درحالی که چند صباحی است که زنگ خطر کم‌آبی و هشدار بحران آب در تمام کشور به گوش می‌رسد و مسئولان ارشد وزارت نیرو همگان را به صرفه‌جویی در مصرف آب و جدی گرفتن شرایط بحرانی فرامی‌خوانند اما در ایلام انگار کسی موضوع را جدی نگرفته و حتی به گونه‌ای رفتار می‌شود که گویی تنها موضوعی که اهمیت ندارد، آب است.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) منطقه ایلام، در این شرایط وزارت نیرو به دنبال اعمال راهکارهایی برای کنترل مصرف از طریق افزایش بهاء و قطع آب مشترکان پرمصرف است.

هشدار و انذار نسبت به بحران آب متوجه آینده دور نیست. همین امروز و با ته‌کشیدن ذخایر آب تعدادی از سدهای مهم و مواجه شدن برخی از مناطق با شرایط بحران، دولت به صورت جدی وارد عمل شده، زیرا در غیر این صورت زندگی روزمره مردم و تأمین نیازهای شهروندان به آب با چالشی اساسی مواجه است.

در هفته گذشته پروفسور کردوانی در مصاحبه‌ای با یک رسانه بر ضرورت کاهش مصرف آب در سه حوزه شهری، کشاورزی و صنعتی به منظور کنترل بحران آب تأکید کرد و حتی خواستار توقف روند توسعه فضاهای سبز در شهرهای بزرگ شد.

در اغلب برنامه‌های صداوسیما نیز شاهد پخش مکرر زیرنویس‌هایی دال بر جدی بودن بحران آب و مشتمل بر توصیه‌هایی برای شهروندان هستیم.

اما در این شرایط و در کمال تعجب هر روز می‌بینیم که تانکرهای شهرداری ایلام با استفاده از منابع آب زیرزمینی شهر ایلام اقدام به شستن و آب‌پاشی خیابان‌های شهر می‌کنند و به‌رغم پیگیری‌های فراوان از سوی خبرنگاران خبرگزاری ایسنا تاکنون هیچ دلیل قانع کننده‌ای از سوی مسئولان برای مبادرت به این اقدام در شرایط بحران آب شنیده نشده است.

توپوگرافی خاص شهر و یا غیرآشامیدنی بودن آب‌های زیرزمینی هیچ‌کدام توجیه قابل اعتنایی نیست و حتی برخی مواقع گفته می‌شود که اگر شهرداری از این کار دست بردارد با تانکرها و رانندگان بلاتکیلف آنها چه کند؟

در جریان تهیه گزارشی که سال 92 از سوی ایسنا منتشر شد یکی از رانندگان تانکر آب در پاسخ به سئوالات خبرنگار ما گفت: 30 سال پیش محل کنونی چاه آب در اختیار شهرداری، کوره آجرپزی بوده و با حفر چاه 4 متری توانستیم به آب برسیم و در حال حاضر عمق چاه به 64 متر رسیده یعنی با یک حساب سرانگشتی ساده می‌توان متوجه عمق فاجعه شد.

پرس و جو از مسئولان گذشته و حال شهرداری فقط از یک مسئله حکایت می‌کند که شهرداری تصمیم جدی گرفته که منابع زیرزمینی آب را نابود کند و ظاهراً در این تصمیم خود نیز جدی و مصمم است، چرا که در رابطه این موضوع بارها با شهردار سابق و کنونی، اعضای شورای اسلامی شهر در دروه‌ گذشته و کنونی و مدیران آب و فاضلاب شهری و معاون عمرانی استاندار مصاحبه‌هایی صورت گرفته اما انگار این موضوع برای آنها اهمیت چندانی ندارد و موضوع را کاملاً طبیعی تلقی می‌کنند.

ابراهیم درویشی دانشجوی دکتری علوم آب با تأکید بر اهمیت مسائل مربوط به آب در مدیریت شهری، اظهار کرد: تا زمانی که حفظ منابع آب به اولویت تبدیل نشود با همین مشکلات مواجه خواهیم بود.

به گزارش ایسنا منطقه ایلام، به رغم کمبود آب در این روزهای گرم تابستان و در حالی که برخی محلات شهر ایلام تنها چند ساعت از شبانه روز از نعمت آب برخوردار هستند شهرداری و شهروندان ایلامی بدون جدی گرفتن مسئله، آب شرب و زیرزمینی را صرف شستشوی خیابان‌ها می‌کنند و نسبت به اتلاف بیش از اندازه آب هیچ‌گونه حساسیتی از خود نشان نمی‌دهند.

