منوچهر متكي در سفر به اسلامآباد كه براي اجلاس سهجانبه درباره افغانستان صورت گرفت پس از ديدار با مقامات دو كشور و سخنراني در اين اجلاس و امضاي يك يادداشت تفاهم، در نشستي خبري به تشريح و پاسخگويي سوالات درباره اين اجلاس پرداخت.
به گزارش خبرنگار اعزامي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) به اسلامآباد، منوچهر متكي با اشاره به مساله افغانستان گفت: بايد فهم درستي از بحران داشته باشيم تا بتوانيم راهكارهاي حل آن را ادامه دهيم. راهحلهاي نظامي شايد جايي جواب ميدهد؛ اما امروز در منطقهي ما اين راهحلها جواب نميدهد.
منوچهر متكي وزير امور خارجه كشورمان پس از نشست سه جانبه با وزراي پاكستان و افغانستان و امضاي اسناد در مصاحبهاي مطبوعاتي در محل وزارت امور خارجهي پاكستان گفت: مسائل افغانستان نيازمند راهحل منطقهاي است و راهحل آن نيز بايد منطقهاي باشد. يك جانبه گرايي را قبول نداريم و نبايد سياستهاي غلط شكست خورده در مورد افغانستان را دوباره امتحان كنيم. رويكرد يكجانبه و نظامي براي حل مشكل پاسخگو نيست.
وزير امور خارجه كشورمان همچنين گفت: افراطگرايي و تروريسم مرز جغرافيايي نميشناسد و بايد براي مقابله با آن تلاش كنيم و رويكرد منطقهاي داشته باشيم.
متكي با بيان اينكه مردم افغانستان و پاكستان منتظر صلح و ثبات هستند، تاكيد كرد: آنها كه دنبال بحرانسازي هستند و در تلاش براي ايفاي نقش منفي هستند، وضعيت را بدتر و وخيمتر نكنند.
وي گفت: اوباما و برخي افراد در آمريكا متوجه سياستهاي غلط هشت سال گذشته شدهاند و اميدواريم اين سياستهاي غلط تكرار نشود و شعار تغيير عملي شود.
رييس دستگاه ديپلماسي كشورمان همچنين در پاسخ به پرسشي در مورد سياستهاي اوباما در افغانستان گفت: اگر سياستهاي آقاي اوباما در افغانستان و منطقه تكرار سياستهاي گذشته باشد، موضوعي نيست كه بخواهيم آن را بررسي كنيم؛ اما اگر سياستها تغيير كند و رويكرد جديدي اعلام شود، آمادگي بررسي رويكرد جديد را داريم.
متكي همچنين در ادامهي مصاحبه مطبوعاتي خود با اشاره به طرح آمريكا براي تفتيش بدني در فرودگاههاي اين كشور، گفت: تفتيش بدني در فرودگاههاي آمريكا اقدامي غيراخلاقي است و باعث تحريك كشورهاي مسلمان خواهد شد.
وي به سفر خود به ليبي اشاره كرد و گفت: در ديداري كه با وزير امور خارجه ليبي داشتم، وي با انتقاد از اين اقدام آمريكا عنوان كرد كه سفير آمريكا در كشورش را احضار كرده است و به او گفته در صورتي كه اين كار عملي شود سفير آمريكا در ليبي اولين كسي است كه در فرودگاه ليبي مورد تفتيش بدني قرار ميگيرد.
وي گفت: در خود آمريكا برخي از تروريستها انفجارهايي از جمله انفجار در سازمان اف.بي.آي كه توسط اتباع آمريكايي رخ داد انجام ميدهند. اگر بحث تفتيش باشد، 300 ميليون اتباع آمريكايي هم بايد مورد تفتيش قرار گيرند.
وزير امور خارجه پاكستان ضمن ابراز خرسندي از حضور وزيران خارجهي ايران و افغانستان در اسلامآباد گفت: در اينجا جمع شديم تا شرايط افغانستان را بررسي كنيم و در مجموعه مذاكراتي كه امروز داشتيم پيشرفتهاي بسيار خوبي حاصل شد.
