نيت خود را با اقداماتي اعتمادساز به ايران نشان دهد.

اين روزنامه‌نگار با بيان اين كه ايران بيش از توقع و انتظار جهاني اعتمادسازي كرده است، گفت: اما متاسفانه هدف اروپا رفع نگراني‌هاي بين‌المللي نبوده است، بلكه فراتر از آن انتظار دارند رشد و پيشرفت كشور را در همه زمينه‌ها متوقف كنند، به خصوص در فن‌آوري صلح آميز هسته‌يي.

وي افزود: بنابراين بحث ما با اروپا فقط بر سر غني‌سازي و سوخت هسته‌يي نيست، بلكه آنها به دنبال حفظ فاصله ايران با غرب در پيشرفت علوم هستند. اين در حالي است كه منطق اروپا غيرقابل پذيرش و به نوعي تحقير ملت و دولت ايران است.

وي با اشاره به تهديد اروپا به ارجاع مساله‌ي هسته‌يي ايران به شوراي امنيت پس از شروع تحقيقات مربوط به سوخت هسته‌يي ايران گفت: تهديد شوراي امنيت چيز جديدي نيست، آنها مي‌خواهند به اين وسيله سلطه خود را بر ملت‌ها حاكم كنند. در حالي كه به لحاظ حقوقي و قانوني هيچ حقي از سوي ايران ضايع نشده است.

انبارلويي گفت: رويكرد اروپا به ارجاع مساله هسته‌يي ايران به شوراي امنيت احمقانه‌ترين رفتار است.

سردبير روزنامه رسالت در خصوص اصلاح ديدگاه اروپا در برخورد با مساله هسته‌يي كشور و اقدامات ايران در ازسرگيري فعاليت‌هاي تحقيقات هسته‌يي گفت: توجيه افكار عمومي جهان نسبت به افكار اروپا و آمريكا مهم‌ترين اقدام ايران براي به عقب بازگرداندن رويكرد تهديدآميز اروپاست. قطعا در ميان مردم جهان درصدي از عقلانيت براي تشخيص درست از نادرست و حق از ناحق وجود دارد.

انبارلويي گفت: متاسفانه اروپا و آمريكا تحت تاثير صهيونيست‌ها هستند كه اين خود صلح جهاني را تهديد مي‌كند.

وي با بيان اين كه در صورتي كه هر گونه جدي شدن در ارجاع مساله هسته‌يي ايران به شوراي امنيت، ايران ابزارهاي متقابل تهديد را در اختيار دارد، گفت: طبق مصوبه‌ي مجلس شوراي اسلامي لغو اقدامات داوطلبانه در اين صورت انجام مي‌شود.

اين روزنامه‌نگار در پايان خاطر نشان كرد: ايران آمادگي خود را از ابتدا براي حل و فصل اين مساله از طريق گفت‌وگو اعلام كرده است. در هر حال دست ايران در مذاكرات بالاتر از دست اروپايي‌ها است.

به گزارش ايسنا يك كارشناس مسايل بين‌الملل نيز گفت: تهديد اروپا به ارجاع مساله‌ي هسته‌يي ايران به شوراي امنيت به اين معنا نيست كه براي آمريكا و انگليس برد و براي ايران باخت محسوب شود، بلكه اين مساله در سطوح مختلف براي تمام طرف‌هاي درگير در بحث هسته‌يي ايران هزينه در بر خواهد داشت.

مراد ويسي، روزنامه‌نگار و كارشناس مسايل بين‌الملل در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا با بيان اين كه در مرحله‌ي فعلي مذاكرات هسته‌يي ايران و اروپا دو طرف بر مواضع‌شان درباره غني‌سازي و مكان آن چالش جدي دارند، اظهار داشت: به نظر مي‌آيد با توجه به اصرار دو طرف بر اين موضع قابليت كنترل و مديريت مذاكرات كاهش يافته است. بايد ديد در مذاكرات آينده دو طرف چه خواست‌هايي را مطرح مي‌كنند.

