گزارش عملكرد يكساله سازمان حفاظت محيط زيست ارايه شد.

به گزارش خبرنگار «محيط زيست» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، بر اساس اين گزارش، در بخش فعاليت‌هاي آموزشي، برگزاري دومين كارگاه آموزشي دانش آموزي در رابطه با حفاظت از لايه ازن در شهريار، انعقاد قرارداد آموزش مهارت‌هاي هفت گانه ICDL براي 300 نفر از كاركنان سازمان، برگزاري كارگاه‌هاي آموزشي «درناي سيبري و برنامه ريزي مديريت تالاب» و «ايمني زيستي»، چاپ كتابچه «ازن سير حفاظتي» به تعداد 7000 عدد، چاپ جزوه آموزشي «سلام و محيط زيست» ويژه ائمه جمعه، ارائه رهنمود به شكارچيان در خصوص ممنوعيت شكار پرندگان جهت كمك به اجراي برنامه‌هاي مبارزه با شيوع بيماري آنفلوآنزا، تهيه و توزيع پوستر و همچنين چاپ تمبر و ويژه نامه مجله به مناسبت انتخاب سال 2006 به عنوان سال حفاظت از لاك پشتها، تهيه نسخه‌هاي الكترونيكي از كتاب MEMAC، برگزاري 7 دوره آموزشي كوتاه مدت و بلند مدت تحت عنوان اقتصاد و حقوق محيط زيست، بررسي زيست محيطي انرژيهاي نو، اكوتوريسم، پروتكل ايمني زيستي، برنامه محيط زيست درياي خزر (CEP)، آموزش محيط بانان، ارتقاي دانش زيست محيطي زنان شهري و روستايي براي 1600 نفر روز، برگزاري 32 ساعت كلاس عملي در آزمايشگاه در سه زمينه ميكروبيولوژي، شيمي آب و سنجش آلودگي هوا، ارائه سخنراني‌هايي در زمينه بيماريهاي وحوش (آنفلوآنزاي فوق حاد، هاري و ...)، ارائه سخنراني در مورد چگونگي مبارزه با هاري در حيات وحش و اطلاع‌رساني و ترويج مشاركت‌هاي مردمي در حفاظت از پستانداران دريايي و تعيين وضعيت موجود آنها در خليج فارس و درياي عمان از جمله اقدامات انجام شده در اين مدت بوده است.

همچنين در بخش فعاليت‌هاي تحقيقاتي، ارايه مقاله و متون تخصصي در خصوص فرسايش خاك، پايش رودخانه،‌مديريت پسماند، آلودگي خاك و مديريت حمل و نقل مواد زايد خطرناك، 5 مقاله در خصوص فسيل مهره‌داران، مقالات علمي در زمينه‌هاي ژئوتوريسم، سوخت‌هاي فسيلي، بررسي ديدگاه‌هاي تكامل انسان، قزل آلاي خال قرمز و پوشش گياهان پارك طبيعت پرديسان، تهيه دو مقاله با موضوعات «اولين مشاهده Brown flycatcher)) و «جمعيت كلاغهاي ايران» و ارائه به مجله Sandgrous فصلنامه جامعه پرنده شناسان خاور ميانه، سرشماري زمستانه پرندگان آبي كشور، تهيه گزارش سالانه حلقه‌گذاري پرندگان در سال 84، عملكرد سالانه تشكل‌هاي غيردولتي زيست‌محيطي كشور، پروتكل ايمني زيستي و آشنايي با آن بررسي آلودگي‌هاي ميكروبي و تعيين كيفيت بهداشتي آبهاي ساحل درياي خزر در محل شناگاه‌هاي ساحلي، سند نهمين اجلاس ويژه شوراي حكام يونب و مجمع وزراي محيط زيست DC/GMEP در خصوص مبحث گردشگري و محيط زيست، عوامل هواشناسي دخيل در وقوع هفته هشدار و اضطرار از نظر آلودگي هوا، بررسي روند تغييرات آلاينده‌هاي مختلف در هفته هشدار و اضطرار و تهيه نقش پراكنش آلاينده CO در هفته بحران، نمونه آب آلوده به سيانوباكتري Nodularia، شناسايي جنسي و پيگيري وضعيت به وجود آمده در درياي خزر در رابطه با شكوفايي اين موجود زنده، بررسي زيست محيطي، ژنتيكي و رفتاري در مورد گونه‌هاي حيات وحش حائز اهميت در ايران مانند سياه خروس قفقازي، هوبره، ميش، مرغ، زاغ بور، اردك سر سفيد، دال، گوزن زرد ايراني، گورخر ايراني، راكون، خفاش مهلي، لاك پشت نرم فراتي، مارهاي سمي، لاك پشتهاي دريايي، تمساح پوزه كوتاه ايراني، ماهي كور غار، ماهيان آندوميك آب‌هاي شيرين ايران، شناسايي و ارزيابي مناطق دريايي تحت مديريت دفتر دريايي سازمان حفاظت محيط زيست با تاكيد بر گونه كوسه كولي كر، مطالعه و بررسي جلبك‌هاي ماكروسكوپي دريايي و تاثيرات متقابل عوامل زيست محيطي در سواحل صخره‌اي استان هرمزگان از اقدامات انجام شده بوده است.

در خصوص تهيه مصوبات، ضوابط، دستور العمل‌ها و شاخص‌ها، تهيه شاخص ارزيابي عملكرد سازمان در بخش‌هاي مختلف، تصويب كليات مفاد لايحه پيمان نامه «دانش آموز و محيط زيست» در جلسه مجلس دانش‌آموزي، تهيه و تكميل دستورالعمل قرق‌هاي اختصاصي و تكثير و پرورش پرندگان وحشي و پستانداران به بخش خصوصي، ابلاغ دستورالعمل مبني بر ممنوعيت شكار، صيد و زنده‌گيري پرندگان مهاجر آبزي و كنار آبزي در كليه مناطق آبي و تالابي كشور تا اطلاع ثانوي، بازنگري دستورالعمل و راهنمايي‌هاي تدوين شده در كتاب‌هاي 12 گانه اجراي نظام محيط زيست و مديريت سبز و نهايي شدن دستورالعمل صدور برچسب معاينه فني براي خودروهاي سنگين از اقدامات انجام شده در يكسال گذشته بوده است.

