طرح پزشک خانواده بايد تا پايان برنامه چهارم توسعه علاوه در روستاها در شهرها نيز اجرا ميشد، ولي اين طرح نه تنها در دوره پنج ساله برنامه چهارم نتوانست از دروازه شهرها بگذرد بلكه هماكنون كه در سال نخست برنامه پنجم هستيم اجراي آن در روستاها نيز با نواقص و اما و اگرهايي رو به روست، لذا مجلسيان در زمان تصويب برنامه پنجم به وزارت بهداشت فرصت دادند كه اين طرح را تا پايان برنامه پنجم به صورت كامل در كل كشور عملياتي كند.
به گزارش خبرنگار ايسنا، اين درحالي است كه رييس جمهور چندي پيش دستور داد طرح پزشك خانواده بايد ظرف دو سال آينده كامل شود اما اكثر اعضاي كميسيون بهداشت و درمان معتقدند با توجه به اعتبارات موجود امكان تحقق آن تا دو سال ديگر ميسر نيست.
آنچه در پي ميآيد مجموعه گفتوگوهاي خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اعضاي كميسيون بهداشت در خصوص طرح پزشك خانواده و مشكلات پيشروي آن است.
زيرمجموعه وزارت بهداشت اعتقادي به اجراي پزشك خانواده ندارند
زنجيره پزشك خانواده فاقد حلقه همراهي و همدلي ميان وزرا و زيرمجموعههاست
دكتر محمدرضا رضايي، نايب رييس كميسيون بهداشت در اين باره ميگويد: امروز يكي از توقعات، خواستهها و مطالبات كميسيون بهداشت از وزير اين است كه چرا پزشك خانواده به درستي اجرا نميشود، چرا پزشك خانوادهاي كه واقعا ميتواند سبب تحقق عدالت در سلامت شود و بسيار بسيار مشكلگشا و كارگشاست اجرا نميشود؟
نماينده جهرم در مجلس در گفتوگو با ايسنا ادامه داد: با بررسي موضوع مشخص ميشود وزير بهداشت و رفاه قبول دارد كه پزشك خانواده بايد به درستي اجرا شود اما در حوزه اجرا و زيرمجموعهها اين اعتقاد وجود ندارد؛ لذا باعث ميشود كه آنچه از اجراي پزشك خانواده انتظار داريم و در قانون پيشبيني كرده و اعتباراتي به آن اختصاص داديم در اجرا مشاهده نشود، به تعبير بهتر زنجيرهاي كه بايد شكل گيرد تا پزشك خانواده بر اساس انتظارات اجرا شود فاقد حلقه همراهي و همدلي ميان وزرا و زيرمجموعههاست كه اجازه نميدهد اين قانون به درستي اجرا شود.
با گذشت 8 ماه از سال حتي يك ريال از 3 هزار ميليارد مازاد فروش نفت به حوزه سلامت اختصاص نيافته است
وي با تاكيد بر عدم تامين اعتبار كافي براي اجراي كامل و صحيح طرح پزشك خانواده اظهار ميكند: در قانون پيشبيني كرديم كه سه هزار ميليارد تومان از افزايش قيمت فروش نفت به حوزه سلامت اختصاص يابد، اما امروز كه در هشتمين ماه سال قرار داريم يك ريال هم اختصاص نيافته است، حال چطور ميتوانيم انتظار داشته باشيم كه طرح پزشك خانواده ظرف دو سال آينده به اجرا درآيد.
اجراي كامل پزشك خانواده ظرف دو سال آينده غيرممكن است
نماينده مردم جهرم در خانه ملت، دستور رييسجمهور در خصوص اجراي كامل پزشك خانواده ظرف دو سال آينده را غيرممكن ميداند و خاطرنشان ميكند: دستور بايد متناسب با ظرفيت و امكاناتي باشد كه در اختيار وزرارت بهداشت قرار ميدهيم، با توجه به آنچه هماكنون در اختيار وزارت بهداشت است اجراي اين طرح تا دو سال ديگر نشدني است، در آخرين جلسهاي كه كميسيون با مجموعه وزارت بهداشت داشت به اين نتيجه رسيديم كه اين حرف در عمل اجرايي نيست، اين حرف قشنگي است و دل ما هم مانند رييسجمهور ميخواهد اين اتفاق بيفتد اما متاسفانه با اعتبارات و امكانات موجود امكانپذير نيست.
