• دوشنبه / ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۰ / ۰۹:۰۸
  • دسته‌بندی: خراسان رضوی
  • کد خبر: 1400021308727
  • خبرنگار : 50093

/یادداشت‌/

توسعه گردشگری شهری مشهد در گرو مدیریت مسنجم و یکپارچه شهری

توسعه گردشگری شهری مشهد در گرو مدیریت مسنجم و یکپارچه شهری

ایسنا/خراسان رضوی عضو گروه پژوهشی جامعه شناسی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی خراسان رضوی در یادداشتی به بررسی سیستم گردشگری شهرداری مشهد  از مدخل اقتصاد سیاسی پرداخته و یکی از ناسازگاری‌های ساختاری این حوزه را به بحث کشانده است.

وی به ناسازگاری میان ماموریت شهری و ساختار سازمانی پرداخته و «ساختار سازمانی نهاد گردشگری در شهرداری مشهد» را ساختاری کم بنیه برای تدوین ماموریت شهرداری بر اساس «تقویت اقتصاد شهری گردشگری پایه» توصیف کرده است. دکتر آرش قهرمان در یادداشت خود که در پایگاه اطلاع‌ رسانی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی خراسان رضوی منتشر شده، اینگونه اظهار کرده است:

گرچه در تعریف اقتصاد سیاسی، گردشگری وفاق تامی در میان تعاریف ارائه شده وجود ندارد اما از میان تعاریف ارائه شده، مفهوم پردازی نانکو، رامیکسون و گورسی دارای وضوح و تناسب درونی بیشتری است. با الگو از تعریف مذکور می‏‌توان اقتصاد سیاسی، گردشگری را از بررسی تاثیر مناسبات قدرت کنشگران سیاسی، گروه‌‏های ذی‌نفع و ساختارهای سیاسی بر تصمیم‌گیری‌‏های توسعه‏‌ای گردشگری دانست به گونه‌ای که متضمن منافع اقتصادی برای دسته‌‏های مذکور باشد.

بر اساس نظر آلتوسر تناقضات نظام سرمایه‌داری در نظام‏‌های خردتر نیز جلوه‌گری می‌کند. به عنوان مثال بحران‏‌های مسکن، ترافیک و نقصان‌هایی در برنامه‌ریزی در نظام شهری خود را نمایان می‌‏کند. بنابراین نقصان‌‏های مدیریت گردشگری و ناهماهنگی‌‏های آن را می‌‏توان در چهارچوب تناقضات نظام سرمایه‌داری دید.

مطابق نظر کاستلز شهرها بر اساس ارزش‌ها و اهداف متنوع متنوع افراد پدید آمده و دچار تغییر می‏‌شوند. کاستلز شهر را بر حسب معانی منتسب به آن در مقاطع زمانی مختلف که توسط گروهای مختلفی که در کشمکش با یکدیگر بوده‌اند، مفهوم سازی می‏‌کند. بنابراین، توسعه سیاست‏‌های گردشگری محصول برایند کشمکش‌‏های نهادهای درون شهری و کنشگران آن است. بر اساس نظر کاستلز، بسیج سیاسی بر محور مسائل مربوط به مصرف جمعی امکان‌پذیر می‏‌شود. به عنوان مثال کارگران حقوق بگیر، افراد حرفه‌‏ای، شاغلان یقه سفید و سرمایه‌داران می‌‏توانند به صورت مشترک در زمینه مربوط به مصرف بسیج شوند که در پای آن می‌توان تنش‏‌های جمعی جامعه میزبان با گردشگران را تبیین نمود. اگر گردشگری کالایی پرهزینه برای آن جامعه باشد، علی‌رغم اختلافات گوناگون در جامعه میزبان، می‏‌تواند عامل انسجام درونی و تضاد علیه گردشگران شود.

