نهج‌البلاغه کتابی سرشار از آموزه‌های فراوان در زمینه‌های مختلف زندگی است. این کتاب شامل نامه‌ها، خطبه‌ها و کلمات قصاری از امیرالمومنین(ع) است که مطالعه آن‌ها بر هر کسی لازم و ضروری است. 

مراحل خودسازی

 پسرم! همانا تو را به ترس از خدا سفارش می کنم که پیوسته در فرمان او باشی، دلت را با یاد خدا زنده کنی و به ریسمان او چنگ زنی. چه وسیله‌ای مطمئن‌تر از رابطه تو با خداست اگر سررشته آن را در دست گیری.

دلت را با اندرز نیکو زنده کن، هوای نفس را با بی‌اعتنایی به حرام بمیران، جان را با یقین نیرومند کن و با نور حکمت روشنایی بخش و با یاد مرگ آرام کن، به نابودی از او اعتراف گیر و با بررسی تحولات ناگوار دنیا به او آگاهی بخش و از دگرگونی روزگار و زشتی‌های گردش شب و روز او را بترسان. تاریخ گذشتگان را بر او بنما و آنچه که بر سر پیشینیان آمده است به یادش آور. در دیار و آثار ویران رفتگان گردش کن و بیاندیش که آن‌ها چه کرده‌اند؟ از کجا کوچ کرده و در کجا فرود آمدند؟

از جمع دوستان جداشده و به دیار غربت سفر کردند، گویا زمانی نمی‌گذرد که تو هم یکی از آنانی! پس جایگاه آینده را آباد کن، آخرت را به دنیا مفروش، آنچه نمی‌دانی مگو، آنچه بر تو لازم نیست بر زبان نیاور و در جاده‌ای که از گمراهی آن می‌ترسی قدم مگذار. زیرا خودداری به هنگام سرگردانی و گمراهی، بهتر از سقوط در تباهی‌هاست.

اخلاق اجتماعی

به نیکی‌ها امر کن و خود نیکوکار باش. با دست و زبان بدی‌ها را انکار کن و بکوش تا از بدکاران دور باشی. در راه خدا آنگونه که شایسته است تلاش کن، هرگز سرزنش ملامتگران تو را از تلاش در راه خدا باز ندارد و برای حق در مشکلات و سختی‌ها شنا کن. شناخت خود را در دین به کمال رسان و خود را برای استقامت برابر مشکلات عادت ده که شکیبایی در راه حق عادتی پسندیده است. در تمام کارها خود را به خدا واگذار که به پناهگاه مطمئن و نیرومندی رسیده‌ای. در دعا با اخلاص پروردگارت را بخوان که بخشش و محروم کردن به دست اوست و فراوان از خدا درخواست خیر و نیکی داشته باش. وصیت مرا به درستی دریاب و به سادگی از آن نگذر، زیرا بهترین سخن آن است که سودمند باشد. بدان علمی که سودمند نباشد فایده‌ای نخواهد داشت و دانشی که سزاوار یادگیری نیست سودی ندارد.

بدترین مردم

روزگاری بر مردم بیاید که از قرآن جز نشانی و از اسلام جز نامی در میان آنان نماند. در آن روزگار مسجدهاشان از جهت بنا آباد است و از جهت هدایت ویران. ساکنان و آبادکنندگانش بدترین مردم روی زمین‌اند که فتنه‌ها از آنان بر می‌خیزد و گناهان در پناه آن می‌آرمد. کسی را که از فتنه بگریزد بدان باز گردانند و هر که را عقب ماند به سوی آن برانند.

خدای سبحان می‌فرماید: به خودم سوگند که بر آنان فتنه‌ای برانگیزم که خردمند را حیران و سرگردان گذارد، و البته چنین کرده است. از خدا می‌خواهیم که از لغزش غفلت‌ها درگذرد.

روزی مقدرشده

ای فرزند آدم! روزی دو گونه است: روزی‌ای که تو در طلب آن هستی و روزی‌ای که آن در طلب توست و اگر سراغ آن نروی سراغ تو خواهد آمد. پس اندوه سال خود را بر اندوه روز خود بار مکن که اندوه هر روز برای تو بس است. پس اگر آن سال از عمر تو باشد خدای متعال در هر روز جدید آن‌چه را سهم تو قرار داده به تو خواهد داد و اگر آن سال از عمر تو نباشد پس تو را از اندوه چیزی که از آن تو نیست چه کار؟ هیچ جوینده‌ای در آن‌چه روزی توست پیشی نخواهد گرفت و هیچ غلبه کننده‌ای در آن بر تو غالب نخواهد شد و آنچه برای تو مقدر شده در رسیدن به تو درنگ نخواهد کرد.

شتاب و سستی، دوستی و دشمنی

از شتاب در کارها پیش از فرا رسیدن وقت آن‌ها، یا سستی و تنبلی به هنگام فراهم بودن امکان آن‌ها، یا سرسختی در انجام آن‌ها هنگامی که درست روشن نیستند یا سستی در انجام آن‌ها هنگامی که روشن و آشکارند بپرهیز. هر چیزی را در جای خود بنه و هرکاری را در موقع خود انجام ده.

دوستت را به اندازه دوست بدار. شاید روزی دشمن تو گردد و با دشمنت به اندازه دشمنی کن شاید روزی دوست تو گردد.

انتهای پیام