مسئولان، رييسجمهور و هيات دولت بايد حساسيت بيشتري نسبت به تحقق اين طرح پيدا كنند
تاميني عضو هيات رييسه كميسيون بهداشت و درمان مجلس با تاكيد بر اينكه طرح پزشك خانواده و سيستم ارجاع هماكنون در شرايط خوبي قرار ندارد، تصريح ميكند: اگر مشكلات پيش روي اين طرح رفع نشود حتي ممكن است اين طرح با شكست مواجه شده و ادامه نيابد.
حسن تاميني ليچايي، درباره مشكلات پيش روي طرح پزشك خانواده ميگويد: پزشك خانواده در اصل يك سيستم ارجاع است كه تمام كشورهايي كه در بخش بهداشت و درمان حرفي براي گفتن دارند اين سيستم را به اجرا درآوردهاند و مسوولان ايراني هم مدتهاست به دنبال اجراي كامل اين طرح در سطح كشور هستند.
به گفته مخبر كميسيون بهداشت و درمان، علاوه بر عدم پرداخت به موقع، يكسري اختلافات ميان وزارت بهداشت و وزارت رفاه وقت به وجود آمد كه اجراي اين طرح را با مشكل مواجه كرد، وزارت بهداشت به عنوان مجري و سياستگذار معتقد بود بايد اختيارات مالي هم داشته باشد، اما اختيارات مالي در پزشك خانواده به وزارت رفاه واگذار شده بود لذا اين ناهماهنگي عملا باعث بروز مشكلاتي در روند اجراي سيستم ارجاع و پزشك خانواده شد.
وي در ادامه با تاكيد بر اينكه حتي ممكن است طرح پزشك خانواده با شكست مواجه شود، خاطرنشان ميكند: متاسفانه مشكلات پيشروي اجراي اين طرح به گونهاي است كه حتي شايد طي چند سال آينده اعلام شود طرح پزشك خانواده ديگر نميتواند اجرا شود، در حالي كه همه مسئولان بر اجرايي شدن آن اتفاق نظر دارند، به نحوي كه هم در قانون برنامه پنجم آمده و هم در بودجه سال 90 توسط رييسجمهور اعلام شد كه پزشك خانواده بايد در تمام كشور به اجرا در آيد، اما اگر قرار است طرح پزشك خانواده و سيستم ارجاع اجرايي شود هماكنون بايد مشكلات و نواقص رفع شود تا بتوانيم آن را با موفقيت بيشتري دنبال و پيش ببريم.
عضو هيات رييسه كميسيون بهداشت و درمان مجلس اظهار ميكند: متاسفانه هماكنون شرايط خوبي در روند اجراي طرح پزشك خانواده و سيستم ارجاع وجود ندارد، لذا بايد يكسري امكانات فراهم شود و مسئولان، رييسجمهور و هيات دولت حساسيت بيشتري نسبت به تحقق كامل اين طرح پيدا كنند، اگر توجهات كافي صورت گيرد طي يك سال به راحتي ميتوان اين طرح را به اجرا درآورد.
تحقق كامل پزشك خانواده تنها راه تحقق عدالت در سلامت است
با شرايط موجود چشمانداز خوبي براي اين طرح پيشبيني نميشود
شهرياري رييس كميسيون بهداشت و درمان مجلس در گفتوگو با ايسنا تحقق كامل طرح پزشك خانواده و سيستم ارجاع را تنها راه تحقق عدالت در سلامت و كاهش پرداخت هزينههاي درمان از جيب مردم ميداند و تاكيد ميكند: اينكه دائما در سخنرانيها تاكيد شود اين طرح بايد ظرف يكي دو سال به اجرا درآيد كفايت نميكند، بلكه بايد منابع پيشبيني و متولي مشخص شود تا اين كار در زمان مقرر انجام شود.
