وبلاگنويسان فارسي در دو سر يك طيف قرار ميگيرند، يكي "خود روايت گري" يعني نوشتن درباره افكار و احساسات و ديگري "اطلاع رساني" است و شايد بتوان در ميانهي اين طيف هم وبلاگهايي را يافت. گروه اول بلاگرهايي كه دفتر خاطرات روزانه خود را به ديد عموم مي گذارند و از آنجا كه بيشتر با نام مستعار مي نويسند، به نوعي نياز خود را به نوشتن حديث نفس و شنيدن نظرات ديگران، پاسخ ميدهند.اين گونه بلاگرها اغلب به زبان بسيار ساده و محاوره مطالب خود را مي نويسند. گروه دوم وبلاگها شامل مطالب خبري، علمي و تخصصي هستند و با وجود آنكه آنها در انتخاب زبان خود كاملا آزادند، اغلب به زباني نوشتاري، جدي و رسميتر نوشته ميشوند و اين زبان فارسي است كه گاه خود را در قالب نوشتاري و گاه گفتاري در دو سوي اين طيف عرضه ميكند و گاه آنقدر منعطف ميشود كه در يك صفحه در هر دو قالب جاي ميگيرد.
به گزارش سرويس نگاهي به وبلاگهاي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، نوشتههاي ما تا زماني كه مخاطبي غير از خودمان نيافتهاند، در معرض ارزيابي قرار نميگيرند اما آنگاه كه فضايي مانند وبلاگ را براي ارائه نوشتههاي خود و زبان فارسي را براي نوشتن انتخاب ميكنيم، هزاران علامت سوال كه هريك ناظر به مسووليتي است، پيشرويمان قرار ميگيرد و شايد يكي از پرسشها اين باشد كه استفاده از زبان فارسي و ضرورت حفظ آن چه مسووليتي بر عهده ما ميگذارد؟ و پرسشهاي ديگري كه خبرنگار سرويس نگاهي به وبلاگهاي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) در گفتوگوهاي خود با بلاگرها، استادان دانشگاه و مديران سرويسدهندگان وبلاگ فارسي مطرح كرده است.
بلاگر"خبرنگار": زبان فارسي، با گسترش اينترنت، از بنبست خارج و در فضاي مجازي احيا شده است
حميد ضيايي پرور، دانشجوي دكتراي تخصصي علوم ارتباطات نيز در اين زمينه به ايسنا گفت: « امروزه با گسترش اينترنت و تكنولوژي، زبان فارسي از بنبست خارج و در فضاي مجازي احيا شده است.»
وي افزود: « گسترش فضاي مجازي موجب شده، زبانهايي كه به عنوان زبان زنده دنيا تلقي نميشوند، امكان توليد محتوا و نشر و گسترش در فضاي مجازي داشته باشند و از سويي، كساني هم كه به زبان مادري دسترسي دارند، از امكان توليد محتوا به اين زبان بهره گيرند.»
بلاگر " خبرنگار " با بيان اينكه " برخي فرهنگ شناسان و متخصصان زبان و ادب فارسي، نسبت به تحريف اين زبان وسبك محاوره و گفت وگوي كاربران اينترنتي در فضاي مجازي و وبلاگهاي ناراضي هستند." افزود: « اين مساله باعث نميشود، مالكيت اين امر را زير سوال ببريم، و تصور كنيم، اينترنت به ضرر زبان فارسي بوده است. زيرا فضاي مجازي توانسته وحدت و مركزيتي را براي فارسي زبانان حوزهي تمدني ايران و بسياري از قوميتهايي كه در كشورهاي همسايه ايران زندگي ميكنند، ايجاد ميكند ومنجر به تبادل اطلاعات و دانش ميان آنها شود.»
ضيايي پرور گفت: « تهديد به منزلهي آنكه، كليت زبان فارسي در معرض خطر باشد، وجود ندارد. ولي به موازات گسترش زبان فارسي در فضاي مجازي، آفتها و آسيبهايي وجود دارد كه آسيب شناسي اين آفتها ضروري است.»
اين دانشجوي دكتراي تخصصي علوم ارتباطات تصريح كرد: « زماني كه براي اين فضاي جديدد معادل سازي نشود و تكنيكهاو روشهاي جديد براي توسعهي زبان انديشيده نشود، آسيبهايي اين زبان را تهديد خواهد كرد.»
ضيايي پرور با اشاره به اين كه، فضاي اينترنت فضايي است كه زبانهابراي توسعه خود، به شدت درحال رقابت با يكديگر هستند، اظهار داشت: « هيچ تلاش براي رشد زبان فارسي از نظر توليد محتوا در اينترنت صورت نگرفته است.»
وي با اشاره به اينكه چندين شورا و دستگاه متعدد در ارتباط با حوزهي IT و فرهنگ ايجاد شده است، گفت: « هيچ انتقادي به توليد كنندگان محتوا در اينترنت وارد نيست، بلكه بايد ديد اين شوراها چه اقداميبراي توسعهي زبان فارسي در فضاي مجازي انجام داده اند؟ چند نرم افزار براي ترجمهي متون به فارسي ايجاد شده است؟ چند كار پژوهشي و تحقيقي براي توسعهي زبان فارسي در فضاي وب انجام شده است؟ چه ميزان، حمايت از ا فرادي كه در ساليان اخير، انبوهي از توليدات محتوا و دانش و اطلاعات را در فضاي مجازي به مخاطبان منتقل كردند، وجود داشته است؟ اين انتقادها به كساني كه نقد غير اصولي ميكنند و همه چيز را به چشم تهديد و آسيب ميبينند، وارد است.»
