بدون ترديد نقش سينما به عنوان هنر هفتم با توجه به جذابيتهاي نهفته در آن ميتواند نقشي بسيار ارزشمند و تاثيرگذاري برجامعه باشد. انتخاب سوژههاي متناسب با فرهنگ و هنر ايران زمين و توجه به معنويت در آثار سينمايي، با توجه به تمركز و تاثير پذيري فراواني که بيننده درسينما دارد، ميتواند به عنوان يکي از اصليترين شاخصههاي ارتقاء سطح فرهنگ عمومي جامعه مطرح باشد و در حقيقت اين امر تنها زماني محقق ميشود که علاوه بر ارايه آثار ارزشمند و مخاطب پسند در سينماها، استفاده از تكنيكها و جلوههاي بصري و امكانات نرم افزاري و سخت افزاري نيز در اين اماکن فرهنگي مهيا باشد.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) در سنندج، استان کردستان به عنوان يک استان فرهنگي همواره درهنر و هنرپروري پيشگام بوده و در عرصه هنرنمايش اساتيد ارزشمندي ازاين خطه فرهنگ پرور تقديم جامعه شدهاند. اما متاسفانه عدم وجود امکانات سخت افزاري در جهت توليد و ارايه محصولات فرهنگي همواره ارتقاء و پيشرفت هنر را در استان با چالشهاي جدي مواجه كرده است.
نبود فرهنگسراها، سينماها و مکانهاي مناسب و استاندارد براي فعاليت گروههاي هنري، يکي از مشکلات عمدهاي است که هنرمندان استان همواره با آن دست در گريبان هستند.
عدم وجود سينماهاي مناسب به يکي از اصليترين معضلات اين بخش در استان تبديل شده و از سوي ديگر تعطيلي تنها سينماي استاندارد استان در سالهاي اخير ضربات جبران ناپذيري به اين هنر پويا وارد كرده است.
***
در سال 1320 در محل سه راه طالقاني فعلي سنندج که به "باغ ملي" معروف است نمايش فيلم با دستگاه سيار (آپارات) بر روي زمين و بدون صندلي در کنار حوضي انجام ميشد، اما اولين سينماي رسمي سنندج سينما فردوسي است که در زمين باشگاه قديم ارتش "بان باشگاه" با آپارات زغالي، با ظرفيت 200 نفر و با قيمت بليط تنها يک ريال، به نمايش فيلمهاي هندي و مصري به صورت صامت آغاز به کار كرد.
در سال 1336 "سينما رئوف" در خيابان طالقاني روبهروي مرکز بهداشت کنوني افتتاح و با فيلم "بلبل مزرعه" کار خود را آغاز كرد. گنجايش اين سينما 540 نفر بود. سپس در سال 1339 دو نفر به نامهاي "اردشيريار محمدي" و "منصور باقريان" سينما را از ارتش اجاره كرده و بعدا اسم سينما "مبين" را که نام يک تيمسار ارتشي بود، بر سينما نهادند.
در آخرين روزهاي اسفند ماه 49 و نوروز 1350 سينما شهر فرنگ (بهمن فعلي) توسط "اردشير يارمحمدي" و با گنجايش 960 نفر آغاز به کار كرد، در شهرستانهاي ديگر نيز در سقز دو سينما، بانه دو سينما، قروه يک سينما، بيجار يک سينما و مريوان نيز يک سينما فعال بوده است.
سينماي شيداي سنندج نيز در سال 1370 توسط بخش خصوصي راه اندازي شده و تاکنون فعال است.
يكي از بزرگترين و قديميترين سالنهاي سينما در استان كردستان، سينما بهمن سنندج واقع در خيابان فردوسي اين شهر است. اين سينما با نام " شهر فرنگ" کار خود را آغاز کرد. سينما شهر فرنگ کار خود را با آپاراتهاي ذغالي دراواخر سال 50 و با اکران «فيلم مردي از جنوب» به صورت آزمايشي وغير رسمي آغاز كرد، ولي آغاز به کار رسمي آن با اکران فيلم «ليلي ومجنون» در نوروز سال 51 بود.
اين سينما بعد از پيروزي انقلاب اسلامي کارش را با نام «سينما قدس» ادامه داد و اکنون به نام «سينما بهمن» ناميده ميشود. در سال 1374 براي استفاده بهينه از سالنها و بهره برداري از فضاهاي موجود در طبقه فوقاني سينما اقدام به ساخت سالن كوچك با گنجايش يكصد و پنجاه صندلي شد كه اين سالن هم با نام محلي «سيروان» با اكران فيلم «گبه» فعاليت خود را آغاز کرد.