دكتر حسينعلي شهرياري، درباره مشكلات پيشروي طرح پزشك خانواده و سيستم ارجاع و زمان دقيق اجراي آن، تصريح ميكند: اميدوارم طرح پزشك خانواده تا پايان برنامهي پنجم به صورت كامل به اجرا درآيد، البته تحقق كامل اين طرح منوط به همكاري، همراهي و تخصيص منابع مورد نياز توسط دولت است.
چشمانداز خوبي براي اين طرح پيشبيني نميشود
نماينده مردم زاهدان در مجلس ميافزايد: اگر منابع لازم دراختيار مسئولان امر قرار گيرد، بيمهها اصلاح شوند و دست وزارت بهداشت و درمان باز باشد قطعا طرح پزشك خانواده و سيستم ارجاع به صورت كامل تحقق خواهد يافت، اما با شرايط و روند موجود كه نه منابع لازم اختصاص مييابد و نه بيمهها همكاري دارند چشمانداز خوبي براي اين طرح پيشبيني نميشود.
وي همچنين خاطرنشان ميكند: انتظار ميرود كه دولت با تخصيص منابع پيشبيني شده به تحقق كامل اين طرح كمك كند، اگر بيمهها تجميع شوند و منابع مورد نظر در اختيار وزارت بهداشت قرار گيرد مشكلات پيش روي اجراي طرح مذكور برطرف ميشود، اما متاسفانه در حال حاضر مشكلاتي وجود دارد كه در پاسخ به چرايي آنها مسئولان وزارت بهداشت و درمان مدعي هستند بيمهها همكاري نميكنند و در مقابل بيمهها هم ادعا ميكنند كه همكاري لازم را در راستاي اجراي اين طرح دارند، اما بالاخره اين دوگانگي سبب به تعويق افتادن اجراي كامل طرح پزشك خانواده و سيستم ارجاع شده است.
در صورت تحقق كامل طرح پزشك خانواده هزينههاي درمان از جيب مردم به كمتر از 30 ميرسد
رييس كميسيون بهداشت و درمان مجلس با تاكيد بر اينكه در صورت تحقق كامل طرح پزشك خانواده پرداخت هزينههاي درمان از جيب مردم به كمتر از 30 درصد كاهش خواهد يافت، اظهار ميكند: قطعا تنها راهي كه سبب تحقق عدالت در سلامت و كاهش پرداخت هزينههاي درمان از جيب مردم ميشود تحقق صحيح و كامل پزشك خانواده است، چراكه اكثر كشورهايي كه توانستهاند در راستاي عدالت در سلامت و كاهش هزينههاي درمان از جيب مردم موفقيت كسب كنند طرح پزشك خانواده را به اجرا درآوردهاند.
شهرياري عدم تشكيل بيمه واحد سلامت را يكي از مشكلات پيش روي طرح پزشك خانواده ميداند و تاكيد ميكند: تشكيل بيمه واحد سلامت خيلي كند پيش ميرود، اگرچه قرار است تا آخرسال جاري به صورت كامل تحقق يابد اما متاسفانه در شرايط خوبي قرار ندارد.
طرح پزشك خانواده طرح بسيار خوبي است كه همهي دولتها آرزوي اجراي آن را دارند
رييس كميسيون بهداشت و درمان با اظهار خرسندي از تاكيد رييس جمهور بر تحقق كامل پزشك خانواده گفت: اما اين به تنهايي كافي نيست كه در سخنرانيها به اجراي كامل پزشك خانواده توجه داشته باشند، بلكه بايد منابع مالي مورد نياز را تامين و متولي امر را مشخص كنند تا اين طرح سريعتر به اجرا درآيد، چرا كه طرح پزشك خانواده طرح بسيار خوبي است كه همهي دولتها آرزوي اجراي آن را دارند.