ضيايي پرور به اشاره به اين كه وبلاگ، يك رسانه غير رسمي و جايگزين است، تاكيد كرد: « وبلاگ همچون ديگر تكنولوژيها، زبان خاص خود را دارد كه در حال حاضر افراد به زباني فرهيخته و فاخر و درعين حال غير رسمي و متفاوت با محيط بوركراسي، اداري و حتي راديو و تلويزيون در حال توليد مطلب در وبلاگ هستند.»
بلاگر"روزنوشت": مهمترين خطر براي زبان فارسي جايگزيني اصطلاحات اينترنتي است
شبنم كهنچي، بلاگر ديگري است كه در پاسخ به ايسنا گفت: « در صورتي كه وبلاگها داراي محتواي غني باشند، در توسعه و نشر زبان فارسي موثر خواهند بود.»
وي با اشاره به افزايش وبلاگهاي ايراني و فارسي زبان، نسبت به ساير وبلاگها تصريح كرد: « امروزه، كاربران اينترنت از تاثير گذاري وبلاگ به عنوان يك رسانه آزاد آگاه شدهاند. در برخي مواقع، ميزان بازديد از وبلاگها بيش از وب سايتها است.»
اين بلاگر با اشاره به محتواي وبلاگها در حال حاضر، گفت: « محتواي وبلاگها بيشتر به سمت نقد، تحليل و اطلاعرساني رفته است و اين مساله موجب افزايش بازديد فارسي زبانان خارج از كشور از وبلاگهاي ايراني شده است.»
بلاگر " روز نوشت " اظهار داشت: « مهمترين خطري كه زبان فارسي در مسير وبلاگ نويسي با آن مواجه است، جايگزيني اصطلاحات رايانهاي رايج و غيرفارسي به جاي اصطلاحات فارسي است كه اين مساله به مرور زمان وارد گفتارهاي روزمره و به دنبال آن، وبلاگها ميشود.»
به گفتهي وي، بلاگرهاي فارسي زبان، با زبان ملي خود، مطلبي را در عرصهي بين المللي و بدون مرز بيان ميكنند؛ بنابراين نحوهي استفاده و معرفي اين زبان در وبلاگ اهميت زياد دارد و در اين راستا، فرهنگ سازي به منظور جايگزين كردن اصطلاحات مناسب و مانوس زبان فارسي به جاي اصطلاحات رايج در اينترنت ضروري است.
كهن چي با بيان اين كه در حال حاضر حدود 80 درصد وبلاگها از زبان محاوره و گفتاري استفاده ميكنند، گفت: « تعداد وبلاگهاي عمومي بيشتر از وبلاگهاي مربوطه به نقد و تحليل و اطلاع رساني است؛ زيرا كاربران فضاي مجازي ارتباط ساده تر با مخاطبان را ترجيح ميدهند.»
وي ابراز عقيده كرد: « وبلاگهايي كه به نقد و تحليل شرايط اجتماعي ميپردازند، بايد به زبان نوشتاري و آنهايي كه بيشتر جنبهي شخصي و خاطره نويسي دارند، به زبان محاوره و گفتاري نوشته شوند.»
بلاگر"مديريت فناوري اطلاعات": فرهنگ استفاده از واژگان فارسي در برابر واژههاي بيگانه در وبلاگها ايجاد شود
يك فعال وبلاگ نويس ديگر هم به ايسنا گفت: «در عرصهي بين المللي، بايد از زبانهاي ديگر به عنوان ابزاري براي اشاعهي فرهنگ و زبان فارسي در وبلاگها، استفاده كنيم.»
فرنود حسني، با اشاره به اين كه بلاگرهاي ما محدود به مرزهاي ايران و فارسي زبانان هستند، گفت: « به زبان فارسي بودن بيشتر وبلاگها ضعف بزرگي است، زيرا اين مساله مانع اشاعه هويت و فرهنگ ايراني به خارج از كشور ميشود.»
وي گفت : « به دليل آن كه كشور ما ازقوميتها و فرهنگهاي مختلفي تشكيل شده است، شكل گيري و افزايش وبلاگهاي فارسي زبان در ايران، به هويت بخشي به فرهنگ عام و ملي كمك ميكند.»
عضو هيات تحريريه ماهنامه "عصر فناوري اطلاعات" اظهار داشت : « وبلاگنويسي جهش بزرگي در تنوع نوشتاري و افزايش توجه مردم به ويژه جوانان به مطالعه و شناخت بيشتر از تكنيكهاي زبان فارسي و تقويت نويسندگي در كشور به وجود آورده است.»
وي افزود : « افراد مختلف به واسطه مطرح كردن ديدگاههاي خود از طريق وبلاگ، مجبور به افزايش شناخت خود از ادبيات فارسي هستند،بنابراين وبلاگها به سطوح مختلف افراد جامعه كمك زيادي كرده اند، زيرا افراد با زبان فارسي كه نقطه مشترك همه است، اخبار و ايدههاي خود را منتشر ميكنند.»
حسني با بيان اين كه وبلاگ نويسي نه تنها موجب تهديد زبان فارسي نشده كه باعث تقويت و توسعه آن شده است، گفت : « زبان با توليد محتواي بيشتر در عرصهي وبلاگ گسترش يافته است، زيرا وبلاگ اين امكان را فراهم كرده است كه افراد بدون هيچ هزينهاي، مطلبي را منتشر كنند.»
اين بلاگر تصريح كرد: « ما در وبلاگها با مجموعهاي از سطوح مختلف ادبيات فارسي مواجه ايم، هم به فرهنگ عاميانه زبان و هم به فرهنگ تخصصي آن نياز داريم كه هيچ يك نه موجب ضعف در وبلاگ كه باعث تقويت و تكميل يكديگر هستند.»
