میهمانان ناخوانده شهر این روزها در فضای سبز حاشیه رودخانه زایندهرود، در جوی آب روبروی مغازههای اغذیهفروشی چهارباغ، کنار شمشادها و جدولهای خیابان، در هر گوشه و کنار پارکها، پیادهروها، کانالها و مادیها ... و در هر نقطهای آزادانه برای خودشان میچرخند.
شاید تا چند سال پیش دیدن این جوندگان باعث ترس و تعجب شهروندان میشد، اما حالا دیدنشان برای همه عادی شده است.
موشها اما فقط معضل کلانشهر اصفهان نیستند و در همه شهرهای بزرگ، نه فقط در ایران که در کشورهای اروپایی و آمریکایی نیز با این معضل مواجه بوده و برای دور نگهداشتن این حیوانات موذی سالهاست در تلاشاند.
با همه تلاشهای انجام شده، مبارزه با این جوندگان موذی بینتیجه بوده و مدتها است زندگی مردم در کلانشهرهای دنیا تبدیل به یک زندگی مسالمتآمیز در کنار موشها شده است، اگرچه این جوندگان موذی به دلیل شیوع طاعون و "مرگ سیاه" که در قرن چهاردهم میلادی اروپا را فرا گرفت و منجر به مرگ یک سوم از مردم اروپا شد، بسیار بدناماند و هنوز هم میتوانند عفونتهایی مانند سالمونلا و لپتوسپیروز (تب شالیزار) را شیوع دهند.
رامین میرعسگری، رئیس اداره هماهنگی و نظارت بر خدمات شهری شهرداری اصفهان در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به اینکه جمعیت حیوانات موذی در شهر اصفهان به شدت کنترل شده، میگوید: در معاونت خدمات شهری شهرداری گروه مبارزه با جوندگان و حیوانات موذی را داریم که شهرداری سالانه نزدیک به ۱۲ میلیارد تومان هزینه صرف آن میکند. در مناطق ۱۵ گانه شهر اصفهان نیز یک نیروی مختص مبارزه با حیوانات موذی داریم که با برنامهای که از سوی معاونت خدمات شهری داده میشود، خیابان به خیابان با این پدیده مقابله میکنند و گزارش میدهند. همچنین یک ناظر عالی در معاونت خدمات شهری شهرداری داریم که بر این فعالیتها نظارت میکند.
جریان آب در زایندهرود و جولان موشها در شهر
وی علت افزایش این حیوانات موذی در شهر اصفهان را جاری شدن آب در رودخانه زایندهرود و انهار شهر میداند و میافزاید: این موشها در بستر خشک رودخانه و انهار لانه داشتند که با جریان آب، لانهها خراب شده و بیرون آمدهاند، ضمن اینکه در فصل بهار هم زاد و ولد آنها زیاد میشود، اگرچه جمعیت موشها بهشدت کنترل میشود و قطعاً کمتر از قبل شده است.
رئیس اداره هماهنگی و نظارت بر خدمات شهری شهرداری اصفهان با اشاره به فراهم بودن غذا برای موشها در سطح شهر، خاطرنشان میکند: متأسفانه برخی از شهروندان به نظافت شهر اهمیت نمیدهند و بهراحتی زبالههای خود را در خیابان و سطح شهر رها میکنند، این موضوع باعث میشود غذای مورد نیاز حیوانات بهراحتی در دسترس آنها قرار گیرد، اگرچه کارگران شهرداری به صورت مداوم اقدام به نظافت شهرداری میکنند، اما باز هم در هر لحظه زباله در سطح شهر رها میشود.
وی ادامه میدهد: مغازههای اغذیهفروشی و فست فودها به ویژه در مرکز شهر نیز زبالهها و تهمانده غذا و روغنهای استفاده شده را جلوی مغازهها و در فضای سبز و جوی آب میریزند و نظافت شهر را رعایت نمیکنند. اگرچه بارها به آنها اخطار داده شده، حتی اخطار ماده ۱۶ میگیرند و تا حکم قضائی و پلمب پیش میروند ولی تعداد آنها زیاد است، و وقتی برخورد میشود میگویند ما اینجا را اجاره کردهایم و در این شرایط اقتصادی، اشتغال و معیشت کارگرانمان به خطر میافتد.
زباله بیشتر، موش بیشتر
میر عسگری با بیان اینکه موشها بیشتر در جایی هستند که زباله بیشتری وجود دارد و میافزاید: در انهار و زیر پلهایی که مردم زباله بیشتری میریزند، جلوی فست فودی ها، پارکها و فضای سبز و هرجایی که غذای کافی برای موشها باشد، تعدادشان روزبهروز بیشتر میشود. بنابراین باید به سمت فرهنگسازی برویم و با رعایت نظافت شهر، جمعیت موشها را کنترل کنیم، این کار یکی از راههای کنترل جمعیت حیوانات موذی در دنیاست.
وی تأکید میکند: نظافت شهر وظیفه ذاتی شهرداری است که این کار را با ۴ هزار و ۲۲۶ کارگر انجام میدهیم، ولی از مردم درخواست میکنیم نظافت شهر را بیشتر رعایت کنند، بهخصوص در نقاطی که دسترسی به آن سخت است و با وجود اینکه بخشی از نظافت به صورت مکانیزه انجام میشود، اما مجبوریم کسی را بفرستیم تا این نقاط کور را هم پاکسازی کنند.
