نگاهي به تاريخچه مذاكرات فلسطين- اسراييل در 19 سال گذشته

گفت‌وگوهاي صلح غير مستقيم با اميد اندك به دستيابي به صلح واقعي كه منجر به تشكيل كشور فلسطيني شود پس از ‌19 سال مذاكره با رژيم صهيونيستي و قانع شدن فلسطينيان به اين كه اين رژيم هرگز در راستاي تشكيل اين كشور تلاش نمي‌كند، آغاز شد. به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، به نقل از روزنامه فرامنطقه‌اي الشرق الاوسط، محمود عباس، رئيس تشكيلات خودگردان فلسطين در نشست‌هاي پشت درهاي بسته مي‌گويد كه از اين مذاكرات چيزي انتظار نمي‌رود ولي به دنبال آن است كه اسراييل را در مقابل آمريكا در تنگناي بيشتري قرار دهد. اختلاف ميان فلسطينيان و اسراييلي‌ها مي‌تواند همه پرونده‌ها از جمله قدس، مرزها، امنيت، آوارگان، اسرا، آب و شهرك‌ها را به درازا بكشاند. اولين گفت‌وگوهاي رسمي ميان فلسطينيان و رژيم صهيونيستي سال ‌1991 در مادريد و پس از آمادگي سازمان آزادي بخش فلسطين براي شركت در روند صلح خاورميانه آغاز شد. يعني زماني كه نوزدهمين شوراي ملي فلسطين در مورخه ‌15-12 /‌11/ ‌1988 به طور رسمي قطعنامه ‌181 سازمان ملل مبني بر تقسيم فلسطين به دو كشور عربي و يهودي و قطعنامه ‌242 سازمان ملل در نوامبر ‌1967 را به رسميت شناخت. به طور عملي توافقنامه يا معاهده اسلو كه ‌13 سپتامبر ‌1993 به امضا رسيد، اولين توافقنامه رسمي به امضا رسيده ميان رژيم صهيونيستي و سازمان آزادي بخش فلسطين در واشنگتن است و به دليل آنكه گفت‌وگوهاي محرمانه در شهر اسلو نروژ انجام شد به توافقنامه اسلو مشهور است. اين توافقنامه را شيمون پرز، وزير خارجه آن زمان رژيم صهيونيستي و محمود عباس، دبير كل كميته‌ي اجرايي سازمان آزادي بخش به امضا رساندند و اين توافقنامه بر تشكيل دولت موقت فلسطيني كه بعد‌ها به تشكيلات خودگردان فلسطين معروف شد و نيز شوراي قانون‌گذاري منتخب براي دوره‌اي موقت كه در اسرع وقت به پايان برسد و از سه سال از زمان تشكيل دولت انتقالي تجاوز نكند تاكيد داشت. بر اساس اين توافقنامه اين مذاكرات بايد ديگر مسائل باقيمانده از جمله قدس، آوارگان، شهرك‌ها سازماندهي‌هاي امنيتي مرزها و روابط و همكاري با همسايگان ديگر را تحت پوشش قرار مي‌داد. فلسطينيان و رژيم صهيونيستي مدت‌ها درباره اين مسائل گفت‌وگو كردند و مذاكراتي در قاهره سال ‌1995، طابا ‌28 سپتامبر ‌1995، الخليل ‌15 ژانويه ‌1997، واي ريور ‌23 اكتبر ‌1998 ، شرم الشيخ ‌4 سپتامبر ‌1999 و كمپ ديويد در سال ‌2000 انجام دادند. اين مذاكرات براي فلسطينيان كشور مورد انتظار را به دنبال نداشت و رژيم صهيونيستي به هيچ يك از تعهدات خود در توافقنامه‌ها عمل نكرد و اختلافات هم چنان به طول انجاميد. در كمپ ديويد ياسر عرفات، رئيس سابق تشكيلات خودگردان، قدس شرقي و همه اراضي اشغالي سال ‌1967 را خواستار شد و اندكي پس از آن در ‌28 سپتامبر ‌2000 انتفاضه الاقصي شكل گرفت و گفت‌وگوها به طور كامل متوقف شود و روابط ميان تشكيلات و رژيم صهيونيستي به شكل بي‌سابقه‌اي متشنج شد. فلسطينيان شروع به حمله به قلب اسراييل كردند و اسراييل همه امكانات تشكيلات خودگردان را ويران كرد. آمريكايي‌ها بارها دست به تلاش‌هاي بي‌فايده زدند و در سال ‌2002 نقشه راهي را مطرح