لرستان يكي از استان‌هايي بوده كه به واسطه شرايط توپوگرافي مستعد کشت گياهان دارويي است. به گزارش خبرنگارخبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)،منطقه لرستان، از آنجا که انسان جزئي از طبيعت است به طور يقين براي هر بيماري، طبيعت گياه مداواي آن را عرضه کرده است. انسان هر چه به طبيعت نزديکتر شود، سالم‌تر بوده و به همين دليل انسان هرچه به طبيعت روي آورد و از نعمات آن بيشتر بهره مي‌برد، وجود گياهان دارويي در طبيعت يکي از نعمت‌هاي بزرگ الهي است. ويترين‌هاي پرعطر و بوي عطاريها و فهرست‌هاي زيباي انواع گياهان دارويي از آرام ‌بخشها و داروهاي درمان چاقي و لاغري و نازايي، امروز در بازار به وفور ديده مي‌شود. اما آنچه در اين بين مهم است وجود اين گياهان دارويي در كشور و لرستان بوده كه در صورت توجه بيشتر مي‌توان گستره زيادي از آنها را در استان توليد و حتي صادر نيز كرد. در اين خصوص يکي از شهروندان به خبرنگار ايسنا گفت: استفاده‌ از گياهان براي دارو و درمان بسياري از بيماريها به صورت يك دانش و علم درآمده و اگر خاصيت و تاثيري بر بيماري نداشته باشد زياني نيز به‌ بدن انسان وارد نمي‌كند. اعظم مرادي افزود: داروهايي كه توسط پزشكان تجويز مي‌شود، شيميايي بوده و اغلب آنها در دراز مدت عوارضي در پي خواهند داشت. وي اظهارکرد: استفاده از گياهان دارويي از گذشته مورد توجه مردم بوده و از آنجا كه اين گياهان قابل دسترس‌تر، ارزانقيمت و بدون زيان بوده با استقبال مردم مواجه است. يکي ديگر از شهروندان گفت: مادرم به عفونت شديد کليه دچار شد که با استفاده يك دوره كوتاه مدت از گياهان دارويي كه توسط عطاري تجويز شد بيماري او بهبود يافت. چگني ادامه داد: در زمان حاضر اغلب شركتهاي داروسازي معتبر كشورهاي مختلف از گياهان دارويي براي‌ تهيه انواع دارو استفاده مي‌كنند كه اين دليلي براي اثبات اهميت و عدم زيان گياهان دارويي است. در اين رابطه عضو جامعه جنگلباني ايران به خبرنگار ايسنا گفت: کشور ايران با توجه به شرايط جغرافيايي، آب و هوايي جايگاه ارزشمندي در توليد انواع گياهان طبي و دارويي فراهم کرده است. علي حسين بيرانوند افزود: شرايط اقليمي متفاوت در ايران وجود دارد که موجب شده گياهان طبي و دارويي در اين سرزمين رشد کنند به طوري که منطقه زاگرس که استان لرستان در آن واقع شده با داشتن رويش گاههاي گياهي مرتعي وجنگلي متنوع داراي انواع مختلف محصولات جنگلي و مرتعي است. وي اظهارکرد: با برنامه‌ريزي صحيح و اصولي مي‌توان در اين بخش تحول عظيم در جهت توسعه و کشت گياهان دارويي و بهره‌برداري اصولي همراه با اشتغالزايي پايدار در منطقه به وجود آورد. عضو جامعه جنگلکاري ايران ادامه داد: هر چند به دلايل مختلف مانند چراي مفرط ، بهره‌برداري بي‌رويه در طبيعت از گستردگي گياهان دارويي کاسته شده ولي با اين وجود راه نجات جوامع گياهي ميسر است. بيرانوند خاطرنشان کرد: براي دستيابي به اين هدف بزرگ تنها با تلاش و موقعيت سنجي برنامه‌ريزان منابع طبيعي ، ارائه برنامه‌هاي مدون اصولي و جلب مشارکت مردم اين امر امکان پذير خواهد بود. وي گفت: با توجه به شناخت ارزش‌هاي نهفته‌اي در منابع جنگلي و مرتعي از جمله انگيزه حفاظت و احياي منابع طبيعي را قوت بخشيده وجود همين گياهان متنوعي با ارزش‌هاي صنعتي، خوراکي و دارويي بوده که نقش بعضي از آنها در صادرات غيرنفتي پراهميت است. مسئول امورجنگلکاري اداره