از ابتداي خرداد ماه سال 86 عمليات تجهيز و بازسازي سينما بهمن سنندج آغاز شده وهنوز هم ادامه دارد...!
متاسفانه با گذشت 4 سال از آغاز به کار مرمت و بازسازي سينما بهمن، مردم سنندج از رفتن به اين سينما بي بهرهاند. تنها سينماي شهر سنندج که توسط بخش خصوصي اداره ميشود، از کيفيت به مراتب بسيار نامناسب تري از سينما بهمن برخوردار است و بجز نمايش فيلم، برگزاري کنسرتها و برنامههاي عمومي و حتي اجراي سيرک در اين محل انجام ميشود!
عدم وجود سينماي به معناي واقعي در شهر سنندج تاثير نامناسبي بر مردم گذاشته است.
معاون اداري مالي حوزه هنري استان كردستان تير ماه 87 در مصاحبه با يکي از رسانههاي استان گفت بود که سينما بهمن سنندج با تغيير كاربري و مشاورههاي لازم در امر بهسازي به مجتمع فرهنگي هنري تغيير مييابد.
"امين مرادي" مهد كودك، كافي نت، كافي شاپ، رستوران و افزودن يك سالن سينمايي ديگر را از ديگر پروژههاي اين مجتمع فرهنگي دانسته بود.
وي درخصوص به طول انجاميدن اين مجتمع اظهار نظر کرده بود: براي ساخت يك مجتمع فرهنگي كه در شأن مردم اين استان باشد ما كيفيت را فداي دقت نميكنيم و اميدواريم به زودي شاهد افتتاح اين مجتمع با تطبيق استاندارهاي جهاني باشيم.
از سوي ديگر محمد شريف شريفي، رييس حوزه هنري استان کردستان مهر 1389 در جريان بازديد رئيس موسسه سينما شهر و قائم مقام سازمان توسعه سينماي سوره از روند بازسازي و مرمت سينما بهمن سنندج، اظهار داشته بود: با توجه به قول مساعد مسئولان استان براي تامين اعتبار مورد نياز، پروژه سينما بهمن سنندج تا پايان سال جاري راه اندازي خواهد شد.
وي با اشاره به طولاني شدن مدت زمان بازسازي و مرمت سينما بهمن سنندج، گفته بود: در ابتدا قرار بود که تنها صندليها و همچنين سيستم پخش سينما بهمن سنندج ترميم و بازسازي شود که با توجه به اقدامات اوليه مشخص شد که اين ساختمان به دليل قدمتش، فرسوده است و در نتيجه کار مقاوم سازي نيز انجام شد که انجام عمليات اجرايي براي مقاوم سازي اين طرح نيازمند زمان بيشتري بود و به همين دليل روند راه اندازي مجدد سينما بهمن سنندج طولاني شد.
يکي از کارگردانان و نمايشنامه نويسان استان در اين باره ميگويد: سينما شهر فرنگ سنندج يکي از قديمي ترين سينماهاي کشور با قابليتهاي بسيار مناسب بود، اما بعد از انقلاب به دليل اينکه مالکيت آن دست به دست ميشد به آن رسيدگي نشد و متاسفانه کم کم به يک مخروبه تبديل شد.
"صابر دل بينا" ميافزايد: در سالهاي اخير حوزه هنري با يک نيت خير تصميم به بازسازي آن گرفت که به دلايل زياد در زمينههاي عمراني، فني و اقتصادي تا به حال به نتيجه نرسيده است، و به نظر ميرسد که حوزه هنري بايد در اين زمينه جوابگو باشد.
وي تصريح ميکند: متاسفانه فضاي حاضر سينما شيداي شهر سنندج زياد جالب نيست و جايگاه خوبي براي خانوادهها ندارد و از آنجا که سينما خوراک روح است بايد حوزه هنري و ارشاد هر چه سريعتر فکري براي اين معضل داشته باشند.
وي تاکيد مي کند: استان کردستان با اين فرهنگ غني که دارد بايد سينماي خوب، مناسب و در خور شاني داشته باشد.
مسئول امور هنري حوزه هنري استان در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) در سنندج، در اين باره ميگويد: درابتدا قرار بر اين بود كه بازسازي سينما تنها با تغيير صندلي و سيستم صوت وتصوير صورت پذيرد كه پس از بررسي با توجه به كمبود شديد فضاهاي فرهنگي وهنري در استان علي الخصوص شهر سنندج و اينكه بخش عمدهاي از فضاي سينما بدون هيچگونه بهره برداري به حالت انبار درآمده بود به منظور بالا بردن فضاي فرهنگي و استفاده از تمامي فضاهاي موجود طرح بازسازي و تبديل سينما بهمن به مجتمع فرهنگي وهنري كليد خورد.
