• شنبه / ۲۵ دی ۱۴۰۰ / ۰۱:۰۵
  • دسته‌بندی: ادبیات و کتاب
  • کد خبر: 1400102517816
  • خبرنگار : 71573

واکنشی به حرف‌های ضرغامی درباره «شاهنامه»

واکنشی به حرف‌های ضرغامی درباره  «شاهنامه»

یک شاهنامه‌پژوه به صحبت‌های عزت‌الله ضرغامی درباره «شاهنامه» در بازدید از آرامگاه فردوسی واکنش نشان داد.

جواد رنجبر درخشیلر، دانش‌آموخته دکتری علوم سیاسی و شاهنامه‌پژوه در یادداشتی که در اختیار ایسنا قرار داده، نوشته است: 

وزیر میراث فرهنگی در بازدید از آرامگاه فردوسی سه گزاره مهم را بیان کرده: نخست این‌که پس از انقلاب از فردوسی غفلت کردیم. دوم فردوسی هزار سال است بر تارک میراث فرهنگی ایرانیان می‌درخشد و سوم حماسه‌سرایی‌های او پشتوانه‌ ایدئولوژیک جبهه جهانی مقاومت است. این سه گزاره شایسته نقد و بررسی است. 

درباره جمله نخست آقای وزیر میراث فرهنگی تردیدی روا نیست. نه تنها پس از انقلاب از فردوسی و «شاهنامه» غفلت شده بلکه گاه این شاهکار جهانی تحقیر و تحدید شده است. مبنای همه این‌ها آن نظریه غلط که، ایران پیش از اسلام رقیب ایران پس از اسلام است. این نظر پیوستگی فرهنگی ایرانیان از گذشته‌های دور تا اکنون را نادیده گرفته و با دوگانه اسلام و ایران در راهی می‌رفت که برخی ایران‌دوستان افراطی می‌رفتند؛ به عکس. اما واقعیت ساده قابل فهمی وجود دارد که از بررسی‌های غیرغرض‌ورزانه تاریخی می‌آید و آن پیوستگی فرهنگی ایران است و ایرانیان مسلمان هم می‌توانند به گذشته تاریخی خود ببالند و تاثیر آن را در فقه و عرفان و اندیشه‌های سیاسی و اجتماعی پس از اسلام هم ببینند. 

طبیعی است شور انقلابی با چنین باریک‌بینی‌ها سازگار نبود و در نتیجه فردوسی را دشمن پنداشتند. در این میان نقش دشمنان ایران که می‌خواستند و می‌خواهند که ایران را از فرهنگ پیشرو خود خالی کنند بی‌تاثیر نبود. حتی برخی از این افراد هنوز هم به طور روزمره نسبت به زبان فارسی و شاهنامه دشمنی ابراز می‌کنند و کسی نیست جلو آن‌ها را بگیرد. شاید به این دلیل اشتباه که هر تحقیری نسبت به فردوسی غیرمستقیم تحقیر پهلوی و نظام سیاسی پادشاهی است. اما در واقع تاثیر این ضربات هدفمند پیش از آن‌که به سلسله فروپاشیده پهلوی برسد به فرهنگ ایران می‌رسد.

اما هنوز دیر نیست. به راحتی می‌توان شاهنامه را با حمایت‌های کوچک کم‌خرج دوباره بر تارک فرهنگ ایران نشاند. فقط کافی است صدا و سیمای عریض و طویل و مدارس و دانشگاه‌ها و مراکز پرتعداد فرهنگی شاهنامه را در دستور کار خود قرار بدهند. شرم‌آور است که بسیاری از به اصطلاح دانش‌آموختگان ادبیات هم از خواندن و فهم شاهنامه عاجزند و اگر کلاس‌های آزاد و دوستداران حقیقی شاهنامه که با پول خود و هزار زحمت کلاس‌های شاهنامه برگزار می‌کنند نبود شاید اکنون شاهنامه همین‌قدر هم شاخته‌شده نبود. در کنار همه این‌ها البته لازم است از مهربانی بیش از حد با دشمنان شاهنامه که در واقع به طور غیرمستقیم دشمنان فرهنگ و امنیت ایران هستند کاسته شود. 

فردوسی همان‌طور که به درستی در گزاره دوم آقای وزیر بود بر تارک فرهنگی ایرانیان می‌درخشد. شاهنامه در زبان فارسی و هیچ زبان دیگری نمونه‌ای ندارد. هیج ملتی کتابی با این حجم و این عمق معنایی و اوج ادبی ندارد. به عبارتی مهم‌ترین میراث فرهنگی ایرانیان شاهنامه است. و به همین اعتبار گزاره سوم وزیر کاملا نادرست است. از کتاب‌های فرهنگی نمی‌توان به ایدئولوژی رسید. این دو کاملا با هم متفاوت و حتی به قطعیت می‌توان گفت متعارض‌اند. این خود یکی از موارد بدفهمی و تحقیر شاهنامه است. مشابه آن‌که برخی افراد افراطی می‌گویند شاهنامه کتاب مقدس ما ایرانیان است. 