در بخش فعاليت‌هاي اجرايي، تهيه فهرست شركت‌هاي توليد كننده موتورسيكلت‌هاي چهار زمانه بر اساس نتايج آزمونهاي آلايندگي بر روي بيش از 300 مدل موتورسيكلت توليد داخل بر اساس استاندارد آلايندگي ECER40/01، تهيه گراف‌هاي PSI پارامترهاي آلاينده هوا براي سه استان تهران، تبريز و شيراز و تهيه گزارش‌ روند تغييرات PSI، تهيه و ارسال فهرست 58 واحد مونتاژ تحت پروژه يونيدو و وضعيت و دستگاه‌هاي متعلقه براي وزارت امور خارجه، بازديد از 133 مركز متقاضيان دريافت گواهينامه آزمايشگاه معتمد سازمان و صدور و يا تمديد گواهينامه 19 آزمايشگاه معتمد، اجراي پروژه‌هاي سه گانه معاينه فني و اصلاح خودروهاي بنزين سوز، اصلاح سيستم سوخت ميني بوسها ومطالعه و تحقيق و نظارت و كمك به توسعه انرژي‌هاي پاك از طرح كاهش مصرف بنزين بر نفت و گاز، ارسال پيشنهادات سازمان در مورد كميسيون‌هاي امور زير بنايي، صنعت و محيط زيست و اقتصاد و سياسي ـ رفاهي و اجتماعي و دولت الكترونيك و كميسيون رايج هيات دولت در مجموع 46 جلسه، دستيابي و بهينه‌سازي تكنيك RAPD جهت مطالعات ژنتيكي جمعيت، تهيه طرح «مقابله با بروز احتمالي آنفلوآنزاي فوق حاد پرندگان در كشور» كه منجر به تقويت و تشديد حفاظت فيزيكي زيستگاه‌هاي تالابي و مراكز تجمع پرندگان آبزي، راه اندازي سيستم مراقبت فعال و غيرفعال آنفلوآنزاي پرندگان در سايت‌هاي قرمز، تجهيز و ساماندهي پاسگاه‌هاي محيط باني در مناطق مورد نظر و همكاري با ساير دستگاه‌هاي ذيربط جهت كنترل بيماري شد، بررسي و اظهار نظر در خصوص عبور خط تله كابين در پارك ملي خبر، صدور 6 قطعه كارت شناسايي همياران محيط زيست، حصار كشي، مرزبندي و تثبيت مناطق تحت مديريت در 20 استان، ارسال آخرين تغييرات سيستم و برنامه كارگزيني از طريق CD به ادارات كل استان‌ها، تهيه گزارش از وضعيت سازمان حفاظت محيط زيست و عملكرد آن، جمع‌آوري اطلاعات مربوط به شاخص‌هاي اختصاصي ارزيابي عملكرد، پيش‌بيني ساختارهاي متناسب با پارك ملي در استان‌هايي كه تعدادي از مناطق حفاظت شده آنها مطابق مصوبه شورايعالي محيط زيست به پارك ملي تبديل شده با واحدهاي استاني ذيربط از اقادامات انجام شده بوده است.

به گزارش ايسنا، در بخش فعاليت‌هاي عمراني، سرويس، ‌راه‌اندازي و تكميل سيستم سرمايشي و گرمايشي سالن همايش، سالن سينما، ساختمان مديريت حفاظت فيزيكي در پارك طبيعت پرديسان، احداث و مرمت آبشخورها در 12 استان و تكميل موزه تاريخ طبيعي استانها ودر بخش همكاري‌هاي ملي و بين‌المللي نيز شركت در اجلاس مربوط به CEP در رابطه با تنوع زيستي در باكو و آلماتي قزاقستان، شركت در اجلاس مربوط به خسارات جنگ خليج فارس (UNCC) در ژنو، تقسيم وظايف هيات ايراني شركت كننده در اجلاس BSTA (23), COP11, COP/MOP1, SBT (23) مرتبط با فعاليت‌هاي سازمان با توجه به دستور العمل اجلاس فوق الذكر، انتخاب ايران به عنوان نائب رييس دبيرخانه اجلاس COP11 (كنوانسيون تغيير آب و هوا)، شركت و همكاري در كارگاه‌هاي توانمندسازي مردم نهاد مشترك با صندوق تسهيلات جهاني محيط زيست سازمان ملل متحد GEF، مذاكره با مسئولين آژانس ERWDA كشور عمارات در خصوص انجام مطالعات هوبره به صورت مشترك در ايران، رهاسازي هوبره اخذ شده از متخلفين در قالب تدوين يادداشت تفاهم و ملاقات با دبير كل سازمان همكاري‌هاي اقتصادي اكو و بررسي فعاليت‌هاي ميان سازمان حفاظت محيط زيست و اكو از جمله فعاليتهاي سازمان حفاظت محيط زيست در يكسال گذشته بوده است.

همچنين در بخش برگزاري همايش‌ها، جشنواره‌ و اهم جلسات، برگزاري نشست‌هاي تشكل‌هاي زيست‌ محيطي در استان‌هاي مختلف، برگزاري جشنواره كودك، سلامت و محيط زيست، شركت در مجمع عمومي شبكه ارتباطي سازمان‌هاي غير دولتي زنان ايران در جزيره كيش به مدت 3 روز ، برگزاري جلسات مربوط به كنوانسيون CITES، برگزاري همايش تجليل از محيط بانان نمونه سراسر كشور، برگزاري همايش كارشناسان مسئول نظارت و بازرسي سازمان حفاظت محيط زيست، برگزاري جشنواره تنوع زيستي در سازمان مركزي و كليه استانها، برگزاري همايش اهداي جايزه ملي محيط زيست، برگزاري همايش تجليل از محيط بانان نمونه سراسر كشور، برگزاري همايش كارشناسان مسئول نظارت و بازرسي سازمان حفاظت محيط زيست، برگزاري جشنواره تنوع زيستي در سازمان مركزي و كليه استانها با حضور معاون اول رييس‌جمهوري، برگزاري همايش اهداي جايزه ملي محيط زيست با حضور معاونان اول رييس‌جمهوري، برگزاري روز جهاني تالابها در زابل و برگزاري همايش تخصصي در مورد يوزپلنگ و درناي سيبري از اهم اقدامات انجام شده بوده است.

