همیشه برای شروع یک موضوع نانوشته، دغدغه‌های زیادی در ذهن افراد نقش می‌بندد اما در پاره‌ای از اوقات از بیان آنچه که در ذهنت می‌گذرد، عاجزی و قادر نیستی حق مطلب را ادا کنی و امروز همان روزی است که قلم‌فرسایی در خصوص ۲۱ رمضان، نیازمند دلی آکنده از عشق به مولا است، مولایی که برای تسکین دردهایش به نماز می‌ایستاد، مولایی که تا وقتی بود تنها بود ...

آری، امروز همان روزی است که دست‌ها برای توصیف انسان بزرگ‌ تاریخ بشریت لرزان است و قلم‌ها از درک آنچه که باید در وصف «شاه ملک لافتی» کتابت کنند، عاجزند. شاید از دست دادن چنین شخصیتی در ماه مبارک رمضان، بیانگر فلسفه واقعی آنچه که ما امروز از انجام واجبات و مستحبات این ماه عاجزیم، باشد. هر سال که می‌گذرد، سفره‌های افطاری رنگین‌تر از سال‌های گذشته به انتظار شکم‌های خیره ما هستند، غافل از اینکه ما به مولایی اقتدا می‌کنیم که سنگ را به هنگام گرسنگی همنشین شکم می‌کرد.

دستگیری از نیازمندان؛ اصلی که نباید کمرنگ شود

پرداختن به شخصیت‌های دینی و اهتمام به طریقت زندگی آن‌ها نباید معطوف به روزهای خاص باشد. اگر امروز فرق عدالت شکافته شد تا یتیمان کوفه بیش از هر زمان دیگر احساس یتیمی کنند، امروز هم یتیمان قرن حاضر چشم‌انتظار دستگیری علی‌وار انسان‌هایی هستند که فارغ از زرق و برق‌های دنیای امروز، یتیم‌نوازی را از مولای خود به ارث برده‌اند. امروز که کوچه‌های تاریک کوفه، میزبان قدم‌های استوار و یادگار غدیرخم نیست، نسل دیگری منتظر یتیم‌نوازی کسانی است که رمضان را فقط به صرف روزه بودن، سپری نمی‌کنند.

بی تردید، کمرنگ شدن مقوله‌ای همچون دستگیری از نیازمندان در جامعه اسلامی، امر پسندیده‌ای نیست؛ چرا که در آیین اسلام، مردم مسئولیت سنگینی در قبال مستمندان و تهی‌دستان جامعه بر عهده دارند. مسلمانان طبق آیین اسلام در قبال قشر مستمند و تهی‌دست جامعه، مسئولیت سنگینی دارند، به همین خاطر زندگی‌های امروزی نباید باعث شود تا از وضعیت زندگی هم‌نوعان خود غافل شویم، هر چند در پاره‌ای اوقات به قدری در نداشته‌های خود غرق شده‌ایم که فراموش کرده‌ایم همین نداشته‌های ما آرزوی داشته‌های کسانی است که هیچ‌گاه رنگ حقیقت به خود نگرفته است.

پیامبر گرامی اسلام (ص) و پیشوایان دینی ما، سفارش‌های مؤکدی در زمینه دستگیری از نیازمندان کرده‌اند، این در حالی است که هر کدام از ائمه در عصر خود، نمونه برجسته‌ای از انسان‌دوستی و ضعیف‌نوازی به شمار می‌رفتند، به همین خاطر باید دستگیری از نیازمندان به ویژه در ماه نزول قرآن را جزو اولویت‌های اصلی خود قرار دهیم. از طرفی، برخورد بدون منت با نیازمندان باید سرلوحه کارهای‌مان باشد که در این راستا حضرت علی (ع) الگویی نمونه است.

پرهیز از نگاه عامیانه به جایگاه حضرت علی (ع)

شاید یکی از دلایل اصلی دوری ما از آنچه که در گذشته با نگاه عمیق‌تری به موضوعات می‌نگریستیم، بحث نگاه عامیانه به موضوعاتی است که باعث شده امروز از داشته‌های خود فاصله بگیریم. اگر امروز بارها سخن از صرفه‌جویی است، به خاطر نگاه سطحی به مقوله اسراف است، اگر امروز سخن از دستگیری از نیازمندان است، به دلیل غوطه‌ور شدن در زندگی روزمره است، اگر امروز به جای سفره‌های ساده افطاری، شاهد گسترده شده خوان رنگین هستیم، به دلیل نگاه سطحی به مقوله ساده‌زیستی است.

برخی از کارشناسان مسائل دینی معتقدند، علی‌‎رغم اینکه امیرالمومنین علی (ع) یک شخصیت همه جانبه‏‌نگر داشت ولی نگاه به جایگاه ایشان تا به امروز یک نگاه عامیانه بوده و تاکنون با نگاه دانش‌محور وارد این حوزه نشده‌ایم و اگر هم کاری انجام شده، بسیار کم و انگشت‌‎شمار است که به زعم کارشناسان مسائل دینی باید تلاش شود حوزه‌‎های مختلف زندگی این امام بزرگوار مورد مطالعه قرار گیرد؛ چرا که ایشان هیچ‌‎گاه یک بخش خاصی از زندگی را مورد تاکید قرار نمی‌‎داد.