اگر به پارک کودک شهر ایلام گذرتان افتاده باشد در ضلع شمالی پارک تانکرهای در حال بارگیری شهرداری را می‌بینید که در هر بار پر شدن آنها به اندازه حجم یک تانکر یا حتی بیش از آن آب به هدر می‌رود.

نکته تأسف‌آور دیگر این است که این آب‌های زیرزمینی را با تانکر برای شستشوی خیابان‌های کم عرض و بی‌کیفیت شهر مورد استفاده قرار می‌دهند، بدون این‌که تا به امروز کسی از شهرداری یا شورای شهر دلیل قانع کننده‌ای برای ضرورت این کار اعلام نکرده است.

در پارک چغاسبز نیز کارگران شیلنگ‌های باز آب را در میان چمن‌ها رها کرده، به شکلی که در برخی نقاط به اندازه یک نهر کوچک آب جمع می‌شود.

در داخل بسیاری از بلوارها نیز به دلیل نقص شیرهای آب، انگار چشمه‌ای در حال جوشش است، ولی به دلیل اولویت نداشتن مسئله آب برای مجموعه شهرداری ممکن است چند ماه کسی سراغ رفع این مشکل جزئی که آب قابل توجهی را به هدر می‌دهد نرود.

باعث حیرت و تأسف است که این مایه حیات در مجموعه‌های تحت نطر شهرداری با بی‌مبالاتی و بی‌توجهی هدر می‌رود، و انگار نه انگار.

ابراهیم درویشی دانشجوی دکتری علوم آب در این زمینه گفت: برای شستن خیابان‌ها به جای تانکرهای معمولی حمل آب باید از ماشین آلات مخصوص استفاده کنند ماشین آلاتی که با مصرف آب کمتر و استفاده از ابزارهای جانبی بازدهی بیشتری دارند.

وی افزود: در زمان بارگیری تانکرها نیز باید از لوله‌های انعطاف پذیر جهت پرکردن تانکر استفاده کنند، زیرا در وضعیت موجود تا یک تانکر درست در زیر لوله آب قرار گیرد بخش زیادی از آب به هدر می‌رود.

این دانشجوی دکتری علوم آب با تأکید بر بی‌اهمیت تلقی کردن مسائل مربوط به آب در مدیریت شهری، اظهار کرد: تا زمانی که حفظ منابع آب به اولویت تبدیل نشود با همین مشکلات مواجه خواهیم بود.

کجای دنیا هر روز خیابان‌ها را آب و جارو می‌کنند، حتی در روزهای بارانی؟

در ایلام حتی بارش باران قادر به متوقف کردن هدر دادن آب توسط شهروندان و شهرداری برای آب و جارو کردن کوچه‌ها و شستن خیابان‌ها نشده است.

به گزارش ایسنا، دیروز صبح که برای انجام کاری از خانه خارج شدم، طبق معمول دیدم که تعدادی از همسایه‌ها جلوی خانه‌های خود و قسمتی از کوچه را حسابی آب و جارو کرده‌ا‌ند، در ادامه وارد یکی از خیابان‌های اصلی شدم و دیدم تانکرهای شهرداری نیز به همین کار مشغول هستند.

دیدن چنین تصاویری انسان را یاد صحنه‌هایی می‌اندازد که مردم یک شهر یا روستا خود را برای بر پائی جشن و شادی بزرگی مثل گرامیداشت اعیاد ملی و یا استقبال از بزرگان و یا قهرمانان‌شان آماده می‌کنند. به قول شاعر بزرگ، این آب زدن نشانی از پیشواز رفتن نگار است.

در ایلام ما بدون این‌که چنین چیزی در میان باشد هر روز می‌بینیم که هم شهروندان و هم تانکرهای شهرداری چنین کاری را بدون وقفه ادامه می‌دهند، به گونه‌ای که حتی بارش باران نیز قادر به متوقف کردن این اقدام بیهوده نیست.

به گزارش ایسنا، شهرداری ایلام روزانه با 3 تانکر که هر کدام 10 مرتبه بارگیری شده و به شستشوی خیابان‌ها می پردازند کمر به تخلیه سفره‌های زیرزمینی آب بسته‌ و در برابر انتقادات نیز هیچ پاسخ معقولی ارائه نمی‌کند و پیگیری‌های ما نیز تا کنون کمترین تأثیری نداشته است.