وي همچنين گفت : « بايد فرهنگ استفاده از واژگان فارسي در برابر واژههاي بيگانه در قالب يك حركت خود جوش در وبلاگها ايجاد شود.»
حسني با بيان اين كه وبلاگ نويسان جدا از بطن جامعه نيستند، گفت : « بايد در برابر كلمات نامانوس بيگانه و كلماتي كه روزانه وارد حوزهي IT ميشوند، واژگان جديد فارسي توليد شود.»
بلاگر"نگاه مشرقي" : ساده و كوتاه نويسي، عامل موفقيت وبلاگنويسها است
فرشاد مهدي پور، بلاگر ديگري است كه در اين زمينه و در گفتوگو با ايسنا گفت: « وبلاگنويسان به عنوان اعضايي از فضاي مجازي، ميتوانند از ادبياتي منحصر به فرد در وبلاگهاي خود استفاده كنند.»
وي اظهار داشت:«همانطور كه در برخي از كشورها، براي هر يك از گونههاي كاري و اجتماعي، زبانهاي مختلف وجود دارد، زبان وبلاگها نيز ميتواند يك زبان متمايز از زبان عمومي و رايج در ميان مردم، و داراي يك ادبيات خاص باشد.»
به اعتقاد وي، با وجود آن كه اصطلاحات انگليسي در ميان وبلاگنويسان و افراد ديگر رايج شده است، زبان فارسي در مسير وبلاگ نويسي با تهديد مواجه نيست، زيرا محصور كردن زبان غير ممكن است و حجم لغات خارجي به قدري است كه كسي توانايي معادليابي براي تمام اين واژگان را ندارد.
وي همچين گفت: « زبان فارسي، خود شامل زبانهاي مختلفي است، از طرفي اگر جايگزينهاي مناسب براي لغات خارجي انتخاب شود، ورود اين واژگان موجب تقويت و رشد زبان فارسي نيز ميشوند.»
مهدي پور، عاميانه نويسي،غير قابل فهم بودن و هتاكي در برخي موارد را از ضعفهاي وبلاگ نويسي و ساده و كوتاه نويسي را ازعوامل قويتر شدن آن عنوان كرد و گفت: « وبلاگهاي موفق از دو عنصر كوتاهي متن و استفاده از عكس برخوردارند.»
بلاگر " روزنامهنگار نو ": نوشتن در اينترنت نيازمند آداب خاصي است
يكي ديگر از فعالان وبلاگ نويس گفت: « به دليل آن كه وبلاگ در دسترس عموم مردم قرار دارد، بايد زبان محاوره وارد زبان نوشتاري شود، يعني مطالب همان طور كه بيان ميشوند، نوشته شوند.»
مصطفي قوانلو قاجار، با بيان اين كه نوشتن، در اينترنت نيازمند آداب اينترنتي خاصي است، بر رعايت اصول ادبيات نوشتاري از سوي بلاگرها تاكيد كرد.
بلاگر " روزنامهنگار نو " به ايسنا گفت : « براي نوشتن وب سايت، رعايت تمام قوانين نوشتاري ضروري است، در حالي كه در وبلاگ هيچ الزامي براي رعايت قانوني وجود ندارد، و به طور قطع رعايت برخي نكات بدون ضرر نخواهد بود.»
بلاگر" خوابگرد": وبلاگ بين دو زبان محاوره و رسمي ارتباط برقرار ميكند
بلاگر "خوابگرد" در پاسخ به پرسشهاي ايسنا گفت: « در دنياي ارتباطات و رسانه و گسترش زبانهاي اصلي دنيا، وبلاگ، تنها جايي است كه امكان تحرك بيشتري را به زبان فارسي داده است.»
رضا شكرالهي با اشاره به نياز زبان به حركت و پويايي افزود: « اين تحرك به شكل نزديك شدن زبان محاوره به زبان معيار و رسميبوده است. به صورتي كه وبلاگ توانسته بين دو زبان محاوره مردميو زبان معيار مورد استفاده در مطبوعات، راديو و تلويزيون پيوندي برقرار كند.»
به اعتقاد وي، اين تحرك لزوما داراي نتايج مثبتي نيست؛ ولي نفس تحرك و توجه زبان شناسان و متخصصان به زبان وبلاگها مهم ست.
بلاگر "خوابگرد" در خصوص اصطلاحات غير فارسي به كار گرفته شده از سوي بلاگرها، گفت:« در اين خصوص، دو طيف مقابل هم وجود دارند، گروهي موافق و ديگري مخالف معادل سازي براي واژهها هستند. در اين راستا، بهترين شكل ممكن، انتخاب مخاطبان و جامعه از مفاهيم و واژهها ست.»
وي همچنين گفت: «اين مساله با پيشنهاد معادلها از سوي متخصصان منافاتي ندارد، ولي نبايد اين پيشنهادها به صورت دستورالعمل و آييننامه به افراد ديكته شود، زيرا تجربه نشان داده است كه جامعه برخي معادلها را ميپذيرد و بعضي را نه.»
شكرالهي تاكيد كرد: « افزايش سرعت پيشرفت تكنولوژي در دنياي امروز باعث شده كه حتي اروپاييها هم فرصت معادل سازي نداشته باشند. زيرا به محض تصميم گيري براي يك دسته از كلمات، آنها با سير جديدي از واژهها مواجه ميشوند.»
اين بلاگر با تاكيد بر استفاده از زبان غير محاورهاي و با ويژگي ساده و شكسته نويسي گفت: « در حال حاضر ميزان استفاده از زبان گفتاري و غير محاورهاي در وبلاگها يكسان است.»
