به گزارش ایسنا، «جک نیکاس»، تحلیلگر روزنامه «نیویورک تایمز»، به تحلیل پیامدهای عملیات نظامی علیه ونزوئلا و دستگیری «نیکولاس مادورو»، رئیسجمهور این کشور به دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا پرداخته و تصریح میکند این رویداد نه تنها بر عرصه سیاست ونزوئلا بلکه همچنین بر سیاست و موازنه قدرت و دیدگاههای غالب در کل منطقه آمریکای لاتین تأثیر گذاشته است. این تحلیلگر تصریح میدارد عملیات روز شنبه آمریکا علیه ونزوئلا، بازگشت آشکار آمریکا به سیاستهای مداخلهجویانه با هدف به دست آوردن سلطه بلامنازع بر نیمکره غربی و تأمین منافع اقتصادی و سیاسی خود به هر قیمت را نشان میدهد.
او در این مقاله مینویسد: «در حالی که قاره آمریکای لاتین در تلاش برای مدیریت مداخلات دونالد ترامپ در این منطقه بود او به یکباره به ونزوئلا حمله کرد. شهر در تاریکی فرو رفت. سامانههای پدافند هوایی از کار افتادند. صدای انفجارها بلند شد و در آسمان تاریک شب ناوگانی از بالگردهای آمریکایی وارد شده و رئیس جمهور را دستگیر کردند. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا چند ساعت بعد از آن در حالی که به خاطر دستگیر کردن نیکولاس مادورو، جشن گرفته بود بالغ بر ۲۰ بار از نفت ونزوئلا اسم برد.»
نیکاس معتقد است این رویداد بیش از هر رویداد دیگری در این قرن آمریکای لاتین را تکان داد اما معنای آن برای هر جناحی متفاوت بوده است.
تحلیلگر نیویورک تایمز تحلیل میکند واکنشهایی ۲گانه به این تجاوزگری آمریکا علیه ونزوئلا در آمریکای لاتین بر مبنای گرایشهای سیاسی «چپ و راست» صورت گرفته که فضای منطقه را قطبی میسازند.
او ارزیابی میکند کشورهایی در قاره آمریکای لاتین که در تسلط دولتهای چپگرا هستند همچون برزیل، مکزیک، کلمبیا، اروگوئه و شیلی این تجاوزگری را تاییدی بر هشدارهای دیرینه خود مبنی بر ماهیت امپریالیستی آمریکا و تمایل آن به اشغال نظامی کشورها برای پیشبرد منافع خود و دستیابی به منابع طبیعی آنها به ویژه نفت ونزوئلا دانسته و اشاره ترامپ به نفت ونزوئلا در سخنانش بعد از این عملیات این استدلال را تقویت کرده است. همچنین این کشورها این عملیات را به عنوان یک «پیشینه فوقالعاده خطرناک» محکوم کرده و نسبت به هر گونه تلاش برای اعمال کنترل، اداره و تصاحب منابع طبیعی یا استراتژیک ونزوئلا از سوی یک طرف خارجی هشدار دادند.
در مقابل اما دولتها و طرفهای راستگرا در آمریکای لاتین که حامی ترامپ بوده و با او همفکر هستند از این عملیات حمایت کرده و مدعی شدهاند که اقدامی ضروری برای «نجات ونزوئلا از یک دیکتاتوری چپگرا» و راهگشای تحقق پتانسیل اقتصادی این کشور است. رهبران راستگرایی مانند «خاویر میلی»، رئیس جمهور آرژانتین و «دانیل نوبوا»، رئیس جمهور اکوادور از آن استقبال کرده و آن را «مقابله با شرارت» خواندهاند. این دوگانگی مانع از شکلگیری یک پاسخ واحد و منسجم منطقهای به تجاوزگری و مداخلات ایالات متحده شده است.
خاویر میلی، رئیس جمهور آرژانتین که همکنون برجستهترین رهبر راستگرای منطقه آمریکای لاتین است از اقدام آمریکا استقبال و ادعا کرد: «هیچ حد وسطی در اینجا وجود ندارد. یا شما در سمت خیر هستید یا در سمت شر.»