چند وقت قبل که می‌خواستم در خصوص نامهربانی و اسراف و تبذیر در مصرف آب گزارشی تهیه کنم به شخصی برخوردم که صحبت تکان دهنده‌ای را عنوان کرد، این شخص گفت:حدود 30 سال پیش در همین نقطه‌ای که امروز توسط شهرداری مورد بهره‌برداری قرار گرفته با حفر یک چاه 4 متری می‌توانستیم به آب برسیم، ولی امروز عمق چاه به بیش از 60 متر رسیده است، یعنی سطح آب زیر زمینی در شهری که اثری از کشاورزی آبی دیده نمی‌شود(جز مناطق محدودی در حد دو سه درصد) سالانه حدود 2 متر پائین‌تر رفته است.

از مسئولان شهری که علت امر را جویا می‌شوی در پاسخ می‌گویند: اولاًٌ آبی که برای شست و شوی خیابان‌ها استفاده می‌کنیم آب شرب نیست، در ثانی نظافت و پاکیزگی شهر ایجاب می‌کند هر روز خیابان‌ها را آب و جارو کنیم، چون گرد و خاک مناطق آسفالت نشده باعث کثیف شدن خیابان‌ها می‌شود، انگار که نمی‌شود چنین مناطقی را آسفالت کرد.

در استانی که چندین سال متوالی با خشکسالی مواجه شده و فعالیت طرح‌های صنعتی مثل پتروشیمی به خاطر کم‌آبی به تأخیر افتاده است، این استدلال که آب مورد استفاده در شستشوی خیابان‌ها آب شرب نیست، هیچ پایه محکمی ندارد.

از سوی دیگر زمانی که نیاز شدید به آب در حوزه‌هایی مثل کشاورزی، صنعت و فضای سبز وجود دارد مسئولان برای این سئوال ساده که «چرا این حجم از آب را هدر می‌دهند؟» هیچ پاسخ قانع کننده‌ای ارائه نمی‌کنند.

علاوه بر رفتار نامعقول مدیریت شهری، شهروندان نیز آب را یگانه وسیله تمیز کردن پارکینگ‌ها، حیاط منازل و حتی محوطه‌های بیرون از خانه قلمداد می‌کنند و در این زمینه تاکنون از سوی هیچ کدام از دستگاه‌های مسئول کمترین کاری به منظور پرسش از این عادت غلط صورت نگرفته و هم‌چنان با بی‌توجهی از کنار این معضل فرهنگی می‌گذرند و به نظر می‌رسد مسئولان چنین رفتاری را طبیعی قلمداد می‌کنند، به همین دلیل هیچ تلاشی هم برای اصلاح الگوی مصرف آب انجام نمی‌دهند.

حکایت آب و جارو کردن‌های صبح و شام در ایلام چیست؟

با وجود این همه بحث بر سر کمبود آب و ضرورت صرفه‌جویی آن و قطعی مکرر آب برخی محلات، حکایت آب و جارو کردن‌های صبح و شام در ایلام چیست؟

به گزارش ایسنا، صبح، ظهر و یا شب فرقی ندارد هر زمان از کوچه خیابان‌های ایلام عبور کنی یا دو سه نفر در حال شستن کوچه و خیابان هستند و یا این‌که خیس بودن سطح زمین آن هم به میزان قابل ملاحظه نشان می‌دهد قبل از رد شدن شما همه جا را آب و جارو کرده‌اند.

این از یک سو، اما طرف دیگر داستان خشکسالی‌های این چند سال و کم آبی ناشی از آن است که به گفته مسئولان گاهی به مرز بحران هم می‌رسد.

حال سئوال اینجاست که چرا همشهریان با وجود این همه بحث بر سر کمبود آب و ضرورت صرفه‌جویی آن و قطعی مکرر آب برخی محلات و دشواری‌هایی که برای خودمان ایجاد می‌شود، با خیال راحت شیر آب را باز کرده و شیلنگ را به وسط کوچه و خیابان برده و مایه آبادانی و زندگی را این‌گونه هدر می‌دهند؟

تاکنون تحقیق میدانی در این زمینه صورت نگرفته اما مشاهدات شخصی نشان می‌دهد این مسئله ریشه در عقاید دیرینه مردم دارد که آب را همراه آئینه نشان روشنی و خوش یمنی می‌دانند. مخصوصاً خانم‌ها آب و جارو کردن صبح را مایه برکت و گشایش روزی می‌دانند و برای همین در اغلب منازلی که هنوز بانوی کهنسالی وجود دارد حتماً یکی از اولین کارهایی که در شروع روز انجام می‌دهد همین است که حیاط خانه را به امید آوردن روزی و سلامتی برای اهل خانه آب و جار می‌کند. غافل از این‌که اسراف، شوم و برکت‌خیز است نه مایه گشایش روزی و سلامت جسم و جان.

