گزارش تحقيق و تفحص از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در صحن علني مجلس شوراي اسلامي قرائت شد. به گزارش خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در اين گزارش با اشاره به روند تصويب طرح تحقيق و تفحص از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي آمده است: بررسي چگونگي انطباق برنامه‌ها و عملكرد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با اهداف و وظايف قانوني اين وزارتخانه و سياست‌هاي فرهنگي جمهوري اسلامي ايران بيانگر اين مطلب است كه اگر چه در دهه‌ي اخير آمار و شاخص‌هاي كمي در زمينه‌ي توليد آثار و محصولات فرهنگي روند رو به رشدي را نشان مي‌دهد و آمار نشريات، كتاب، فيلم، تئاتر و به طور كلي محصولات فرهنگي، هنري و سينمايي هر سال نسبت به سال قبل افزايش داشته است، لكن متاسفانه به دليل فقدان سياست‌هاي اجرايي و نبود نظارت مناسب بخش قابل ملاحظه‌اي از توليدات نه تنها در راستاي اهداف و سياست‌هاي فرهنگي نظام مقدس جمهوري اسلامي شكل نگرفته بلكه از محتواي سوء فرهنگي و ضد فرهنگي برخوردار بوده است. اين گزارش ادامه مي‌دهد: بررسي‌ها پيرامون چگونگي صدور مجوز نشر كتاب، تخصيص يارانه‌ها، حمايت از برگزاري نمايشگاه‌هاي كتاب و مسائل مربوطه حكايت از كم‌توجهي، اهمال در مميزي و تخلفات جدي از ضوابط توليد و نشر كتاب دارد. گزارش كميسيون فرهنگي در خصوص وضعيت نشر كتاب تصريح مي‌دارد: در حاليكه حفظ و حراست از ارزش‌هاي فرهنگي، بومي و اسلامي در انتشار آثار مكتوب از جمله وظايف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي محسوب مي‌گردد و تقريبا اكثر كشورهاي جهان شيوه‌هاي نظارتي متناسب با فرهنگ خودي را در نشر آثار مكتوب اعمال مي‌كنند، متاسفانه در سال‌هاي اخير به دليل حاكميت تساهل و تسامح فرهنگي و به بهانه‌ي كثرت آثار و كمبود نيروي انساني كه برخي از آنها نه تنها هيچ‌گونه انطباقي با ارزش‌ها و معيارهاي نظام مقدس جمهوري اسلامي ندارد، بلكه تعداد زيادي از اين آثار با ضوابط و معيارها و سياست‌هاي فرهنگي جمهوري اسلامي مغايرت دارد. در اين گزارش آمده است: تحقيق و بررسي صورت گرفته در زمينه‌ي آثار انتشار يافته در مورد كتاب‌هايي با موضوع ادبيات داستاني در مقطع زماني تابستان 1378 لغايت تابستان 1381 كه از كل آثار انتشار يافته تعداد 659 اثر به صورت نمونه و گمانه‌زني مورد ارزيابي قرار گرفته است، نتايج ذيل را در بر داشته است. از مجموع كتاب‌هاي مورد بررسي قرار گرفته 78/6 درصد آنها به نحوي از انحاء داراي اشكالات و ايراداتي بوده است و تنها 21/4 درصد آنها مورد تاييد كامل قرار گرفته و فاقد هر گونه اشكالاتي بوده است. تحليل محتواي كتب منتشره در زمينه‌ي ادبيات داستاني حاكي است در لابلاي اين آثار مفاهيمي در زمينه‌ي اشاعه‌ي ابتذال، عادي سازي روابط محرم و نامحرم، عادي ساختن و از ميان بردن قبح گناه، اشاعه‌ي رفتارهاي غير اخلاقي، تشريح صحنه‌هاي خلاف اخلاق جنسي، اشاعه‌ي روابط نامشروع، ترويج روابط غير شرعي قبل از ازدواج، هنجارشنكي دختران جوان، بي‌توجهي به احكام شريعت، به سخره گرفتن اعتقادات و آداب و رسوم ديني، اشاعه‌ي تفكرات سكولاريستي وجود دارد. (پيوست شماره يك) اين گزارش در خصوص نمايشگاه‌هاي بين‌المللي نيز آورده است: بررسي‌ها در خصوص چگونگي برگزاري نمايشگاه‌هاي بين‌المللي كتاب بيانگر اين واقعيت است كه متاسفانه نظارت مناسبي در زمينه‌ي محتوي و كيفيت آثار عرضه شده از