زندگی حضرت علی (ع) در چند مرحله خلاصه می‌شود. در مرحله‌ای ایشان برای تثبیت اسلام اقدام می‌کرد و در برهه‌ای نیز تلاش برای آرامش جامعه و جلوگیری از ضربه خوردن به اسلام بود که طی این مدت به کشاورزی و رسیدگی به امورات مردم پرداخت و در چهار سال حکومت خود می‌‎بینیم ایشان سه جنگ را انجام داد، در حالی که شخصیت اصلی امام علی (ع) نگاه متعالی به انسان و اجتماع و نگاه به آرامش اجتماع است که نمود عینی آن را در ۲۵ سال خانه‌‎نشینی به نفع آرامش جامعه مسلمانان می‌‎توان دید.

«نهج‌البلاغه»؛ سندی معتبر برای معرفی حضرت علی (ع)

از زمان خلقت انسان، خداوند متعال همواره بر آن بوده تا بندگان خود را توسط افرادی که برگزیده خویش بود، به سوی سعادت واقعی رهنون سازد که در این راه می‌توان از قرآن به عنوان کتابی آسمانی و روشنگر که همه توصیه‌های آن برای سعادت انسان است، نام برد اما در این بین، هست کتبی که علاوه بر ارشاد انسان، به معرفی شخصیت‌هایی پرداخته‌ که به جرأت می‌توان گفت مستندترین و بهترین منابعی است که ما امروز در دسترس داریم که یکی از این منابع، «نهج‌البلاغه» است.

«نهج‌البلاغه»، سخنان امیرالمومنین علی(ع) و نوع نگاه آن حضرت به مسائل مختلف بود که از این طریق می‌توان شخصیت متعالی ایشان را بیش از پیش شناخت و ضروری است در ایام سوگواری شهادت آن حضرت، در راستای معرفی هر چه بهتر ایشان از این کتاب گران‌بها نیز استفاده شود. از این رو، بهترین راه برای شناختن شخصیت جامع و کامل حضرت علی (ع) کتاب ارزشمند نهج‌البلاغه است، لذا باید در این ایام علاوه بر روضه‌خوانی، وقتی هم برای معرفی فرازهایی از این کتاب ارزشمند اختصاص یابد.

جدا از بحث پرداختن به شخصیت این امام همام با استناد به نهج‌البلاغه، باید توجه داشت در پرداختن به معرفی شخصیت والای حضرت علی (ع) از تک‌بعدی و یک‌سویه معرفی کردن ایشان پرهیز شود و این ذهنیت به وجود نیاید که امیرالمومنین (ع) فردی بود که فقط در گوشه محراب به راز و نیاز با خدا می‌پرداخت و در نهایت هم با ضربه شقی‌ترین فرد روزگار شهد شهادت را نوشید و یا اینکه این‌گونه بپنداریم که حضرت علی (ع) فردی بود که در همه جنگ‌های آن روزگار حاضر می‌شد و یا فرد جنگ‌طلبی بود.

انسان امروز؛ تشنه عدالت همای رحمت

روزی که بهجت تبریزی، قلم در دست گرفت تا طراوشات ذهنی‌اش از حضرت علی‌ (ع) را با عنوان همای رحمت بر روی کاغذ نقش ببندد، بی‌گمان می‌دانست که جایگاه مولای متقیان، شهریار را تشنه عدالت وی خواهد کرد. امروز همه ما به نوعی باید تلاش کنیم تا تشنگی خود از عدالت امیرالمومنین را با برقراری عدالت اجتماعی و تبدیل آن به فرهنگ ملی رفع کنیم و این مهم میسر نخواهد شد، مگر اینکه هیچ یک از اصول و ارزش‌ها تحت‌الشعاع ملاحظه‌کاری و شخصیت افراد صاحب نفوذ قرار نگیرد.

شب‌های سوگواری شهادت امیرالمومنین علی (ع)، بهترین فرصت برای یادآوری شخصیت والای ایشان و تبیین افکار و اندیشه‌های این امام در مناسبات امروزی بشر است. هر چند نمی‌توان به صورت کامل و جامع پا در جای پای امیرالمومنین (ع) گذاشت اما ایشان در خطاب به مردم جامعه خود می‌فرمایند: «با پرهیزکاری و تلاش فراوان و پاکدامنی و راستی، مرا یاری دهید» که می‌توان این فرموده مولای متقیان را به جامعه امروز و افرادی که ادعای پیروی از ایشان دارند، صدق داد.

انسان امروز، بیش از هر زمان دیگری تشنه عدالت همای رحمت است، عدالتی که به معنای واقعی در جامعه حاکم شود. یعنی یکسان بودن نظر و نگاه حکومت نسبت به آحاد مردم در مقابل قانون، امتیازات و برخوردها از یک سو و یکسان بودن حرکت و نگاه و اشاره مسئولان از بالاترین تا پایین‌ترین رده‌ها در پرداختن به مشکلات مردم از سوی دیگر است؛ چرا که در این سیستم همه مردم جامعه احساس می‌کنند که به طور یکسان از برکات نظام اسلامی بهره‌مند می‌شوند و برای رسیدن به چنین مرتبه‌ای باید علی‌وار در برابر همه مشکلات ایستادگی کرد.

انتهای پیام