وي گفت: چشم انداز مذاكرات هسته‌يي ايران و اروپا نشان نمي‌دهد كه تغييري در مواضع دو طرف صورت گيرد.

ويسي با بيان اين كه حق دستيابي ايران به انرژي صلح آميز هسته‌يي در چارچوب ان.پي.تي بايد به طور جدي پي‌گيري شود خاطر نشان كرد: در عين حال اين حق به نحوي بايد دنبال شود كه منافع ملي و امنيت ملي به خطر نيفتد. قطعا موضوع دستيابي ايران به فن‌آوري صلح آميز هسته‌يي از مصاديق منافع ملي است.

وي با اشاره به قوانين حاكم بر نظام بين‌الملل ابراز داشت: در اين نظام حق تعيين كننده نيست، بلكه واقعيت حرف آخر را مي‌زند. ممكن است در موضوع هسته‌يي حق با ايران باشد، اما واقعيت نظام بين‌الملل به گونه‌اي است كه متناسب با قدرت و مانور سياسي، اقتصادي و امنيتي كشورهاي قدرتمند پيش مي‌روند.

وي گفت: هر كشوري اهداف و خواست‌هاي ملي‌اش را متناسب با قدرت ملي، يارگيري بين‌المللي و رفتار بازيگران ديگر دنبال مي‌كند. تا فرصت‌هايش افزايش يافته و هزينه‌هايش كاهش يابد.

ويسي دو طرف ايران و اروپا را به مذاكراتي سازنده و جدي دعوت كرد و افزود: اصل مذاكره در نظام بين‌الملل يعني داد و ستد. مهم‌ترين مشكل در مقطع كنوني از روند پي‌گيري مساله هسته‌يي اين است كه دو طرف از ديدگاه‌هاي خود درباره مكان غني‌سازي به تفاهم نمي‌رسند، لذا ضروري است ايران و اروپا در اين موضوع بيشتر به يكديگر نزديك شوند.

اين كارشناس مسايل بين‌الملل با اشاره به تهديد اروپا به ارجاع مساله هسته‌يي ايران به شوراي امنيت پس از شروع تحقيقات مربوط به سوخت هسته‌يي گفت: ارجاع به شوراي امنيت هم براي اروپا و هم براي ايران ايجاد هزينه خواهد كرد و به اين معنا نيست كه اگر مساله به شوراي امنيت رود، براي آمريكا و انگليس برد و براي ايران باخت محسوب شود.

وي تصريح كرد: آمريكا و انگليس از ابزارهاي تشويق و ترغيب كشورها به اعمال فشار بر ايران برخوردارند. در اين عين حال ايران در منطقه از ابزارهاي خاصي برخوردار است كه شرايط دشوار آمريكا در خاورميانه به ويژه در عراق يكي از اين موارد است. مساله صادرات نفت ارزان قيمت از خاورميانه از ديگر موضوعات مورد توجه انگليس و آمريكا مي‌باشد.

ويسي خاطر نشان كرد: اعمال تحريم ديپلماتيك و هوايي به جاي تحريم اقتصادي بستگي به ميزان ورود چين و روسيه به حمايت از آمريكا و انگليس دارد.

اين كارشناس مسايل بين‌الملل يادآور شد: اروپايي‌ها هنوز به دنبال دريافت تضمين‌هاي عيني هستند، لذا بر انجام غني سازي در خاك كشوري ثالث تاكيد دارند. اين در حالي است كه ايران نيز بر حق خود به طور مستقل نيز اصرار مي‌ورزد.

ويسي در پايان خاطر نشان كرد: فضا براي ايجاد اقدامات اعتماد ساز از سوي اروپا نسبت به ايران فراهم است. به شرط آنكه دو طرف خواهان رسيدن به نتيجه‌اي مطلوب در مسير مذاكراتي باشند.

انتهاي پيام