با تحقق كامل پزشك خانواده، هزينههاي درماني مردم به كمتر از 20 درصد كاهش مييابد
مرهصدق عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس، درمان محور بودن آموزش پزشكي، عدم تشكيل صندوق بيمهاي واحد و بيمههاي تكميلي كنوني را از مشكلات پيشروي تحقق كامل پزشك خانواده ميداند و اظهار ميكند: البته اقدامات مثبتي در راستاي رفع مشكلات اجراي اين طرح انجام شده و وزارت بهداشت متعهد است تا پايان برنامه پنجم پزشك خانواده و سيستم ارجاع را به طور كامل محقق كند.
سيامك مرهصدق، درباره زمان تحقق كامل طرح پزشك خانواده در كشور تصريح ميكند: طرح پزشك خانواده تا پايان برنامه پنجم بايد به صورت كامل تحقق يابد، اگرچه آقاي دكتر احمدينژاد تعهد كردند كه به جاي پنج سال اين كار در دو سال انجام شود.
وي درباره مشكلات پيشرو در تحقق كامل طرح پزشك خانواده ميگويد: مگر ميشود مشكلي پيش روي اجراي اين برنامه نباشد، يكي از مشكلات اساسي اين است كه سيستم آموزش پزشكي موجود اصلا به درد پزشك خانواده و سيستم ارجاع نميخورد، متاسفانه سيستم آموزش پزشكي در ايران درمان محور است نه پيشگيريمحور، ما پزشكاني را در سيستم درمانمحور به عنوان پزشك عمومي تربيت ميكنيم و آنها را به دنبال اجراي پزشك خانواده و سيستم ارجاع ميفرستيم و اين در حاليست كه سيستم ارجاع نيازمند آگاهي و درگير شدن بيشتر در بهداشت و پيشگيري است.
نماينده كليميان درخانه ملت عدم تشكيل صندوق بيمهاي واحد را از ديگر مشكلات پيشروي طرح پزشك خانواده و سيستم ارجاع ميداند و تاكيد ميكند: تا وقتي كه صندوق بيمهاي واحدي تشكيل نشود سيستم ارجاع چندان معنيدار نخواهد شد، تا وقتي كه ما چيزي به اسم بيمه تكميلي داريم اين طرح تحقق نخواهد يافت، چراكه بيمه تكميلي پوشش ديگري براي همان خدماتي كه در بيمه وجود دارد تعريف ميكند كه خلاف سيستم بهداشت است و سنخيتي با سيستم ارجاع و پزشك خانواده ندارد.
براي تحقق پزشك خانواده بايد زمينههاي لازم براي تمام وقت شدن پزشكان شاغل در بخش دولتي فراهم شود
وي اظهار ميكند: تا وقتي كه قسمتي از اشتغال پزشكان شاغل در بخش دولتي در بخش خصوصي است سيستم ارجاع با مشكل مواجه خواهد بود، بنابراين بايد زمينههاي لازم براي تمام وقت شدن پزشكان شاغل در بخش دولتي بر اساس مصوبه مجلس فراهم شود، علاوه بر اين تفاوت حداقل دستمزد پزشكان و تفاوت تعرفه در بخش دولتي و خصوصي بايد از بين برود تا انگيزه پزشكان براي فعاليت در بخش خصوصي كمتر شود، متاسفانه هماكنون ميان تعرفههاي دولتي و خصوصي در زمينه دستمزد پزشكان تفاوت وحشتناكي وجود دارد، چه معنايي دارد كه يك عمل جراحي كه توسط يك پزشك در دو ساعت متفاوت انجام ميشود دستمزد بسيار متفاوت داشته باشد.
واحدهاي مربوط به دروس بهداشت بايد افزايش يابد
حتي روساي دانشگاهها، مديران كل و مسوولان وزارتخانه نبايد حق فعاليت در بخش خصوصي را داشته باشند
عضو كميسيون بهداشت با بيان اينكه هيات دولت و وزارت بهداشت اقداماتي در جهت رفع مشكلات پيشروي پزشك خانواده و سيستم ارجاع انجام دادهاند، تصريح ميكند: به طور مثال ميتوان به افزايش ميزان واحدهاي مربوط به دروس بهداشت در دانشكدههاي پزشكي و اقدامي كه امسال وزارتخانه در جهت كاهش تفاوت بين تعرفههاي خدمات خصوصي و دولتي انجام داد، اشاره كرد.