به گزارش خبرنگار اعزامي ايسنا به اسلام آباد، شاه محمود قريشي، وزير امور خارجه پاكستان پس از شركت در نشست مشترك سه جانبه وزيران خارجه ايران، افغانستان و پاكستان و امضاي اسناد ميان اين سه كشور در مصاحبهي مطبوعاتي با اشاره به اشتراكات سه كشور در زمينههاي مختلف و همچنين موارد مورد توافق شده در اجلاس سه جانبه گفت: تا سه ماه آينده نشست وزيران سه كشور در اسلامآباد، وزيران اقتصاد سه كشور در افغانستان و وزيران اطلاعات سه كشور در تهران برگزار ميشود. پس از برگزاري اين ملاقاتها اجلاس سه جانبهي سران در اسلامآباد برگزار خواهد شد.
وي همچنين از برگزاري اجلاس سران هفت كشور همسايه افغانستان پس از برگزاري اجلاس سه جانبه سران خبر داد.
قريشي همچنين گفت: ما در زمينهي نيازهاي امنيتي، مسائل منطقه، كميتههاي اقتصادي و تدوين نقشهي راهي براي همكاري و همگرايي بيشتر گفتگو كرديم.
وي گفت: افغانستان، ايران و پاكستان همسايگان مهمي هستند.
قريشي ثبات و امنيت سه كشور را با يكديگر مرتبط خواند و گفت: در مجموعه مذاكرات راجع به نشست استانبول، مسكو و لندن گفتگو كرديم.
وي به تشريح برخي از مفاد توافقنامه پرداخت و گفت: توافق كرديم يكديگر را در آيندهي نزديك در تهران ملاقات كنيم.
قريشي با بيان اينكه اجلاس سران سه جانبهي بعدي در اسلامآباد برگزار خواهد شد، بيانيه اسلام آباد را مهم برشمرد و اظهار اميدواري كرد كه اين تلاشها صلح و سعادت را براي كشورهاي منطقه به ارمغان بياورد.
قريشي با اشاره به موضوع خط لوله صلح و مذاكرات پاكستان در اين رابطه با تهران گفت: در اين زمينه توافقنامهها امضا شده است كه ميتواند به توسعه و ثبات در منطقه منجر شود.
وي همچنين در مورد مذاكرات دو كشور ايران و پاكستان در زمينه مبارزه با گروهك تروريستي جندالله گفت: وزير كشور ايران سفري به پاكستان داشت و مذاكرات خوبي انجام شد و قرار است سرويسهاي امنيتي ايران و پاكستان براي مقابله با اين گروهك همكاري كنند.
قريشي افزود: در مجموعه ملاقاتهايي كه صورت گرفته توافقهاي خوبي داشتهايم.
وزير امور خارجه افغانستان گفت: تروريسم را پديدهاي ملي افغاني نميدانيم و بايد در كل منطقه به آنها و كساني كه تروريسم را تامين مالي ميكنند توجه داشت.
رنگين دادفرسپنتا وزير امور خارجه افغانستان نيز در جمع خبرنگاران نسبت به تداوم چنين اجلاسهايي ابراز اميدواري كرد و به نقش ايران در بازسازي افغانستان اشاره كرد.
سپنتا افزود: افغانستان 25 سال پيش كشوري اشغال شده بود و هيچ چيز نداشت و فاقد هرگونه نظامهاي امنيتي و ارتش بود.
وي گفت: در سال گذشته توليد موادمخدر 19 درصد كاهش يافته و اميدواريم امسال به 20 درصد كاهش يابد.
وي گفت: نهادسازي و دولتسازي و تقويت زيرساختها از سال 2004 به اين سو انجام شده است.
وزيران خارجه سه كشور ايران، افغانستان و پاكستان يادداشت تفاهم مشتركي در اجلاس سهجانبهاي كه امروز در اسلامآباد برگزار شد، امضا كردند.
وزراي خارجه اين سه كشور امروز پس از مذاكرات و انجام گفتگوها در خصوص مساله افغانستان با حضور در جمع خبرنگاران يادداشت تفاهمي امضا كردند.