از سوي ديگر تهيه پيش‌نويس‌هاي شرح وظايف كارشناس مسئولان و كارشناسان نظارت و بازرسي، پاسخ به مكاتبات اداري صورت گرفته از سوي شاكيان حقيقي و حقوقي 3600 مورد، پيگيري وضعيت پرسنلي كاركنان سازمان و ادارات كل و واحدهاي تابعه، برگزاري همايش تجليل از محيط بانان نمونه، برگزاري همايش كارشناس مسئولان نظارت و بازرسي در استان يزد، همكاري با سازمان بازرسي كل كشور در امور مربوط به محيط زيست، انجام ارزيابي عملكرد ادارات كل و مديران استاني، برگزاري مسابقه‌اي تحت عنوان «اخلاق مديران» براي مديران كل استانها، شركت مستمر در جلسات مربوط به ارزيابي اثرات زيست محيطي طرح‌ها و پروژه‌هاي ارائه شده به سازمان، نظارت دقيق بر كليه قراردادها و مناقصات خدماتي منعقده در سازمان، هماهنگي جهت برگزاري دوره آموزشي ضابطين دادگستري براي كارشناسان، راه‌اندازي و مطالعات اجرايي جهت فعال‌سازي بخش GIS و جمع آوري اطلاعات از استانها ‌و موسسات، همكاري در تهيه اطلاعات وب سايت سازمان، بررسي نحوه عملكرد مشمولين و پاسخ به مكاتبات اداري مشمولين بيش از 400 مورد، پيگيري جهت تمديد صلاحيت مامورين اجرايي بيش از 70 مورد، توزيع اسلحه و مهمات مورد نياز ادارات كل استانها، صدور 1600 برگ احكام ماموريت حمل سلاح سازماني، پيگيري پرونده محيط بانان مجروح و شهيد گارد اجرايي، صدور دفترچه شناسايي شكارچيان و رسيدگي به امور تخلفات شكار و صيد، تهيه طرح ايجاد گشت شهري محيط زيست، پيگيري امور مربوط به تشكيل يگان حفاظت محيط زيست و برگزيده سه دستگاه اجرايي برتر كشور در خصوص كاهش شكايات وارده به كميسيون اصل 90 از جمله فعاليتهاي بخش نظارت و بازرسي سازمان محيط زيست بوده است.

در ادامه گزارش عملكرد يكساله سازمان حفاظت محيط زيست به برخي از دستاوردهاي مهم اين سازمان در دولت نهم اشاره شده و آمده است: توجه جدي به مقوله آموزش و پژوهش، انعقاد تفاهم‌نامه همكاري با بسيج سازندگي جهت انجام امور زيست‌محيطي، توجه جدي به مقوله آموزش و پرورش، بررسي و آغاز اصلاح ساختار سازمان، تغيير روكرد سازمان از تصدي گري به نگاه حاكميتي و نظارتي، حركت به سمت شيوه‌هاي نوين در حفاظت مناطق، گشت سبز، گارد دريايي و ساحل، گشت هوايي، حل مسأله گارد محيط زيست (آيين‌نامه اجرايي گارد، تامين تجهيزات، توانمندسازي و قانونمند شدن)، اجراي هماهنگ برنامه‌هاي هفته محيط زيست در سراسر كشور، برگزاري مراسم جايزه ملي با رويكرد جديد و با حضور معاون اول رييس‌جمهوري، ساماندهي طرح‌هاي پژوهشي سازمان، برگزاري مراسم هفته تنوع‌زيستي، برگزاري كارگاه‌ها و نشستهاي ملي و منطقه‌اي، انتخاب پيمانكار براي تعيين لندفيل (محل دفن پسماندهاي ويژه) در 24 استان، طرح خروج 10 هزار موتورسيكلت دو زمانه و 1000 دستگاه ميني بوس جهت كاهش آلودگي، خريد ايستگاه‌هاي كنترل آلودگي هوا با استفاده از تسهيلات بانك جهاني، به روز رساني ارزيابي گزارشهاي زيست محيطي، انتقال و استقرار دبيرخانه شوراي ملي ايمني زيستي، توجه جدي به توسعه اكوتوريسم در محيط‌هاي طبيعي، رفع تعارضات سازمان با دستگاه‌ها در مناطق حفاظت شده، تهيه و تصويب بيش از 30 قانون و مصوبه در زمينه‌هاي مرتبط، آغاز تهيه نقشه‌هاي GIS زيست محيطي در سطح كشور، برگزيده سه دستگاه اجرايي برتر كشور در خصوص كاهش شكايات وارده به كميسيون اصل 90، حضور فعال در مجامع بين المللي نظير: برگزاري گشت دايمي، ارائه ايده كنوانسيون اكوتوريسم و استفاده از بحث انرژي پاك در مجامع بين المللي در خصوص استفاده از انرژي هسته‌اي از جمله اين دستاوردها بوده است.