سوي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، بر غرفه‌داران، ناشرين و عرضه‌كنندگان كتاب و محصولات فرهنگي داخلي و خارجي اعمال نگرديده است. به عنوان مثال و نمونه‌هاي بررسي‌هاي انجام شده در خصوص هجدهمين نمايشگاه بين‌المللي كتاب كه با حضور 118 ناشر داخلي و 756 ناشر خارجي در تهران برگزار گرديد حاكي از وجود تخلفات ذيل در اين نمايشگاه بوده است: الف – عرضه‌ي كتب و نشريات خارجي ممنوعه و مبتذل كه مغاير ضوابط و مقررات وزارت ارشاد بوده است. ب – عرضه‌ي آثاري كه به معرفي چهره‌ي به اصطلاح هنرمندان و هنرپيشگان فاسد مي‌پردازد. ج – عرضه‌ي آثاري كه توصيف‌كننده‌ي صحنه‌هاي غير اخلاقي و مسائل جنسي به صورت وقيحانه است. د – عرضه‌ي آثاري كه مبلغ فرق ضاله و انديشه‌هاي الحادي و مكاتب كفرآميز بوده است. هـ - عرضه و تبليغ آثاري عليه دين مبين اسلام (پيوست شماره‌ي دو) و – عرضه‌ي كتب نويسندگان معاند با انقلاب اسلامي ز – عرضه‌ي آثاري در ضديت با گروه‌هاي جهادي فلسطين و دفاع از رژيم غاصب صهيونيستي اين گزارش در خصوص واردات كاغذ و چگونگي توزيع و تخصيص يارانه‌ها و علل نوسان غير قابل قبول كاغذ در سال‌هاي اخير آورده است:‌ بررسي‌ها در اين زمينه نشانگر عدم مطالعه و فقدان كارشناسي لازم در زمينه‌ي خريد كاغذ خارجي از سوي معاونت‌هاي فرهنگي و مطبوعاتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بوده است. در نتيجه حسب اطلاعات موجود، خريدهايي كه راسا توسط معاونت مطبوعاتي انجام مي‌شده معمولا با كمترين اطلاعات و بدون در نظر گرفتن ملاحظات و بررسي‌هاي فني انجام مي‌شده است و نيز به دليل ابهامات فراواني كه در قراردادهاي مربوطه وجود داشته علاوه بر هزينه‌هاي حق‌العملكاري، هزينه‌ي سرمايه در قيمت تمام شده نيز محاسبه و پرداخت مي‌گرديده و به طور كلي خريدها به گونه‌اي بوده است كه دست حق‌العملكار را در جابجايي كاغذ باز مي‌گذاشته است. در نتيجه باعث حيف و ميل بيت‌المال در اين زمينه گرديده است و موارد متعددي تخلف در جهت توزيع كاغذ يارانه‌اي و تعويض نوع كاغذ نامرغوب و عدم تخصيص يارانه‌هاي كاغذ در جاي خود بوده است. دراين گزارش آمده است: برابر گزارش شماره‌ي 2 / 110 – 85/1/28 ديوان محاسبات، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي فقط در سال 1383 مبلغ 324/190 هزار ريال مازاد بر سهم اعتبار خارج از شمول ابلاغي در قالب اعتبارات خارج از شمول هزينه نموده است كه تنها گوشه‌اي از تخلفات فراوان اين بخش است. (پيوست شماره‌ي 3) گزارش كميسيون فرهنگي در خصوص توليدات سينمايي و چگونگي برگزاري جشنواره‌هاي مختلف فيلم، تئاتر و موسيقي و نحوه‌ي حمايت و نظارت بر فعاليت‌هاي انجام شده در اين حوزه آورده است: در بررسي‌هايي كه بر روي توليدات سينمايي شش ساله‌ي سينماي ايران (1378 – 1384) كه در جشنواره‌ي فجر به نمايش درآمده‌اند انجام گرفت، حكايت از عدم انطباق محتواي بسياري از توليدات هنري با سياست‌هاي جمهوري اسلامي ايران و معيارها و ارزش‌هاي ملي و اسلامي دارد به برخي از اين موارد ذيلا اشاره مي‌گردد. اين گزارش درباره‌ي محتواي فيلم‌ها و آثار سينمايي آورده است كه در نقد آثار سينمايي اشكالات زير مشاهده مي‌گردد و آنها چنين برشمرده است: - گسترش فرهنگ لمپنيزم - حاكميت فرهنگ دين‌زدايي و غرب‌گرايي بر توليدات سينمايي - زير سوال بردن نهادهاي انقلاب اسلامي - معرفي غرب به عنوان كعبه‌ي آمال و آرزوهاي جوانان ايراني - ترسيم نظام مقدس جمهوري اسلامي به عنوان تضييع كننده‌ي