باز بر اساس همان مشاهدات شخصی می‌گویم که این مشترکان پرمصرف، آب بهاء ناچیری می‌پردازند. آب‌پاشی هرروزه و قبض 4 یا 5 هزار تومانی گویای خیلی از مسائل است، رفتاری که متأسفانه تا کنون کسی راه‌حلی برای آن پیدا نکرده است.

حال سئوال اصلی که مطرح می‌شود این است که اولاً شرکت‌ آب و فاضلاب ایلام در برخورد با این کار چه می‌کند و ثانیاً از سیمای ایلام که صرفاً به پخش اخبار دیدارها، جلسات و یا اظهارات مدیران می‌پردازد هم در این زمینه کار چندانی صورت نداده‌اند تا قباحت و زشتی این کار شوم و برکت‌خیز را به مردم نشان دهند.

محمدتقی رشیدی مسوول روابط عمومی شرکت آب وفاضلاب استان ایلام به ایسنا گفت: در حالی که یک و نیم برابر نیاز مردم شهر ایلام آب وارد شبکه می‌شود اما متأسفانه به دلیل مصرف بی‌رویه و هدر دادن آب، مناطق مرتفع شهر ایلام دچار کمبود آب یا کاهش فشار آب شده و در برخی ساعات از قطعی آب رنج می‌برند.

وی تأکید کرد: رفتار مصرفی مردم باید اصلاح شود، خصوصاً این‌که نباید از آب شرب در جهت شستشو کوچه و خیابان استفاده کنند، در حالی که با یک جارو کردن ساده می‌توانند در تمیزی محیط زندگی خود اقدام کنند.

رشیدی خاطرنشان کرد: 110 هزار مشترک در ایلام 110 هزار کولر آبی دارند که متوسط مصرف هر کولر در شبانه‌روز بین 200 تا 300 لیتر است و در این شرایط از شهروندان انتظار داریم که در مصرف درست آب کوشش کنند.

مسوول روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب استان ضمن اشاره به پیشرفت 85 درصدی طرح افزایش انتقال آب از سد ایلام گفت: با اتمام این طرح، به میزان 150 لیتر در ثانیه به آب شهر ایلام افزوده می‌شود و در کوتاه مدت مشکل کمبود آب شهروندان حل می‌شود، اما در زمینه فرهنگ‌سازی و اصلاح الگوی مصرف آب راه دشواری پیش روی ماست و با جریمه و برخورد قضائی کار درست نمی‌شود.

هم‌چنین دکتر حاجی کریمی دانشیار دانشگاه ایلام با اشاره به ریشه‌های فرهنگی آب‌پاشی گفت: در گذشته مردم قبل از جارو کردن آب پاشی می‌کردند تا گرد و خاک محیط کم شود اما هنوز با وجود تغییراتی که در محیط زندگی ما ایجاد شده این سنت غلط پایدار مانده و افراد حتی بیش از آب‌پاشی آب را هدر می‌دهند.

وی ادامه داد: متاسفانه افراد به جای جارو کردن سعی می‌کنند با فشار آب حیاط خانه و یا اطراف منزل را از وجود گرد و خاک پاک کنند.

کریمی با اشاره به تأثیر پدیده گرد و غبار در افزایش مصرف آب برای پاک کردن محیط خانه تأکید کرد: البته مردم هم باید در نظر داشته باشند به ویژه در فصلی که جیره‌بندی در مصرف آب اعمال می‌شود به گونه‌ای رفتار کنند که هم محیط پاکیزه‌ای داشته باشند هم مردم گرفتار کم آبی نشوند.

وی خاطرنشان کرد: خرابی شیر کولرها از دیگر عوامل هدر رفتن آب در فصل تابستان است و بسیار مشاهده می‌شود که چندین برابر آب مورد نیاز یک کولر آب از پشت بام‌ها به هدر می‌رود.

عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام تصریح کرد: صدا و سیما و رسانه‌ها باید در جهت فرهنگ‌سازی حرکت کنند و چه بسا تأثیر یک آیتم طنز از صدا و سیما از صدها بیلبورد آب و فاضلاب بیشتر باشد.

انتهای پیام