منايع طبيعي و آبخيزداري بروجرد اضافه کرد: بعضي از اين گونه‌ها از ديرباز مورد شناسايي اطبا و دانشمندان قرون گذشته بوده و سابقه بهره‌برداري در بين مردم کشور ما دارد اما بعضي از آنها هنوز ناشناخته مانده و کاملا شناسايي نشده که بتوانند از آنها استفاده کنند. علي حسين بيرانوند اظهارکرد: مردم امروزي به طب سنتي و گياهان دارويي روي آورده‌اند با توجه به اينکه کشت گياهان دارويي راحت‌تر، اثربخش‌تر، دسترسي به آن آسان بوده و عوارض جانبي نداشته و نياز به دستگاه‌هاي پيشرفته ندارد. وي افزود: در ايران حدود 8 هزار گونه گياه داشته که تاکنون از آنها حدود 800 گونه گياه دارويي شناخته شده به طوريکه در استان لرستان در منطقه زاگرس 400 تا 500 گونه گياه دارويي بوده که تا به حال متاسفانه 40 تا 50 گونه آن شناخته نشده است. عضو جامعه جنگلکاري ايران تصريح کرد: با توجه به محدود بودن مراتع و جنگل ما و اينکه در معرض تخريب قرار گرفته‌اند نمي‌توان از همه پتانسيل‌هاي گياهان دارويي را حفظ کرده و بايد براي توليد اين گياهان کشت آنها را بومي‌سازي و در بين مردم ترويج کنيم. بيرانوند ادامه داد: اين امر باعث ايجاد اشتغال و تامين فراوريهاي کارخانجات مي‌شود و همچنين رويشگاه‌هاي طبيعي ما حفظ شده و تخريب نمي‌شوند. وي بيان کرد: متاسفانه در استان لرستان به دليل عدم شناخت تهيه بذر ، نحوه کاشت و عدم شناخت مردم با گياهان دارويي و عدم شناخت با شرايط و توليد آنها هنوز اقدامي براي کشت اين گياهان در استان صورت نگرفته فقط به صورت جزيي در بعضي از جاها که تخصص در اين زمينه داشته روي آنها کار شده است. مسئول امورجنگلکاري اداره منايع طبيعي و آبخيزداري بروجرد گفت: متاسفانه در بهره‌برداري از گياهان دارويي مثل موسير، سقز، کتيرا و باريجه در زمانهاي گذشته توسط افراد غيربومي خارج استان انجام و بخاطر عدم رعايت نکات فني بهره‌برداري تا جايي که گياه يا درخت توان داشت از آن بهره‌برداري مي‌کردند بعد از برداشت به دليل اينکه تمام شيره آن را گرفته بودند ضعيف شده و کاملا مناسب براي آفت مي‌شد. علي حسين بيرانوند ادامه داد: سال 77 اداره منابع طبيعي لرستان بحث تهيه و مطالعه گياهان دارويي را در دستور کار خود قرار داد به طوريکه بيشتر رويشگاههاي گونه هاي سقز ، کتيرا و موسير براي آنها طرح تهيه و پتانسيل منطقه به دست آمد. وي خاطرنشان کرد: هشت شرکت تعاوني بهره برداري محصولات فرعي در نقاطي مثل نورآباد ، کوهدشت ، خرم آباد و اليگودرزتشکيل داد و از همان بهره برداران غير بومي براي آموزش مردم استفاده کرد. عضو جامعه جنگلکاري ايران گفت: سپس مردم ياد گرفتند و بهره‌برداري کردند وقتي مردم مشارکت مي‌کردند همه نکات فني و کارشناسي را رعايت کرده و براي مردم اشتغال ايجاد شده بود. بيرانوند افزود: رويشگاه‌ها براي مردم اهميت ويژه‌اي پيدا کرده بود و ضمن حفظ اين رويشگاه‌ها گياهان جنگلي و مرتعي اقدام به کشت گياهان کردند ولي اين روند ادامه پيدا نکرد. وي با بيان اين که در زمينه توليد و فرآوري‌هاي گياهان دارويي و حفظ آنها بايد مردم را مشارکت و آموزش داد، تصريح کرد: در اين زمينه نسبت به استان‌هاي ديگر عقب مانده و نوپا هستيم. مسئول امورجنگلکاري اداره منايع طبيعي و آبخيزداري بروجرد ادامه داد: با توجه به عوارض داروهاي شيميايي و روي آوردن مردم به گياهان دارويي بايد کشت و توسعه گياهان دارويي با استفاده از متخصصين انجام و در