در پي ارسال گزارشي از سوي سرويس "شهرستانهاي" خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، با عنوان «خداحافظ بهترين زيستگاه پلنگ ايراني! بررسي نتايج احداث تفرجگاه در پارک ملي«تندوره»؛ يك فعال زيست محيطي:احداث تفرجگاه در پارک ملي تندوره خيانت است»، در تاريخ 01/11/87 اداره کل حفاظت محيط زيست خراسان رضوي، توضيحي به اين خبرگزاري ارسال کرده است.
به گزارش گروه دريافت خبر خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) - منطقه خراسان، در اين توضيح آمده است: بر اساس تعريف پارك ملي، پاركهاي ملي علاوه بر شمار زياد كاركردهاي خود از قبيل حفظ و حمايت از آبخيزها و خاكها، بهبود آب و هواي محلي، حفظ گونههاي مهم گياهي و جانوري، پژوهشهاي علمي، آموزشي، اصلاح شرايط زيست محيطي در مناطق پيراموني و حفظ و نگهداري از ارزشهاي فرهنگي، در اكثر كشورهاي در حال توسعه نقش با اهميتي در ترويج فرهنگ طبيعتگردي دارند؛ لذا طبق نظريه اتحاد بينالمللي حفاظت از طبيعت و منابع طبيعي (اتحاديه جهاني طبيعت IUCN) در پاركهاي ملي بايد زوني در نظر گرفته شود كه در آن جادهها، راههاي دسترسي، تسهيلات اكوتوريستي، امكانات تفرجگاهي و ساختمانها و تجهيزات اداري استقرار يابند و زونهاي تفرجگاهي جزو لاينفك پاركهاي ملي ميباشند.
در ادامه اين توضيح در پاسخ به اين مطلب که "احداث تفرجگاه در پارک ملي تندوره بزرگترين خيانتي است که سازمان حفاظت محيط زيست در حق طبيعت اين منطقه انجام ميدهد و کارشناسان و فعالان محيط زيست از هم اکنون نابودي تندوره را به دنبال ساخت تفرجگاه محتمل ميدانند و ايجاد تفرجگاه در تندوره راه را براي حضور شکارچيان باز ميكند" بيان شده است:بايد اشاره كرد كه پاركهاي ملي در يک هزار و 400 نقطه از جهان و در وسعتي بيش از300 ميليون هكتار پراكنده هستند و يكي از اهداف ايجاد و حفظ پاركهاي ملي و مناطق حفاظت شده، توسعه پايدار طبيعتگردي است؛ چرا كه به موازات افزايش جمعيت و گسترش پديده شهرنشيني و زندگي آپارتماني، معضلات مختلف زندگي در شهرها از قبيل آلودگي هوا، آلودگي صوتي، ترافيك، ازدحام جمعيت در مناطق مركزي و تجاري شهرها، كمبود سرانه فضاي سبز شهري و ... شهرنشينان براي تجديد قواي روحي و جسمي به دامن طبيعت پناه ميبرند و شمار بازديدكنندگان از پاركهاي ملي در سراسر دنيا رو به افزايش است؛ به طوري كه پاركي نظير«لاگازو» در برزيل سال گذشته پذيراي بيش از دو ميليون نفر بازديدكننده بود و پاركهايي نظير «فائويايي» در تايلند، «بهمارات بور» در هند از نظر اكوتوريسم بسيار حايز اهميتاند و به خصوص در كشورهاي در حال توسعه ضمن اشتغالزايي، رقم بالايي از محل رونق صنعت اكوتوريسم (طبيعتگرد داخلي و خارجي) به منابع درآمد ملي خود جذب ميكنند.
در ادامه آمده است: در كشور ما نيز با توجه به سياست دولت محترم نهم و تشكيل كميته ملي طبيعتگردي در ارتباط با شناسايي مناطق مستعد طبيعتگردي جهت بازديد كنترل شده طبيعتدوستان و توسعه فرهنگ گردشگري طبيعي، تعدادي از مناطق چهار گانه تحت حفاظت سازمان حفاظت محيط زيست با توجه به مطالعات و ارزيابيهاي زيست محيطي صورت گرفته به عنوان زون گردشگري انتخاب شد كه در حوزه استان خراسان رضوي اثر ملي طبيعي درياچه بزنگان، پارك ملي تندوره و پناهگاه حيات وحش شيراحمد كه در اكوسيستمهاي طبيعي متفاوت آبي، كوهستاني و كويري قرار گرفته، با توجه به چشماندازها و جاذبههاي طبيعي غني و وجود پتانسيل و تنوع زيستي مطلوب بر اساس نظر كارشناسان مربوطه به عنوان 3 نقطه هدف توسعه گردشگري طبيعي انتخاب شد.