متن كامل اين يادداشت تفاهم از اين قرار است:
وزيران خارجه جمهوري اسلامي ايران، جمهوري اسلامي افغانستان و جمهوري اسلامي پاكستان:
با اشاره به بيانيهي تهران كه در پايان نخستين اجلاس سران سه كشور در تاريخ سوم خرداد سال 88 در تهران به امضاء رسيد،
با اشاره به تصميمات قبلي نشستهاي وزيران خارجه و كارشناسان ارشد در كابل و اسلامآباد در آوريل 2009،
با تاكيد بر اشتراكات عميق تاريخي، مذهبي، معنوي، فرهنگي و تجاري ميان سه كشور،
با شناسايي مصائب و آلام منطقه و مردم آن از ناامني، تروريسم، افراطگرايي، قاچاق اسلحه و موادمخدر،
با تائيد بينش و آمال مشترك مردم سه كشور براي صلح و بهروزي بادوام،
با تائيد خواستهي عميق سه دولت براي رسيدن به ثبات و توسعه كه متقابلا به يكديگر كمك ميكنند،
با تاكيد بر اهميت و برجستگي همكاري سه جانبه براي حصول به اهداف مشترك و با تاكيد بر ضرورت آغاز تلاش واقعي در چارچوب سهجانبه،
با تاكيد بر تعهد به اصول منشور سازمان ملل،
امنيت و ثبات:
توافق دارند كه ثبات و امنيت منطقه تنها از طريق پايبندي واقعي و صادقانه به اصول عدم مداخله در امور داخلي يكديگر و احترام به حاكميت و تماميت ارضي يكديگر قابل پيشبرد است.
تائيد ميكنند كه سه كشور مشتركا بار مسووليت برقراري امنيت و ثبات در منطقه را به عهده دارند.
تعهد ميكنند كه اجازهي استفاده از قلمروي خود را براي هر اقدام مضر براي منافع يكديگر ندهند.
اذعان مينمايند كه تروريسم چالش عام و مشتركي را متوجه منطقه كرده كه تنها از طريق تلاشهاي مشترك قابل رسيدگي است.
بر خواست خود براي كمك به تلاشهاي ملي، مبارزه عليه تروريسم از طريق مبادله سهجانبه اطلاعات محرمانه و هماهنگي و همكاري بيشتر در زمينهي عملياتي تاكيد ميورزند.
از فرآيند ملي افغانستان در خصوص تشويق و توسعهي آشتي ملي و همگرايي بر اساس قانون اساسي افغانستان حمايت و تاكيد ميكنند كه هرگونه ابتكاري در اين رابطه بايد افغانستان محور بوده و توسط خود افغانها هدايت شود.
متعهد ميشوند تا همكاري سه جانبه براي جلوگيري از قاچاق موادمخدر و جلوگيري از جريان غيرقانوني تسليحات به ماوراي مرزهاي خود و كنترل جرايم سازمان يافته فراملي را با استفاده از كليهي ابزار و تقويت ظرفيتهاي ملي براي رسيدگي به اين چالشها تعميق نمايند.
توسعه:
تعهد خود براي ايفاي نقش خود در بازسازي افغانستان را مجددا مورد تاكيد ميدهند و بر اهميت ايجاد شرايط مناسب در داخل افغانستان براي بازگشت ايمن، داوطلبانه، تدريجي و محترمانه و همگرايي مهاجرين افغان با حمايت جامعهي بينالمللي تاكيد ميورزند.
براي تقويت هر چه بيشتر اتصالات منطقهاي از طريق احداث و توسعهي كريدورهاي انرژي و حمل و نقل و تشويق مشاركت بخشهاي خصوصي سه كشور در برنامههاي عمراني منطقه و انجام پروژههاي مشترك توافق ميكنند.
تبادل نظرها، مبادلهي بهترين روشها و همكاري در پروژههاي مختلف در زمينهي انرژي، حمل و نقل، صنعت، معدن، كشاورزي، دامداري و محيط زيست را تشويق ميكنند.
توافق ميكنند كه آمادگيهاي لازم جهت راهاندازي كميسيونهاي سه جانبهي اقتصادي، صنعتي و برنامهريزي و نيز انجام مطالعات امكانسنجي تشكيل "صندوق سرمايهگذاري مشترك" جهت حمايت از پروژههاي سه جانبه را كسب كنند.
فرآيندهاي منطقهاي:
از فرآيندهاي جاري منطقهاي در جهت ايجاد اجماع منطقهاي براي برقراري صلح، امنيت، ثبات و توسعه حمايت ميكنند.
قويا معتقدند كه همكاري سه جانبهي آنان كليد برقراري صلح و ثبات منطقهاي است و بر تعهد خود براي تقويت اين همكاري تاكيد ميكنند.
تاكيد ميكنند كه اين روندها بايد بومي بوده و مالكيت همسايگان بلافصل افغانستان بر اين روندها را به رسميت بشناسند.