به گزارش ايسنا، در ادامه اين گزارش به تحولات و فعاليت‌هاي نظارت و بازرسي و گارد اجرايي سازمان حفاظت محيط زيست پرداخته شده و آمده است: در بخش گارد اجرايي، پيگيري اصلاح دستورالعمل اجرايي گارد محيط زيست، هماهنگي و پيگيري موثر از ناجا، ستاد كل نيروهاي مسلح، دفتر عمومي ستاد كل،‌وزارت كشور، وزارت دفاع ووزارت كار جهت ساماندهي،‌تجهيز و پشتيباني ، نظارت و كنترل موثر بر مناطق چهارگانه تحت مديريت سازمان با انجام كشفيات سلاح‌ها و گروه‌هاي غير مجاز شكاري داخلي و خارجي و تنظيم پرونده قضايي بويژه قطع گروه‌هاي همكار شكارچي اعراب منطقه، صدور پروانه‌ها و مجوزهاي شكار، برگزاري آموزش‌هاي نظامي از قبيل دفاع شخصي، مسائل تاكتيكي و تير اندازي، سلاح مهمات و تجهيزات، تشكيل گشت شهري در استانها جهت كنترل و پايش، تشكيل گارد ساحلي و گشت دريايي، تعيين محل اسلحه خانه و صورت برداري از آنها در سازمان مركزي و اقدامات امنيتي، 37 مورد اقدام در جهت تمديد صلاحيت مامورين گارد از طريق حراست مركزي سازمان، صدور 2500 برگ احكام ماموريت حمل سلاح پرسنل گارد اجرايي ادارات كل استانها و برخورد و دستگيري 3000 متخلف شكار و صيد توسط گارد اجرايي، در بخش اصلاح ساختار تشكيلاتي، برپايي و راه اندازي اداره بازرسي و پاسخگويي به شكايات، برپايي و راه اندازي اداره ارزشيابي عملكرد و نظارت و ايجاد بخش ارتباطات مردمي، در بخش عقد قراردادها و ساماندهي و تجهيز، تنظيم قرارداد و موافقتنامه شروع به همكاري با سازمان بسيج سازندگي در زمينه آموزش زيست محيطي، حفاظت و مهندسي، تنظيم قرارداد و موافقتنامه شروع به همكاري با قرارگاه سازندگي خاتم الانبيا، تنظيم قرارداد و موافقتنامه شروع به همكاري باقرب نوح در زمينه پايش و پژوهشهاي دريايي و خدمات و پشتيباني دريايي، ساماندهي و تجهيز محيط بانان به صورت تجهيزات انفرادي، خريد خودرو به خصوص خودروهاي ويژه در غالب تجهيز پاسگاه‌ها و مناطق تحت مديريت سازمان، بررسي و تنظيم تفاهم نامه خريد هواپيماهاي فوق سبك و پشتيباني گارد، پيگيري خريد قايقها و تجهيزات دريايي، پيگيري و همكاري ويژه با نيروهاي مسلح در خصوص حل مشكل و اصلاح شبكه بي سيم در ادارات كل، مكاتبه با سازمانهاي ذيربط در خصوص تعويض سلاح‌هاي ام. يك بدون استفاده در اسلحه خانه سازمان با كلاشينكف و برگزاري جلسات متعدد با ستاد فرماندهي نيروهاي مسلح به منظور تشكيل يگان حفاظت و تسريع در انجام امور آن و در بخش پيگيري مكاتبات با نمايندگان و مسائل حقوقي، شناسايي و تشكيل پرونده‌هاي بازرسي، امنيتي و حقوقي در سازمان مركزي و استانها نسبت به جرائم ارتكابي، تخلفات و سوء استفاده‌ها،‌ (به ويژه مديران) به عنوان اعاده حقوق به بيت‌المال، رسيدگي به حدود 4750 مورد از شكايات مردمي، كسب رتبه دوم دستگاه‌هاي اجرايي از لحاظ كاهش شكايات مردمي به كميته اقتصادي و فني عمراني اصل 90 مجلس شوراي اسلامي و تشكيل كميته‌ها و تيمهاي كارشناسي و پيگيري ويژه در مناطق، بررسي عملكردي ادارات كل استانها در 11 مورد، نظارت و پيگيري و ابلاغ دستور العمل در خصوص آنفلوآنزاي مرغي، پيگيري در خصوص رفع مشكلات معيشتي، مسكن،‌حقوق ومزاياي محيط بانان، ارسال بخشنامه به ادارت كل استانها در خصوص آموزش، نگهداري و نحوه بكارگيري از سلاح سازماني و چگونگي ارائه وضعيت آمار اسلحه و مهمات، توزيع فشنگ به ادارات كل استانها به تعداد 4500 تير فشنگ كلاشينكف و تخديري از اسلحه‌خانه سازمان مركزي به ادارات كل محيط زيست استانها از اقدامات انجام شده است.

به گزارش ايسنا، در بخش فعاليت‌هاي آموزشي، از طريق برگزاري دوره و كارگاه آموزشي نيز مي‌توان به برگزاري دومين كارگاه آموزشي دانش آموزي در رابطه با حفاظت از لايه ازن در شهريار، آموزش پرسنل دفتر زيستگاه‌ها و مناطق با نرم افزارهاي Arcinfo & Arcview، تشكيل 5 كارگاه آموزشي از طرف دفتر امور آزمايشگاه‌ها جهت ارتقا سطح علمي كارشناسان آزمايشگاه در ستاد و استان تحت عناوين برقراري الزامات استاندارد ايزو 17025، كاربري بانك اطلاعاتي پرسنل و تجهيزات آزمايشگاه‌هاي محيط زيست در سراسر كشور، آموزش كار با دستگاه سنجش خروجي از اگزوز، آموزش كار با دستگاه آلودگي هوا، آموزش كار با دستگاه سنجش خروجي دودكش، برگزاري دوره‌هاي آموزشي براي 60 مركز تعمير يخچال‌هاي فاقد گازهاي مخرب لايه ازن در مراكز فني و حرفه‌اي، برگزاري كارگاه آموزشي پياده سازي نظام بودجه ريزي عملياتي سال 1385 براي كارشناسان دفتر، انعقاد قرارداد آموزش مهارت‌هاي هفت گانه ICDL براي 300 نفر از كاركنان سازمان، اجراي طرح ارتقا دانش زيست محيطي زنان شهري و روستايي با برپايي 16 كارگاه آموزشي در استان‌هاي مختلف و آموزش 575 نفر از دختران و زنان شهري و روستايي با همكاري مركز مشاركت زنان، برگزاري كارگاه‌هاي مفاهيم قرآن و محيط زيست با دبيرستان‌ها و مراكز پيش دانشگاهي، مشاركت در برگزاري كارگاه‌هاي مرتبط با مشاركت مردمي در 7 شهر آلوده كشور مرتبط با پروژه تسهيلات بانك جهاني، برگزاري كارگاه‌هاي توانمند سازي اعضا شوراهاي اسلامي شهرها در 17 استان كشور، آموزش ماهي‌شناسي به محيط بانان استان‌هاي شمالي در آموزشكده محيط زيست، برگزاري كارگاه‌هاي آموزشي «درناي سيبري و برنامه ريزي مديريت تالاب» و «ايمني زيستي»، برگزاري چهارمين دوره از سلسله كارگاه‌هاي توانمندسازي كارشناسان ادارات كل استاني در بندرعباس، آموزش و كارورزي 214 نفر از كارآموزان يا كارشناسان واحدهاي ذيربط وابسته به سازمان جهت ايجاد آشنايي بيشتر و افزايش تخصص فني افراد در زمينه كار با تجهيزات و روش‌هاي پيشرفته آزمايشگاهي، آموزش و روزآمد شدن كارشناسان از طريق بازديد از مناطق حفاظت شده و باغهاي وحش ساير كشورها و آشنايي با نحوه مديريت مناطق و گونه‌ها اشاره كرد.