مرهصدق اقدامات مذكور را حركات مثبت و رضايتبخشي در از پيش رو برداشتن مشكلات تحقق كامل پزشك خانواده و سيستم ارجاع ميداند و خاطرنشان ميكند: حتي الزام روساي دانشگاهها، مديران كل و مسوولان وزارتخانهها به اين است كه حق فعاليت در بخش خصوصي را ندارند.
وي خاطرنشان ميكند: منتهي بايد به ياد داشته باشيم كه سيستم ارجاع و پزشك خانواده به مفهوم واقعي به مثابه يك انقلاب در سيستم بهداشتي و درماني كشور است كه در كوتاه مدت اصلا امكانپذير نيست و حتما تا رسيدن به شرايط مطلوب تلاش زيادي را نياز دارد.
عضو كميسيون بهداشت با تاكيد بر اينكه با تحقق سيستم ارجاع پرداخت هزينههاي درمان از جيب مردم حتي ممكن است به كمتر از 20 درصد برسد، خاطرنشان ميكند: چراكه هماكنون مقدار قابل توجهي از منابع دولتي و سيستمهاي بيمهاي صرف انجام فعاليتهاي تخصصي ميشود كه در حالت عادي ميتواند انجام شود، ضمن اينكه مقدار قابل توجهي كارهاي پاراكلينيكي غيرضروري انجام ميدهيم كه اگر حذف شود سيستم بيمهاي ميتواند توجه بيشتر و پوشش بهتري براي مردم عادي برقرار كند.
مرهصدق با اشاره به صحبتهاي اخير كميسيون متبوعش با وزير بهداشت درباره زمان تحقق كامل پزشك خانواده ميگويد: وزارت بهداشت تا انتهاي برنامه پنجم، به تحقق كامل پزشك خانواده و تغيير آموزش پزشكي به نحوي كه قابل استفاده در سيستم ارجاع و پزشك خانواده باشد، خود را متعهد ميداند و خوشبختانه معاون آموزش وزير بهداشت اقدامات اوليه را در اين راستا انجام داده است.
تحقق كامل پزشك خانواده نيازمند تعهد سياسي است
متاسفانه در اجراي طرح پزشك خانواده فرافكني ميشود و مسوولان يكديگر را متهم ميكنند
قاضيزاده عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس، داشتن تعهد سياسي را مهمترين عامل تحقق كامل طرح پزشك خانواده ميداند و ميگويد: متاسفانه در اجراي طرح پزشك خانواده فرافكني ميشود و مسوولان يكديگر را متهم ميكنند.
سيداميرحسين قاضي زاده، درباره مشكلات پيشروي طرح پزشك خانواده تصريح ميكند: پزشك خانواده يك هدف نيست بلكه يك سيستم براي رسيدن به هدف است، هدف پزشك خانواده ارتقاي شاخصها و عادلانه كردن سلامت و رسيدن به شاخصهاي برتر جهاني است، به طوري كه مردم به طور مستقيم مجبور به پرداخت هزينهها نباشند.
اعتقاد يكسان براي تحقق اين طرح وجود ندارد
مسوولان مربوطه اين طرح را به صورت سمبليك و صوري ميشناسند
برخي از مسوولان نميدانند چرا طرح پزشك خانواده مهم است
وي پزشك خانواده را راهي براي توزيع عادلانه خدمات، توانمندسازي مردم، مديريت در زندگي آنها و تامين منابع به صورت حاكميتي ميداند و عنوان ميكند: اما متاسفانه هدف گم شده است و كارهاي مديران متناسب با اهداف نيست، طبيعتا همدلي واعتقاد يكسان براي تحقق اين طرح لازم است، مسوولان مربوطه اين طرح را به صورت سمبليك و صوري ميشناسند، اما نميدانند چرا بايد از پزشك خانواده حمايت كنند و به تعبير بهتر نميدانند چرا پزشك خانواده مهم است.