همچنين در متن اين توضيح آمده است: تفرجگاه چهلمير واقع در پارك ملي تندوره به عنوان يكي از مهمترين تفرجگاههاي مردم شهرستان درگز از گذشتههاي دور قبل از اينكه اين منطقه، پارك ملي اعلام شود به دليل وجود مكان زيارتي تاريخي درسر چشمه دره چهلمير (كه آثار آن هنوز باقي است) مورد توجه مردم شهرستان درگز بوده است و مردم محلي بنا بر رسوم و اعتقادات به اين محل جهت تفرج و زيارت مراجعه ميكردند و تعدادي باغ متعلق به كشاورزان نيز بعد از تصويب پارك ملي تندوره (در سال 1348) به عنوان منتسنيات دره چهلمير به مرور از باغداران خريداري شد و بعد از انجام مطالعات جامع پارك ملي تندوره، دره چهلمير با وسعت حدود 100 هكتار به عنوان زون تفرجي پارك تعيين و امكانات تفرجگاهي مورد نياز از قبيل سرويس بهداشتي، سكوي نشيمن، نمازخانه، سطل زباله، وسايل بازي كودكان، اجاق و ... جهت استفاده طبيعت گردان نصب شد كه سالانه بيش از 50 هزار نفر از سراسر كشور و استان به خصوص شهرستان درگز به منظور گذراندن اوقات فراغت در طبيعت و بهرهمندي از چشماندازهاي زيباي تفرجگاه چهلمير به صورت كنترل شده وارد محدوده تفرجگاه ميشوند و در ورودي تفرجگاه جهلمير سر محيط باني و ايست بازرسي چهلمير قرار گرفته و ضمن گشتزني مداوم محيطبانان سختكوش، مرز تفرجگاه با پارك ملي در 3 مرحله به وسيله فنس كشي جدا شده تا از ورود غيرقانوني گردشگران به داخل عرصههاي طبيعي پارك ملي جلوگيري شود.
در ادامه اين توضيح بيان شده است: ضمن اينكه شكارچيان غيرمجاز هيچگاه از محدوده تفرجگاهي و جلو چشم مامورين اجرايي محيط زيست جرات ورود به پارك ملي را ندارند و 22 نفر محيطبانان مستقر در 5 پاسگاه محيطباني واقع در اضلاع مختلف پارك ملي تندوره (16 نفر اهالي روستاهاي اطراف پارك ميباشند) با 12 دستگاه موتورسيكلت و خودرو و 10 راس اسب به صورت شبانهروزي در مناطق مختلف پارك گشتزني ميكنند كه در 10 ماهه نخست امسال 75 فقره تخلف شكار و صيد و چراي غيرمجاز دام را كشف و تحويل مراجع قضايي كردهاند كه در محدوده تفرجگاهي چهلمير به دليل حضور مردم و گشتزني مستمر مامورين تاكنون موردي از تخلف شكار و صيد گزارش نشده است.
اداره كل حفاظت محيط زيست خراسان رضوي در اين توضيح آورده است: احداث تفرجگاه در دره چرلاق نيز بر اساس مطالعات كارشناسي و احساس نياز ايجاد منطقه گردشگري ديگر در حاشيه پارك ملي تندوره به دليل حضور انبوه مردم و گردشگران در تفرجگاه چهلمير و عوارض جانبي زيست محيطي تراكم جمعيت در دره چهلمير و همچنين استعداد طبيعي گردشگري چرلاق با توجه به وجود منابع آبي و چشماندازهاي زيبا ضروري است، توسعه طبيعتگردي ميتواند در اشتغالزايي و كسب درآمد ساكنين روستاهاي حاشيه پارك ملي تندوره و جوامع محلي اطراف موثر باشد و با سهيم شدن آنها در عوايد جانبي ورود طبيعتگردان، زمينه مشاركت آنها را در حفظ تنوع زيستي پارك ملي تندوره فراهم خواهد شد.
در پاسخ به مطلب "بهترين زيستگاه پلنگ ايراني در معرض نابودي" نيز اين اداره كل توضيح داده است كه بايد گفت اگر چه پارك ملي تندوره به دليل حفاظت موثر40 ساله به يكي از زيستگاههاي مهم پلنگ تبديل شده، اما قطعا تنها زيستگاه پلنگ در كشور نيست و خوشبختانه در اكثر عرصههاي كوهستاني استان و كشور اين گونه ارزشمند مشاهده شده است، خطر انقراض پلنگ در پارك ملي تندوره با توجه به ضريب بالاي حفاظتي و امنيتي آن دليل علمي و كارشناسي براي ممانعت از حضور طبيعت دوستان و بهرهمندي آنها از زيباييهاي اين گنجينه ارزشمند طبيعي كشور نميتواند محسوب شود.