همچنين در بخش فعاليت‌هاي آموزشي از طريق وسايل كمك آموزشي نيز مي‌توان از چاپ كتابچه «ازن سير حفاظتي» به تعداد 7 هزار نسخه، ارائه آموزش‌هاي زيست محيطي به كودكان با هماهنگي نمايندگان مهد كودك‌ها و در اختيار قرار دادن منابع آموزشي به آنها، چاپ كتاب «هواي پاك»، چاپ جزوه آموزشي «اسلام و محيط زيست» ويژه ائمه جمعه، طراحي و تهيه كتاب‌هاي آموزشي «پرورش نيروي ذهن كودك» ويژه كودكان پيش‌دبستاني، تهيه بروشورهاي انرژي هسته‌اي، تدوين مجموعه قوانين و مقررات سازمان‌هاي غير دولتي حامي محيط زيست ايران و جايگاه مشاركت‌هاي مردمي در برنامه چهارم توسعه كشور، تهيه و چاپ 30 هزار پوستر و 150 بنر به مناسبت روز زمين پاك، ارائه رهنمود به شكارچيان در خصوص ممنوعيت شكار پرندگان جهت كمك به اجراي برنامه‌هاي مبارزه با شيوع بيماري آنفلوآنزا، تهيه مجموعه لوح فشرده حاوي صداي پرندگان ايران به صورت MP3 جهت شناسايي پرندگان از طريق صدا جهت آموزش و ارتقاي كارشناسان، تهيه بروشور «آنفلوآنزاي فوق حاد پرندگان» و تكثير به تعداد 3 هزار نسخه، تهيه و تنظيم مجموعه مطالبي راجع به بيماريهاي قابل انتقال بين انسان و حيوان و ارسال به ادارات كل حفاظت محيط زيست استان‌ها، هماهنگي و همكاري در تهيه CD «راهنماي آموزش كارشناسان گمرك»‌جهت عدم ترخيص تجهيزات مخرب لايه ازن و تكثير آن به تعداد يكهزار عدد، تهيه و توزيع پوستر و همچنين چاپ تمبر و ويژه نامه مجله به مناسب انتخاب سال 2006 به عنوان سال حفاظت از لاك پشتها، تهيه راهنماي مناطق جهت اكوتوريسم، تهيه و پخش برنامه‌هاي آموزشي پيرامون آلودگي هوا از طريق صداي جمهوري اسلامي ايران، برگزاري نمايشگاه هفته كاهش اثرات بلاياي طبيعي در سازمان، تهيه نسخه‌هاي الكترونيكي از كتاب MEMAC، تهيه و تدوين نشريه داخلي دفتر مشاركتها، پخش تراكت و پوستر برنامه مربوط به كنترل آلاينده‌هاي هوا و برگزاري هفته مبارزه با آلودگي هوا و در بخش آموزشكده محيط زيست، پذيرش 53 نفر دانشجو در رشته فوق ديپلم تكنولوژي محيط زيست، فارغ‌التحصيلي 23 نفر كارشناس ناپيوسته بازيافت و 39 نفر كارشناس مهندسي كنترل آلودگيهاي محيط زيست و 19 نفر فوق ديپلم محيط زيست، پذيرش دانشجو در مقاطع كارداني كتابداري و اطلاع رساني، روابط عمومي و عمران فاضلاب از طريق آزمون دانشگاه علمي كاربردي ـ دوره پودماني، افزايش 31/2 درصدي كتب فارسي، 96 درصدي كتب لاتين، 26 درصدي مجلات علمي در كتابخانه آموزشكده محيط زيست، برگزاري 34 مورد اردوي دانشجويي با محتواي علمي، برگزاري 7 دوره آموزشي كوتاه مدت و بلند مدت تحت عنوان اقتصاد و حقوق محيط زيست، بررسي زيست محيطي انرژيهاي نو، اكوتوريسم، پروتكل ايمني زيستي، برنامه محيط زيست درياي خزر (CEP)، آموزش محيط بانان، ارتقاي دانش زيست محيطي زنان شهري و روستايي براي 1600 نفر روز، برگزاري 32 ساعت كلاس عملي در آزمايشگاه در سه زمينه ميكروبيولوژي، شيمي آب و سنجش آلودگي هوا و بازديد 87 هزار و 120 نفر از دانش آموزان و سايرين از موزه تنوع زيستي پرديسان و قائم مقام، ارائه چندين سخنراني در خصوص آنفلوآنزاي فوق حاد پرندگان، ارائه چندين سخنراني در خصوص مبارزه با بيماري هاري در حيات وحش، ارسال فراخوان مسابقه نقاشي و مقاله‌نويسي سازمان منطقه‌اي راپمي به استان‌هاي ساحلي و جمع آوري مقالات و نقاشي‌هاي دانش آموزي اطلاع‌رساني و ترويج مشاركت‌هاي مردمي در حفاظت از پستانداران دريايي و تعيين وضعيت موجود آنها در خليج فارس و درياي عمان ياد كرد.