"ايرج کاکي" ميافزايد: با توجه به قدمت بالاي سينما و توجه به اين موضوع كه تا قبل از اين بازسازي تمامي اقدامهاي بهينه سازي سالن صرفاً معطوف به تغيير صندلي و چند موضوع جزئي شده بود؛ نياز به تغييرات گسترده در سالن و مقاوم سازي، يك پروسه بسيار مهم و زمان بر بود، آغاز شد كه خوشبختانه اين امر هم اكنون با استانداردهاي لازمه به پايان رسيده و آماده نازك كاري و نصب تأسيسات در سينما هستيم.
وي تصريح مي کند: پيش بيني ما اين است كه با توجه به همكاريها و مساعدتهاي صورت گرفته انشاءا... در نيمه دوم سال 90 اين مجتمع فرهنگي وهنري به بهره برداري برسد.
وي اضافه ميکند: با اشاره به هزينههاي بالاي پروژه و زمانبر بودن تأمين منابع مالي آن و همچنين با توجه به قدمت سينما بحث مطالعاتي مربوط به مقاوم سازي و انتخاب پيمانكار وهمچنين خلع يد پيمانكار بدلايل فني، پروژه را با ركود مواجه نمود كه خوشبختانه با هماهنگيهاي به عمل آمده، اين ركود كاري جبران و براساس برنامه پيش بيني شده مراحل کار در حال انجام است.
وي خاطرنشان ميكند: تاكنون 2 ميليارد تومان هزينه جهت ترميم و بازسازي سينما بهمن اختصاص يافته است. بودجه اختصاص يافته از محل بودجههاي عمراني استاني تأمين شده و تاكنون حدود 70 درصد آن بابت خريد تجهيزات، مقاوم سازي، نما، تأسيسات و... هزينه شده است.
وي تاکيد ميکند: قطعاً تمام تلاشهاي صورت گرفته در جهت ايجاد مكاني فرهنگي متناسب با شأن و منزلت مردم فرهنگي و هنر دوست كردستان بوده و انشاء ا... بازگشايي مجدد اين مكان درنيمه دوم سال در قالب يك مجتمع فرهنگي وهنري با سه سالن مجزا و امكانات فرهنگي و هنري متناسب از جمله نگارخانه، كتابخانه تخصصي هنر، كافي شاپ، محل عرضه محصولات فرهنگي وهنري با بهره گيري از سيستم صوتي دالبي و تصوير بالا با استفاده از آپارات ديجيتال و سيستم پيشرفته گرمايشي و سرمايشي و ... همراه با شهروندان محترم سنندجي اين اتفاق فرهنگي را باهم جشن خواهيم گرفت.
يکي از فعالان عرصه هنر نمايش در استان کردستان در گفتوگو با خبرنگار ايسنا اظهار ميكند: وضعيت سينماي استان در حال حاضر نسبت به سالهاي گذشته اصلا مطلوب نيست ولي تلاشهايي از سوي ارگانهاي فرهنگي مثل فرهنگ و ارشاد اسلامي انجام شده است که حداقل بتوان به سطح مطلوبي از تاسيس مکانهاي فرهنگي(سينما) برسد، به عنوان مثال در فروردين ماه سال جاري "سينما کردستان" مريوان توسط بخش خصوصي راه اندازي شد که رويداد بسيار مهمي بود که متاسفانه از سوي رسانهها و مطبوعات مورد توجه قرار نگرفت.
"خسرو معين افشار" ميافزايد: به نظر بنده در جامعه کنوني سينما بيش از هر وقت ديگري مورد توجه جوانان است. امروزه بيش از 80 درصد اوقات فراغت جوانان را ديدن فيلم از طرق مختلف پر ميکند که متاسفانه سهم سينما از اين رويداد بسيار ناچيز است. مهمترين دليل آن عدم استانداردهاي سينما در استان و کشور است که با استانداردهاي دنيا هيچ گونه مطابقتي ندارد. صداي غير استاندارد، نمايش غير مطلوب فيلم، عوامل فني سالن قديمي، عدم فيلم نامههاي جذاب و مناسب با روحيه جوانان و همچنين نبود تنوع در ژانر فيلم به عنوان مهمترين عوامل نديدن فيلم از طريق سينماهاست.
