اگرچه همان طور كه از نام رسانهي ملي بر ميآيد، ترويج فرهنگ بومي يكي از وظايف اصلي صداوسيما و شبكههاي سراسري محسوب ميشود، اما بر هيچ كس پوشيده نيست كه شبكههاي استاني با ساخت برنامههايي در اين خصوص بيش از ساير شبكهها ميتوانند در معرفي فرهنگ و آداب و رسوم خود به ساير مناطق موفق عمل كنند .
سرويس تلويزيون ايسنا همزمان با جشنوارهي راديو و تلويزيون مراكز استانها به «ضرورت ارائهي تصويري درست از فرهنگ بومي» و «ترويج آن از طريق برنامهسازان مراكز استانهاي صداوسيما» در گفتوگو با فعالان اين حوزه پرداخته است.
*** ترويج فرهنگ بومي: آن چه بر عهدهي مراكز استانهاست
مدير صدا و سيماي مركز اصفهان در اين باره اظهار ميكند: شبكههاي استاني نبايد از سوژههاي جذاب غافل شوند بلكه بايد به شكل بومي به اين موضوعات بپردازند.
رضا فياضي ـ بازيگر ـ هم اعتقاد دارد: كشور ما پر از آداب و سنن و فرهنگ غني است و استفاده صحيح از آنها ميتواند مفيد باشد.
وي به شيوههاي نمايشي و موسيقي قومي آذربايجان اشاره كرده و ميافزايد: اگر هنرمندان بومي ما بتوانند از اين شيوهها استفاده بكنند، ميتوان گفت كه به يك فرهنگ بومي كه مد نظر ماست رسيدهاند.
حسن برزيده ـ كارگردان ـ معتقد است: مراكز صدا و سيما با امكاناتي كه دارند ميتوانند در تقويت فرهنگ بومي خود تلاش كنند.
وي همچنين از مراكز استاني صدا و سيما ،به عنوان مراكزي كه ميتوانند شبكههاي سراسري را تقويت كنند، ياد ميكند.
هومن كبيري ـ تهيه كننده ـ خاطرنشان ميكند: ميتوان در قالب موضوعهاي جذاب، ويژگيهاي منطقههاي مختلف چون لهجه و موقعيت محلي آنها را به نمايش گذاشت و اين مورد به درايت مركز استان برميگردد.
*** استفادهي كليشهاي از المانهاي بومي و محلي : آن چه هم اينك اتفاق ميافتد
ساخت كم برنامههايي كه به معرفي خصوصيات و ويژگيهاي هر استان ميپردازد و قالب طنز يا كليشهاي از لهجه هاي محلي نكتهاي كه مورد انتقاد كارشناسان است.
به گزارش ايسنا، ماشاءالله شاهمراديزاده ـ كارگردان « سريال روژان » ـ با تاييد اين مطلب ميگويد: متاسفانه ويژگيهاي مختلف بومي مناطق مختلف كشور در آثار تلويزيوني به خوبي به تصوير كشيده نميشود و از برخي نقاط به طور كليشهاي براي نشان دادن بعضي ويژگيها استفاده ميشود.
حسن برزيده ـ كارگردان ـ نيز در اين زمينه به ايسنا ميگويد: در بعضي از سريالها و فيلمها، فرهنگي از آن شهرستان و محل، نمايش داده ميشود كه اصلا با واقعيت قابل مقايسه نيست و با فرهنگ آن محل تفاوت زيادي دارد.
علي كردان ـ معاون سابق امور استانهاي صداوسيما ـ، مورد تمسخر قرار گرفتن لهجهها و گويشهاي مختلف در برخي برنامههاي طنز تلويزيون را نادرست خوانده و ميافزايد: از آن جا كه برخي از طنزپردازان ما به طنازي آگاه نيستند، به اين نوع از كارها روي ميآورند.
اكبر منصور فلاح ـ كارگردان ـ با ذكر مثالي دربارهي توجه به ويژگيهاي بومي استانها در آثار توليد شده از سوي مراكز مي گويد: برخي سريالهايي كه به عنوان مثال در شمال كشور ساخته ميشود، از نظر مضموني ربطي به آداب و رسوم اين منطقه ندارند و تنها به علت نزديكي به تهران و به تصوير كشيدن فضاي زيباي اين مكان، براي تصويربرداري انتخاب ميشوند.
رضا فياضي ـ بازيگر تلويزيون ـ نيز اعتقاد دارد: اگر استفاده از لهجه درست نباشد و در جاي خودش مورد استفاده قرار نگيرد نه تنها خوب نيست، بلكه اثر مخرب خواهد داشت. بعضي از كارهايي كه در رسانه ملي اجرا ميشود و لهجههايي كه در آنها به كار برده ميشود صرفا يك سري هجويات است كه به ظاهر طنز قلمداد ميشوند.
مهدي فقيه ـ بازيگر سينما و تلويزيون ـ، نيز به كارگيري لهجه بد شيرازي در چند سريال كه از تلويزيون پخش شده اشاره كرده و تصريح ميكند: مردم دربارهي اين سريالها به من اعتراض ميكنند. چرا كه فكر ميكنند ما نماينده تلويزيون هستيم.