به گزارش ايسنا، در بخش تهيه مصوبات،‌ضوابط،‌ دستور العمل‌ها و شاخص‌ها و استانداردها، تهيه شاخص ارزيابي عملكرد سازمان در بخش‌هاي مختلف، تهيه مصوبه جهت ممنوعيت توليد و واردات خودروهاي ديزلي، تصويب طرح استفاده از مناطق تحت حفاظت و موزه تنوع زيستي سازمان در اوقات فراغت جوانان، به منظور ارايه آموزش‌هاي زيست محيطي توسط شورايعالي جوانان و سازمان ملي جوانان، اصلاح مصوبه از رده خارج شدن خودروهاي فرسوده، اصلاح تصويب نامه ندر مورد موضوع قانون الحاق دولت جمهوري اسلامي به پروتكل ايمني زيستي، مصوبه هيات وزيران در مورد تعيين مناطقي از استان‌هاي لرستان و گلستان به عنوان منطقه نمونه گردشگري، تصويب ممنوعيت تردد اتوبوس‌ها و ميني بوس‌هاي ديزلي از ابتداي سال 1387 در تهران، تصويب حذف گوگرد از گازوئيل توليدي توسط وزارت نفت ظرف يكسال، تصويب كليات مفاد لايحه پيمان نامه «دانش آموز و محيط زيست» در جلسه مجلس دانش آموزي، تهيه و ارسال دستور العمل تهيه گزارش سرشماري زمستانه پرندگان به ادارات كل استان‌ها به منظور برنامه ريزي براي اجراي برنامه در كشور، تهيه و تكميل دستور العمل قرق‌هاي اختصاصي و تكثير و پرورش پرندگان وحشي و پستانداران به بخش خصوصي، تدوين و تهيه 31 مورد دستور العمل پايش آلاينده‌هابه منظور ارتقاء كمي و كيفي پايش آلاينده‌هاي زيست محيطي، تهيه و تدوين دستور العمل ارزيابي زيست محيطي طرح‌هاي توسعه صنايع فولاد، تهيه و تدوين دستور العملي جهت استقرار نظام محيط زيست و مديريت سبز در زمينه كاهش مصرف سوخت براي مسئولان حمل و نقل در سازمان و پارك طبيعت پرديسان، تدوين منشور چاپ و نشر و بررسي مشكلات و معضلات مربوط به رويه چاپ و نشر در سازمان، تهيه استانداردهاي آلاينده‌هاي ميكروبي،‌ فلزات سنگين، مواد نفتي و مواد شيميايي (حشره كشها،‌كودهاي شيميايي و ...) در آب، پيشنهاد دستور العمل پايش پالايشگاه‌هاي نفت و گاز و صنايع پتروشيمي به شورايعالي، پيشنهاد حدود استاندارد مجاز آلودگي براي فلزات سنگين در آبهاي زير زميني به شورايعالي، پيشنهاد حدود استاندارد مجاز آلودگي صوتي مربوط به موتورسيكلت‌ها و صنايع و مشاغل به شورايعالي، پيشنهاد تعرفه آناليز MTBE, PAHS, PCBS و سموم به شورايعالي، پيشنهاد ميزان مجاز ميدانهاي الكترومغناطيسي در اطراف خطوط نيرو و آنتن‌هاي موبايل به شورايعالي، تهيه و ابلاغ دستور العمل نحوه برخورد با حيوانات هار يا مشكوك به هاري، تهيه آيين نامه‌هاي اجرايي بند الف تبصره 11، بند 3-11 تبصره 13، بند ل تبصره 11 قانون بودجه سال 1385، ابلاغ دستورالعمل مبني بر ممنوعيت شكار، صيد و زنده گيري پرندگان مهاجر آبزي و كنار آبزي در كليه مناطق آبي و تالابي كشور تا اطلاع ثانوي، ابلاغ دستورالعمل مبني بر ممنوعيت شكار گراز در اطراف زيستگاه‌هاي تالابي كشور، بازنگري دستور العمل و راهنمايي‌هاي تدوين شده در كتاب‌هاي 12 گانه اجراي نظام محيط زيست و مديريت سبز، تصويب حد مجاز آلودگي صوتي در خودروهاي توليد داخل، نهايي شدن دستور العمل صدور برچسب معاينه فني براي خودروهاي سنگين نيز از جمله اقدامات سازمان حفاظت محيط زيست در يك سال گذشته بوده است.