اين راستا سرمايه‌گذاري شود. مديرعامل شرکت بذرپاکان اصفهان نيز در اين رابطه به خبرنگار ايسنا گفت: همانطور که در مورد بذر شايد مي‌توان گفت در مرز صفر بوده در مورد گياهان دارويي نيز در مرز صفر هستيم. مهندس هاشمي افزود: در اين زمينه خيلي در ايران کار نشده و کارهاي تحقيقاتي بسيار کم بوده و کارهاي تحقيقاتي که انجام شده صرفا جنبه سنبليک و کلاسيک داشته است. وي اظهارکرد: کمتر به صورت ترويجي روي اين قضيه کار شده که کشاورز را ترغيب کنند که به جاي گندم و چغندر گياهان دارويي بکارند. وي اظهارکرد: يکي از علت‌هاي که چنين وضعيتي در کشور حاکم بوده اين است که کشاورز از تغيير مي‌ترسد چون خريد تضميني در مورد اينها وجود ندارد و شرکت‌ها تضمين نمي‌کنند که اين گياهان دارويي را از کشاورزان بخرند. مديرعامل شرکت بذرپاکان اصفهان با بيان اين که دومين علت اين بوده چون خيلي از گياهان دارويي جديد است و کسي تا به حال به آن نپرداخته است، تصريح کرد: سومين علت عدم بازاريابي شرکت‌ها در ايران و دنيا است و منجر به اين شده که نياز به گياهان دارويي بسيار شديد شده اما توليد بسيار کم است. مهندس هاشمي ادامه داد: بايد در شرايط فعلي کشت گياهان دارويي مرکز تحقيقات فعال شود و مزيت‌هاي نسبي در استان لرستان را بررسي کنند و شرکت‌هاي که در اين زمينه کار کرده استراتژيک‌هاي خود را به استان لرستان و روستاييان منتقل کنند. وي خاطرنشان کرد: شرکت‌ها گياهان دارويي را به صورت تضميني از کشاورزان بخرند و کارگاه آموزشي براي کشاورزان گذاشته شود که آنها به کشت اين گياهان ترغيب شوند. مديرعامل شرکت بذرپاکان اصفهان گفت: در روستا و جاهايي که امکان کشت وجود دارد ليدرها را پيدا کرده تا کشاورزان موفقيت آنها را ببينند تا تمايل به کشت گياهان دارويي را پيدا کنند. مهندس هاشمي اضافه کرد: ابتدا بايد از جاهاي کوچک شروع کرده و کارگاههاي آموزشي نيز داير شود ودولت نيز بايد تمهيداتي را در اين راستا بينديشد و زماني که کشاورزان اثر را ديدند به صورت خودجوش به سمت کشت اين گياهان مي‌روند. وي بيان کرد: تا سال 2015 ايران موظف بوده که 85 درصد بيس گياهان خود را دارويي کند و گرنه براي دنيا از دور خارج مي‌شود چون خيلي از گياهان شيميايي است و به ايران گفته شده که اگر بخواهند در بازار جهاني باشند بايد به اين گونه عمل کند. مديرعامل شرکت بذرپاکان اصفهان گفت: در حال حاضر رشته گياهان دارويي را علوم پزشکي دارد و هر پزشکي بايد سه واحد گياهان دارويي را بگذراند و عطاري‌ها نيز در سطح شهر زياد شده است. مهندس هاشمي با بيان اينکه اين نشان دهنده اين بوده مردم رغبت پيدا کرده و دولت قدمهاي را برداشته است ، اظهارکرد: وظايف دولت بايد در خصوص آموزش و نظارت باشد و بسترسازي کند. وي افزود: لرستان با توجه به شرايط آب و هوايي خاستگاه گياهان دارويي بوده و استعداد لرستان در اين زمينه بسيار بالا است. رييس سازمان جهاد كشاورزي لرستان نيز از توليد سالانه بيش از چهار هزار تن انواع گياه دارويي در استان خبر داد. مهندس طاهري مقدم افزود: در حال حاضر سالانه چهار هزار و 500 تن انواع گياه دارويي در استان توليد مي‌شود. وي با بيان اين که اين ميزان گياه دارويي از سطح 915 هكتار برداشت مي‌شود، عنوان کرد: مستعد بودن لرستان براي توسعه كشت گياهان دارويي يکي از فاکتورهاي مهم است. طاهري در ادامه با بيان اين که بيش از160 گونه گياه و درختچه دارويي