بلاگر"فصل زن": وبلاگنويسي به جمعآوري ادبيات شفاهي كمك ميكند
بلاگري ديگر در اين خصوص به ايسنا گفت: « وبلاگ نويسي در مسير هدايت زبان فارسي، منجر به آشنايي افراد با انواع مختلف صحبت كردن و محاوره در قشرهاي مختلف جامعه ميشود.»
مريم ميرزا ، نويسنده وبلاگ "فصل زن" افزود: « وجود انواع مختلف زبان محاوره در وبلاگ، به جمع آوري ادبيات شفاهي در ايران كمك ميكند و باعث ميشود كه در درازمدت با ايجاد تاريخچهاي مشخص شود كه در هر زماني، هر يك از انواع محاورهها به چه صورتي بوده است. بنابراين به دليل آن كه وبلاگ نويسي يك ضامن ماندگاري براي زبان فارسي و در رشد آن نيز موثر است.»
وي با بيان اين كه، مختلط شدن حوزههاي نوشتار منجر به ايجاد مشكلاتي ميشود، گفت:« نوع زبان هر رسانهاي متفاوت است، مثلا استفاده از متن وبلاگي در مطبوعات مطلوب نيست.»
ميرزا به اصلاحات غيرفارسي به كار گرفته شده در وبلاگها اشاره كرد و گفت: « اين واژهها هم جزئي از زبان محاورهاي هستند كه در گفتارهاي بيروني جامعه استفاده ميشود.»
بلاگر " چراغهاي خاموش": زبان فارسي در وبلاگ خود را به صورت روزمره و عيني منتقل ميكند
يك وبلاگ نويس اظهار داشت: « وبلاگ اين امكان را به زبان فارسي داده است كه بتواند خود را به صورت روزمره و عيني به مخاطب منتقل كند.»
مهدي تاجيك، نويسندهي وبلاگ "چراغهاي خاموش" گفت: « بخشي از واژههاي موجود در زبان فارسي، آن واژههايي هستند كه از طريق محاوره در زندگي روزمره منتقل ميشود. بنابراين دامنهي لغات از طريق وبلاگها، سريع تر ميتواند رشد كند.»
وي با بيان اين كه زبان فارسي در مسير وبلاگ نويسي با تهديد جدي رو به رو نيست، تصريح كرد: « رابطه زبان فارسي و زبان وبلاگ نويسي، يك رابطهي تعاملگونه است، به صورتي كه اگر در گذشته، از طريق كتاب بسياري از واژههاي محاورهاي عمومي ميشد، امروزه وبلاگها بخشي از لغات روزمره و خاص هر شرايطي را منتقل ميكنند كه مخاطبان بتوانند با آن زبان و ادبيات جديد ارتباط برقرار كنند.»
تاجيك با اشاره به ا ينكه، افراد ياد گرفتهاند كه تا چه حد، زبان انگليسي را وارد محاوره كنند، به ايسنا گفت: « در حال حاضر، بسياري از واژههاي غيرفارسي معمول شدهاند و كار عاقلانهاي نيست كه براي برخي از آنها جايگزين تعريف شود و اكنون در تمام وبلاگهاي جهان، يك سري واژگان به صورت عمومي مورد استفاده قرار ميگيرند.»
مدير پرشينبلاگ: تغييرات زبان گفتاري متناسب با نياز است و تهديد براي زبان فارسي محسوب نميشود
اما مديران سرويسدهندگان فارسي در اين زمنه چه ميگويند، مدير پرشينبلاگ در اين خصوص به ايسنا گفت: با تاكيد بر اينكه زبان گفتاري، جايگاه منطقي درحوزهي زبان فارسي به خود اختصاص داده است گفت: « هيچگاه در طول تاريخ، زبان گفتاري تهديدي براي زبان فارسي محسوب نميشود.»
مهدي بوترابي، اظهارداشت: « گروهي كه وارد محيط وبلاگ نويسي شدهاند، بيش از همه از ادبيات گفتاري و نه نوشتاري استفاده ميكنند و ممكن است اين سبك در آينده تغيير كند.»
وي افزود: « در وبلاگنويسي فاصلهي بين ذهن و نوشته كم شده و از طرفي ضرورت چنداني براي ويرايش آن وجود ندارد، بنابراين ميتوان گفت كه سخن از تهديد زبان نوشتاري نيست و در حقيقت ميتوان گفت كه جايي كه ادبيات نوشتاري به صورت مكتوب نميتواند پاسخگو باشد، ادبيات گفتاري جايگزين آن شده است.»
مدير پرشينبلاگ با اشاره به اينكه در حوزهي وب فارسي، هم شعر كلاسيك و هم شعر نو فارسي وجود دارد،گفت: « در حال حاضر شعر نو، به شعر كلاسيك غلبه دارد، چون فعالان اين حوزه بيشتر به اين نوع اشعار تعلق خاطر دارند. بنابراين نميتوان گفت كه شعر كلاسيك در حال نابودي است.»
مدير بلاگفا:وبلاگنويسي فرصتي براي گسترش زبان فارسي در محيط مجازي است
عليرضا شيرازي مدير بلاگفا، هم در گفتوگو با ايسنا تصريح كرد: « وبلاگنويسي نه تنها تهديدي براي زبان فارسي نيست، بلکه فرصتي براي گسترش زبان فارسي در محيط مجازي است.»
وي افزود: «آنچه امروز باعث نگراني برخي صاحبنظران شده استفاده از زبان محاورهاي و عدم پايبندي به اصول صحيح نگارش متون فارسي در وبلاگهاست و با توجه به اينکه بخش بزرگي از متون فارسي منتشر شده در وب، متعلق به وبلاگهاي فارسي است، اين مشکل نمود بارزتري پيدا کرده است.»