ایدئولوژی معطوف به عمل است. سطحی و منفعت‌طلبانه و بی‌ریشه است. ریشه‌هایش ساختگی است. بیشتر به درد عملیات چریکی گروه‌های چپ می‌خورد؛ همان خاستگاه واقعی خود. 

ما در ایران حکمت متعالی زردشت، داستان‌های عمیق جهان‌شناسانه اسطوره‌ای، فرهنگ و جهان‌شناسی اسلامی را داریم. همه فرهنگی و عمیق. می‌توانند انسان را از عمق جان او بسازند. ایدئولوژی اما به طور دقیق یک سطح و ظاهر عرضی است. انسان ایدئولوژیک مانند داعشی‌های زمان ما و تروریست‌های چپ دوره‌های گذشته حتی از آن‌که ادعا می‌کنند چیز زیادی نمی‌دانند. انسان ایدئولوژیک انسانی در قید ظواهر و تبلیغات است. بنابراین فردوسی را به ایدئولوژی نسبت دادن عین بی‌سلیقگی است و اگر قرار است توجه‌ها به این حکیم بزرگ چنین باشد بی‌توجهی مرجح است. 

شاهنامه را مانند هر کتاب مهم دیگری فقط باید خواند و درست فهمید. خودش در زندگی و افکار و جامعه جاری می‌شود.

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۵ ۱۱:۳۶

درود و آفرین برشما که پاسخ راستی در این مورد دادید. ضرغامی میخواست از نام فردوسی کسب سود کند که شما با دانش خود مانع شدید. ممنون

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۵ ۱۲:۱۸

هر چیز دیگری تدریس میشود بغیر از شاهنامه حیف نیست .زبانهای عربی وبیگانه

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۶ ۰۰:۰۴

نه اصصصلا حیف نیس. شما اگه ادبیاتت خوبه برو رشته خودت بخون. چرا ما که تجربی هستیم اینقدر ادبیات بخونیم؟هیچ علاقه ایم نداریم. به تظر من خوندن داستانا خیالی قبلا بیهودستو قصد توهینم ندارم بسیار عالی و توپه. ولی رشته انسانی بره بخونه ما چرا باید بخونیم؟؟ و اینکه کی گفته شاهنامه تدریس نمیشه؟؟همه درسا ما شده سخت و داستان شاهنامه ای که جای زیست وقتمونو میگیره. واینکه زبان به قول شما بیگانه بیشتر از شاهنامه تو زندگی نیازه. ما از اون کشورای خارجی و عربی جدا نیستیم و باید بتونبم تا حدودی باهاشون ارتباط بر قرار کنیم. از ما دانش اموزای تجربی نظر سنجی کنید میبینید که ما زبان انگلیسی و عربی رو به شاهنامه ترجیح میدیم. ادم منظورشو راحت میرسونه با زبانش تموم اینهمه پیچو تاب برا چیه رشته تجربیه؟

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۷ ۱۶:۰۲

شما که حتا لیاقت این را ندارید نام خود را با آوای فارسی و کامل بنویسید،هنوز این اندازه درک ندارید که پایه های تمدن بر ادبیات بنا شده و ملتی که فرهنگ و ادبیات و هنر دارد روحش متعالی تر است زبان فارسی تنها زبان کلاسک زنده ی جهان است و بی شک ایرانیان مدیون فردوسی و شاهنامه هستند که به بیشتر زبانهای دنیا برگردانده شده و حتا ملتهای دیگر از خواندن آن لذت می برند،فقط کافیست بدانید در ایتالیا و فرانسه شاهنامه پژوهی دارند! شما قدر انچه هویتتان را میسازد نمیدانید پس به راحتی آماج حمله ی هر بیگانه ای خواهید شد.

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۵ ۱۳:۰۲

اتفاقا تا الان هیچکس ... تاکید میکنم هیچکس ضرورت خواندن شاهنامه را تبیین نکرد. همه آنهایی که دم از شاهنامه میزنند بنوعی رزق و روزی شان به آن گره خورده است . شاید بیشتر از 95% این بزرگواران استاد دانشگاه هستند و تاکید بر شاهنامه خوانی میکنند .حالا مردم عادی چرا باید شاهنامه بخوانند ؟ شعار را کل کنید . جواب مترقی بدهید.

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۵ ۱۳:۲۲

بعضی از کسانی که از اسم فردوسی میخواهند استفاده کنند هدفشان عربی ستیزی در زبان فارسی و مخالفت با اسلام است. فردوسی مسلمان است ولی برخی میخواهند به نفع بی دینی از او نان ببرند

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۵ ۱۴:۳۷

شاهنامه کتابی جامع وشیوا وارزنده هست که هم عرفانی وهم مبانی دینی دارد وهم مایه حفظ وحدت میان پارسی زبانان میشه

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۵ ۱۶:۰۱

خیلی تاثیرگذار بود!! میخوام ترک تحصیل کنم برم شاهنامه بخونم!! چه کاری مهمتر از این؟!! واااای تعالیم زرتشت!!! خوش به حالتون! مرسی که هستید!!!