تاكيد ميكنند كه تعاملات بينالمللي در خصوص افغانستان بايد بر اهميت مالكيت افغانستان بر طرحها و اولويتهاي خود صحه بگذارند.
بار ديگر تاكيد ميكنند كه هر كنفرانس منطقهاي يا بينالمللي بايد براي حصول به اهداف مشترك و صلح و ثبات پايدار در افغانستان اهميت و برجستگي مكانيزم سه جانبه آنان را بپذيرد.
اجرا:
براي نظارت بر روند اجراي دستور كار سه جانبهي وزيران امور خارجه سه كشور توافق ميكنند كه سريعا يك كميتهي مشترك هماهنگ كنندگان ملي را تشكيل دهند. اين كميته به رياست معاونين سياسي وزارت خارجهي سه كشور، در موقع لزوم با همكاري كارشناسان و متخصصين، براي پيشبرد همكاريها در حوزههاي موضوعي خاص فعاليت خواهد كرد. اين كميته همچنين اقدامات عملي و تعيين جدول زماني برگزاري نشستهاي تخصصي مسوولين مربوطه را به عهده خواهند داشت.
بر اساس بيانيهي تهران، وزيران خارجه بر تصميم اجلاس سران براي برگزاري دومين نشست سران سه كشور در اسلامآباد در اولين فرصت تاكيد ميكنند.
توافق ميكنند كه قبل از اجلاس سران، نشستهاي سه جانبهي وزيران كشور در اسلامآباد، وزيران اقتصاد و دارايي در كابل و وزيران اطلاعات سه كشور در تهران برگزار شود.
به علاوه توافق ميكنند كه موضوع برگزاري نشست وزيران خارجهي افغانستان و همسايگان بلافصل آن را به دنبال نشست سه جانبهي سران پيگيري كنند.
در تاريخ 26/10/88 مطابق با 16 ژانويه 2010 در اسلامآباد به امضاء رسيد.
اين يادداشت تفاهم مشترك اجلاس سه جانبه از سوي منوچهر متكي، شاه محمود قريشي وزير امور خارجه پاكستان و رنگين دادسرسپنتا وزير امور خارجه افغانستان به امضا رسيد.
وزير امور خارجه در اجلاس همكاريهاي سهجانبه وزيران امور خارجه ايران، افغانستان و پاكستان بر راهبرد منطقهيي براي حل مساله افغانستان تاكيد كرد.
منوچهر متكي امروز(شنبه) در اجلاس همكاريهاي سهجانبه وزيران امور خارجه ايران، افغانستان و پاكستان در اسلام آباد، با رد رويكردهاي فرامنطقهيي تاكيد كرد: در خلال هشت سال گذشته موضع اصولي ما تاكيد بر استفاده از ظرفيتهاي منطقه براي حل معضلات منطقه بوده تا براساس آن راهحلهاي منطقهيي يافت.
وي تصريح كرد: تحولات اخير در منطقه توجه جهانيان به اين منطقه را جلب كرده و همه ناظران دريافتهاند كه روشهايي كه تاكنون به كار گرفته شده عملا توفيقي در حل مشكلات و مسايل موجود نداشته و بلكه به ايجاد مشكلات جديد و يا افزايش و ريشه دار شدن مسايل قبلي منجر شده است.
متكي خاطرنشان كرد: در نتيجه برخي سياستهاي نادرست دول بزرگ فرامنطقهاي و لشكركشي نظامي به منطقه بدون توجه به واقعيتهاي اين منطقه، متاسفانه شاهديم كه افراطگرايي و تشكيل گروههاي افراطگرا نه تنها در افغانستان بلكه در پاكستان رشد صعودي چشم گيري داشته است. ما بارها تاكيد كردهايم كه افراطگرايي پديدهاي نيست كه مرز بشناسد.
وي تاكيد كرد: ما اميدواريم كه دولتهاي خارج از منطقهاي از گذشته و اقدامات اشتباه خود در اين منطقه درس گرفته و حتي در نشستهاي بزرگ فرامنطقهاي نيز نقش كشورهاي منطقه و ظرفيت هاي آنان را براي حل مسايل منطقه در معادلات لحاظ كنند.