وي همچنين گفت: « بايد توجه داشته باشيم که وبلاگها، ماهيتي دوستانه و غير رسمي دارند ودر عين حال بسياري از وبلاگنويسان معتقدند که استفاده از زبان محاورهاي در ايجاد ارتباطي صميمي با مخاطب موثر است و نميتوان انتظار داشت که وبلاگنويسان شيوهاي رسمي را براي نگارش مطالب وبلاگ يا براي ارتباط با دوستان خود برگزينند. همچنين ويژگي ديگر وبلاگهاي فارسي ، نوشتن هزاران مطلب فارسي از سوي نوجوان و جوانان است که ممکن است بسياري از آنها، هنوز با شيوه صحيح نگارش آشنا نباشند.»
شيرازي اظهار داشت: « استفاده از اصطلاحات غير فارسي محدود به وبلاگها نيست و امروزه در اکثر مطالب تخصصي و در محاوره بين دانشجويان و افراد فعال در زمينههاي تخصصي بارها ازاينگونه اصطلاحات استفاده ميشود و طبيعي است که چنين مشکلي در وبلاگها هم که اصولا در قيد و بند مصوبات نهادهاي فرهنگي نيستند، انعکاس داشته باشد.»
وي با اشاره به اينكه در محيط وب و به خصوص وبلاگها ميتوان شيوه صحيح توليد محتوا و نگارش را به کاربران اينترنت آموخت، گفت:« هنگاميکه که استفاده از پست الکترونيک در کشورهاي پيشرفته رايج شد، استفاده از شيوه نگارش سنتي مطالب مکتوب و يا استفاده از زبان محاورهاي در نامههاي الکترونيکي باعث ايجاد مشکلاتي شد و در جهت حل اين مشکل، کتابها و مقالات متعددي دربارهي شيوه نگارش نامههاي الکترونيک براي کارهاي رسمي و تجاري منتشر شد.»
مدير پارسي بلاگ: ايجاد سبكهاي نوشتاري جديد در وبلاگها زبان فارسي را توسعه ميدهد
مدير پارسي بلاگ در اين زمينه تاكيد كرد: « وبلاگنويسي تاثير بسيار مثبتي در توسعه و پيشرفت زبان فارسي دارد.»
سيد محمدرضا فخري در گفتوگو با ايسنا اظهار داشت: « گاهي اوقات محيط باز وبلاگ باعث ورود افرادغير حرفهاي به اين عرصه ميشود و چنين شرايطي، از نظر سبك نوشتاري و ادبيات، موجب بروز ناهماهنگي و در عين حال نوآوري در جهات مثبت و منفي ميشود.»
وي افزود : « تاثير وبلاگنويسي در ايجاد سبكهاي نوشتاري جديد و همچنين نوآوريها، باعث توسعه و پيشرفت زبان فارسي ميشود.»
وي گفت : « وبلاگ در حيطهي بينالمللي نيز عامل مهمي در توسعهي زبان فارسي به خارج از كشور است. البته توسعه فرهنگ و زبان فارسي در عرصهي بين المللي نيازمند عوامل ديگري از جمله آموزش و توسعه از طريق رايزنيهاي فرهنگي است كه در صورت وجود همه عوامل، وبلاگ نويسي در انتقال فرهنگ و هنجارها به ساير كشورها موثر است.»
به گفتهي وي، وبلاگي ايدهآل است كه خود را در قيد و بندها و چارچوبهاي كلاسيك نوشتاري و مقاله نويسي گرفتار نكند.
فخري با بيان اين كه وبلاگ جايگاه ثبت مسائل جدي و علمينيست، گفت : « وبلاگ يك محيط خصوصي است، بنابراين افراد بايد مطلوب جدي و علميخود را بيشتر در قالب وب سايت به مخاطبان منتقل كنند.»
مديرميهنبلاگ: شايد به جايي برسيم كه ادبيات وبلاگنويسي جاي ادبيات فارسي را در حوزه وبلاگها بگيرد
مدير سايت ميهن بلاگ هم در اين خصوص به ايسنا گفت:« استفاده از زبان محاورهاي و گفتاري در وبلاگ نويسي تهديدي براي زبان فارسي محسوب نميشود.»
عليرضا عسگري، با بيان اين كه محتواي زبان فارسي در اينترنت با حضور وبلاگها افزايش يافته است، گفت:« اساساً زبان و نحوهي گفتار در وبلاگ نويسي تاثير چنداني ندارد، و مهم آن است که شما آنچه را که در ذهن داريد، بيان کنيد، به عنوان مثال ميتوان به فتوبلاگ اشاره کرد که يک بلاگر به جاي نوشتن مطلب، از طريق تصوير مخاطب خود را جذب و منظور خود را بيان ميکند.»
به گفتهي وي حتي گاهي اوقات در اينترنت با واژههايي سرو کار داريم که در هيچ فرهنگ لغتي در دنيا وجود ندارد. بسياري از اين واژهها که پيشتر فقط در اتاقهاي چت استفاده ميشد، در حال حاضر در متون وبلاگ ها هم به چشم مي خورد.
مدير سايت ميهن بلاگ ابراز داشت: « شايد به جايي برسيم که در حوزهي وبلاگ به جاي عبارت ادبيات فارسي مجبور به استفاده از ادبيات وبلاگ نويسي شويم.»