همچنين در بخش فعاليت‌هاي اجرايي در زمينه محيط زيست انساني، تهيه فهرست شركت‌هاي توليد كننده موتورسيكلت‌هاي چهارزمانه بر اساس نتايج آزمونهاي آلايندگي بر روي بيش از 300 مدل موتورسيكلت توليد داخل بر اساس استاندارد آلايندگي ECER40/01، تهيه اطلاعات مربوط به خطر زايي مواد شيميايي (SMDS) مورد نياز استاندارد ايزو، پي گيري موضوع خسارت ناشي از آلودگي سانحه نفتكش آسترولوپوس، برنامه‌ريزي جهت توجه به آلودگي‌ آب‌هاي زير زميني و تعريف پروژه‌هاي مرتبط، يكسان‌سازي فرمت داده‌هاي 32 ايستگاه پايش آلودگي هوا در سطح كشور، تجزيه و تحليل داده‌هاي دريافتي و تهيه نقشه آن، تهيه گراف‌هاي PSI پارامترهاي آلاينده هوا براي سه استان تهران،‌تبريز و شيراز و تهيه گزارش روند تغييرات PSI، انجام 219 تست آلايندگي بر روي 82 مدل خودروهاي توليدي كشور، اتخاذ تصميمات و نظارت لازم در خصوص نحوه اجراي طرح جايگزيني خودروهاي فرسوده و از رده خارج كردن 600 دستگاه خودروهاي فرسوده بالاي 40 سال، همكاري در احداث 3 واحد صنعتي در اطراف تهران به منظور جداسازي و بازيافت خودروهاي فرسوده، همكاري در ايجاد شهرك صنعتي در شهرستان نيك شهر، كمك به تجهيز و ساماندهي پسماندهاي استان‌هاي شمالي كشور، تهيه و ارسال فهرست 58 واحد مونتاژ تحت پروژه يونيدو و وضعيت و دستگاه‌هاي متعلقه براي وزارت امور خارجه، انجام آزمايش بر روي 2638 فاكتور در بخش‌هاي شيمي، بيولوژي، هيدروكربن‌هاي نفتي و سموم، فلزات سنگين، خاك و آلاينده‌هاي هوا در 750 نمونه از منابع ثابت و سيار به منظور كنترل منابع آلاينده آب و خاك و ... ناشي از فعاليت‌هاي توليدي و خدماتي و نيز ارايه خدمات آزمايشگاهي به بخش‌هاي تحقيقاتي ديگر، بازديد از 133 مركز متقاضيان دريافت گواهينامه آزمايشگاه معتمد سازمان و صدور يا تمديد گواهينامه 19 آزمايشگاه معتمد، 15 مورد بازديد از مراكز آزمايشگاه‌هاي استانها جهت بررسي وضعيت موجود آزمايشگاه‌ها از نظر تجهيزات و اندازه گيري‌هاي موردي تعيين شده از سوي استان مربوطه ، همكاري در زمينه راه اندازي آزمايشگاه مرجع اندازه گيري تركيبات آلي پايدار، همكاري در زمينه پايش pcbS در كشور، پايش آلودگيهاي خاك شهر تهران، بهينه‌سازي شرايط استخراج، جداسازي و آناليز سموم كشاورزي مندرج در POPS، بهينه‌سازي شرايط هضم و استخراج فلزات سنگين در خاك و لجن‌هاي مندرج در كنوانسيون بازل و اندازه گيري آنها با استفاده از دستگاه ICP، آزمايش 191 نمونه فاضلاب مربوط به واحدهاي صنعتي، خدماتي، آموزشي و بيمارستانها توسط آزمايشگاه موجود در آموزشكده محيط زيست، اندازه‌گيري و آناليز نمونه‌هاي آب در خصوص سنجش ميزان مواد مغذي فوتوفيت‌ها در لايه‌هاي مختلف آب طي گشت تحقيقاتي دريايي، سنجش پارامترهاي فيزيكي آب با نمونه برداري طي گشت دريايي، نمونه‌برداري از رسوبات منطقه خليج فارس و درياي عمان جهت تعيين ميزان آلودگي‌هاي نفتي، سموم كشاورزي، تركيبات ارگانوكلره، نظارت بر انجام تست‌هاي آلايندگي خودروهاي سبك، نظارت بر احداث و بهره برداري از واحدهاي صنعتي از نظر نوع سوخت و معيار انرژي بري محصولات، شناسايي و معرفي مناطق مختلف براي توسعه و بهره برداري از پتانسيل‌هاي محلي انرژي‌هاي تجديدپذير، توسعه آزمايشگاه‌هاي مرجع و معتبر براي تست‌ آلايندگي خودروهاي ديزلي با پشتيباني بودجه‌اي سازمان بهينه سازي مصرف سوخت، صدور مجوز شماره گذاري براي 593 مدل موتورسيكلت جهت شماره گذاري به معاونت راهنمايي و رانندگي ناجا و اعلام ممنوعيت شماره گذاري براي 12 مدل، معرفي دارندگان خودروهاي كمتر از 30 سال جهت تعويض خودرو با توجه به دستور العمل كارگروه ماده 7، بررسي مدارك 39 متقاضي حقيقي و حقوقي جهت احداث واحد پاركينگي و بازيافت خودروهاي فرسوده و اعطاي مجوز احداث براي 36 واحد پاركينگ و سه واحد بازيافت صنعتي، صدور مجوز جهت واردات 89 دستگاه خودروي سواري و 185 دستگاه خودروي سنگين و راه سازي، صدور مجوز شماره گذاري 220 دستگاه خودروي سواري و 424 دستگاه خودروي سنگين و راه سازي، پيگيري وضعيت آلايندگي صنايع بزرگ كشور از طريق نمونه برداري از واحدهاي صنعتي آلاينده از طريق ادارات كل استان، اجراي پروژه‌هاي سه گانه معاينات فني و اصلاح خودروهاي بنزين‌سوز، اصلاح سيستم سوخت ميني بوسها و مطالعه و تحقيق و نظارت و كمك به توسعه انرژي‌هاي پاك از طرح كاهش مصرف بنزين بر نفت و گاز، انجام امور دبيرخانه دولت سبز موضوع پروژه مديريت سبز در دستگاه‌هاي دولتي موضوع ماده 66 قانون برنامه چهارم توسعه، ارسال پيشنهادات سازمان در مورد كميسيون‌هاي امور زيربنايي، صنعت و محيط زيست و اقتصاد و سياسي ـ رفاهي و اجتماعي و دولت الكترونيك و كميسيون رايج هيات دولت در مجموع 46 جلسه، تصويب 41 طرح جامع شهري و منطقه‌اي در شورايعالي شهرسازي، سنجش دايمي و شبانه‌روزي 204 هزار و 480 فاكتور از پارامترهاي آلاينده هوا از 20448 نمونه در ايستگاه ثابت و سيار سنجش مستقر در پارك پرديسان تهران، 143 مورد نصب و راه اندازي، سرويس و تعمير دستگاه‌ها در آزمايشگاه‌هاي استانها و مرجع، اقدام در خصوص تعيين 74 مورد كد استقرار واحدهاي صنعتي، توليدي و خدماتي، بررسي 32 پرونده به منظور تعيين و اعطاي كد ملي به دارندگان گواهينامه ايزو 14001، پيگيري امور مربوط به فعاليت بررسي و ارزيابي محيط زيست كشور و طرح جبران خسارات وارده بر محيط زيست، پيگيري دريافت‌ Modهاي ارسالي از يونيدو از دفتر عمران ملل متحد، دريافت و بررسي 77 فقره گزارش ارزيابي اثرات زيست محيطي طرح‌ها و پروژه‌هاي عمراني كشور خواهد بود.