در این میان رئیس جمهور آمریکا روز شنبه با اشاره به اینکه دولتش به دکترین موسوم به «دکترین مونرو» در حمایت از سلطهطلبی و مداخلهجوییهای خود متوسل شده بیان داشت: «دکترین مونرو موضوع مهمی است اما ما حتی از آن هم واقعا در حد زیادی جلوتر رفتهایم و حالا به آن دکترین دونرو (ترکیب شده با اسم دونالد) میگویند.» «دکترین مونرو» اشاره به سیاست مشهور جیمز مونرو، رئیس جمهور سابق آمریکا در سال ۱۸۲۳ دارد که در توجیه مداخله و سلطهجویی در قاره آمریکا، جلوگیری از دخالت قدرتهای اروپایی در این قاره را مستمسک قرار داد. ترامپ ادعا کرد: «تحت استراتژی جدید امنیت ملی ما، سلطه آمریکا در نیمکره غربی دیگر هرگز مورد سؤال قرار نخواهد گرفت.»
به ادعای نیکاس در طی مدت ۳۰ سال قبل از روی کار آمدن دولت کنونی «دونالد ترامپ»، سیاست خارجی آمریکا مبتنی بر مداخلهجویی در آمریکای لاتین به بهانه حمایت از دموکراسی و تجارت آزاد بود اما حالا در دولت ترامپ این مداخلهجویی صرفا و مستقیما به بهانه پیشبرد منافع ایالات متحده و حتی در موارد زیادی پیشبرد منافع خود ترامپ رخ میدهد.
نیویورک تایمز در ادامه این مطلب در شرح تصمیمات ترامپ به منظور مداخله جویی در عرصه سیاست کشورهای حوزه آمریکای لاتین در راستای حمایت از سیاستمداران راستگرا تصریح داشته است این رئیس جمهور آمریکا «در تلاشی نافرجام برای نجات ژایر بولسونارو، رئیسجمهور راستگرای سابق برزیل و متحد و دوستش از زندان، تعرفههای تجاری سنگین بر برزیل تحمیل کرد. ترامپ همچنین پس از انتقادهای رئیسجمهور کلمبیا از سیاستهای واشنگتن او را هم هدف تحریم قرار داد. همچنین رئیس جمهور آمریکا به طرزی غافلگیرکننده از یک نامزد راستگرا در انتخابات هندوراس در تلاش برای تاثیر گذاشتن بر نتیجه آن حمایت کرد. او همچنین چندی پیش یک مبلغ ۲ میلیارد دلاری را برای کمک مالی به آرژانتین اختصاص داد تا به متحدش خاویر میلی در مدیریت بحران مالی و در انتخابات پارلمانی کمک کند.»
به عقیده نیکاس، این دست مداخلهجوییهای ترامپ در عرصه سیاست آمریکای لاتین بسیاری را در این قاره نسبت به رویکردهای تهاجمی او نگران کرده در حالی که تاریخچه دور و دراز مداخلات نظامی واشنگتن در منطقه آنها مانند حملاتش به مکزیک، پاناما و هائیتی، و حمایت هایش از کودتاهای نظامی در کشورهای این قاره را به یاد آنها آورده است.
«سلسو آموریم»، مشاور ارشد سیاست خارجی لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیسجمهور برزیل که یکی از باتجربهترین مقامات دولتی در حوزه آمریکای لاتین با داشتن سابقه ۱۶ سال کار سیاسی به عنوان وزیر امور خارجه، وزیر دفاع و مشاور ویژه دولت محسوب میشود اظهار کرد: «با در نظر گرفتن کلیت منطقه، این تصمیمات ترسناک هستند و من خیلی وقت بود که مشابه آنها را ندیده بودم. جدیترین مساله از نظر من این است که آمریکا دیگر حتی برای بازگشت به مداخلهجویی پوشش خاصی را بهانه قرار نمیدهد. دیگر حتی به دروغ هم نمیگوید که ما برای دفاع از دموکراسی مداخله کردیم. اکنون به وضوح یک ماموریت اقتصادی وجود دارد.»
