از زماني که چهره دختران در پس اندروني‌ها و پشت پرده‌هاي ضخيم خانه‌ها پنهان مي‌ماند، سال‌هاي زيادي مي گذرد. سال‌هاست که دختران نقاب از رخسار برافکنده و در بيرون از منازل در اجتماعات مختلف نمايان مي شوند؛ به گونه‌اي كه حضور گسترده دختران و زنان را مي‌توان در امور مختلف در کنار مردان به وضوح مشاهده کرد.

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، منطقه زنجان، با اين همه، هنوز خلاء عظيمي را مي‌توان در زمينه جايگاه دختران در جامعه و حتي برخي خانواده‌ها جست‌وجو کرد. هنوز عده کثيري از مردم، حضور دختران را در صحنه‌هاي مختلف اجتماع، غير ضروري و مغاير با دين و معنويات مي‌دانند. اکثر مردم، اين گروه را جنسي ضعيف و ناکارآمد تلقي مي‌کنند و هنوز افراد زيادي، از معرفي وزير زن در کابينه دولت آشفته مي‌شوند و غوغا مي‌کنند.

در خانواده‌ها هنوز هم پدر و مادراني را مي‌توان ديد که خنديدن و سخن گفتن بيش از حد دختران را قبيح و ننگ مي‌دانند. دختران زيادي در آرزوي تحصيل، در انحصار عقايد متحجرانه و سنگين خانواده و اطرافيان زنداني مي‌شوند و هنوز هم در جامعه امروزي، دختراني را مي‌توان ديد که در اوج کشمکش عواطف دخترانه خود، با چوب و چماق روانه خانه بخت مي‌شوند.

نمي‌خواهيم به هزاران سال پيش برگرديم که چگونه با تولد دختري، طبل رسوائي خانواده‌اش در کوي و برزن کوفته مي‌شد و حتي لحظه‌اي نمي خواهيم تصور کنيم چگونه دختران بي گناه را با نفرتي تمام نشدني، زنده به گور مي‌کردند. مهم اين است که در اذهان و افکار بزرگان و بزرگمردان امروز چه مي‌گذرد. آنان که در ايران سال 1388 نفس مي‌کشند و نظريه پردازي مي‌کنند، چه نگرشي نسبت به دختران امروز دارند.

چندين سال است که دختراني را در رنگ‌هايي جز سياه، در کوچه و خيابان، فروشگاه‌ها، ادارات و حتي پشت فرمان اتومبيل‌ها مي‌توان ديد. اما اين دختران، اين آزادي مشروط را به چه قيمتي تصاحب کرده‌اند و بهاي سرکشي و مقاومت خود را در امتناع از تسليم در برابر چادرهاي سياه، چگونه پرداخته‌اند؟

معصوميتي كه محاكمه مي‌شود

بايد بپذيريم که هنوز در همين قرن، معصوميت وجود دختران در زير نگاه‌هاي تحقير‌آميز، محاکمه مي‌شود و هنوز هم مي‌توان اعدام آرزوهاي ريز و درشت دختراني را به جرم دختر بودن، در گوشه گوشه خانه‌ها به نظاره نشست. هنوز تعداد سالهايي كه مسوولين تصميم گرفتند تا سالروز تولد حضرت معصومه(س) را "روز ملي دختران" نامگذاري کنند، به تعداد انگشتان دست نمي‌رسد.

يک جامعه شناس با اذعان به اين‌که جايگاه دختران در جامعه امروزي نسبت به سال‌ها قبل مطلوب‌تر شده است، مي‌گويد: امروزه دختران در کنار مردان در عرصه‌هاي مختلف اجتماعي حضور مي‌يابند و دست به فعاليت‌هاي گسترده‌اي در حوزه‌هاي متنوع مي‌زنند.

