• چهارشنبه / ۱۷ دی ۱۴۰۴ / ۰۷:۱۴
  • دسته‌بندی: فارس
  • کد خبر: 1404101710440
  • خبرنگار : 50649

/یادداشت/

جایگاه حضرت شاهچراغ(ع) در تاریخ امامت

جایگاه حضرت شاهچراغ(ع) در تاریخ امامت

ایسنا/فارس همزمان با فرا رسیدن سالروز بزرگداشت شهادت حضرت احمدبن موسی شاهچراغ(ع)، در یادداشتی از سیدابوالحسن عمرانی استاد تاریخ اسلام دانشگاه، نویسنده و پژوهشگر تاریخ، هنر و رسانه که به صورت اختصاصی در اختیار ایسنا قرار داده شده است، با شخصیت ارجمند حضرت شاهچراغ(ع) بیشتر آشنا می‌شویم.

در این یادداشت آمده است:

شهر شیراز، مبادی ورودی متعددی دارد که از جمله آن‌ها تنگه الله اکبر در ضلع شمالی شهراست. در این ورودی، معماری زیبا و منحصر به فرد معروف به «دروازه قرآن» واقع شده است.

گویاترین و پرمعناترین جلوه بصری شهر شیراز از جانب دروازه قرآن، نمای گنبد و گلدسته‌های حرم‌های مطهر امامزادگان جلیل‌القدر مدفون در این شهر است؛ لذا از همان آغاز و بدو ورود به شیراز می‌توان دریافت که شیرازی‌های هنرمند اولین چشم‌انداز ورودی شهرشان را بر اساس «همجواری قرآن و عترت» طراحی کرده‌اند. از جمله این حرم‌های مطهر، بارگاه منور حضرت احمدبن موسی شاهچراغ(ع) است.

سیدامیر احمدبن موسی الکاظم(ع)، «سیدالسادات‌الاعاظم» لقب دارد. در میان ایرانیان، به «شاهچراغ» معروف و ملقب است. این لقب، چه به صورت پیوسته (شاهچراغ) و چه به صورت گسسته ( شاه‌چراغ ) نگارش شود (در هر دو صورت به سکون ‌هاء) یک اسم مرکب مکبر است؛ همانند شاهپر، شاه بیت، شاهکار و...  با این بیان «شاهچراغ» یعنی روشن‌ترین چراغ...

در شهر شیراز و استان فارس، امامزادگان بسیاری مدفونند. وگرچه هر یک از آنان دارای نورانیتند و چراغی برای هدایت مردمان؛ لیکن احمدبن موسی، به دلیل فضایل و کرامات بسیار، به پرنورترین این چراغ‌ها معروف و ملقب شده است.

 منابع تاریخی برخی از فضایل حضرت احمدبن موسی را این‌گونه بیان می‌کنند: 

شیخ مفید (ازعلمای بزرگ شیعه در قرن چهارم هجری) می‌گوید: وکان احمدبن موسی کریما جلیلا ورعا و کان ابوالحسن علیه السلام یحبه و یقدمه ووهب له ضیعته المعروفه بالیسیریه و یقال ان احمدبن موسی اعتق الف مملوک...

احمدبن موسی مردی کریم، جلیل‌القدر، بزرگوار و پارسا بودو حضرت امام موسی کاظم(ع) او را بسیار دوست می‌داشت و بر دیگران برتر می‌دانست. آن حضرت، مزرعه‌ای به نام یسیریه داشت که به فرزندش احمد بخشید.

در روایت دیگری می‌خوانیم: .. ویقال اعتق الف مملوک و کتب الف مصحف بیده المبارکه و کان عزیزاجلیلا عظیم المنزله و روی عن ابیه و آبائه علیهم السلام احادیث کثیره...

گویند احمدبن موسی هزار بنده را در راه خدا آزاد کرد و هزار قرآن با دست مبارکش نوشت ... او شخصی با عزت و بزرگوار و دارای منزلتی والا بود و از پدر و اجدادش احادیث زیادی را نقل و روایت کرده است.