عضو كميسيون بهداشت افزود: شايد برخي از آنها بتوانند يك سخنراني دو ساعته درباره طرح مذكور انجام دهند اما تنها مباني ذهني و خواست دروني را بيان ميكنند و نميدانند چرا پزشك خانواده آنقدر مهم است و در آن چه چيزي قرار است به دست آيد و آن چيزي كه قرار است به دست آوريم چقدر مهم است و چقدر ضرورت دارد؟
وي ادامه ميدهد: مسولان بايد با تمام وجود پزشك خانواده و چرايي آن را لمس كنند، به طوري كه روي اعتقادات و انگيزههاي آنها سايه انداخته باشد اين را تعهد سياسي ميگويند، اما متاسفانه اين تعهد سياسي براي اجراي پزشك خانواده وجود ندارد؛ چراكه كارهاي مديران متناسب با اهداف نيست و اعتقادي به پيادهسازي اين طرح وجود ندارد.
عضو كميسيون بهداشت مجلس همچنين خاطرنشان ميكند: متاسفانه هدف از اجراي پزشك خانواده شناخته نشده و مديران به درستي توجيه نشدهاند و همدل و هم زبان و هم قسم نيستند مانند اتفاقي كه در برههاي از زمان براي طرح هدفمندي يارانهها رخ داد.
وي با اشاره به مشكلاتي نظير نبود منابع، عدم توانايي براي تامين نيروي انساني، عدم توانايي در اصلاح ساختارها در روند اجراي طرح پزشك خانواده، اظهار كرد: اما در هر صورت اگر تعهد سياسي براي اجراي اين طرح به وجود آيد قطعا گسترش و تحقق كامل آن امكانپذير خواهد بود.
اجراي طرح پزشك خانواده نيازمند فهم مشترك، عزم عمومي و مجاهدت است
وي نيز تحقق كامل پزشك خانواده را تنها راه كاهش هزينههاي درمان از جيب مردم به كمتر از 30 درصد ميداند و تاكيد ميكند: طرح پزشك خانواده مديريت توليد و دريافت خدمات است كه اين مديريت شامل كيفيت، نياز به ارايه خدمت، نياز به دريافت خدمت و كنترل هزينههاست.
نبايد كساني كه فقط همديگر را متهم ميكنند در راس اجراي طرح پزشك خانواده قرار گيرند
متاسفانه ما هماكنون شاهد نوعي فرافكني گسترده در پز شك خانواده هستيم
قاضيزاده با تاكيد بر اينكه «اجراي طرح پزشك خانواده نيازمند فهم مشترك، عزم عمومي و مجاهدت است» خاطرنشان ميكند: كشورهايي كه اين طرح را به اجرا درآوردهاند هيچكدام بدون چالش نبودند اما آنها خواستهاند و افراد با اعتقاد را در راس كار قرار دادهاند نه كسانيكه فقط ميخواهند همديگر را متهم و فرافكني كنند، متاسفانه ما هماكنون شاهد نوعي فرافكني گسترده در پز شك خانواده هستيم كه مدام مسولان همديگر را متهم ميكنند؛ اگرچه بايد به جاي اين كارها دست به دست هم دهند و مشكلات پيش روي اين طرح را رفع كنند.
تنها راه نجات بهداشت و درمان اجراي پزشك خانواده است
وي اجراي پزشك خانواده و برقراري عدالت در سلامت را تنها راه نجات بهداشت و درمان ميداند و تاكيد ميكند: اگر وزراي بهداشت و درمان و كار و تعاون ميخواهند كاري انجام دهند بايد به دنبال اجراي كامل پزشك خانواده باشند كه عدالت در سلامت را به دنبال دارد اما به دليل اينكه نميتوانند اين كار را انجام دهند حاشيههايي را مطرح ميكنند تا حواسها پرت شود.
عضو كميسيون بهداشت و درمان در خاتمه خاطرنشان ميكند: وزير بهداشت براي رفع مشكلات پيش روي پزشك خانواده ميتواند از رييس جمهور درخواست كمك كند، چراكه وزير يكي از اركان ساختار دولت است و به راحتي ميتواند با رييس دولت براي اجراي اين طرح به توافق برسد.
انتهاي پيام