محمدرضا خردمند خاطرنشان مي‌کند: با وجود حضور بيش از پيش دختران در اجتماع، هنوز هم نگرش‌هاي عده زيادي نسبت به اين گروه آن گونه که بايد، تکامل نيافته است و جايگاه دختران در مقايسه با پسران به طور کامل رضايت بخش نيست.

وي ضمن تأکيد بر لزوم فرهنگ سازي در جهت بهبود ديد عمومي نسبت به دختران، اضافه مي‌کند: ارتقاي سطحي فعاليت‌هاي اجتماعي دختران با افزايش اعتماد به نفس آنان در پرداختن به امور مختلف در جامعه، مي‌تواند نقش مؤثري در جلب اعتماد عمومي و ايجاد زمينه‌هايي براي بهتر شدن نگرش‌ها نسبت به دختران داشته باشد.

دختران آسيب پذيرتر از پسران

همه مي‌دانيم روحيه دختران از انعطاف و لطافت بيشتري نسبت به پسران برخوردار است و احساسات و عواطف در اين گروه، بسيار غني‌تر و عميق‌تر از پسران است.

يک روانشناس با اشاره به ويژگي‌هاي عاطفي موجود در دختران، تصريح مي‌کند: اين ويژگي‌هاي منحصر به فرد موجب مي‌شود در شرايط مساوي، دختران در برابر عوامل روحي و رواني آسيب‌پذيرتر از پسران باشند.

نسرين کرم‌زاده با بيان اين‌که به طور کلي آمار افسردگي در بين نوجوانان، به ويژه دختران بسيار بالاست، ابراز مي‌کند: نوجوانان افسرده که مورد توجه و درمان قرار نمي‌گيرند، با احتمال قوي به بزرگسالاني افسرده تبديل خواهند شد.

وي با تأکيد بر نياز قطعي دختران به ويژه در سنين بلوغ به مشاوره، توجه، تشويق، هيجان، ورزش و آموزش، متذکر مي‌شود: تأمين اين نيازها و پرکردن اوقات فراغت دختران، از اهميت ويژه‌اي برخوردار است؛ چرا که نياز سرکوب شده، زمينه مساعدي را براي انحراف و پژمردگي روحيه آنان فراهم مي‌کند.

اين روانشناس، دوره نوجواني را دوره ظهور غيرممکن‌ها مي‌نامد و مي‌گويد: در اين سن نوجوانان و به ويژه دختران، تفکراتي رويايي و رمانتيک دارند که اين تفکرات بايد از سوي اطرافيان مورد توجه قرار گيرد و به دنياي آن‌ها از ديد خودشان نگريسته شود.

عشق‌هاي نوجواني، عشق‌هاي هورموني

نسرين کرم‌زاده با بيان اين‌که عشق‌هاي دوران نوجواني در اصطلاح عشق‌هاي هورموني ناميده مي‌شوند، اظهار مي‌کند: دختران در سنين نوجواني با سن کم و عدم بلوغ فکري مواجهند، به علاوه آمادگي لازم را براي ازدواج ندارند، در چنين شرايطي بي تفاوت بودن والدين و اطرافيان نسبت به نيازهاي آن‌ها، تأثيري منفي در رشد عاطفي و هيجاني‌شان خواهد گذاشت.

وي ادامه مي‌دهد: اين عوامل موجب مي‌شود دختر در اين سنين، خود را بي پناه تصور کرده و در بيرون از خانواده به فرد ديگري تکيه کند که اين امر خود عواقب جبران ناپذيري در پي خواهد داشت.

اين روانشناس به مادران توصيه مي‌کند: در چنين دوراني در نهايت مهرباني و جديت، روحيه خود را به عواطف دخترانشان نزديک و مصاحبان ناباب را از محيط اطراف آنان دور كنند.