كبيري ـ تهيه كننده « گارد ساحلي » ـ، با اشاره به استفادهي كليشهاي از برخي مناطق كشور به ايسنا گفت: شايد سياستهاي كلي در اين زمينه اشكال دارد. چرا كه يك فيلمنامه براي ساخته شدن بايد مراحلي را طي كند و كارشناسيهايي روي آنتن انجام ميشود تا متن به شكلي درآيد كه واجد كليه شرايط باشد.
*** ساخت برنامههاي بومي: آن چه به دليل مهاجرت برنامهسازان به ندرت اتفاق ميافتد
ساخت برنامه هايي با هدف ترويج فرهنگ بومي در شبكه ها وعلي الخصوص شبكه هاي استاني بيش از هر چيز توسط خود برنامه سازان بومي ميسر است . اين اتفاق هم اينك به دليل مهاجرت برنامه سازان به تهران كمتر به وقوع مي پيوندد.در اين ميان برگزاري جشنوارهاي مانند جشنوارهي توليدات مراكز استانها مي تواند مشوق برنامه سازان استاني و عاملي براي ماندن آنها در محل سكونت خود باشد.
بر اساس گزارش ايسنا، سعيد تهراني يگانه ـ تهيه كننده ـ، در اين باره ميگويد :مهاجرت برنامه سازان استانها به تهران باعث مي شود كه از صفركار خود را شروع كرده و خود را با تهرانيها هماهنگ كنند و بدين ترتيب از قوميت خود دور ميشوند.
وي كه به ماندن برنامهسازان استانها در شهر خود معتقد است، اظهار مي كند : اگر برنامهسازان استانها در شهر خود به توليد برنامه بپردازند ، حاصل كارشان براي ساكنان مناطق ديگر كشور جالب است چون با توجه به شرايط يك منطقهي خاص توليد شده است.
به اعتقاد اين بازيگر و تهيه كننده استعدادهاي كشف نشدهي بسياري در كشور وجود دارد كه جشنوارهي توليدات مراكز استانها ميتواند بستر مناسبي را براي ارزيابي و قدرداني از آثار آنها فراهم كند.
*** تحقيق و پژوهش در ساخت برنامههاي بومي: آن چه بايد اتفاق بيفتد
به گزارش ايسنا، در شرايطي كه ساخت برنامههاي تلويزيوني با هدف ترويج فرهنگ بومي گاه توسط افرادي غير از برنامه سازان بومي اتفاق مي افتد ، توجه بيشتر به امر تحقيق و پژوهش امري ضروري به نظر مي رسد.
شاهمراديزاده ـ كارگردان ـ با تاكيد بر ضرورت انجام تحقيق به ويژه به روش ميداني اشاره كرده و اظهار مي كند : مطالعهي كتاب، كمك زيادي به دريافت ويژگيهاي مناطق كشور براي برنامهسازي نميكند و تا فيملنامهنويس و كارگردان به بخش مورد نظر سفر نكنند، نميتوانند به درك درستي در اين زمينه دست يابند.
وي مي افزايد: گذران مدتي ميان افراد بومي، دريچههاي وسيعي را جلوي ديد فيلمنامهنويس و كارگردان ميگشايد و از سويي زمينهي لازم را براي گسترش فيلمنامه فراهم ميآورد .
منصور فلاح كه سريال « گرفتار » را براي مركز اصفهان ساخته ، با تاكيد بر ضرورت تكيه بر تحقيقات براي ساخت آثار مربوط به مناطق مختلف كشور تاكيد مي كند: برنامهسازان بدون استفاده از پژوهشها به بيراهه ميروند و بدون نگاه جامع دربارهي تمام ويژگيهاي مورد نظر براي ساخت برنامه، به اين امر اقدام ميكنند.
علي كلباسي ـمدير صدا و سيماي مركز اصفهان ـ نيز با تاكيد بر ضرورت انجام تحقيقات كافي براي ساخت آثار مربوط به فرهنگ بومي شهرها، خاطر نشان مي كند: هر اندازه كه عوامل سازندهي برنامهها حرفهيي باشند ولي در صورت استفاده از تحقيقات ضعيف اثر مطلوبي نميتوانند توليد كند.
وي در ادامه مي گويد: رقم اندكي براي نويسندگي پيش از اين پرداخت ميشد كه فرم كار بشمار ميرفت ولي با در نظر گرفتن اهميت تحقيق، اين مبلغ افزايش يافته است
هومن كبيري تهيهكنندهي «گارد ساحلي» در مركز خليج فارس، هم انجام تحقيق براي ساخت سريال در نقاط مختلف كشور ضروري ميداند ، چرا كه موجب آشنايي بيشتر با منطقه و توليد اثر بهتري ميشود.
مهدي فقيه ـ بازيگر ـ نيز با وي هم عقيده است و ميگويد: با مطالعه ميتوان نسبت به اين فرهنگها آگاهي داشت.
*** در پايان ...
اگرچه ضعف در انعكاس المان هاي بومي از طريق سريالها و مجموعههاي تلويزيوني امري انكار نا شدني است كه همگان و حتي فعالان اين حوزه بر اين نكته اذعان دارند ، اما اين مساله نيز به وضوح مشخص است كه كشور ايران سرشار از فرهنگ عامه و بومي است كه براي به تصوير كشيده شدن هر كدام از اين مقولات كافي است كه تنها سري بچرخانيم، آن گاه است كه برنامههاي تلويزيون سفرهاي رنگين از آداب و رسوم ايراني خواهند بود.
انتهاي پيام