نعمت‌الله فیروزی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره با اینکه بسیاری از مردم به علت نگرانی‌های بیهوده از حضور در مناطق محروم دوری می‌کنند، اظهار کرد: باید سیره امام رضا(ع) را با برخی از کسانی که در مشهد زندگی می‌کنند مقایسه کنیم که تاکنون حتی مناطق محروم مشهد را ندیده‌اند، چه برسد به اینکه با آن‌ها زندگی کنند. امام رضا (ع) همیشه میان فقرا بودند و با آن‌ها نشست و برخاست داشتند، اما برخی به علت نگرانی از خطرات کذایی از حضور در مناطق و در میان خانواده‌های محروم دوری می‌کنند در صورتی که علت اصلی این نگرانی این است که خود را هم جنس محرومان جامعه نمی‌دانند بلکه همیشه خود را در طبقه‌ای بالاتر تصور می‌کنند؛ خطر بزرگ در همین تصور خودبزرگ بینی است. 

وی افزود: امام رضا(ع) از یکی از یارانشان می‌پرسند که «به نظرت بهترین زندگی‌ها کدام زندگی است؟» که به دلیل عدم اطلاع آن فرد، امام خودشان پاسخ می‌دهند که «بهترین زندگی‌ها از آن کسی است که نوع زندگی او به گونه‌ای است که در زندگی دیگران سهم، نقش و برکت داشته باشد.». در حقیقت این نقش‌آفرینی در زندگی دیگران، مربوط به افرادی است که اولا اهل از خودگذشتگی هستند و ثانیا اهل بخشش و گذشت غیرکاریکاتوری هستند. 

استادیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه بین‌المللی امام رضا(ع) با اشاره به اینکه بخشش فقط مربوط به موارد مالی نیست، بیان کرد: هرکس با تدبیر و دانشش می‌تواند بخشنده باشد. مثلا یک مهندس می‌تواند سازه‌ای خوب و ماندگار مانند مسجد گوهرشاد، برج تاریخی رادکان و یا منار جنبان بسازد، یا سازه‌ای ناایمن و غیرکاربردی مثل برخی برج‌ها و ساختمان‌های تخریب شده و غیرماندگار سال های اخیر؛ به عبارت دیگر استفاده صحیح از دانش، وجهی بسیار عمیق از بخشش و تاثیرگذاری در زندگی انسان‌هاست. 

تزریق نگاه خلاقانه و امید به آینده تجلی بینش امام رضایی است 

فیروزی تصریح کرد: وقتی امام رضا(ع) نیمی از دارایی خود را بخشید، فضل بن سهل به ایشان گفت که ای کاش همه را نبخشید، اما حضرت در پاسخ گفتند: «هر آنچه ببخشم می‌ماند و هر آنچه نبخشم نمی‌ماند.». لذا تزریق نگاه خلاقانه و امید به آینده تجلی بینش امام رضایی است. از سوی دیگر باید اذعان داشت که تزریق فکر و نگاه خلاقانه نیز از بهترین تجلیات بخشش و تاثیرگذاری در زندگی انسان‌هاست. از بزرگ‌ترین خلاهای امروز جامعه، نبود خلاقیت است. البته این را هم بدانید که یک عنصر تاثیرگذار مثل استاد دانشگاه وقتی می‌تواند نگاه خلاقانه به دانشجو و مخاطبان خود ببخشد که خود نگاه همه‌جانبه به مسائل داشته باشد نه اینکه خود در حصار تنگ نظری‌ها باشد. 

وی ادامه داد: به عنوان مثال بسیاری از نقش‌آفرینان نظام تعلیم و تربیت مثل مدارس و دانشگاه‌ها ممکن است که منبع درسی و آن معلومات را خوب تدریس نمایند اما غالبا نمی‌توانند روح امید جامع‌نگر و استعداد گره‌گشایی و حل مسئله‌ها را در مخاطب خود به منصه ظهور و بروز برسانند. استاد اگر جامع‌الاطراف باشد می‌تواند راهکار درست ارائه دهد و زندگی و هستی را همه‌جانبه به مخاطب خود نشان دهد. لکن متاسفانه مشاهده می‌کنیم که با اینکه در هر جایی تاریکی و روشنایی هست، اما برخی فقط سیاهی‌ها را نشان می‌دهند. در واقع این نوع نگاه، هر جامعه‌ای را به بن‌بست می‌کشاند. 