به گزارش ايسنا، در بخش فعاليت‌هاي اجرايي در زمينه محيط زيست طبيعي، شناسايي و تهيه اطلاعات پيرامون 10 نمونه از موزه تنوع زيستي، دستيابي و بهينه سازي تكنيك RAPD جهت مطالعات ژنتيكي جمعيت، نمونه‌برداري از 6 راس گوزن زرد و 2 قلاده روباه معمومي جهت كشت سلولي و مطالعه ژنتيكي جمعيت، جمع‌آوري اطلاعات مربوط به آخرين وضعيت شناسايي غارها و وضعيت كميته‌هاي غارشناسي استان‌ها، شناسايي 80 گونه از پرندگان موزه تاريخ طبيعي تا حد گونه و وضعيت زيستي آنها، جمع آوري ماكرو فسيل‌هاي بيرجند، راه اندازي مجدد پخش نمايشگاهي حشرات موزه قائم مقام، بررسي روش اخذ تعرفه شناسايي گياهان جهت ارائه به شورايعالي محيط زيست، شوراي اقتصاد و درج در كتاب قانون محيط زيست، بازديد از سواحل صخره‌اي استان هرمزگان و بررسي وضعيت زيستگاه‌هاي جلبك‌هاي ماكروسكوپي دريايي، پيگيري توافق نامه در حفاظت از هوبره با امارات متحده عربي، تهيه طرح «مقابله با بروز احتمالي آنفلوآنزاي فوق حاد پرندگان در كشور» كه منجر به تقويت و تشديد حفاظت فيزيكي زيستگاه‌هاي تالابي و مراكز تجمع پرندگان آبزي، راه اندازي سيستم مراقبت فعال و غير فعال آنفلوآنزاي پرندگان در سايت‌هاي قرمز،‌تجهيز و ساماندهي پاسگاه‌هاي محيط باني در مناطق مورد نظر و همكاري با ساير دستگاه‌هاي ذيربط جهت كنترل بيماري شد، شمارش و شناسايي نمونه‌هاي فيتوپلانكتون درياي عمان، اندازه‌گيري فيزيكوشيميايي در 25 ايستگاه ساحلي درياي خزر و 20 ايستگاه ساحلي خليج‌فارس، شناسايي و بهينه سازي مناطق حساس ساحلي در سواحل استان سيستان و بلوچستان، سرشماري وحوش در منطقه بافق و درانجير يزد، پايش جمعيت فصلي برخي از گونه‌هاي پرندگان در استان‌هاي مازندران، فارس و سمنان، برگزاري گشت دريايي خليج فارس راپمي، جمع بندي فون پرندگان منطقه انگوران زنجان، تهيه اطلاعات مورد درخواست مجلس شوراي اسلامي جهت عضويت ايران در CMS، تهيه نقشه پراكندگي سياه گوش در زنجان و وضعيت فعلي آن در ايران، ثبت آمار سرشماري و مشاهدات حيات وحش جهت تشكيل بانك اطلاعات از پستانداران، حلقه گذاري 575 قطعه از پرندگان در 4 استان، پرداخت 13 مورد ديه، 43 مورد جبران خسارت مامورين گارد، 2 مورد هزينه معالجه مامورين گارد و 54 مورد جبران خسارت وارده به كشاورزان در راستاي اجراي آيين نامه حق الكشف و ماده 9 قانون شكار و صيد، بررسي نحوه استمرار ممنوعيت شكار پرندگان در سراسر كشور در مقابله با آنفلوآنزاي فوق حاد پرندگان و لغو ممنوعيت شكار پرندگان و گراز در مناطق غير تالابي، به روز رساني اطلاعات در خصوص پرندگان شكاري و روش‌هاي مطالعه و مونيتورينگ‌ آنها، بررسي وضعيت حيات وحش پارك ملي كوير، پناهگاه حيات وحش دشت ناز و سمسكنده و منطقه شكار ممنوع تپال، جمع آوري مطالب و تهيه جداول تقسيم بندي‌هاي حيوانات وحشي از نظر تقسيمات IUCN و قانون شكار و صيد در ايران، سرشماري تخمين جمعيت سياه خروج در استان آذربايجان شرقي، اجراي برنامه بين المللي سرشماري زمستاني پرندگان مهاجر آبي و تعيين تنوع و فراواني آنها، سرشماري نيمه زمستاني پرندگان مهاجر در 5 استان كشور، تهيه جدول آمار گوزن زرد ايراني در كل زيستگاه‌هاي كشور از سال 84-1380 و بررسي سير صعودي يا نزولي جمعيت در خصوص بهبود وضعيت حاضر، بررسي و تهيه نقشه تالاب انزلي و كريدورهاي ارتباطي آن، بازنگري و اصلاح تصوير نقشه پراكنش مناطق حفاظت شده، بررسي و اظهار نظر در خصوص عبور خط تله كابين در پاك ملي خبر، اظهار نظر كارشناسي در خصوص استقرار و احداث واحدهاي آب معدني در مناطق تحت مديريت سازمان، بررسي و اظهار نظر در خصوص مسائل موجود بين سازمان حفاظت محيط زيست و ارتش جمهوري اسلامي ايران، پيگيري و اظهار نظر در خصوص بازسازي جاده پارك ملي گلستان، اعلام نظر و بررسي ميداني در خصوص طرح گردشگري در پناهگاه حيات وحش ميانكاله، تهيه 13 برگ نقشه مناطق جهت تكميل اسناد مرتبط با مصوبات شورايعالي حفاظت محيط زيست، تهيه نقشه تقسيمات كشوري مجموعه كوير و تعيين مساحت تفكيكي استان‌ها، نظارت بر نمونه برداري و ارزيابي درياچه لار، نمونه برداري از 60 قطعه پرنده مهاجر آبزي در استان مازندران، مديريت گونه ميش مرغ در استانهاي شمال غرب و غرب كشور، اجراي ضوابط و امور مربوط به سايتيس در ايران، پيگيري در خصوص تمديد ممنوعيت شكار در مناطق شكار ممنوع تپال، فيروز آباد، كوهستان،‌مهارلو و خرمن كوه، پيگيري در خصوص ايجاد كالبرت در ضلع غربي ميانگذر اروميه از وزارت راه و ترابري، جمع آوري اطلاعات مرتبط با برنامه كاري تنوع زيستي در اكو سيستم‌ آب‌هاي داخلي، تنظيم و تكميل پرونده 10 درصد مناطق جنگلي، پذيرش 6 شركت توريستي جهت شكار به مناطق حفاظت شده، صدور 6 قطعه كارت شناسايي همياران محيط زيست، صدور 7 مورد مجوز حمل تروفه و پوست گونه‌هاي شكار شده توسط شكارچيان خارجي به منظور خروج از كشور، صدور 30 مورد مجوز بازديد از مناطق تحت مديريت سازمان، احيا و ساماندهي پناهگاهاي حيات وحش دز و كرخه به عنوان زيستگاه اصلي گوزن زرد ايراني، و حصار كشي، مرزبندي و تثبيت مناطق تحت مديريت در 20 استان، ارسال آخرين تغييرات سيستم و برنامه كارگزيني از طريق CD به ادارات كل استان‌ها، صدور 74 مورد ارتقا گروه، 34 مورد انتصاب و 16 مورد همترازي هيات علمي، بررسي 156 پرونده در جلسات هيات مييزي، طرح ارتقاء شغلي كاركنان و صرف 30 نفر ساعت كار براي بررسي هر پرونده، تشكيل كميته ورزشي سازمان، تهيه 417 فقره بليط براي ماموريت‌هاي داخلي و 24 فقره بليط براي ماموريت‌هاي خارج از كشور، تحويل 21 دستگاه رايانه به شبكه‌هاي زيست محيطي استاني به منظور ايجاد دبيرخانه توسط آنها، رسيدگي به 72 مورد مكاتبه نمايندگان مجلس،‌90 مورد مكاتبه رياست جمهوري، 6 مورد مراجع قضايي و 13 مورد ساير مراجع، بررسي 18 قرارداد، 12 اساسنامه، 26 مورد مقررات آيين نامه‌ها و 58 مورد لوايح هيات دولت، صدور 17 كارت مخصوص ضابطين، تهيه سند بخش محيط زيست و ارائه به سازمان مديريت و برنامه ريزي، تكميل سند فرابخش محيط زيست، تهيه سند توسعه اشتغال بخش محيط زيست، جمع آوري اطلاعات مربوط به شاخص‌هاي اختصاصي ارزيابي عملكرد و انجام امور مربوط به شاخص‌هاي توسعه هزاره از اقدامات انجام شده در يك سال گذشته بوده است.

انتهاي پيام