• پنجشنبه / ۱۸ آبان ۱۴۰۲ / ۰۹:۱۷
  • دسته‌بندی: قم
  • کد خبر: 1402081813095
  • خبرنگار : 50455

رئیس دانشگاه قم:

تولید مقاله به تنهایی مشکلات کشور را حل نمی‌کند

تولید مقاله به تنهایی مشکلات کشور را حل نمی‌کند

ایسنا/قم رئیس دانشگاه قم، گفت: تأکید دیگر مقام معظم رهبری بر حل مسائل کشور توسط دانشگاه‌هاست، با تولید مقاله لزوماً مسائل حل نمی‌شود، اما بدون مقاله و تحقیق نیز حل مسئله معنا ندارد، لذا گاهی تمرکز بر روی حل مسئله است و تبدیل محصول آن به مقاله مهم نیست، گاهی نیز تمرکز بر روی تولید مقاله است و تبدیل به فناوری مهم نیست اما مقام معظم رهبری بر هر دو موضوع تأکید دارند.

حجت‌الاسلام والمسلمین احمدحسین شریفی، رئیس دانشگاه قم در خصوص فرمایشات مقام معظم رهبری در دیدار با نخبگان و استعدادهای برتر علمی کشور مبنی بر اصلاح رویه مشروط بودن ارتقای اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها به مقالات علمی، در گفت‌وگو با ایسنا، بیان کرد: هیئت علمی‌ها در دانشگاه‌ها وظایف متعدد و رسالت‌هایی بر عهده دارند که همه این رسالت‌ها باید هم‌عرض هم محقق شوند تا استاد، یک استاد تراز و شایسته این مقام باشد. یکی از رسالت‌های اصلی دانشگاه‌ها انتقال معارف، علم و دانش به نسل جدید در سطوح مختلف است که این کار را اساتید بر عهده دارند و وظیفه اصلی آنها و بار سنگینی بر دوش‌شان است، بنابراین شاید مهم‌ترین نقش استاد آموزش نسل جدید و انتقال معارف و دانش به دانشجویان با استفاده از مدرنترین، جذاب‌ترین و مؤثرترین روش‌های آموزش است.

وی گفت: بخش دیگری که استاد بر عهده دارد بخش تحقیق، پژوهش، تولید علم و فناوری است؛ قطعاً اگر یک استاد در عرصه پژوهش قوی نباشد و یا در عرصه فناوری و ارتباط با جامعه و صنعت فعال نشود، نمی‌توان از او انتظار داشت یک شاگرد و دانشجو فناور و پژوهشگر و معتقد به حل مسائل اجتماعی تربیت کند. بنابراین، یک رسالت مهم بر عهده استادان کار پژوهشی، تحقیق، تولید علم و فعالیت در حوزه‌های دانش‌بنیان و ارتباط با صنعت است.

شریفی ادامه داد: وظیفه دیگر اساتید که شاید به معنایی اساسی‌ترین رسالت آن‌ها باشد، رسالت پیامبرگونه، هدایت‌گری و فرهنگی استاد است. لذا، بنا نیست تنها دانشجو و نسل جدید را از حیث علمی و پژوهشی تربیت کنیم، بلکه دانشجو باید از حیث فرهنگی، اجتماعی، سبک زندگی و نشاط معنوی و در نهایت انسان بودن نیز پرورش پیدا کند؛ پس یک انسان باید خود وارسته و مهذب باشد تا بتواند نسلی را تهذیب کند. بنابراین، وظیفه دیگر اساتید، حوزه معنویت، اخلاق و فرهنگ است.

رئیس دانشگاه قم اظهار کرد: به علاوه استاد به‌دلیل اینکه یکی از کارکنان سازمانی است، وظایف سازمانی نیز بر عهده داشته و شرح وظایف مشخصی دارد که در همه جای دنیا نیز این‌گونه است. بنابراین، چهار رسالت اصلی هر استاد، رسالت پژوهشی، آموزشی، فرهنگی و نظم و انضباط ساختاری و سازمانی است.