در خصوص درج مطلبي تحت عنوان "تفرجگاه چهلمير به يک شرکت خصوصي واگذار شده که هيچ نگاه زيست محيطي ندارد" نيز آمده است: بايد اشاره كرد كه در راستاي سياستهاي دولت محترم در خصوص كاهش تصدي گري دولت، خدمات مورد نياز به گردشگران در تفرجگاه با نظارت كامل مديريت پارك ملي تندوره به بخش خصوصي واگذار شد كه تاثير بسزايي در حفظ بهداشت و نظافت تفرجگاه داشته است؛ چرا كه پيش از آن به وسيله تعداد محدودي محيط بان كه وظيفه حفاظت از تنوع زيستي پارك ملي را بر عهده دارند انجام ميشد كه به همين دليل نيز از انجام ماموريت اصلي خود باز ميماندند، همچنين در پاسخ به مطلب "آب چشمه چهلمير كه نيازمنديهاي حيات وحش منطقه و مردم روستاهاي پايين دست را تامين ميكرد اكنون به سمت سرويسهاي بهداشتي هدايت ميشود" خاطر نشان ميشود كه حوزه آبريز دره چهلمير با وسعت 15 هزار هكتاري به علت پوشش گياهي بالا برخلاف كوهها و مراتع غيرحفاظت شده كه با بارانهاي معمولي سيلاب جاري ميشود، ميزان بارندگي سالانه آن در زمين نفوذ كرده و باعث افزايش آب چشمهها ميشود و علاوه بر چشمه چهلمير كه يكي از منابع تامين آب وحوش منطقه است، چشمهها و آبشخورهاي متعددي در جهت تامين آب وحوش در داخل پارك ملي تندوره احداث شده است و آب مورد استفاده جهت شرب و سرويسهاي بهداشتي تفرجگاه چهلمير، بسيار ناچيز بوده و در بقيه مواقع هيچ جريان آبي به سمت سرويسهاي بهداشتي وجود ندارد و اراضي كشاورزي روستاهاي دودانلو، تاجالدين، اتانلو و سعدآباد از اين آب مشروب ميشوند و صرف نظر از خشكسالي، كاستي در دبي آب چشمه به اراضي و روستاهاي پايين دست رخ نداده است.
در متن توضيح اين اداره كل در خصوص مطلب "جاده دسترسي به تفجرگاه چهلمير بدون در نظر گرفتن مسايل زيست محيطي عريض شده است كه نابودي پوشش گياهي و حيات وحش منطقه را در پي دارد گفته شده است: بهسازي راه شوسه منتهي به تفرجگاه و يا آسفالت آن در خارج از محدوده ورودي تفجرگاه چهلمير نيز جزو تسهيلاتي است كه در جهت ورود طبيعت گردان به تفجرگاه فراهم شده است و تردد در تفجرگاه چهلمير به علت راه شوسه و پر پيچ و خم در حدي نيست كه باعث مرگ و مير وحوش شود و اين موضوع براي هر فردي كه به تفجرگاه چهلمير مراجعه كرده باشد قابل درك است و تلفات وحوش ناشي از تردد وسايل نقليه در داخل تفجرگاه در حد صفر است.
در خصوص مطلب "در سه ماهه تابستان امسال چهار مورد آتشسوزي در منطقه داشتيم كه دو مورد آن در گستره وسيعي از چهلمير بوده و در مجموع در چهار آتشسوزي يك هكتار از جنگلها سوخت" نيز آمده است: آتشسوزي در تفجرگاه چهلمير مانند ساير نقاط به دليل پوشش گياهي انبوه پارك ملي كه در اثر حفاظت خوب حادث شده طبيعي است؛ چرا كه آتشسوزي با عامل طبيعي و انساني در مناطق جنگلي و با پوشش گياهي متراكم اجتنابناپذير است و حتي بعضي از آتشسوزيهاي كنترل شده در محدوده معين براي عرصههاي گياهي كه حالت خشكي پيدا كرده و آفات مختلف از جمله كنه نيز تكثير يافته ضروري است و در سالهاي بعد اين محلها بهترين زيستگاههاي حيات وحش خواهند بود، از طرفي همين كه در اثر چهار مورد آتشسوزي فقط يك هكتار از عرصههاي طبيعي سوخته است نشان از همت مامورين و خود فرد مصاحبه كننده و حضور مردم است كه آتش را در پارك ملي تندوره با پوشش گياهي بسيار متراكم مهار كردهاند؛ چرا كه در صورت عدم مهار آتش و انتشار آن به مراتع و كوههاي صعبالعبور اطراف، كنترل آن غيرممكن است.
در پايان اين توضيح آمده است: متذكر ميشود كه مطابق اصل پنجاه قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران حفاظت از محيط زيست يك وظيفه عمومي تلقي شده است و عموم مردم در جهت صيانت از ميراثهاي ارزشمند طبيعي كشور موظف هستند و عنوان مطلب "نبود فرهنگ طبيعت گردي و احترام به طبيعت در بين بازديدكنندگان خود معضلي بزرگ براي حيات وحش منطقه محسوب ميگردد" از سوي فرد به اصطلاح فعال محيط زيست كه از كليه جوانب موضوعي اطلاعي ندارد، توهين به شعور شهروندان و طبيعت گردان فهيم است و اين اداره كل ضمن تهيه و انتشار و توزيع اطلس راهنماي طبيعت گردي مناطق مختلف استان از فعالان محيط زيست و رسانههايي كه دغدغه حفظ منابع طبيعي و محيط زيست را دارند درخواست ميكند در جهت فرهنگسازي زيستمحيطي و جلب مشاركت علاقهمندان به طبيعت و نقد دلسوزانه و اطلاعرساني منصفانه تلاش كنند.
انتهاي پيام