حقوق زنان و جوانان - خوانندگي و رقص زنان - پخش موسيقي‌هاي غير مجاز - سير صعودي خشونت در فيلم‌ها - توجيه خيانت به زن و مرد به يكديگر به عنوان امري عادي و جايز - به چالش كشيدن مظاهر اقتدار نظام از جمله ارتش، سپاه و تصوير آنان به عنوان نهادهايي متحجر و كهنه‌گرا - القاء عقب‌ماندگي مسلمانان - عدم هماهنگي با سياست‌هاي خارجي نظام جمهوري اسلامي - استفاده‌ي ابزاري از تصاوير زنان - غيرت‌زدايي - تبليغ ناامني زنان - تبليغ‌هاي مشرب‌هاي صوفيانه و عرفان وارداتي و خانقاهي - زير سوال بردن دفاع مقدس - زير سوال بردن خودباوري ملي - استفاده‌ي ضد ارزشي از نمادها و عناوين مقدس با تكنيك‌هاي هنري - مطرح كردن فرزندان نامشروع به عنوان امري عادي و غير قبيح - نفي روحيه‌ي استكبارستيزي - خانواده‌گريزي – ترويج طلاق – خودكشي – رابطه‌ي پنهان و ... اين گزارش در خصوص ساختار قوانين و مقررات حوزه‌ي سينما و نحوه‌ي اعمال آنها توسط مسوولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با بيان اينكه در ريشه‌يابي علل و عوامل گرايش اهالي سينما در فاصله‌ي سال‌هاي 76 تا 84 به سمت و سوي محتوا و مفاهيم ذكر شده به تغييرات ايجاد شده در ساختار آيين‌نامه و قوانين نظارتي و هدايتي در حوزه‌ي سينما مي‌توان اشاره كرد،‌ آنها را چنين برشمرده است: 1- يكي از اولين اقدامات مسوولان وقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي تغيير آيين‌نامه‌ي بررسي فيلمنامه و مجوز ساخت فيلم و آيين‌نامه نظارت بر توليدات سينمايي است كه عملا منجر به حاكميت فرهنگ تسامح و تساهل و سليقه‌اي شدن نظارت و صدور مجوزها گرديده است. 2- تركيب اعضاي شوراي نظارت با گرايشات فكري و سياسي خاص، صوري بودن جلسات و عدم حضور منظم اعضا در جلسات مربوطه، كمرنگ شدن حضور نهادهاي نظارتي، انحلال شوراي فيلمنامه توسط معاونت سينمايي، عدم بازبيني دقيق فيلم‌ها و عدم نظارت بر تغييرات ايجاد شده در حين ساخت فيلم. در اين گزارش آمده است: هم‌چنين برخورد تبعيض‌آميز در صدور مجوز ساخت فيلم به گونه‌اي كه فيلم‌هاي ارزشي در پيچ و خم صدور مجوز ماه‌ها گرفتار مي‌شوند كه عملا باعث خستگي و بي‌رغبتي فيلمساز مي‌گرديده است. كميسيون فرهنگي تصريح مي‌دارد: بر همين اساس بازنگري و اصلاح قوانين دستورات موجود در حوزه‌ي سينما به منظور جلوگيري از اعمال سليقه و سوء استفاده‌هاي احتمالي يك ضرورت جدي است. اين گزارش درباره‌ي نهادهاي سينمايي آورده است: بررسي‌ها و اسناد و مدارك و اظهارنظر سينماگران متعهد نشان مي‌دهد كه يكي از نهادهايي كه در پيدايش شرايط نامناسب مذكور تاثير جدي و تعيين كننده‌اي داشته است، بنياد سينمايي فارابي بوده است، كه در اين بنياد اشكالات ذيل وجود داشته است: - عدم تبيين اهداف و انگيزه‌هاي جداسازي اين بنياد از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي - ابهام در نحوه‌ي خصوصي‌سازي تدريجي اين بنياد و تدوين اساسنامه بنياد در جهت تامين منافع گروهي خاص - به انحصار درآوردن تهيه و واردات مواد اوليه و تجهيزات سينمايي - روشن نبودن ميزان اختيارات اين بنياد در حوزه‌ي سينما و پاسخگو نبودن در مقابل كارهاي انجام شده - خريد فيلم‌هاي خارجي غير قابل استفاده و غير قابل اكران در داخل كشور - ابهام در زمينه‌ي كمك‌ها و يارانه‌هاي اختصاص يافته به اين بنياد - برخورد تبعيض‌آميز در اختصاص وام به فعالان عرصه‌ي سينما - افزايش بيش از 1000 درصدي قيمت وسايل فيلم‌سازي بعد از واگذاري بنياد فارابي ادامه دارد