وی گفت: مهم است آیین‌نامه ارتقا که مهم‌ترین آیین‌نامه حاکم بر حیات و زیست علمی اساتید است و سال‌های زیادی از زیست اساتید بر طبق این آیین‌نامه ارزیابی و مدیریت می‌شوند، این چهار حوزه را مبتنی بر فکر اسلامی طبق بنیان‌های علمی، پژوهشی، اسلامی و ایرانی طراحی کند و اساتید را جهت دهد. لذا، اگر این آیین‌نامه درست و در راستای نیازها و اهداف اصلی کشور و آرمان‌های بین‌المللی حوزه علم و فناوری ما طراحی شود، می‌تواند جهت‌بخش و مؤثر باشد.

شریفی تصریح کرد: طبیعتاً هدف این آیین‌نامه‌ها در همه دنیا این است که یک سطح و تراز را حفظ کنند تا کسانی که در دانشگاه جذب شدند در صورت رعایت نکردن این تراز در غربالگری از این گردونه خارج شوند و کرسی به افراد شایسته داده شود، بنابراین این‌گونه نیست که هر فردی وارد دانشگاه شد تنها در مسیر ارتقا حرکت کند، بلکه این آیین‌نامه، آیین‌نامه پیشرفت و دستورالعمل ارتقاست و باید به نحوی باشد که استاد را جهت‌دهی کند.

رئیس دانشگاه قم با بیان اینکه اساتیدی که جذب هیئت علمی می‌شوند در مدت پنج سال فرصت دارند از پیمانی به رسمی آزمایشی تبدیل وضعیت شوند، گفت: اگر اساتید در این مدت موفق به تبدیل وضعیت نشوند با تشخیص هیئت رئیسه می‌توانند این زمان را یک سال تمدید کنند، هیئت امنا نیز می‎تواند یک سال دیگر زمان را تمدید کند، در غیر این‌صورت اگر استادی نتواند ارتقا پیدا کند، دانشگاه او را به پیمانی دائم تبدیل می‌کند و هر سال فعالیت او بررسی می‌شود. همچنین اگر استادی سه سال ترفیع نگیرد حتی اگر رسمی دائمی باشد، دچار رکود علمی شده و دانشگاه می‌تواند او را اخراج کند.

وی با بیان اینکه برای تبدیل وضعیت یک سری شاخصه‌های علمی وجود دارد و استاد باید پایه‌های سالانه آیین‌نامه ترفیع را بگیرد، گفت: این شاخصه‌ها شامل تدریس میزان مشخصی واحد درسی و کار پژوهشی، نظم و انضباط اداری و فعالیت‌های فرهنگی مانند مشاوره به دانشجویان است.

شریفی ادامه داد: هر جامعه‌ای ارزش‌هایی دارد و فعالیت‌های فرهنگی نیز گسترده است، به‌طور نمونه در کشورهای اروپایی نقد هلوکاست یک خط قرمز است و اگر استادی هلوکاست را تشکیک کند در هر سطح علمی از دانشگاه اخراج می‌شود، در جامعه ما نیز اگر فردی قرآن و اسلام را انکار کند، طبیعتاً نظام آموزشی ما باید به این مسائل حساس باشد.

استاد باید پرچمدار ارزش‌های ایرانی اسلامی باشد

رئیس دانشگاه قم با بیان اینکه استاد باید پرچمدار و سردمدار ارزش‌های ایرانی اسلامی باشد، افزود: استاد باید این ارزش‌ها را آموزش داده و به نسل جوان منتقل کند و اگر نقد علمی دارد می‌تواند در کرسی‌های آزاداندیشی این موارد را مطرح کند، اما اگر در ترویج ضدارزش‌ها تلاش کند، صلاحیت او در ارزیابی‌های فرهنگی و آیین‌نامه ارتقا که کشوری و سراسری است، بررسی می‌شود.

