علی بهشتی‌آل‌آقا در گفت‌وگو با ایسنا، از خاک به عنوان یک ثروت مهم یاد کرد و افزود: خاک‌ زاییده شرایطی مثل آب و هوا، پوشش گیاهی و مواد مادری هستند که در منطقه حاکم است.

وی با بیان اینکه تشکیل خاک به سال‌های زیادی زمان نیاز دارد، گفت: متوسط زمان لازم برای تشکیل ۱۰ سانتیمتر خاک حدود ۲۰۰۰ سال است و برای تشکیل هر یک سانتیمتر آن ۲۰۰ سال زمان لازم است.

 رئیس پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه با بیان اینکه ما در یک منطقه خشک و نیمه خشک دنیا قرار داریم، گفت: سرعت تشکیل خاک در کشور ما خیلی کم است و از این حیث خاک برای ما یک ثروت حیاتی محسوب می‌شود.

بهشتی‌آل‌آقا با بیان اینکه خاک فقط بستر کشت گیاه نیست، گفت: خیلی اتفاقات دیگر را خاک رقم می‌زند. خاک محل نگهداری آب است و بزرگترین ذخایر آب شیرین در خاک‌ها قرار دارند.

وی با اشاره به نقش مهم خاک در تصفیه آب، گفت: حجم بالای فلوئیدهای خاک، آب را تصفیه می‌کند و خاک بخش اعظم این آلودگی‌ها را گرفته و آب را پالایش می کند، به همین خاطر است که سفره‌های آب زیرزمینی هزاران سال آب را بدون هیچ تغییری در رنگ و بوی آن در خود نگه می‌دارند.

وی خاک را محل نگهداری بخش قابل توجهی از کربن دانست و گفت: چرخه کربن تنظیم کننده اقلیم زمین است و دانشمندان زیادی اعتقاد دارند که اگر نقش خاک در نگهداری کربن نادیده گرفته شود، حیات کره زمین به خطر می افتد.

بهشتی‌آل‌آقا خاک را یک عامل مهم در جلوگیری از بروز سیلاب در بارندگی های شدید عنوان کرد و افزود: اگر یک سیلاب بزرگ در شرف تشکیل باشد، با نفوذ به خاک حجم و سرعتش کم می شود.

 وی با بیان اینکه خاک محل زندگی و استقرار بسیاری از موجودات است که از مهمترین آنها می توان کرم خاکی، قارچ‌ها و باکتریها  را نام برد، گفت: خاک فرآیند تجزیه را بر عهده دارد، دنیایی را در نظر بگیرید که همه در آن خواهند مُرد و لاشه‌های همه اینها روی هم تجمع پیدا کرده، حال در چنین دنیایی اگر فرآیند تجزیه صورت نگیرد چه اتفاقی خواهد افتاد؟

بهشتی‌آل‌آقا با بیان اینکه ارزش یک زمین به خاک آن است، گفت: خیلی نسبت به خاک سهل‌انگاریم. آنهایی که فرآیندهای عمرانی انجام می‌دهند خاک را نادیده می‌گیرند و بدون توجه به کیفیت خاک، ساختمان سازی کرده، جاده می‌سازند و هر کار عمرانی دیگری را انجام می دهند.

رئیس پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه اشاره‌ای هم به بی توجهی کشاورزان به خاک داشت و گفت: کشاورزان تنها مراقبتی که از خاک می کنند این است که به خاک کود می دهند، آن هم نه به خاطر خاک، بلکه به خاطر افزایش تولید و درآمد خود.

بهشتی‌آل‌آقا ادامه داد: خیلی جاها به دلیل عدم رعایت مدیریت صحیح زمین‌های کشاورزی یک منطقه ارزش خود را از دست داده و کشاورزان آن منطقه به دلایلی مثل شوری و از دست رفتن ساختار خاک و به نوعی خستگی خاک به دیگر نقاط کوچ کرده اند.

بهشتی‌آل‌آقا سپس با بیان اینکه میزان کربن آلی خاک در خاک‌های دنیا بین یک تا پنج درصد است، گفت: کشور ما چون در منطقه خشک و نیمه خشک دنیا قرار گرفته و گیاهان کمی در آن رشد می‌کنند، لذا حجم بقایای گیاهی وارد شده در خاک پایین بوده و به همین خاطر میانگین ماده آلی در خاک های کشور ما زیر نیم درصد است، هرچند ممکن است در برخی نقاط ماده آلی خاک به یک درصد هم برسد.

این استاد دانشگاه ادامه داد: ماه آلی در حاصلخیزی و باروری و افزایش کیفیت خاک نقش مهمی داشته، لذا دانشمندان از آن به عنوان قلب خاک یاد می‌کنند.

وی با بیان اینکه هیچ تدبیری برای نگهداشتن یا افزایش ماده آلی خاک نداریم، گفت: شخم‌زدن‌های مکرر می‌تواند در کاهش ماده آلی خاک تاثیرگذار باشد، لذا هرچه عملیات خاکورزی و شخم زدن را کاهش بدهیم، میزان هدررفت ماده آلی خاک کمتر خواهد شد.

 وی ادامه داد: از طرف دیگر مصرف بی‌رویه کودها خصوصا کود ازته سرعت تجزیه کربن ارگانیک را بالا برده و این به ضرر خاک است، لذا باید متناسب با محصولی که تولید می‌کنیم به خاک کود بدهیم.

رئیس پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه اشاره‌ای هم به راه‌های افزایش ماده آلی خاک داشت و گفت: استفاده از کودهایی مثل کود سبز، کمپوست، کودهای دامی و ...  می تواند در افزایش ماده آلی خاک تاثیرگذار باشد.

 وی با بیان اینکه برگرداندن کاه و کلش مزرعه به خاک نیز می تواند گام مهمی در جهت افزایش ماده آلی خاک باشد که البته این کار ادوات خاصی لازم دارد، گفت: ادواتی که سیستم مکانیزاسیون ما در اختیار کشاورزان قرار می‌دهد به هیچ وجه هماهنگ با اصول کشاورزی نیست. همه جا از گاوآهن آن هم از نوع برگردان دار استفاده می‌کنند، در حالی که از نظر اصولی  برای هر اقلیمی باید از ادوات خاص آن اقلیم استفاده کنیم.

بهشتی‌آل‌آقا با بیان اینکه خاک ها به شدت در معرض پدیده "سخت کفه " شدن قرار دارند، گفت: در اثر فشاری که هر ساله به خاک وارد می‌شود، ذرات خاک فشرده شده و تخلل آن کم می شود، لذا خاک متراکم شده و چون لایه زیرین خاک شخم هم زده نمی‌شود کم کم تبدیل به لایه ای سخت شده که ورود آب، هوا و ریشه به آن سخت و یا نشدنی می‌شود، در این صورت است که هرچه بذر خوب کاشته و آبیاری خوب می‌کنیم باز هم گیاه به خوبی رشد نخواهد کرد.

وی با بیان اینکه باید از تشکیل سخت کفه در خاک جلوگیری کنیم، گفت: هرچه ماشین‌آلات کمتر در اراضی زراعی تردد کنند و گیاهان با عمق ریشه متفاوت در مزارع بکاریم و از شخم زدن در رطوبت‌های کم و زیاد(که آسیب زیادی به خاک وارد می‌کند) صرف نظر کنیم، حالت اسفنجی خاک حفظ شده و دیرتر گرفتار سخت کفه شدن خواهد شد.

 انتهای پیام