وي اضافه ميکند: متاسفانه از سوي ديگر ديدن فيلم از راههاي ديگر مثل خريد دي وي دي و نمايش خانگي و اينترنت از طريق غير مستقيم، جوانان را از روي آوردن به فرهنگ رفتن به سينما باز ميدارد، اين اتفاق فقط در کشورهاي آسيايي و خاورميانه است که هيچ گونه اهرم و قانون مدون و مشخصي براي اعمال قانون کپي رايت وجود ندارد.
وي تصريح ميکند: در حقيقت سينما زماني ميتواند توسعه فرهنگ را بين اقشار جوان جامعه توسعه و گسترش دهد که زيربناي فرهنگي کشور و متوليان آن به طور جدي با برنامه ريزي کوتاه و بلند مدت سرمايه گذاري شود، با اتفاقات و کارهاي مقطعي نميتوان آينده خوبي را براي سينماي کشور متصور شد.
اين کارشناس امور هنري استان خاطرنشان ميكند: متاسفانه تعطيلي سينما بهمن سنندج از سال 86 بيشترين تاثيرات منفي را در ميان جوانان ايجاد کرده است. من خود يکي از عاشقان سينه چاک سينما بودم. با نبود اين سالن و تعطيلي بلند مدت براي بازسازي ناخود آگاه از ديدن فيلمها بر پرده عريض سينما محروم ماندهام. طولاني شدن تعطيلي اين مکان فرهنگي بازتاب بسيار منفي در جامعه فرهنگي و هنري استان به ويژه سنندج گذاشته است. تحميل سلايق مختلف در ردههاي مختلف متوليان فرهنگي استان و عدم شناخت و آگاهي از بازخورد اين واقعه و بي تفاوتي و عدم دلسوزي و نگاه تجارت گونه به اين صنعت عدم جذب اعتبارات و تزريق بودجه مالي به موقع در استان براي فوريت بخشيدن به افتتاح اين سينما و عدم نظارت جدي باعث شده است که ديدگاه جوانان به کارايي متوليان فرهنگي در استان منفي باشد.
"خسرو معين افشار" تصريح ميکند: بايد تاکيد کنم که سينما جايگاه خود را به هيچ وجه دربين مردم از دست نداده است بلکه عدم برنامه ريزيهاي مدون و منطقي استانها مردم را از سينما دور ميکند. مثلا اگر قرار باشد در کشورهاي جهان امروز نمايش خانگي و اينترنت و ماهواره و ساير ابراز فرهنگي باعث عدم استقبال و جذب تماشاچي در سينما شود بايد تمام سينماهاي جهان اکنون تعطيل ميشدند، در حالي که هم اکنون با فروش ميلياردي فيلم در سينماهاي جهان هر روز برتعداد تماشاچيها و علاقه مندان به سينما افزوده ميشود.
وي تاکيد کرد: اينجاست که بايد پرسيد پس حلقه مفقوده در اينجا کجاست، واگذاري زمين مناسب فرهنگي از سوي سازمان مسکن و شهرسازي يا شهرداريها با اجاره بيست ساله به شرط فروش، اعطاي تسهيلات از سوي بانکهاي استان، اولويت بخشيدن به ايجاد مکانهاي فرهنگي مثل سينما، تشکيل تعاونيها توسط جواناني علاقه به تاسيس و افتتاح سينما دارند و همچنين پشتيباني جدي مقامات و اولويت بخشيدن به اين هنر در ميان جامعه ميتواند باعث رونق اين هنر ارزشمند در استان باشد.
وي خاطرنشان ميكند: واگذاري زمين به صورت تعاوني به جوانان جوياي کار براي ساخت سينماهاي کوچک (پرديسهاي سينمايي) در استان، اعطاي تسهيلات بلند مدت بدون بهره براي ساخت و راه اندازي سينما، حذف ضوابط و مقررات دست و پا گير تاسيس سينما، تجهيز و بازسازي سالنهاي که ميتواند به صورت سينما مورد استفاده قرار گيرد، تجهيز و بازسازي سالنهاي مجتمعهاي فرهنگي و هنري ارگانهاي فرهنگي جهت نمايش فيلم سينمايي، واگذاري و اجاره سالنهاي مجتمع فرهنگي هنري به افراد حقيقي و علاقهمند به سينما جهت نمايش فيلم سينمايي جهت برنامه ريزيهاي کوتاه مدت و ترغيب و تشويق بخش خصوصي به ايجاد و تاسيس سالن سينما با معافيتهاي مختلف در بخش تجاري و واگذاري زمين مناسب و اعطاي تسهيلات خارج از ضوابط و مقررات معمول راههايي هستند که به نظر ميتواند در يک پروسه ميان مدت سينما را با مردم استان آشتي دهد.
انتهاي پيام