وی تصریح کرد: آیین‌نامه ترفیع سالانه است و برای هر دانشگاه به‌صورت جداگانه در هیئت‌امنا بررسی و تصویب و در مرکز هیئت‌امنای وزرات علوم با قوانین سنجیده می‌شود، این آیین‌نامه در راستای آیین‌نامه ارتقاست و باید سعی کند با سنجه‌های آیین‌نامه ارتقا، فعالیت‌های سالانه هیئت علمی را بسنجد.

شریفی گفت: زمانی برای ارزیابی استاد در حوزه پژوهش، تمرکز اصلی بر روی مقاله و تولید علم بود، توجه آیین‌نامه فعلی نیز بیشتر بر روی تولید علم است و کمتر در حوزه فناوری وارد شده، برخی از دانشگاه‌ها در آیین‌نامه ترفیع خود تولید علمی‌ را پذیرش می‌کنند که نشریات بین‌المللی باشد و یا مقالاتی مورد پذیرش است که به زبان انگلیسی بوده و بین‌المللی باشد، اما برخی دانشگاه‌ها این‌گونه نیستند و الزامی به مقالات بین‌المللی ندارند و مقالات علمی پژوهشی مورد تأیید وزارت علوم، بهداشت یا حوزه علمیه را می‌پذیرند که دانشگاه قم از این دست دانشگاه‌هاست.

رئیس دانشگاه قم بیان کرد: دو نکته مهم همواره در توصیه‌های مقام معظم رهبری درخصوص دانشگاه‌ها وجود دارد، یکی از این توصیه‌ها این است که دانشگاه‌های ما باید مرجعیت علمی خود را در سطح دنیا حفظ و ارتقا دهند، در سایه همین تأکیدات بود که کشور ما علی‌رغم همه محدودیت‌ها، دارای رتبه پانزدهم علمی دنیا بوده و سرعت شتاب علمی کشور نیز ۱۱ برابر متوسط جهانی است، این یک لبیک به فرمایشات مقام معظم رهبری از سوی جامعه دانشگاهی است.

وی با بیان اینکه جمهوری اسلامی یک درصد جمعیت جهان و دو درصد تولید علم دنیا را دارد، گفت: برخی افراد نقد می‎کنند که مقالات چاپ شده ما در اختیار بیگانگان قرار می‌گیرد و خودمان محروم می‌مانیم، این در حالی‌ است که ۹۸ درصد علم تولیدی دنیا نیز در اختیار ما قرار می‌گیرد، لذا مقام معظم رهبری تأکید ویژه دارند که جایگاه علمی ما در دنیا نباید تنزل پیدا کند، جایگاه علمی بین‌المللی یعنی تولید مقالات بین‌المللی و راه دیگری غیر از این وجود ندارد.

شریفی ادامه داد: تأکید دیگر مقام معظم رهبری بر حل مسائل کشور توسط دانشگاه‌هاست، با تولید مقاله لزوماً مسائل حل نمی‌شود، اما بدون مقاله و تحقیق نیز حل مسئله معنا ندارد، لذا گاهی تمرکز بر روی حل مسئله است و تبدیل محصول آن به مقاله مهم نیست، گاهی نیز تمرکز بر روی تولید مقاله است و تبدیل به فناوری مهم نیست، اما مقام معظم رهبری بر هر دو موضوع تأکید دارند.

وی تصریح کرد: بنابراین مقالات باید در حوزه توجه به نیازها و تقاضاها کاربردی‌سازی شود، این به آن معنا نیست که برای حل مسئله دست از پژوهش برداریم، بدون پژوهش حل مسئله ممکن نیست، مقام معظم رهبری می‌فرماید که تحقیق‌ها را به حل مسئله منجر کنید، تحقیق باید توسعه‌ای و کاربردی، نیازمحور و تقاضامحور باشد.