طبيعي توسط مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي لرستان شناسايي شده است، تصريح کرد: در حال حاضر هشت گونه از اين گياهان در استان فرآوري و به دارو تبديل مي‌شود. رييس سازمان جهادكشاورزي لرستان نبود كارخانه‌هاي صنعتي براي فرآوري گياهان دارويي را از مشكلات اين بخش عنوان کرد و گفت: اگر فرآوري صنعتي گياهان دارويي انجام شود لرستان به يكي از موفق‌ترين استانها در توليد و فراوري گياهان دارويي تبديل مي‌شود. معاون برنامه‌ريزي استانداري لرستان نيز با بيان اينکه بيش از 900 هکتار از اراضي لرستان زير کشت گياهان دارويي است، گفت: با توجه به تجاري شدن نتايج تحقيقات در بخش خصوصي و زمينه‌هاي صادراتي ايجاد شده، سطح زير کست گياهان دارويي در استان تا 20 هزار هکتار ظرفيت افزايش کشت دارد. مهندس علي هادي چگني به ايسنا گفت: زاگرس يک مجموعه کم نظير جهاني و از بزرگترين ذخيره‌گاه‌هاي ژني گياهان دنياست که بيش از1700 گونه گياهي را در خود پرورش مي‌دهد و از اين تعداد بيش از400 گونه از جمله گياهان دارويي و معطر است. وي با بيان اين که ايران از نظر تنوع زيستي جزو 8 کشور برتر دنيا در بخش گياهي بوده و زيستگاه برخي از ژرم پلاسم‌هاي مهم گياهي است، اظهارکرد: فلور غني ايران بيش از 75 هزار گونه گياهي را دربرمي‌گيرد که يکهزار و 800 گونه آن دارويي بوده و مزيتي کم نظير در جهان به شمار مي‌رود. معاون برنامه‌ريزي استاندار لرستان گفت: با توجه به 4 فصل بودن و برخورداري ايران از 11 اقليم آب و هوايي از 13 اقليم آب وهواي جهان و نقش مستقيم و کاملا موثري که اقليم‌ها در کشت و بهره‌برداري گياهان دارويي دارند، ايران مي‌تواند يک مرکز مناسب براي توسعه کشت گياهان دارويي و برآورده کردن بخشي از تقاضاي بازارهاي جهاني و از جمله چين باشد. هادي چگني با بيان اين که در حال حاضر بيش از 600 داروي طبيعي و بيش از 200 نوع اسانس و عصاره توسط 110 توليد کننده داروهاي طبيعي و فرآورده‌هاي مکمل تحت نظارت سازمان غذا و داروي ايران در حال توليد است، ادامه داد: در کشور 66 هزار هکتار از اراضي کشاورزي به کشت گياهان دارويي اختصاص دارد که بناست سطح زير کشت گياهان دارويي تا يکصد هزار هکتار تا پايان برنامه پنجم افزايش و در صورت معرفي بازارهاي هدف در سطح ملي و بين المللي تا 500 هزار هکتار قابل افزايش است. معاون برنامه‌ريزي استاندار لرستان اضافه کرد: در حال حاضر گياهاني مانند مرزه کوهي (ساتوريجا)، مورد سبز، آويشن،زيتون، زعفران، گشنيز و نعناع و... در بين 915 تا 926 هکتار از اراضي لرستان کشت مي‌شود و در حال حاضر شرکت‌هاي خرمان، دانا کاسيان، مرکز تحقيقات کشاورزي وعلوم دام و زاگرس دارو در حال توليد داروهاي گياهي و اسانس گياهان دارويي هستند که در مجموع 94 هکتار از اراضي به کشت داروهاي گياهي توسط اين شرکت‌ها اختصاص داده شده است. علي هادي چگني بيان کرد: با توجه به تجاري شدن نتايج تحقيقات در بخش خصوصي و زمينه‌هاي صادراتي ايجاد شده، سطح زير کست گياهان دارويي در استان تا20 هزار هکتار ظرفيت افزايش کشت دارد. وي متذکرشد: با وجود تنوع اقليمي و آب و هوايي در استان گياهاني از جمله گل محمدي، رازيانه، موسير، بادام تلخ، مريم گلي،کم(کما)،بلوط، افسنطين، بومادران، گل گاوزبان، بنه و کاسني از جمله گياهاني است که قابل اضافه شدن در روند توسعه کشاورزي و صنعتي در استان هستند. گزارش: ابراهيم شريفي انتهاي پيام