متكي در ادامه گفت: جمهوري اسلامي ايران همواره از ناآرامي و بي ثباتي در كشورهاي همسايه به ويژه افغانستان رنج برده است. بنابراين از هر گونه اقدامي در جهت حل اين ناآرامي ها استقبال كرده و مي كند.
وي افزود: جمهوري اسلامي ايران به طور خاص در خلال سه دهه اخير به لحاظ آموزه هاي ديني و انساني با پذيرش بيش از سه ميليون آواره افغان و حمايت معنوي از گروه هاي افغان براي تشكيل دولت فراگير در آن كشور صرفا با تكيه بر منابع داخلي خود به ايفاي نقش پرداخته و در همه تحولات ، بازيگري بوده كه ايفاي نقش مثبت آن مورد اذعان همگان است.
وزير امور خارجه كشورمان تصريح كرد: جمهوري اسلامي ايران، صلح ، ثبات و امنيت در افغانستان و پاكستان را مترادف با صلح و امنيت خود مي داند و قويا بر اين باور است كه صلح و ثبات كشورهاي منطقه به يكديگر گره خورده است.
وي افزود: فاكتورهايي همچون اشتراكات عميق تاريخي و مذهبي سه كشور ايران ، افغانستان و پاكستان را به هم پيوند داده است.
متكي اضافه كرد: جمهوري اسلامي ايران با اتخاذ سياست هاي اصولي در كمك به تثبيت صلح، ثبات و امنيت و توسعه پايدار در افغانستان نقش فعالي در تحولات اين كشور از جمله در امر بازسازي افغانستان ايفا كرده است.
وي هم چنين گفت: جمهوري اسلامي ايران در كنفرانسها و نشستهاي بينالمللي مربوط به افغانستان مشاركت فعال داشته و از هيچ كمكي به تثبيت صلح، ثبات و توسعه پايدار در اين كشور دريغ نكرده است.
وي هم چنين اظهار كرد: به اعتقاد ما راهبرد منطقهاي كليد اصلي راه حل مشكلات افغانستان است و كشورهاي ديگر بهتر است در كنار اين روند و فرايند قرار گيرند و از آن حمايت كنند.
وي هم چنين با اشاره به ظرفيت هاي سه كشور به دليل شرايط جغرافيايي، ژئوپلتيكي و منطقه اي آنها كه مي توانند در جهت امنيت ،ثبات و رفاه منطقه به كار گرفته شود گفت: در جهان امروز مفاهيم امنيت ، اقتصاد و توسعه جداي از يكديگر نيستند، امنيت زماني شكل ميگيرد كه با توسعه همراه باشد و زيربناي توسعه هم امنيت است.
رييس دستگاه ديپلماسي كشورمان در ادامه خاطرنشان كرد: برخي افراط گرايي را خلق كردهاند ، سپس به مشكل برخوردهاند ، با آن جنگيدند و حال به دليل ناكامي سياست هايشان به تعامل و گفت و گو با آن روي آوردهاند و اين تكرار تجربه شكست خورده گذشته است.
وي تاكيد كرد: بحران افغانستان منطقه اي است و راه حل آن در منطقه قرار دارد.
ايران و پاكستان بر رويكرد منطقهيي حل بحران افغانستان تاكيد كردند.
منوچهر متكي همچنين روز شنبه در ديدار با محمود قريشي، همتاي پاكستاني خود، خاطرنشان كرد: برخي تصور ميكردند با رويكرد نظامي و مداخلهجويانه ميتوانند مشكل افغانستان را حل كنند اما اينك جهان به اين نتيجه رسيده است كه حل اين معضل تنها از طريق گفتوگو و رويكرد منطقهيي امكانپذير است.
وزير امور خارجهي كشورمان، با اشاره به گسترش تروريسم و افراطگرايي در افغانستان و پاكستان و منطقه، افزود: تروريسم و افراطگرايي هيچ مرزي نميشناسد و اين معضل صرفا در منطقه نميماند و بنابراين گام برداشتن برخي قدرتها در اين مسير ادامهي همان سياست شكستخوردهي پيشين است.
وي با اشاره به تاثيرات منفي بحران افغانستان بر كشورهاي همسايه از جمله ناامني و بيثباتي و معضل آوارگان، گفت: موضع جمهوري اسلامي ايران همواره تاكيد بر استفاده از ظرفيتهاي منطقه براي حل ريشهيي اين بحران بوده و معتقديم كشورهاي منطقه بايد با اقدام عملي در اينباره به نتيجهي ملموس براي كمك به حل و فصل اين مشكل برسند.