وي دربارهي اينكه آيا در مسير وبلاگ نويسي، زبان فارسي با تهديد مواجه ميشود، گفت: «اگر واقعه بينانه به قضيه نگاه کنيم متوجه ميشويم كه زبان در وبلاگ نويسي بيش از يک ابزار نيست و دربارهي زبان فارسي هم تصور نميکنم تهديد محسوب شود.»
به اعتقاد مدير سايت ميهن بلاگ، بهترين راه براي ترويج زبان فارسي و جلوگيري از تهديدهاي احتمالي اين است که اساتيد ادبيات، شاعران، نويسندگان و در کل متخصصان زبان فارسي هم وارد جمع وبلاگ نويسان شوند.
نايب رييس انجمن روابط عمومي ايران: تفاوت وبلاگ با محيطهاي ديگر پذيرفته شود
در ادامه اين گفتو گوها، نظر نايب رييس انجمن روابط عمومي ايران را هم جويا شديم. به اعتقاد وي استفاده از زبان گفتاري و محاورهاي در وبلاگ نويسي، زبان فارسي را مورد تهديد قرار نميدهد.
ميرزا بابا مطهر نژاد با اشاره به استفاده از زبان گفتاري و محاورهاي در وبلاگها گفت: « به اعتقاد من بايد به صورت رسمي ديالوگي را با وب نويسان از طريق رسانهها شروع كنيم و آنها را نيز نسبت به اين موضوع حساس كنيم.»
اين بلاگر با بيان اين كه بايد گفتماني مثبت را در وبلاگ نويسان آغاز كنيم تا آنها اين پديده را به رسميت بشناسند و با مخاطبان و دست اندركاران وارد گفت وگو شوند، گفت: « وبلاگها حكم دفترچهي خاطرات الكترونيكي را بازي ميكنند كه در آنها از گفتمانهاي خانوادگي و دوستانه استفاده ميشود، كه اگر اين هويت را از آنها بگيريم به يك سايت و پايگاه اطلاع رساني تبديل ميشوند. بنابراين بايد تفاوتهاي آن را با ديگر محيطها پذيرفت و لازم نيست كه زبان رسميدر وبلاگها رعايت شود.»
مدير موسسه تحقيقات روابط عمومي: سبك نوشتاري مناسبي در وبلاگها استفاده شود
مدير موسسهي تحقيقات روابطعمومي، هم در اين زمينه، استفاده از زبان محاوره در وبلاگها را تهديدي براي زبان و ادبيات فارسي ندانست، بلكه گسترش آن را تهديد كنندهي اصول نوشتاري در زبان فارسي برشمرد.
هوشمند سفيدي با بيان اينكه استفاده از زبان گفتاري و محاورهاي در وبلاگها ارجحيت دارد، به ايسنا گفت: « چون وبلاگها حوزهي خصوصيتري به شمار ميآيند، بنابراين بلاگرها با زبان خودماني در اين فضا مينويسند.»
وي با اعتقاد بر اينكه وبلاگها رفته رفته از حالت تخصي خارج و رسانهي عموميتري ميشوند و به همين دليل احتمال لطمه زدن به زبان نوشتاري وجود دارد، گفت: « ممكن است در شرايط فعلي اين نوع نوشتن لطمهاي به زبان فارسي وارد نكند، ولي به دليل گسترش اين موضوع، پيشبيني ميشود در آينده، اين موضوع زبان فارسي را تهديد كند.»
مدير موسسهي تحقيقات روابط عمومي با تاكيد ضرورت استفاده از سبك نوشتاري مناسب در وبلاگها تصريح كرد: « بايد به اين موضوع توجه داشت كه هر زباني از ديگر زبانها تاثير ميپذيرد، و اين موضوع انكار پذير نيست، ولي از طرفي بايد به اين نكته نيز توجه كرد كه فارسي گرايي به معناي ناديده گرفتن ديگر زبانها نيست، اما بايد سعي كنيم در گفتهها و نوشتهها بيشتر از كلمات ناب فارسي استفاده كنيم.»
دكتر جلالي، مدرس دانشگاه: حفظ و توسعهي زبان فارسي از طريق وبلاگها نيازمند آموزش است
سوالاتمان را با برخي از استادان دانشگاه هم در ميان گذاشتيم، به اعتقاد يك مدرس دانشگاه، استفاده از زبان گفتاري در وبلاگنويسي، به هيچ عنوان تهديدي براي زبان فارسي محسوب نميشود.
دكتر علياكبر جلالي با اشاره به اين كه در شرايط حاضر، زبان گفتاري در وبلاگ نويسي ارجعيت دارد، به ايسنا گفت: « اين نوع زبان، تهديدي براي زبان فارسي محسوب نميشود و در واقع زبان محاورهاي به شكل متفاوتي است و استاندارد خاصي نيز براي آن رعايت نميشود و نميتوان گفت كه اين نوع نوشتن تهديد براي زبان فارسي محسوب ميشود.»
وي اظهار داشت: «براي حفظ زبان، بايد از طريق برنامههايي كه از رسانهها پخش ميشود، اين موضوع را آموزش داد و اگر هدف، توسعهي زبان فارسي از طريق وبلاگهاست، بايد اين هدايتگري از سوي مسوولان اعمال شود.»
جلالي در ادامه با تاكيد بر ضرورت حفظ زبان فارسي، گفت: «امروزه شاهديم كه كلماتي از زبان عربي و انگليسي وارد زبان فارسي شده و اين در حالي است كه زبان فارسي كه در كشورهاي فارسي زبان ديگر مثل افغانستان به شكل بهتر و سنتيتر ارائه ميشود و در كشور ما با واژگان متعددي مخلوط شده است.»
