حسن روحانی با ورود خود به میدان انتخابات ریاست جمهوری ،گفتمان اعتدال را در فضای سیاسی کشور مطرح و سپس با تبیین آن اقبال کثیری را به سوی خود جلب کرد تا در نهایت حماسه‌ای ملی رقم خورد.

به هر ترتیب در جریان انتخابات ریاست جمهوری اخیر،مردم به روشنی نشان دادند که خواهان اعتدال در رفتار و گفتار و کردار مسئولان هستند. آنها در دولت قبل شاهد افراط و تفریط‌هایی بودند که باعث تغییر رویکردشان شد، در واقع این تغییر در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم گفتمان تازه‌ای را باعث شد که به انتخاب دولت اعتدال انجامید.

در ماه‌های نخستی که روحانی به عنوان مطرح کننده‌ی این گفتمان، سکان اجرایی کشور را بر عهده داشت همایشی ملی در جهت تبیین چنین گفتمانی برگزار شد که رییس جمهور کشورمان با پیامی به این همایش اعتدال را محملی برای بهتر زیستن ایرانیان خواند.

وی در این پیام در بیان علت عرضه ی چنین مفهوم و گفتمانی اظهار کرد:"اعتدال، واژه‌ای است که آن را بر مردمان وطنم عرضه کرده‌ام تا آنان را به ضرورت آغاز راهی نو فرا بخوانم و امید را در دل افراد جامعه‌ ایشان زنده کنم. من با ادراک خویش از اعتدال، آن را محملی برای بهتر زیستن ایرانیان می‌دانم. باور داشتم که اعتدال، آرمان‌خواهی واقع‌بینانه است. از امیر مومنان آموخته بودم که «هر که همراه آرزوی خویش تازد مرگش به سر در اندازد» و می‌دانستم که آرزوها را باید با بند مقدورات اسیر کرد تا جانب اعتدال رعایت شود."

در بیان مفهوم اعتدال ،آرمانخواهی واقع‌بینانه نخستین محوری است که حسن روحانی پیش از این عنوان کرده است . محوری که نشان می‌دهد اعتدال ،محملی برای بهتر زیستن ایرانیان است . دومین محور اعتدال، مقابله و نه گفتن به افراط است و تکیه اصلی این محور بر آن است که به رفتارهای افراطی که در سال‌های پیش در کشور رخ داده نباید نگاه تقدسی بخشید و نباید آن تصمیمات نادرست را جزئی از میراث انقلاب دانست. هم چنین ریشه‌دار بودن اعتدال درعلم ،دیگر محوری است که در این راستاعنوان شده است ، محوری که بر اساس آن هیچ وزیری نباید به خود جرات دهد تصمیمی بگیرد که برای آن توجیه علمی ندارد. محور دیگر،آن است که اخلاق صحیح مبتنی بر اعتدال است. به این معنا که گسترش اخلاق در جامعه ریشه در اعتدال دارد. متانت در تصمیم‌گیری و پرهیز از شتابزدگی هم امری است که رکن پنجم اعتدال را تشکیل می‌دهد؛ با این امر است که می‌توان حرکت معقول را در جامعه نهادینه کرد.

روحانی در ادامه ی مسیر خود ،گفتمان اعتدال و امید وهم چنین توجه به آرامش را در فضای کشورهایی که سفر می کرد مطرح کرد چنانچه در اولین سفر خارجی خود در قامت رییس جمهور ایران در بیشکک گفت:" با امید به آینده نگاه می کنم."

وی در اولین سخنرانی خود به عنوان رییس جمهور ایران در مجمع عمومی سازمان ملل متحد بار دیگر این گفتمان را عنوان و تصریح کرد که با «همبستگی جهانی علیه خشونت و افراط»، تردیدی ندارم که آینده روشن است. اعتدال، آینده جهان را درخشان خواهد کرد. امید من، علاوه بر تجارب شخصی و ملی، از این باور مشترک همه ادیان آسمانی نشأت می گیرد که جهان را سرانجامی نیکوست.

روحانی همچنین به ارائه ی طرح پیشنهادی به نام جمهوری اسلامی ایران پرداخت و اظهار کرد :طرح «جهان علیه خشونت و افراطی‌گری» در دستور کار سازمان ملل متحد قرار گیرد و همه دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی و نهاد مدنی تلاش‌های جدیدی را برای سوق دادن جهان به این سو سامان دهند.

روحانی در اجلاس داووس نیزبا بیان این‌که دیدگاهِ من نسبت به مسایل اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، دیدگاه اعتدال است و این درسی است که از اسلام آموخته و در زندگیِ سیاسی خود نیز عمیقاً تجربه کرده‌ام، یادآورشد:"بر همین مبنا بود که تصمیم به حضور در انتخابات ریاست جمهوری گرفتم، تا بتوانم اعتدال و تدبیر را، که ویژگی بارز ایرانیان و رمز موفقیت آنان در طول تاریخ بوده، در سطح کشور و منطقه و جهان، در حدّ توانم جاری کنم؛ و همان‌گونه که پیش‌بینی می‌کردم با لطف الهی، مردم خوب ایران نیز همین مشی و مرام را برگزیده، و اینک به حق، اجرا و تحقق آن را مطالبه می‌کنند."