چشم‌انداز گردشگری مشهد بر اساس توافق گروه‏‌های ذی‌نفع بر توزیع میزان منافع بر اساس لزوم درونی‌کردن هزینه‌ها امکان پذیر است. چشم‌انداز یک سیستم باید با الگوی اکتشافی تدوین شود. تدوین با الگوی اکتشافی مستلزم گفت‌وگوی گردشگری در سطح یا سطوح مورد بررسی است. این وضعیت برای مشهد و شهرداری، مستلزم گفت‌وگوی ملی گردشگری با موضوع کارکرد سیاسی شهر مشهد و گفتگوی محلی با موضوع بازخوانی نظام‏‌های منفعتی در شهر مشهد است. یعنی در ذی‌نفعان با فرض پذیرش قاعده درونی‌سازی هزینه‌ها حداکثر وفاق جمعی صورت بگیرد.

وی در ادامه به طرح اولیه چند راهبرد برای برون رفت از شرایط موجود می پردازد:

رونق توسعه پایدار گردشگری در مشهد مستلزم گفت‌وگوهای مستمر و فراگیر در میان ذی‌نفعان چندگانه آن با پذیرش قاعده درونی‌کردن هزینه‌ها به منظور متقاعدسازی آنان بر نظام هزینه‌ای، منفعتی ناشی از توسعه گردشگری است. پیامد اصلی این گفت‌وگوهای مستمر، دستیابی بر راهبردهای همزمان و همراستا در متن فضایی گردشگری مشهد است و این امر مستلزم شناسایی ارزش‌های مشترک است. مهم‌ترین ارزش مشترک تولید اشتغال است. ارزش مشترک دوم، قانون‌گرایی و توجه به برنامه ششم توسعه و سند توسعه خراسان رضوی و مشهد است که در هر دو نقش گردشگری مورد توجه قرار گرفته است. ارزش سوم، توسعه مناسبات میان فرهنگی ایران با جهان اسلام است. ارزش چهارم، افزایش رضایت عمومی ناشی از رونق اقتصادی است که در ارتباطات میان بخشی شهرداری با دستگاه‌های دیگر مناسب است مورد توجه قرار گیرد.

حرکت از «مدیریت شکننده و ناسازگار» گردشگری شهری به سوی «مدیریت منسجم و یکپارچه» در گردشگری به سادگی رخ نمی‌دهد. بخشی از این امر مستلزم تغییرات در ساختارهای کلان در نظام مدیریتی کشور است. لذا در گردشگری شهر مشهد، راهبرد کوتاه مدت حرکت به سمت «مدیریت هماهنگ» است. راهکارهای رسیدن به این راهبرد بر اساس تلاش برای رسیدن به وفاق مدیریتی است، تا کشتی گردشگری پاروهای همزمان و هم جهت داشته باشد. برای رسیدن به وفاق، متقاعدسازی ذی‌نفعان باید در دستور کار قرار گیرد. متقاعدسازی بر اساس گفت‌وگوهای مستمر همگانی و روشمند است. روشمند بودن یعنی شناسایی ارزش‌های مشترک ذی‌نفعان و شناسایی افرادی که طرفین بر حسن تشخیص و حسن نیت آن‌ها اجماع  نظر داشته باشند.

در شرایط فعلی گردشگری شهری مشهد، طراحی مکانیزم‌های منظمی برای هماهنگی میان بخش‌های مختلف شهرداری و تسهیل مناسبات برون سازمانی در حوزه گردشگری ضروری به نظر می‌رسد. این مکانیزم به لحاظ فرم اداری در سطح حداقلی با ایجاد موقعیت سازمانی مشاورگردشگری شهردار یا مشاور گردشگری سازمان اقتصادی شهرداری فراهم می‌شود. در عین حال تقویت کارگروه گردشگری مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر نیز می‌تواند کارکردهای فوق را داشته باشد. همچنین اصلاح ساختار سازمانی در قالب تبدیل معاونت گردشگری به سازمان یا اداره‌کل گردشگری شهرداری  در میان‌مدت نیز پیشنهاد می‌شود.

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.