دختران پاك، دختران فراري

يک کارشناس آسيب‌هاي اجتماعي عدم وجود امنيت عاطفي، نبود هم صحبت و تکيه گاهي امن، اختلافات پدر و مادر و شرايط تحجرآميز حاکم در خانه را از جمله عوامل دخيل در فرار دختران از خانه مي‌داند و ابراز مي‌کند: والدين علاوه بر ايفاي نقش پدر و مادري در حق فرزندان، بايد رابطه دوستانه محکمي با آن‌ها داشته باشند، به طوري که نوجوان خود را بخشي از خانواده بداند و با فرار خود از خانه، اين بنيان عاطفي محکم را متلاشي نکند.

سولماز افشاري با بيان اين‌که شخصيت افراد از همان ابتداي تولد در محيط خانواده شکل مي‌گيرد، متذکر مي‌شود: عدم وجود جوي عاطفي و دوستانه در منزل، سرزنش، تحقير و بي توجهي به فرد در هر مرحله از زندگي، حتي دوران کودکي مي‌تواند بار رواني سنگيني را به وي تحميل کند و در آينده اثرات سوء جبران ناپذيري را در زندگي نوجوان به بار آورد.

نسرين کرم زاده نيز با بيان اين‌که در حال حاضر معضل دختران فراري در جامعه رو به گسترش است، مي گويد: به طور عمده اين امر ناشي از بي توجهي و سهل انگاري خانواده‌ها و عدم تأمين نيازهاي عاطفي دختران نوجوان است.

وي اضافه مي‌کند: زياده‌روي والدين در تسلط و نفوذ در امور روزانه دختران، محدود کردن افراطي آن‌ها و سخت گيري و تعصبات بي‌جا، همچنين محروميت مالي از سوي خانواده از جمله عوامل زمينه ساز فرار دختران از خانه محسوب مي‌شوند.

اين روانشناس با انتقاد از اين‌که مشاوره و مراجعه به روانپزشک در جامعه هنوز جا نيفتاده است، اظهار مي کند: به طور معمول، اطرافيان افسردگي نوجوانان را ناديده مي‌گيرند و چنين مي‌انديشند که اين روند خود به خود بهبود خواهد يافت. اين در حالي است که مشاوره و برقراري ارتباط دوستانه با آن‌ها، مانع بروز مشکلات متعدد و فرار دختران از خانه مي‌شود و آنان را به سوي آينده‌اي روشن سوق مي‌دهد.

دختران مدگرا، مدهاي دخترپسند

«خداوند زيباست و زيبايي را دوست دارد»، بي شک احساس زيبايي و زيبايي دوستي در ضمير تمامي انسان‌ها نهفته است و هر کس بنا بر شرايط عاطفي، شخصيتي، خانوادگي، اجتماعي و اقتصادي پيش روي خود به گونه اي اين نياز فطري را برآورده مي‌کند. از جمله اين روش‌ها گرايش به تبعيت از انواع مدهاي روز دنياست که برخي از آن، با عنوان تهاجم فرهنگي ياد مي‌کنند.

مشاور رييس دانشگاه علوم پزشکي زنجان در امور بانوان و خانواده، تهاجم فرهنگي را ابزاري در دست دشمن براي تهديد فرهنگ جامعه اسلامي مي‌داند و ابراز مي‌کند: تهاجم فرهنگي در پي ترويج فساد اخلاقي، از جمله با گسترش انواع مدل‌هاي ظاهري در بين جوانان به ويژه دختران، عقل، روح و خرد آنان را مورد هدف قرار مي دهد.

آذر آوازه، زيبايي طلبي را که در ذات نهفته است، بخشي از پتانسيل موجود در زن‌ها جهت اقبال مردان به آن‌ها مي‌داند و اظهار مي‌کند: آنچه در گرايش به مد وجود دارد، فراتر از حس زيبايي دوستي و تنوع طلبي است و دختران جامعه ما بايد براي مصونيت از تبعات مدگرايي، با شيوه‌هاي صحيح برخورد با آن آگاه باشند.