گونههای مهاجمی که موش نیستند
ایمان ابراهیمی، کارشناس حیاتوحش و مدیرعامل انجمن حفاظت از پرندگان آوای بوم نیز در مورد حیوانات موذی و جوندگانی که در سطح شهر دیده میشوند، به ایسنا میگوید: جوندگانی که شبیه موش بزرگ در سطح شهر دیده میشوند در واقع «رت» هستند که با موش متفاوتاند. رت ها بومی کشور ما نیستند و گونههای مهاجمی هستند که چند سده است بهوسیله انسان جابهجا شده و در بیشتر نقاط دنیا پخش شدهاند.
وی با بیان اینکه این جوندگان هم به سلامت انسان و هم اکوسیستم و طبیعت آسیب میزنند، گفت: باید توجه داشت که این معضل توسط انسان ایجاد شده و ما بودیم که این گونهها را جابهجا کردیم، پس منشأ مشکل انسانی است.
این کارشناس حیاتوحش افزود: واقعیت تلخ این است که تا امروز انسان موفق به کنترل جمعیت گونههای مهاجم در دنیا نشده و در پیشرفتهترین کشورهای دنیا هم این معضل وجود دارد، اگرچه برخی از کشورها موفق به کاهش جمعیت اینگونه شدهاند.
کنترل جمعیت حیوانات موذی با مدیریت فاضلاب و پسماند
وی راهکار کنترل جمعیت حیوانات موذی را کنترل پسماندها دانست و گفت: مثل همه دنیا جمعیت گونههای مهاجم، وابستگی مستقیم به مدیریت پسماند دارد، بنابراین اگر در یک شهر فاضلاب و پسماند بهخوبی مدیریت و بهعنوان منابع غذایی در اختیار حیوانات موذی نباشد جمعیت آنها کنترل میشود، اما استفاده از سموم و تله در طولانی مدت نتیجه بخش نیست، اگرچه ممکن است مدتی نتیجه دهد، اما جمعیت این گونههای جانوری دوباره بهسرعت افزایش مییابد.
ابراهیمی با بیان اینکه مدیریت پسماند در اصفهان وضعیت بدی ندارد اما میتواند بهتر شود، افزود: یک اصل کلی داریم و آن این است که در ارتباط با گونههای حیاتوحش بومی نباید مداخله انسانی انجام شود، درحالیکه گونههای مهاجم میتوانند عامل بیماری و تهدید سلامت انسان باشند و هم به حیاتوحش آسیب بزنند و این آسیب بهوضوح دیده میشود. بهعنوان مثال قدیمیها موشهایی که در سطح شهر و روستاها میدیدند موش خانگی بود که کوچک بود و دیوار را سوراخ میکرد و در انبار زندگی میکرد، اما این روزها این موش را پیدا نمیکنید.
وی ادامه داد: یکی از دلایل کاهش جمعیت موشهای بومی، رت ها بهعنوان گونههای مهاجم است که گونههای بومی را کنار میزنند، بنابراین حتماً باید کنترل شوند، اگرچه کنترل آنها دشوار و گاهی حتی نشدنی است، اما با مدیریت پسماند میتوان جمعیت آنها را کنترل کرد.
مدیرعامل انجمن حفاظت از پرندگان آوای بوم با بین اینکه ما بهعنوان شهروندان اصفهان وظیفه داریم تا حد امکان از به وجود آمدن گونههای مهاجم جدید جلوگیری کنیم، چون ممکن است گونههای مهاجم دیگری وارد اکوسیستم ما شود و آسیب بزند. اینگونه معمولاً با جابجایی انسانی وارد اکوسیستم میشود.
ابراهیمی ادامه داد: مرغ مینا، ماهی قرمز و لاکپشت گوشت قرمز ازجمله گونههای مهاجمی است که ممکن است مردم به اشتباه در طبیعت آزاد کنند که خطر تبدیل به گونههای مهاجم را دارند.
کنترل گونههای مهاجم چندجانبه است
وی با اشاره به اینکه کنترل گونههای مهاجم چندجانبه است، تصریح کرد: سازمان حفاظت محیطزیست موظف است با نظارت بر مراکز کنترل و نگهداری جانوران، از ورود اینگونه به اکوسیستم جلوگیری کند و پروژههایی که برای کنترل جمعیت اینگونه میشود را پایش و ارزیابی کند. شهرداری نیز موظف است برنامههای کوتاهمدت و بلندمدت داشته باشد تا جمعیت اینگونه کمتر شود، همچنین بهداشت فاضلاب شهر باید بهخوبی مدیریت شود، چون هیچچیزی بهاندازه فاضلاب کنترل نشده باعث افزایش جمعیت گونههای مهاجم نمیشود.
وی با تأکید بر جلوگیری از اضافه شدن گونه مهاجم دیگر به اکوسیستم، گفت: وقتی گونههای مهاجر شروع به تکثیر جمعیت میکند، مدیریت و کنترل آن دشوار است و بودجه زیاد و ارگانهای مختلف درگیر میشوند تا این معضل را کنترل کنند.
این کارشناس حیاتوحش با اشاره به اینکه در شهر اصفهان یکگونه مهاجم جدید به نام مرغ مینا داریم، گفت: مردم مرغ مینا میخرند و آزاد میکنند درحالیکه وقتی اینگونه زیاد میشود جمعیت بومی را از بین میبرد و تبدیل به معضل جدیدی میشود.
انتهای پیام
نظرات