رییس جمهور اولین سفر منطقه‌ای خود، در عمان جمهوری اسلامی ایران را کشور قدرتمند منطقه معرفی کرد که هیچ‌گاه جز صلح و آرامش برای منطقه نخواسته است.

روحانی همچنین دراولین روزهای سال جاری طی سخنانی در مراسم پنجمین جشن جهانی نوروز در افغانستان با بیان این‌که اعتدال طبیعت، بدون اعتدال سیاست بی‌فروغ است، تصریح کرد:"نمی‌توان در منطقه‌ای که گروهی ولو اندک بر طبل جهل می‌کوبند و تخم خشم می‌کارند از اعتدال‌گرایی سخن گفت، در حالی که افراط‌گرایی قربانی می‌گیرد. ما امروز در سرزمینی نوروز را پاس می‌داریم که در مقاطعی از تاریخ خود قربانی جهل و خشم و افراط بوده و در برابر انواع ایدئولوژی‌های افراطی از کمونیسم تا بنیادگرایی ایستاده و چون ققنوس هر بار سر از خاک بیرون آورده و استقلال خویش را احیا کرده و در موازنه‌ای ظریف میان فرهنگ ملی، فرهنگ دینی و فرهنگ جدید، ترکیب (جمهوری اسلامی افغانستان) را آفریده است."

وی گفت:"ما به عنوان منتخبان و نمایندگان ملت‌های خود اعلام می‌کنیم که راهی جز اعتدال نیست و اعتدال نه فقط یک آیین تاریخی، که یک روش اجتماعی برای رشد و همزیستی در جهان امروز است. ما مدعی هستیم که می توانیم بر اساس سنت نوروز و بر مبنای منافع متقابل، تجربه‌ای بی‌نظیر از همکاری منطقه‌ای را سامان دهیم تا جهان، از کنار جوامعی که تجربه تلخ فریاد افراط‌گرایان را شنیده‌اند صدای اعتدال‌گرایان را هم بشنود ما می‌خواهیم نوروز را از صورت یک جشن به سیرت یک پیمان، در آوریم، پیمان اعتدال همچون آغاز بهار، که نوروز است؛ روز تازه‌ای است که در راه است."

روحانی که هفته گذشته به منظور شرکت در چهارمین اجلاس تعامل و اقدامات اعتماد سازی درآسیا (سیکا) به شانگهای چین سفر کرده بود بار دیگر اعتدال را به عنوان بخش لاینفک سخنان خود مورد توجه قرار داد و در سخنرانی رسمی خود در این اجلاس با تاکید براین‌که تثبیت صلح و امنیت پایدار جز از راه توسعه فرهنگ اعتدال، مدارا و گفت‌وگو به دست نمی‌آید، گفت:"چنانچه ما به عنوان دولتمردان و نمایندگان ملت‌هایمان، به الزامات آن پایبند باشیم می‌توان امید بست که دیگران نیز این شیوه را برگزیده و این راه را بپیمایند."

رییس جمهور تصریح کرد:"تعمیق چنین فرهنگی نیازبه گسترش آموزش حقوق و کرامت انسان، فارغ ازهرگونه رنگ و تعلقی در میان گروه‌های مرجع جامعه به ویژه نخبگان سیاسی، مذهبی، و اجتماعی دارد و در این راستا سیکا می‌تواند برگزاری نشست‌های اعتمادساز گفت‌وگو در همه ابعاد را در دستور کار خود قرار دهد."

روحانی در همین راستا و در بیان موضع دولت اعتدال در عرصه سیاست خارجی نیز بارها این موضوع را عنوان کرده است که مبنای سیاست خارجی دولت جدید ایران تعامل با جهان با حفظ اصول جمهوری اسلامی ایران است،

وی در جمع سران سیکا یادآور شد:" بسیاری از مسائلی که ما با دنیا در گذشته داشتیم به سوء تفسیرها و برداشت‌های نادرست غرب از ایران و گاهی ایران از غرب باز می‌گردد، اما اکنون می‌توانیم در سایه‌ تعامل، منطق و گفت‌وگو مسائل خود را حل کنیم و چند ماه گذشته نشان داد اختلافات شدید ایران و دیگران یا کم شده یا حل شده است. ما به دنبال کاهش تنش با دنیا، تعامل و اعتماد سازی هستیم."

بی شک روحانی در دیگر سفرهای خارجی خود از اعتدال سخن خواهد گفت و دراین صورت به نوعی مخالفت جمهوری اسلامی ایران درهرعرصه ای چه سیاست داخلی، چه سیاست خارجی و دیگر عرصه ها را با هرگونه افراط گرایی و تفریط گرایی بیان می‌کند.

طرح گفتمان «اعتدال» از سوی حسن روحانی در جامعه ما تاکنون توانسته توجه بخش وسیعی از نخبگان ومردم را به خود جلب نماید و نوعی ثبات، آرامش و امید را به اقشار اجتماعی تقدیم کند حال اما پاسداری و نگهداری چنین بذری بسیار مهم به نظر می رسد ،باید نهال سبز چنین بذری مدام در پیشگاه دیدگان قرار بگیرد و رشدش را زندگی کرد ،مردم ما از افراط و تفریط خسته اند ، باید کاری کرد .

گزارش از خبرنگار سیاسی ایسنا :زهره شمس

انتهای پیام