همچنان‌که ملاحظه می‌شود در این متون روایی، یکی از ویژگی‌های شاخص اخلاقی حضرت شاهچراغ(ع)، نوع‌دوستی آن حضرت شمرده شده که با انجام یک فعالیت هنری یعنی کتابت قرآن و دریافت حق‌الزحمه آن، برده‌هایی را خریداری و آن‌ها را در راه خدا آزاد می‌کرده است.

از مهم‌ترین ویژگی‌های احمدبن موسی(ع)، امانت‌داری ولایت الهی اهل بیت(ع) است. پس از شهادت حضرت امام موسی بن جعفر(ع)، مردم برای بیعت با احمدبن موسی(ع) به عنوان امام هشتم اجتماع کردند، زیرا هم دارای مکارم اخلاق فراوان و هم مورد عنایت ویژه پدرش حضرت امام موسی‌بن جعفر(ع) بود. او بیعت آن جماعت را ستاند و سپس به آنان یادآور شد که پس از پدرم، برادرم علی‌بن موسی الرضا(ع) امام معصوم و هشتمین پیشوایی است که از جانب خدا تعیین شده است. من در بیعت اویم. شما نیز با او بیعت کنید.

...ثم قال: ایها الناس کما انکم جمیعا فی بیعتی فانی فی بیعه اخی علی بن موسی الرضا واعلموا انه الامام والخلیفه من بعد ابی و هو ولی الله والفرض علیّ و علیکم من الله والرسول طاعته بکل مایامرنا...

 ای مردم همان‌طور که اکنون تمامی شما با من بیعت کرده‌اید، بدانید که من، خود در بیعت برادرم علی‌بن موسی‌الرضا(ع) هستم، زیرا او امام و جانشین  به حق بعد از پدرم و ولی خداست. از طرف خدا و رسولش بر من و شما واجب است که هر آنچه او به ما امر کند اطاعت کنیم.

تمام حاضران تسلیم کلام او شدند و از مسجد بیرون آمدند؛ در حالی که احمدبن موسی(ع) در پیشاپیش آن‌ها حرکت می‌کرد. آن‌گاه به خدمت حضرت امام رضا(ع) رسیدند و با وی تجدید بیعت کردند. سپس امام رضا(ع) در حق برادرش احمد دعا کرد و فرمود: همچنان که حقیقت را کتمان نکردی، خداوند در دنیا و آخرت از تضییع حقت جلوگیری فرماید.

در ادامه این روایت چنین آمده که احمدبن موسی(ع) پیوسته در خدمت برادرش حضرت امام رضا(ع) بود تا زمانی که مأمون، آن حضرت را از مدینه به خراسان فرا خواند.

هنگامی که احمدبن موسی(ع) از توطئه مأمون برای از میان برداشتن امام رضا(ع) آگاه شد، با جمعی از برادران و برادرزادگان و تعدادی از دوستان و شیعیان به قصد ایران و سرزمین خراسان حرکت کردند که در منطقه فارس و شهر شیراز به‌وسیله عمال حکومت بنی عباس یه شهادت رسیدند.

بر این موضوع تاکید می‌شود که در اواخر سده دوم هجری و در دوره‌ای که فرقه‌گرایی در میان شیعیان به نحو گسترده‌ای افزایش یافته بود، اقدام بی‌نظیر حضرت شاهچراغ(ع) در تبیین حقانیت امامت و ولایت پس از شهادت پدرش حضرت امام موسی‌بن جعفر(ع) و ادای امانت الهی اهل بیت(ع) به صاحب آن یعنی حضرت علی‌بن موسی الرضا(ع) حرکتی تاثیرگذار بود که از بروز یک گسست در تاریخ تشیع و تضعیف جایگاه و اقتدار سیاسی ومعنوی امامت پیشگیری کرد. از این روی، این شخصیت ارجمند جایگاه ویژه‌ای در تبلیغ و تبیین جایگاه امامت داشته که شاید هنوز برای بسیاری از مخاطبان، مستور و مغفول مانده باشد لذا با تلاشی مضاعف و با شیوه‌های متناسب با عصر ارتباطات نیاز به ترسیم و باز نمایی دارد.

انتهای پیام

                                                    

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
لطفا عدد مقابل را در جعبه متن وارد کنید
captcha