اين مدرس دانشگاه، ارائهي واژگان ديجيتالي را يكي از مهمترين راهكارهاي حفظ زبان فارسي عنوان كرد و افزود: « بايد اين واژگان را به راحتي در اختيار مردم قرار دهيم، تا همه به راحتي به آن دسترسي داشته باشند و اين منابع با حمايت دولت، توليد و در اختيار مردم قرار گيرد.»
دكتر كيا، مدرس دانشگاه: دستورالعمل وبلاگ نويسي و فرهنگ واژههاي خاصي براي آن تعريف شود
يك عضو هيات علمي دانشگاه علامه طباطبايي، در اين خصوص نظر ديگري داشت و به ايسنا گفت: «استفاده از زبان گفتاري و محاورهاي در وبلاگ نويسي تهديداتي براي زبان فارسي ايجاد ميكند.»
دكتر علي اصغر كيا، مدرس علوم ارتباطات با اشاره به اين كه در شرايط حاضر زبان گفتاري در وبلاگ نويسي ارجحيت دارد، اظهارداشت: « ساده نويسي، كوتاه نويسي و به كارگيري اصطلاحات محاورهاي در نگارش، تاثيراتي را در زبان فارسي خواهد گذاشت. بايد شيوهي نگارش در وبلاگها قاعدهمند و طبق اصول و برنامه باشد.»
به اعتقاد وي بايد فرصتي ايجاد شود تا دستورالعمل وبلاگ نويسي و فرهنگ و واژههاي خاصي براي آن تعريف شود.
وي با تاكيد بر ضرورت حفظ خط و زبان فارسي گفت: « فرهنگستان علوم ميتواند اصطلاحات و مفاهيمي را در اين رابطه تعريف كند و از طرفي به كاربران نيز در اين زمينه آموزشهاي مقدماتي داده شود.»
اين عضو هيات علمي دانشگاه، آموزش به كاربران را يكي از موارد مهم و ضروري در اين زمينه دانست و تاكيد كرد: « بايد سياست گذاري مناسبي از طريق دانشگاهها و مراكز تخصصي در اين رابطه صورت گيرد.»
يك پژوهشگرزبان: وبلاگنويسي فرصتي براي گسترش زبان فارسي است
يك پژوهشگر زبان در پاسخ به سوالات ايسنا، تصريح كرد: «زبان فارسي نه تنها با تهديدي ازجانب وبلاگنويسي مواجه نيست، بلكه فرصتي براي گسترش آن نيز هست . زيرا رشد انفجاري محتواي فارسي در اينترنت از وبلاگنويسي آغاز شد و سپس با كاربردهاي ديگر تا حدودي ادامه يافت.»
بهرام اشرف زاده، گفت:« وبلاگها ممكن است با زبان معيار فاصله زيادي داشته باشد؛ اما نه نياز به هدايت و نه تاثيري بر زبان فارسي دارند، چون محدوديتي براي طرز نوشتن وجود ندارد.»
وي همچنين گفت: « تهديد واقعي زبان فارسي، ناتواني اغلب فارسيزبانان در "تبديل انديشه به متن"، بهسبب نبود آموزش اين مقوله است كه منجر به بروز آشفتگي در نگارش فارسي ميشود. بهعلاوه، زبان وبلاگها، همان زبان صاحبان وبلاگها است و پيش از وبلاگنويسي هم وجود داشتهاست. پس اگر مشكلي در زبان هست ارتباطي به وبلاگنويسي ندارد.»
اين پژوهشگر زبان فارسي اظهار داشت: « بهطور كلي استفاده از اصطلاحات غيرفارسي در زبان فارسي، منجر به جذب و رواج آنها در زبان ميشود. اين عمل كه آن را اقتباس مينامند، واژه غيرفارسي را به واژه فارسي تبديل ميكند. درواقع واژهها مجوزشان را از كاربردشان ميگيرند و اين يك اتفاق طبيعي در زبان است.»
وي افزود: « ورود واژههاي بيگانه به زبان فارسي، درست مانند ورود اتباع خارجي به كشورمان است، كه اگر كنترلشده و متناسب با نيازهاي داخلي و همراه با رعايت قوانين كشور ما از سوي آنان باشد، نهتنها نگرانكننده نيست بلكه منافع زيادي هم براي كشورمان خواهد داشت.»
وي گفت: « زبان موجودي زنده است و تا زماني كه شرايط و لوازم بقاي آن فراهم باشد به زندگي ادامه ميدهد. شرط اول حفظ زبان فارسي حفظ فارسيزبانان است. معناي اين حرف آن است كه اگر جامعه فارسيزبانان جامعهاي ضعيف و روبهزوال باشد، هر فعاليتي براي حفظ زبان فارسي بياثر و غيرمنطقي است. اما تفسير ديگر اين حرف اين است كه اگر زبان فارسي بهكار گرفته نشود، خودبهخود از بين ميرود. پس براي حفظ زبان فارسي بايد آن را در همه حوزههاي ممكن بهكار گرفت.»
اشرف زاده ادامه داد: « زبان بايد قابليتهاي لازم براي پاسخگويي به نيازهاي كاربرانش را داشته باشد و متناسب با آن توسعه پيدا كند. زبان را نميتوان در چارچوب مشخصي محصور كرد و امكان نوآوري را از آن گرفت زيرا اين كار بهمعني ممانعت از رشد زبان و محدود كردن حيات زبان است. همچنين نميتوان بدون آيندهنگري و بررسي علمي، هرگونه تغييري را در زبان مجاز شمرد. در اينجا نقش يك نهاد متولي زبان كه واجد صلاحيتهاي علمي و قانوني براي مديريت كلان مسائل زباني باشد اهميت پيدا ميكند.»