طبق اعلام دولت برزیل، لولا داسیلوا، بانفوذترین دولتمرد در آمریکای لاتین روز شنبه ۲ نشست جداگانه با وزرای خود در مورد حمله ایالات متحده به ونزوئلا برگزار کرده و سپس با انتقاد شدید از این حمله تاکید کرد: «اقدامات واشنگتن به طرزی غیر قابل قبول از خط قرمز عبور کردهاند و جامعه بینالملل باید از طریق سازمان ملل، با قاطعیت به این کار پاسخ دهد.»
همچنین روز یکشنبه، «جامعه کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب» - سازمان اصلی چندجانبهای که کشورهای منطقه را گرد هم آورده است - نشستی اضطراری برای رسیدگی به وضعیت ونزوئلا برگزار کرد. بسیاری از کشورهایی که تحت رهبری دولتهای چپگرا هستند وزرای خارجه خود را به این نشست فرستادند در حالی که برخی کشورهای تحت رهبری محافظهکاران دیپلماتهای رده پایینتر خود را به نشست اعزام کردند.
در این نشست، «ایوان خیل»، وزیر امور خارجه ونزوئلا، هشدار داد که بقیه کشورهای آمریکای لاتین باید نگران مداخلات آمریکا باشند. او در صحبتهایش در نشست این گروه ۳۳ کشوری گفت: «این حمله فقط علیه ونزوئلا نیست؛ بلکه حملهای علیه آمریکای لاتین و کارائیب است. شاید امروز نوبت ونزوئلا باشد اما فردا ممکن است هر کشور دیگری که تصمیم به اعمال حاکمیت خود بگیرد هدف گرفته شود.»
با این حال هنوز مشخص نیست آیا کشورهای آمریکای لاتین فراتر از صدور بیانیههای خشمگینانه در جهت برخورد با مداخلات آمریکا وارد عمل خواهند شد یا خیر. ایالات متحده هنوز مهمترین شریک اقتصادی برای بخش عمدهای از منطقه بوده در حالی که ترامپ نشان داده مایل به مداخله اقتصادی، سیاسی و اکنون نظامی علیه کشورهایی است که بر خلاف میلش عمل کنند.
«آرتورو ساروخان»، سفیر سابق مکزیک در ایالات متحده گفت: «من فکر میکنم دیپلماسی بین آمریکایی در سطح پایینی است زیرا همه کشورها به سمت اولویت دادن به داخل متمایل شدهاند و در حال اتخاذ رویکردهای معاملهگرایانه در روابط خود با دولت ترامپ هستند.» وی افزود: «با توجه به شکاف فزاینده در سراسر منطقه من فکر میکنم بسیار دشوار میتوان متصور شد که کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب رویکردی قاطع در قبال این موضوع اتخاذ کنند.»
به عقیده نیکاس، پاسخ «کلودیا شینبائوم»، رئیس جمهور مکزیک به این عملیات نیز حاکی از یک بندبازی سیاسی بود.
شینبائوم هر چند که حمله به ونزوئلا را محکوم کرد اما با رویکردی دیپلماتیکتر نسبت به دیگر همتایانش این کار را انجام داد. رئیس جمهور آمریکا روز شنبه، مدعی شد کارتلهای مکزیکی ممکن است هدف نظامی بعدی او باشند.
در این میان برزیل که از خاک ایالات متحده آمریکا بسیار دورتر است شریک تجاری شماره ۱ چین است. این امر لولا داسیلوا را قادر ساخته است تا رویکردی بسیار تندتر نسبت به ترامپ اتخاذ کند که نتایج مثبتی نیز برای برزیل به همراه داشته است.
آموریم اظهار داشت سیاستهای ترامپ میتواند سایر کشورها را به سمت چین سوق دهد. او تاکید کرد مداخلهجوییهای ترامپ «اثری عکس آنچه که آمریکا میخواهد، خواهد داشت. کشورها در این وضعیت به طور فزایندهای مجبور خواهند شد به دنبال وزنههای مقابل آمریکا باشند تا اجازه ندهند درگیر چنین وضعیتی شوند.»
انتهای پیام
نظرات