وزير خارجهي كشورمان، با اشاره به برگزاري اجلاس سران سه كشور ايران، پاكستان و افغانستان در تهران، ابراز اميدواري كرد با برگزاري اجلاس سهجانبهي وزيران امور خارجه و تحقق توافقات، گامي در جهت حل اين بحران برداشته شود.
به گزارش ايسنا، قريشي نيز با اشاره به روابط و همكاريهاي سه كشور پاكستان، ايران و افغانستان بيانيهي تهران در اجلاس سران سه كشور را مهم دانست و گفت: پاكستان خود را در قبال اين بيانيه متعهد ميداند و آمادهي برگزاري دومين اجلاس سران است.
او با تاكيد بر ضرورت اتخاذ رويكرد منطقهيي براي حل بحران افغانستان، تصريح كرد: ايران و پاكستان بيش از ساير كشورها تحت تاثير عواقب اين بحران از جمله مسالهي ناامني و آوارگان قرار گرفتهاند.
وزير خارجهي پاكستان، ابتكار جمهوري اسلامي ايران درباره تشكيل اجلاس همكاريهاي سهجانبه ميان ايران، افغانستان و پاكستان را مهم ارزيابي كرد.
وزير امور خارجه کشورمان بامداد امروز شنبه، به وقت محلي در بدو ورود به فرودگاه اسلامآباد در جمع خبرنگاران، گفت: جمهوري اسلامي ايران همواره بخشي از حل مشکلات منطقهاي بوده و با مشارکت فعال در جهت ايجاد و تحکيم صلح و ثبات در منطقه تلاش داشته است.
منوچهر متکي افزود: بر اساس توافقي که بين سه کشور انجام شد، اجلاس سهجانبه امروز کشورهاي ايران، پاکستان و افغانستان با هدف بررسي آخرين شرايط و تحولات جاري در افغانستان و منطقه برگزار ميشود و در اين جلسه، پيرامون سازوکارهاي جديد منطقهاي تحت راهنماييهايي که روساي سه کشور داشتند، بحث و تبادل نظر خواهيم کرد.
وي افزود: اميدواريم بتوانيم ساختار جديدي را با مشارکت کشورهاي بيشتري در منطقه تعريف کنيم و در ادامه فعاليتهاي گذشته بتوانيم زمينه برگزاري نشست همسايگان منطقهاي، اين بحران را به اضافه نشست آتي سران در جلسه امروز مورد بحث و گفتوگو قرار دهيم.
وزير امور خارجه کشورمان در پاسخ به پرسشي درباره نقش جمهوري اسلامي ايران در صلح و ثبات افغانستان، خاطرنشان کرد: جمهوري اسلامي ايران همواره بخشي از حل مشکلات منطقهاي بوده؛ چنانچه طي ساليان طولاني که ما در منطقه خود با بحرانهاي مختلفي مواجه بوديم، اعم از آن چه تقريباً در 30 سال گذشته برادران و خواهران در افغانستان با آن مواجه بودند و يا ساير کشورهاي منطقه از جمله بحران تاجيکستان در آغاز استقلال و يا شرايطي که در کويت پيش آمد و مسائل ديگري که در منطقه داشتيم، ايران همواره با مشارکت فعال و گفتوگوهاي سازنده در جهت ايجاد و تحکيم صلح و ثبات در منطقه تلاش داشته است.
وي ادامه داد: در اين قضيه هم ما در ساليان طولاني گذشته ميزبان رقم قابل توجهي از پناهندگان افغان در کشور بوديم و اکنون که ابعاد تازهاي از اين بحران علاوه بر افغانستان کشور برادر پاکستان را تهديد ميکند طبيعتاً اين مسئوليت ازعمق و اهميت بيشتري برخوردار ميشود.
متکي اظهاركرد: اميدواريم بتوانيم در سايه گفتوگوها و با بررسي و آسيبشناسي شکستهايي که در نتيجه سياستهاي غلط در منطقه از سوي قدرتهاي فرامنطقهاي رقم خورده راهکار مناسبي را در قالب رويکردهاي منطقهاي طراحي کنيم.
منوچهر متكي پس از شركت در نشست خبري آماده ترك اسلامآباد به مقصد تهران ميشود.
انتهاي پيام