نتایج همچنین حاکی از آن است که این نوع توانبخشی می‌تواند تناسب اندام و سلامت روان بیماران را بهبود دهد، بدون آنکه با عوارض جانبی جدی همراه باشد.

فیبریلاسیون دهلیزی زمانی رخ می‌دهد که حفره‌های بالایی قلب (دهلیزها) به‌جای ضربان منظم، به‌صورت نامنظم و لرزشی منقبض شوند. این اختلال می‌تواند علائمی مانند تپش قلب، درد قفسه سینه، سرگیجه و تنگی نفس ایجاد کند.

افراد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی (AF) همچنین در معرض خطر بالاتر سکته مغزی و نارسایی قلبی قرار دارند و در حال حاضر، درمان فیبریلاسیون دهلیزی عمدتا شامل داروها و روش‌های درمانی پزشکی است، اما مدیریت سبک زندگی بیماران نیز نقش مهمی در کنترل بیماری دارد و توانبخشی قلبی اهمیت پیدا می‌کند.

برنامه‌های توانبخشی قلبی معمولا شامل تمرین‌های ورزشی منظم همراه با آموزش درباره سبک زندگی سالم، مدیریت استرس و کنترل عوامل خطر هستند. این برنامه‌ها سال‌هاست برای بیماران پس از سکته قلبی، نارسایی قلبی یا مداخلات عروقی استفاده می‌شوند، اما اثربخشی آن‌ها در مبتلایان به فیبریلاسیون دهلیزی تاکنون به‌طور کامل روشن نبود.

برای بررسی این موضوع، پژوهشگران ۲۰ کارآزمایی بالینی از نقاط مختلف جهان را که شامل ۲۰۳۹ بیمار مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی بود، تحلیل کردند. این پژوهش‌ها بین سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۴ انجام شده و شرکت‌کنندگان به‌طور میانگین ۱۱ ماه پیگیری شده بودند. برخی برنامه‌ها فقط بر ورزش تمرکز داشتند و برخی دیگر علاوه بر ورزش، آموزش و حمایت روانی نیز ارائه کردند.

نتایج بسیار امیدوارکننده بود؛  شدت علائم افرادی که در برنامه‌های توانبخشی قلبی شرکت کردند، ۳۹ درصد کاهش یافت،  تعداد دفعات حملات فیبریلاسیون دهلیزی در این افراد، ۴۳ درصد کمتر شد،  مدت زمان حملات ۴۲ درصد کاهش پیدا کرد و احتمال بازگشت بیماری ۳۲ درصد کمتر شد.  علاوه بر این، شرکت‌کنندگان توانایی جسمی و سلامت روان بهتری را تجربه کردند.

نکته مهم آن است که این مزایا صرف‌نظر از نوع فیبریلاسیون دهلیزی، مدت برنامه، شدت تمرین یا شیوه اجرای توانبخشی مشاهده شد. از نظر ایمنی نیز نتایج مثبت بود، میزان مرگ‌ومیر و عوارض جدی در افرادی که توانبخشی انجام دادند، تفاوتی با گروه‌های دیگر نداشت.

البته پژوهشگران به برخی محدودیت‌ها اشاره کرده‌اند، از جمله اینکه بسیاری از پژوهش‌ها کوچک و کوتاه‌مدت و بیشتر شرکت‌کنندگان مرد بودند. با این حال، مجموعه شواهد به‌روشنی نشان می‌دهد که افزودن توانبخشی مبتنی بر ورزش به درمان استاندارد فیبریلاسیون دهلیزی، می‌تواند مزایای واقعی و معناداری داشته باشد.

درباره دلیل اثربخشی ورزش، کارشناسان معتقدند که فعالیت بدنی منظم می‌تواند سفتی و بافت آسیب‌دیده دهلیزهای قلب را کاهش دهد و به بازگشت ریتم طبیعی قلب کمک کند. همچنین ورزش به کاهش استرس، اضطراب و افسردگی کمک می‌کند، عواملی که می‌توانند علائم فیبریلاسیون دهلیزی را تشدید کنند.

پژوهشگران پیشنهاد کردند که دستورالعمل‌های پزشکی به‌روزرسانی شوند تا توانبخشی مبتنی بر ورزش، در کنار درمان‌های دارویی و مداخلات پزشکی، به‌طور رسمی برای بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی توصیه شود.

دو متخصص قلب از لندن نیز با این دیدگاه موافقت و تاکید کردند که ورزش یکی از موثرترین و مقرون‌ به‌صرفه‌ترین ابزارها برای بهبود سلامت قلب است. آنان یادآور شدند، هرچند برخی بیماران نگران‌ هستند که ورزش موجب تشدید فیبریلاسیون دهلیزی شود اما شواهد نشان می‌دهد که ورزش با شدت متوسط برای اغلب افراد ایمن و مفید است.

به گفته این متخصصان، برنامه‌های توانبخشی باید متناسب با شرایط هر فرد، ازجمله بیماری‌های زمینه‌ای، سطح آمادگی جسمانی و وضعیت سلامت روان، طراحی شوند.

سایت نوریج گزارش کرد، در مجموع، نتایج این تحلیل جدید نشان می‌دهد که توانبخشی قلبی مبتنی بر ورزش نه‌تنها ایمن است، بلکه روشی موثر برای کنترل فیبریلاسیون دهلیزی به شمار می‌رود و می‌تواند به بیماران کمک کند احساس بهتری داشته باشند، سالم‌تر بمانند و احتمال بروز عوارض آینده را کاهش دهند.

این یافته‌ها در نشریه «پزشکی ورزشی» بریتانیا (Sports Medicine) منتشر شده‌ است.

انتهای پیام