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۷ ۱۶:۰۴

بانوی گرامی مرضیه،شما به سخنان ایشان کاری نداشته باش در یوتیوب دکتر شروین وکیلی را پی گیری کن یا به کانال تلگرامی سروش زروان ایشان بپیوند تا ،تاریخ ایران و جهان را مستند و علمی بیاموزی،دانستن زیور آدمی است.

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۵ ۱۶:۳۸

فردوسی با خرد و مهر ورزی و آدمیت زندگی کرد و خدای واحدی داشت وتما م حواشی دین و دینداری را در قالب انسانیت ارزیابی می کرد

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۵ ۱۷:۴۳

مطلبی میخواندم که شاهنامه فردوسی دقیقا ترجمه یکی از اساطیر چینی است

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۷ ۱۵:۵۷

مطلبی میخواندم که چین در واقع یک تمدن نو پاست و نام چین را هم ما به آنها داده ایم تا پیش از آن دولت شهرها بوده اند و البته اژدها سمبل چین هم از ایران وارد فرهنگ آنها شده،کتاب دائو ده جینگ از دکتر شروین وکیلی نسخه pdf آن رایگان است.حرف بی سند نزن جناب رامتین خان.

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۵ ۱۸:۵۷

دوست عزیز .هیچ چیز صفر وصد نیست متاسفانه درکشور ما دیدگاه صفر وصدی وجبهه گیری به اوج رسیده.آقای ضرغامی نظرش راگفت وبه اندازه درک وبرداشتش .چه سودی برایش داشت.اتفاقا شروع بسیارخوبی است حرکت باید ازجایی شروع شود.ضمن اینکه مطلب یک بحث علمی است.

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۵ ۲۲:۴۶

این آقا یا معنی ایدیولوژی را نمی داند یh ... مثل بقیه ایدیولوژی ستیزان متن ایشان کاملاً ایدیولوژیک و در تعارض با خود است

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۵ ۲۲:۴۹

من در تعجبم از این آقای ضرغامی زمانیکه رئیس صداوسیما بود فقط عرب ها را چاق میکرد!! ولی الان نمیدونم چطور فکر فردوسی به کله اش رفته؟ انگار دوگانه سوز شده!!!

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۶ ۱۳:۱۹

فردوسی شاعری مسلمان و حماسه سرایی وطن دوست است عزیز من!

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۶ ۰۰:۰۹

تشکر وسپاس از اقای رنجبر ورخشیلر که پاسخ عالی دادند صدا و سیما هیچ نقشی در فرهنگ سازی ایران نداره و اقای ضرغانی از مصادرات میراث فرهنگی ایران از لندن چه خبر کدوم کشور بلخره این مصادره رو برد یعنی توی این مملکت ۳۰ میلیارد نبود که این میراث دوره ی هخامنشی رو بخرین و به کشورش برگردونید پس چطور قبول کردی مسئول میراث فرهنگی بشی

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۶ ۱۰:۳۴

آفرین. باسما از ژرفای دل وجان موافقم ودرود میفرستم.دشمنان شاهنامه در واقع دشمنان فرهنگ ایرانند ودشمنان این فرهنگ غنز دشمنان اسلام و این سخن پیامبر اسلام (ص)هستند که فرمودند دانش اگر در ثریا (آسمانها)باشدایرانی به آن دست می یابد.

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۶ ۱۳:۱۵

همین نظرات شما عین ایدئولوژی است منتها با سویه ضدمقاومت و ضد میهن. شعر و هنر را بی خاصیت کردن بزرگترین خیانت است به هنر. هنر فردوسی در تکریم اموزه های اسلامی و ملی و مقاومت است، با مصادیق وافری در اوج هنر و حماسه. تا کی مریضی و تا کی غرض؟!!!

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۶ ۱۷:۳۲

حاج عزت بنظرم شما تاریخ افسانه های و حتی واقعیتهای تاریخی ایرانیان و تورانیان رو نخوندی

avatar
۱۴۰۰-۱۰-۲۸ ۱۴:۰۵

اگه خوب به جمله ضرغامی دقت کنید میبینید که ربطی به این نوشته نداره یا این نوشته بی ربطه. ضرغامی میگه حماسه سرایی های فردوسی پشتوانه ایدئولوژیک جبهه مقاومت است:نگفته فردوسی با این هدف نوشته بلکه ما برای بالا بردن روحیه رزمندگانمون از حماسه های فردوسی الهام میگیریم. یکم دقیق تر باشیم!لطفا.