فضاي گفتوگوهاي روز شنبه ميان ايران و گروه 1+5 از مثبتترين فضاي مذاكرات در نزديك به يك دهه اخير بود.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، روزنامهي كريستين سانيسمانيتور با اشاره به اين موضوع افزود: هدف از اين گفتوگوها كه 15 ماه پس از مذاكرات شكست خورده ژانويه 2011 انجام شد، محدود به آزمودن تمايل ايران به تعامل جدي دربارهي برنامهي هستهيي بود.
اين روزنامه با ذكر اين كه هر دو طرف براي انجام مذاكرات دليل داشتند به تحريمها عليه ايران اشاره كرد و افزود: 1+5 (آمريكا، روسيه، چين، انگليس، فرانسه و آلمان) كه نمايندگي آنها را كاترين اشتون، رييس سياست خارجي اتحاديه اروپا به عهده دارد، ميخواهد اعلاميههاي ايران مبني بر اين كه سلاح هستهيي را گناه ميداند و نميپذيرد را محك بزنند و فعاليت هستهيي ايران را محدود، بازرسيهاي سرزده را برقرار و از وقوع جنگي فاجعه بار جلوگيري كند.
اين گزارش حاكي است: نتيجه 10 ساعت گفتوگوي فشرده بود كه در طول آن طرفها مصمم بودند دور دوم براي مذاكره دربارهي جزييات واقعي قطعي شود و اكنون دور دوم براي 23 مه (3 خرداد) در بغداد برنامهريزي شده است.
اشتون پس از مذاكرات آن را "سازنده و سودمند" خواند و گفت كه مذاكرات آغاز كننده "روندي پايدار از گفتوگوي جدي" بود.
يك مقام عاليرتبهي آمريكايي گفت كه ايرانيها "ايدههايي را بر روي ميز گذاشتند" اما آمريكا به سياست دو سوريه فشار و ديپلماسي ادامه خواهد داد.
وي افزود: گفتوگو به خودي خود براي رفع هيچ تحريمي كافي نيست.
اين گزارش حاكي است: شايد مهمترين موضوع براي ايرانيها توافق در اينباره باشد كه معاهده منع اشاعه تسليحات هسته (ان.پي.تي) چارچوب حصول اطمينان از صلحآميز بودن برنامهي هستهيي ايران است.
اشتون گفت كه (ان.پي.تي"مبناي كليدي چيزي است كه بايد تعامل جدي براي اطمينان از اين باشد كه ايران به همهي تعهدات تحت ان.پي.تي عمل ميكند در حالي كه به حق ايران براي استفاده صلحآميز از انرژي هستهيي احترام كامل گذاشته ميشود.
سعيد جليلي به وضوح گفت كه "حق" يعني اين كه ايران به غنيسازي داخل خاك خود ادامه دهد، فعاليتي كه قطعنامههاي شوراي امنيت سازمان ملل در حال حاضر خواستار تعليق آن در ايران تا زماني است كه كليه مسائل باقي مانده دربارهي گذشته فعاليت ايران حل شود.
بر عكس اروپاييها و آمريكاييها بر اين فرمول تكيه دارند تا ايران را به پذيرش رژيم بازرسيهاي سرزده تحت فشار گذارند تا خود را راضي كنند كه ايران به سمت بمب حركت نميكند.
جليلي در مصاحبهاي كه پس از مذاكرات با كريستين سانيس مانيتور انجام داد گفت: ما گفتيم كه براي كسب و به دست آوردن اعتماد ايرانيها بايد كاري انجام شود.
او افزود: نكته مهم اين است كه ما معتقديم مردم آمريكا بهاي سنگيني براي تهديدهاي غلط و تخيلي (دربارهي خطرات ايران) ميپردازند.
جليلي گفت كه مخالفت اعلام شدهي ايران با تسليحات كشتار جمعي ـ از جمله سلاح هستهيي ـ " فرصت بزرگي" است.
دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران گفت: آنها نبايد با ايرانيها با زبان تهديد و استراتژي فشار حرف بزنند.
وي افزود: ما اين را يك گام رو به جلو و مثبت در نظر ميگيريم كه آنها پس از 15 ماه رويكردهايشان را تغيير دادند و ميگويند كه ما ميخواهيم براي همكاري گفتوگو كنيم.
بنابراين گزارش، در طرف اروپايي و آمريكايي اين باور وجود دارد كه اين ايران است كه رويكردش را تعديل كرده است در گفتوگوهاي پيشين در ژانويه گذشته ايران از مذاكره دربارهي برنامهي هستهيي خودداري ميكرد. پيش شرطي كه ايران تعيين كرده بود ـ اين كه 1+5 غنيسازي ايران را بپذيرد و تحريمهاي سازمان ملل را لغو كند ـ پيش از آن كه حتي دستور كار مذاكرات بتواند مشخص شود، گفتوگوها را به شكست كشاند.