تنها مقاله معیار ارتقای هیئت علمی نباشد

رئیس دانشگاه قم با بیان اینکه فرمایش مقام معظم رهبری در خصوص اینکه تنها مقاله معیار ارتقای هیئت علمی نباشد، کاملاً حکیمانه و درست است، گفت: اینکه معیار ارتقا تنها مقاله باشد، یکی از بدترین و استراتژیک‌ترین اشتباهات در محیط علمی است، زیرا عالمان، محققان و اساتید متفاوتند، برخی بهتر دست به قلم هستند و کتاب می‌نویسند، برخی بهتر مقاله می‌نویسند، برخی نیز جدای از این دو حوزه درصدد عملیاتی کردن یک ایده هستند؛ لذا ما نمی‌توانیم همه اساتید را به یک حوزه سوق دهیم، پس باید زمینه برای هر دو فراهم باشد.

شریفی گفت: در آیین‌نامه ترفیع دانشگاه قم، امسال هر دو موضوع مقاله و فن‌آوری مورد تأکید قرار گرفت و افرادی هم که مقاله ننویسند اما کار عملی و ارتباط با صنعت داشته باشند، مورد حمایت دانشگاه قرار می‌گیرند؛ آیین‌نامه کشوری نیز در حال اصلاح است، اما هنوز ابلاغ نشده است. لذا، زمانی مقام معظم رهبری بر ارتقای رتبه علمی کشور یعنی چاپ مقاله تأکید دارند و در عین حال می‌فرماید شرط ارتقا را مقاله قرار دادن عاقلانه نیست.

وی در پاسخ به اینکه اگر این شرط برداشته شود، جایگاه علمی ما و ارتباط با سایر اساتید کشورها متزلزل نمی‌شود، تصریح کرد: مقام معظم رهبری فرمودند بر عهده نخبگان است که با همکاری مسئولان و جوانان، برای جهش علمی کشور راهکار ارائه کنند تا باعث ارتقای جایگاه علمی کشور و رفع نیازها شود که این منافاتی با موضوع شرط نبودن مقاله برای ارتقا ندارد؛ زیرا عملاً نیز در حال حاضر علی‌رغم آیین‌نامه ارتقای فعلی که در حال بازنگری است و بر روی مقاله تمرکز دارد، بیش از ۴۰ درصد اعضای هیئت علمی در این حوزه فعال نیستند. پس منظور این است که کسی که در حوزه مقاله فعال نیست و در حوزه فن‌آوری فعال است از ارتقا محروم نشود.

ورود به پایگاه‌های بین‌المللی مقاله‌نویسی؛ راه کسب مرجعیت علمی

رئیس دانشگاه قم بیان کرد: مقام معظم رهبری به‌عنوان حکیم‌ترین و دقیق‌ترین انسان، بسیار بر فضای علمی دنیا مسلط هستند و در اوایل دهه ۸۰ دستور دادند یک پایگاه علم‌سنجی برای کشور داشته باشیم که در نتیجه در شیراز، پایگاه استنادی علوم جهان اسلام(isc) تأسیس شد که در حال حاضر سومین پایگاه بزرگ استنادی دنیاست و نزدیک به ۸۶ کشور دنیا، مجلات خود را با این پایگاه می‌سنجند که البته باید تقویت شود.

وی گفت: همچنین مقام معظم رهبری روی مرجعیت زبان فارسی در سطح بین‌الملل و تبدیل شدن زبان فارسی به زبان علم دنیا تأکید دارند که فعلاً تنها راه آن تولید مجله و علم است. در حال حاضر از ۱۴۸ مجله ثبت شده ایران، تنها ۱۲ مجله به زبان فارسی در پایگاه بین‌المللی اسکوپوس نمایه شده است که از این تعداد، ۴۷ مورد مربوط به دو سال اخیر است و مجله تحقیقات فلسفه کلامی دانشگاه قم یکی از این ۱۲ مجله فارسی است.

شریفی در پایان بیان کرد: بنابراین راه کسب مرجعیت علمی، ورود به پایگاه‌های بین‌المللی در دنیا و ارائه مقالات با استانداردهای خود است، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز برای ارائه مقاله فارسی حمایت‌ها و مشوق‌های خوبی را درنظر گرفته است.

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
لطفا عدد مقابل را در جعبه متن وارد کنید
captcha