تعامل موثر در سیره رضوی و حلقه مفقوده جامعه امروز 

مدیر مرکز تحقیقات کاربردی تربیت دینی امام رضا(ع) خاطرنشان کرد: انسان می‌تواند هر داشته‌ خود را ببخشد. کسی که بیشتر بکارد می‌تواند بیشتر ببخشد. انسان فکر، اندیشه و تن سالم دارد و می‌تواند ثمرات همه این‌ها را ببخشد و کسی که مهربانی را در زندگی و سیره خود قرار دهد می‌تواند انسان مهربانی باشد. کسی که با طبیعت، حیوانات و اشیا درست برخورد کند می‌تواند نماد مهربانی امام باشد. به عبارت دیگر مهربانی با اشیا یعنی با وسایل نیز درست رفتار کنیم. کسی که یاد نگرفته به اشیا آسیب نزند رنگ و بویی از مهربانی امام نبرده است. 

فیروزی با بیان اینکه در سیره امام مهربان همه‌چیز حساب و کتاب دارد، اضافه کرد: ایشان از یکی از اطرافیان که سیب را نصفه و نیمه مصرف نموده بود گلایه و نهی جدی می‌فرمایند؛ حال با میزان هدر رفت انرژی توسط ما مقایسه کنید و بگویید که آیا این رفتار ما می‌تواند مورد پسند امام رافت و رحمت باشد؟. 

وی خاطرنشان کرد: امام رضا(ع) اجازه می‌دادند که دیگران حرف بزنند، بعد با منطق جواب می‌دادند و اهل گفت‌وگو با تفکرات مختلف بودند. ایشان در مناظراتشان با توجه به مخاطب و با حوصله پاسخ می‌دادند، اما ما این روزها حوصله شنیدن نداریم. اگر هم بشنویم جواب شایسته‌ای نداریم. در نتیجه در جامعه ما گفت‌وگو شکل نمی‌گیرد. چالش و دعوای سیاسی هست اما گفت‌وگوی مبتنی بر حل مسائل نیست. هر جا دعوا شود مشخص است پشتش فردی اصولی و اهل مطالعه نیست؛ که اگر بود گفت‌وگو شکل می‌گرفت نه جنجال و نزاع. 

قناعت و رضایت از شاه کلیدهای پیشرفت و تعالی در سیره رضوی است 

استادیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه بین‌المللی امام رضا(ع) عنوان کرد: امام رضا(ع) به ما یاد می‌دهند که حسرت زندگی‌های پر زرق و برق را نخوریم و توصیه همیشگی به قناعت و ساده‌زیستی داشتند. ایشان می‌فرمایند: «هر کسی به روزی اندک راضی باشد خداوند متعال به عمل اندک او راضی می‌شود.» این به معنای تلاش نکردن نیست بلکه این است که در کنار رضایت قلبی، تلاش کنی. رضایت خداوند به عمل اندک ما یعنی خدا به کم‌ترین کار خیرمان برکت می‌دهد؛ این برکت را در زندگی متجلی می‌کند و خیری بالاتر به ما عنایت می‌کند. 

فیروزی ادامه داد: وقتی حس رضایت از زندگی همیشگی وجود داشته باشد، سختی‌ها نیز عامل رشد انسان خواهد بود. اگر از همان چیزی که دارید راضی باشید خدا از عملتان راضی است. در یک جمله عرض می کنم حس رضایت از زندگی، قطعا از مهم‌ترین جایزه‌های زندگی برای کسب رضای خداست. 

زیبایی‌های زندگی امام رضا(ع) با ما متفاوت است

وی بیان کرد: امام رضا(ع) فرمودند که «اگر از روزی اندک راضی نباشی به روزی بزرگ نیز نخواهی رسید.». کسانی که رضایت از اندک داشته‌هایشان ندارند به بیشتر از آن نمی‌رسند. اگر هم برسند، داشته‌ای را بالاتر از وضع موجود خود تصور می‌کنند؛ لذا باز هم دل و جان آن‌ها آرام ندارد. بزرگان علم و دانش بشریت نیز به شدت ساده‌زیست بودند و زندگی انسان‌های بزرگ سرشار از دقت، سبکی و سادگی است. هر چه زندگی‌ها پیچیده‌تر باشد کار سخت‌تر است. حتی در حقیقت خیلی چیزها که ظاهرا از زیبایی‌های زندگی است مانع پیشرفت ماست. 

مدیر مرکز تحقیقات کاربردی تربیت دینی امام رضا(ع) با اشاره به اینکه زیبایی‌های زندگی امام رضا(ع) با ما فرق می‌کند، گفت: امام رضا (ع) می‌فرمایند: «اگر مردم زیبایی‌های دین را در محضر ما یاد می‌گرفتند، قطعا از ما پیروی می‌کردند.» یعنی اگر افراد و جوامع زیبایی‌های بدل را به جای زیبایی‌های اصیل جا نمی‌زدند نوع نگاه انسان‌ها به خوشبختی و سعادت متمایز بود. تفاوت زیبایی‌های‌ اصیل و زیبایی‌های بدل مانند تفاوت طلای اصل و بدل است که فقط اهل دقت می‌فهمند و قدر گوهر را فقط گوهرشناس می‌داند.

انتهای پیام