اشتون گفت كه در تلاش جديد براي حل مساله هستهيي، ايران و 1+5 توافق كردند بر اساس رويكردي گام به گام و متقابل پيش روند. اين براي ايران به معناي آن است كه با هر گامي كه بردارد فورا بخشي از تحريمها لغو شود. اما ديپلماتهاي آمريكايي و اروپايي گفتهاند كه روند تحريم ـ از جمله تحريم فروش نفت كه از اول ژوييه به طور كامل اجرا ميشود ـ ادامه خواهد داشت.
يك مقام عالي رتبهي دولت آمريكا گفت: اگر از اين ترديد يا نگراني ميشنويد، براي اين است كه ما 15 ماه است با ايرانيها حرف نزدهايم.
وي افزود: هنوز دليلي ندارد باور كنيم كه همه پيشرفتي را كه ميخواهيم به دست ميآوريم.
اين مقام ادامه داد: دليل دارد كه باور كنيم فضايي وجود دارد كه ممكن است به چنين چيزي منجر شود اما اين موضوع هنوز محك زده نشده است. هنوز شاهد آن اقدام در مقابل اقدام كه مورد توافق واقع شده است، نيستم و كار زيادي در پيش است. بياعتمادي زيادي ميان هر دو طرف وجود دارد كه بايد بر آن غلبه كرد.
رندي شرمن، معاون امور سياسي وزير امور خارجه آمريكا كه در گذشته در مذاكرات با كرهي شمالي حضور داشته است رياست تيم آمريكايي در مذاكرات با ايران را به عهده داشت.
اين روزنامه به نقل از يك ديپلمات ايراني نزديك به مذاكرات كه به نامش اشارهاي نكرد نوشت كه جلسات بعدي مذاكرات " بسيار دشوار" خواهد بود.
بر اساس اين گزارش ذخاير كم اما رو به افزايش اورانيوم با غناي 20 درصدي ايران از موضوعات دور دوم مذاكرات در بغداد خواهد بود.
مقامات ايراني گفتهاند كه ميتوانند زماني كه سوخت كافي داشته باشند غنيسازي 20 درصدي را محدود كنند.
ايران ذخاير بسيار بيشتر از اورانيوم با غناي 3,5 درصدي دارد كه مناسب راكتورها است. 1+5 به احتمال زياد تلاش خواهد كرد در هر گونه توافقي براي اين ميزان سقف تعيين كنند.
اين گزارش حاكي است: يكي از موضوعات جديد براي گفتوگوها اظهارات اخير آيتالله علي خامنهاي، رهبر مردم ايران بود، كه در آن سلاح هستهيي را گناه خوانده شده است.
آيتالله خامنهاي بارها و بارها اين موضوع را بيان كرده و حتي در سال 2005 فتوي صادر كرد كه ساخت يا ذخيره سلاح هستهيي غير اسلامي است. اما تاكنون اين بيانيهها تاثير آشكار اندكي بر تصميمگيران آمريكايي و اروپايي داشت.
در هفتههاي اخير باراك اوباما و هيلاري كلينتون ابراز اميدواري كردهاند كه پيشرفت هستهيي با ايران با توجه به اين مردود خوانده شدن رسمي تسليحات هستهيي ايجاد شود.
اين روزنامه افزود: در حالي كه جليلي براي كنفرانس خبري پس از مذاكرات روز شنبه آماده ميشد، دستياران او پلاكاردي كه تصاويري از پنج دانشمند هستهيي ترور شده ايران در دو سال قبل روي آن قرار داشت را پشت تريبون نصب ميكردند. بالاي نقشه ايران نوشته شده بود: انرژي هستهيي براي همه، تسليحات هستهيي براي هيچكس.
سپس جليلي مذاكرات را "موفقيت آميز" خواند و گفت كه فتوي آيتالله خامنهاي مورد استقبال 1+5 واقع شد.
اين گزارش با اشاره به تعبير ايران از چارچوب مورد توافق قرار گرفته ان. پي.تي به نقل از جليلي نوشت كه هر حقي كه در ان. پي.تي اشاره شده بايد مورد احترام باشد؛ غنيسازي اورانيوم يكي از اين حقوق است كه تك تك اعضا بايد از سود آن براي اهداف صلح آميز برخوردار شدند.
انتهاي پيام