وي گفت: « هر وبلاگي زبان خاص خودش را دارد و زبان وبلاگها در طيفي از كاملا رسمي و ادبي تا كاملا غيررسمي و محاورهاي قرار ميگيرند. با اين حال، شايد بتوان گفت كه زبان غالب وبلاگها شبيه به «نثر شكسته» است. هر وبلاگي محتوا و شخصيت خاص خودش را دارد و حكم دادن درمورد اينكه بهطور كلي وبلاگ را با چه زباني بايد نوشت منطقي نيست.»
رييس دانشكده زبان و ادبيات دانشگاه يزد: مطالب وبلاگ، مشق هايي است كه نبايد سرمشق شوند
رييس دانشكده زبان و ادبيات دانشگاه يزد نيز در همين زمينه با تاكيد بر ضرورت آموزش ضوابط درستنويسي، گفت: «مطالب وبلاگ، مشقهايي است كه نبايد سرمشق شوند، ولي متاسفانه كسي نيست مشق ها را خط بزند و در اين زمينه بي دقتي شده است. »
دكتر سيد محمود الهامبخش، در گفتوگو با ايسنا، اظهار داشت: «هر پديدهي نوظهوري، مشخصات و فوايد خاص خود را داراست و نسل جوان بيشتر عناصر نو ظهور را ترجيح مي دهند واستقبال مي كنند، نمونه اي از آن نوآوري، در نظام ارتباطي و نوشتاري وبلاگ و رسانهها ي مشابه آن است.»
وي افزود: « وبلاگ به سبب خصوصي و فردي بودن، در مرحله خلاقيت، گاه دستخوش بي توجهي به قوائد زبان، ضوابط نگارشي، آرايشهاي سخني و حتي برخي معيارهاي فرهنگي حاكم برگويش ميشود.»
الهامبخش خاطر نشان كرد: « آشكار ترين مشكل، ضربهاي است كه بر اثر گسترش شيوه كنوني وبلاگنويسي، به رسم الخط فارسي وارد ميشود. اديبان و دانشوران ايران زمين، همواره دغدغه حفظ هويت ملي و اشتهار جهاني ايران و ميراث مكتوب را داشته و پيوسته از تخريب رسم الخط كنوني فارسي وحشت داشتهاند.»
وي افزود: « از آنجا كه آموزش خواندن و نوشتن با اين خط حتي براي صاحبان هوش متوسط و سنين متفاوت ظرف يكسال تحصيلي ميسر است، بلاگرها هيچ ضرورتي نميبينند كه كلمات اين زبان به رسم الخط ديگري نوشته شود.»
اين استاد دانشگاه گفت: « وبلاگ نويسي فارسي با حروف لاتين خيانتي نا آگاهانه و ناخواسته به زبان فارسي و هويت ملي است، كه نبايد ترويج شود.»
وي افزود: « شتابزدگي در واژهگزيني، تلفظ وحتي ضوابط معنايي و درست نويسي از ديگر مشكلات است، هر چند كه اقتضاي كار با چنين دستگاههايي سبب آن است . اگر بر اين ضعف ها نقص انشائي و بلاغي را بيفزاييم، بدين معني كه برخي وبلاگ نويسان بدون رعايت انسجام نگارشي و ميزان ايجاز و اطناب و وضعيت مخاطب و ضرورت استدلال و توصيف و توضيح بخواهند ارتباط بر قرار كنند، در چنين وضعيتي ممكن است نگارش فارسي از لحاظ كيفيت و كاربرد از بين برود.»
رييس دانشكده زبان و ادبيات فارسي دانشگاه يزد، افزود: « پيشنهاد منطقي و متعادل آن است كه نوشته هاي وبلاگي را به لحاظ كيفيت دسته بندي كرده و مواردي كه فاقد استاندارهاي پذيرفته شده در زبان معيار است، مردود و نامطلوب بشمارند و در كنار آن آموزشهاي لازم در شيوه نگارش وبلاگ را، با تطبيق قواعد زبان، آموزش دهند.»
اين استاد دانشگاه در خصوص ايجاد شدن ادبيات وبلاگي در ادبيات فارسي، اظهار داشت: « گونه هاي زبان بر خلاف گويشها از نظر تعداد، محدوديت ندارند و همانطور كه زبان جاهلي و امثال آن را داريم، مي توان گونهيي جداگانه به عنوان « نثر وبلاگي» پديد آورد، اما در اين نثر نيز، ضابطه و نظارت زبان شناسان تعطيل پذير نيست.»
دكتر الهام بخش خاطر نشان كرد: «ايراني ميتواند با ذوق و سليقه خود كارهاي شايسته انجام دهد، همانگونه كه صادق هدايت در زمينه داستان به گونهيي مطرح است، كه تمام كتابهايش به زبانهاي مختلف ترجمه شده است، چرا نبايد ايران چنين وبلاگ نويسي داشته باشد كه قابل صادر كردن باشد.»
رييس دانشكده زبان و ادبيات فارسي دانشگاه يزد در پايان، توجه بيشتر مسوولان آموزشي به امر نگارش و درست نويسي را خواستار شد و گفت: « بايد ضابطه درست نويسي از دبستان تا دانشگاه به طور كامل آموزش شود.»
گسترش اينترنت در ايران و به دنبال آن گسترش وبلاگهاي فارسي، اين زبان را در گذر وبلاگنويسي با فرصتها و تهديدهايي مواجه ميكند كه انتخاب مسيري درست از سوي بلاگرها ميتواند تهديدها را به فرصت تبديل كند و زبان فارسي از اين رهگذر جايگاه قابل توجهي در فضاي مجازي پيدا كند.
انتهاي پيام