كردند كه مسير بازگشت به مذاكرات را طي سه مرحله با هدف دستيابي به كشور فلسطيني در سال ‌2005 را ترسيم مِي‌نمود. اين طرح موفق نشد و مواضع جنجالي ادامه يافت. در سال ‌2004 ياسر عرفات كه واشنگتن و رژيم صهيونيستي وي را مانعي در راه صلح توصيف كرده بودند درگذشت و رياست تشكيلات خودگردان در ژانويه ‌2005 به محمود عباس واگذار شد. در سال ‌2007 جورج بوش رئيس جمهور سابق آمريكا برگزاري كنفرانس صلح و آغاز گفت‌وگو‌ها براي دستيابي به راه‌حل تشكيل دو كشور، ايجاد كشور فلسطيني با مرزهاي مرتبط و قابل زيست را خواستار شد كه به كنفرانس انا پليس مشهور شد. مذاكرات ماراتني ميان تشكيلات محمود عباس و ايهود المرت، نخست وزير سابق رژيم صهيونيستي آغاز شد و در پايان سال ‌2008 مذاكرات به دليل جنگ اين رژيم عليه غزه متوقف شد و دو طرف به تبادل اتهام به يكديگر مبني بر مانع تراشي در راه مذاكرات و مخالفت با راه‌حل‌ها و طرح‌هاي خلاق اقدام نمودند. دولت رژيم صهيونيستي و دولت آمريكا تغيير يافت و فلسطيني‌ها گفتند كه خواهان توقف كامل شهرك سازي‌ها پيش از بازگشت به مذاكرات جديد با دولت بنيامين نتانياهو هستند. نتانياهو اين امر را نپذيرفت ساخت شهرك‌ها را آغاز كرد ولي با فشارهاي زياد آمريكا مواجه شد. باراك اوباما، رئيس جمهور كنوني آمريكا پيش از آنكه تشكيلات محمود عباس كه خود نيز پايان سال گذشته اعلام كرد در صورت شكست در تحقق صلح كناره‌گيري خواهد كرد با خطر سقوط مواجه شود، به حمايت از مواضع فلسطينيان پرداخت. صائب عريقات، مذاكره كننده ارشد فلسطينيان در آن زمان به شكست ‌18 سال مذاكره اعتراف و تاكيد كرد: محمود عباس به اين نتيجه رسيده كه تشكيل كشور فلسطيني در دوره بنيامين نتانياهو غير ممكن است. عريقات افزود: زمان واقعي و آشكار ملت فلسطين فرا رسيده و ما نمي‌توانيم طي مذاكراتي كه ‌18 سال تداوم داشته تشكيل دو كشور را محقق كنيم. ما به اين نتيجه رسيده‌ايم كه اسراييل خواهان كشور مستقل فلسطيني در اراضي فلسطيني اشغالي ‌4 ژوئن ‌1967 نيست. آمريكا براي جمع كردن مواضع تلاش كرد و پيشنهاد مذاكرات غير مستقيم را مطرح ساخت. فلسطينيان و كشور‌هاي عربي آنرا پذيرفتند ولي رژيم صهيونيستي با اعلام ساخت ‌1600 واحد مسكوني در قدس در مارس گذشته به آمريكا توهين كرد زيرا جو بايدن، معاون رئيس جمهور آمريكا در همان زمان براي اعلام آغاز گفت‌وگو‌ها در تل‌آويو به سر مي‌برد. تشكيلات خودگردان از موضع خود در موافقت با آغاز گفت‌وگو‌ها عقب نشست و خواستار لغو تصميم ساخت واحدهاي مسكوني جديد شد. واشنگتن دوباره تلاش كرد و اخيرا به تشكيلات خودگردان اعلام كرد كه آشكارا هر طرفي را كه در مذاكرات غير مستقيم مانع تراشي كند، محكوم خواهد نمود. تشكيلات خودگردان دو روز پيش موافقت خود با آغاز مذاكرات غير مستقيم براي تنها چهار ماه را اعلام كرد و گفت‌وگو‌ها روز گذشته پس از ‌18 سال مذاكرات مستقيم آغاز شد. آيا مذاكرات با حضور ميانجي طي چهار ماه موفقيت خواهد داشت در حالي كه مذاكرات رو در رو طي گذشت دو دهه به شكست انجاميده است؟ انتهاي پيام
  • دوشنبه/ ۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۹ / ۱۳:۵۰
  • دسته‌بندی: آسیا،خاورمیانه
  • کد خبر: 8902-12446.160445
  • خبرنگار :