وي از پاسخ دادن به حس مدگرايي، به عنوان اولين اشتباه استراتژيک ياد مي‌کند و مي‌گويد: دختراني که به مد گرايش مي‌يابند، علاوه بر مواجه شدن با مشکل هويتي، به دامن زدن بر تمايلات خود عادت مي‌کنند و به اين ترتيب دامن زدن به هوا و هوس‌هاي نفساني با فرآيند مدگرايي افزايش خواهد يافت.

نسرين کرم‌زاده نيز تمايل نوجوانان به ويژه دختران به مد را به طور معمول شيوه‌اي براي ابراز وجود و قابل قبول بودن در ميان همسالان مي‌داند و خاطرنشان مي‌کند: تبعيت از انواع مدها گاهي به صورت انحراف از هنجارهاي اجتماعي بروز مي‌کند که در اين زمينه، نياز به آگاه سازي و اطلاع رساني وجود دارد.

اين روانشناس ضمن انتقاد از جايگزيني هنجارهاي غربي در مدگرايي به جاي ارزش‌هاي ايراني، ابراز تأسف مي‌کند و مي‌گويد: برنامه‌هاي تلويزيوني از آن‌جائي که از تنوع و شادابي بسيار پائيني برخوردارند، مورد استقبال و علاقه افراد به ويژه نوجوانان قرار نمي‌گيرند. اين درحالي است که برنامه‌هاي شبکه‌هاي غربي تنوع و جذابيت بيشتري دارند، لذا مورد تبعيت و تقليد جوانان به ويژه دختران قرار مي‌گيرند.

وي با بيان اين‌که حتي به يک برنامه مذهبي نيز مي‌توان با در نظر گرفتن نيازهاي روز جامعه تنوع بخشيد، اضافه مي‌کند: دختران به دليل ويژگي‌هاي عاطفي خود، نسبت به پسران گرايش بيشتري به انواع مد دارند. لذا مسوولين و خانواده‌ها مي‌توانند با ايجاد برنامه‌هاي مناسب در زندگي آن‌ها و حمايت از عواطف و نيازهايشان، زمينه سالمي را براي پاسخ به حس مدگرايي و زيبايي دوستي دختران فراهم كنند.

رسالت‌ دختران در جامعه

آنچه دختران امروز از جامعه خود طلب دارند، کم و بيش بر همگان عيان است. اما جامعه امروز از دختران خود چه مي‌خواهد؟

آوازه، مقابله با تهاجم فرهنگي و حفظ ارزش‌هاي اسلامي را از جمله رسالت‌هاي دختران در جامعه امروزي مي داند و تصريح مي‌کند: ارزش‌هاي يک جامعه، بيانگر حيات و سلامت روان فردي و اجتماعي آن جامعه است. اصولاً در فضاي مطبوع و سالم ارزش‌هاست که استعدادهاي جوانان مي‌شکفد و رشد و بالندگي خود را در مسير زندگي آغاز مي‌کند.

وي اضافه مي‌کند: حضور مستمر و آگاهانه در صحنه‌هاي سياسي و اجتماعي، ارتقاي مراتب علمي و تقويت آن‌ها، تقويت انگيزه رشد و شکوفايي استعدادها، ايجاد زمينه‌هاي رقابت سازنده و سالم، کاهش مدگرايي و تجمل گرايي، از ديگر رسالت‌هاي مورد انتظار از دختران در جامعه امروزي هستند.

اين گزارش نيز همانند هر گزارش ديگري به نقطه پايان رسيده است، اما هنوز شايد سوالات مختلفي در ذهن بسياري از افراد، به ويژه دختران بي پاسخ مانده باشد. مهم‌تر از همه اين‌که اختصاص يک روز از سال به نام "روز ملي دختران" تا به امروز چه قدر توانسته است جايگاه دختران را در جامعه تثبيت و نگرش‌هاي ضعيف موجود را نسبت به اين گروه تعديل كند؟

انتهاي پيام