حسن خودستان در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه فضای بازار خودرو بسیار پرتنش است، اظهار کرد: بسیاری از خریداران در میان نوسانات شدید، حتی درزمینهٔ خرید از کارخانه، در مورد پرداخت‌های نهایی یا ثبات قیمت دچار استرس شده‌اند.

وی با بیان اینکه وضعیت فعلی یک چندوجهی است، اما ریشه اصلی در همان نقطه تلاقی نوسانات ارزی و عدم ثبات در سیاست‌گذاری تولید است، افزود: وقتی انتظارات تورمی بالا می‌رود و نرخ ارز تعیین‌کننده قیمت تمام‌شده قطعات وارداتی و حتی قطعات داخلی است، بازار به صورت غریزی واکنش نشان می‌دهد.

این کارشناس بازار خودرو ادامه داد: فروش‌های نسیه یا تعهدات پرداخت، دقیقاً نشان می‌دهد بازار به جای مکانی برای تأمین نیاز مصرفی، به یک میدان سفته‌بازی تبدیل‌شده است. کسی که امروز خرید می‌کند، تضمینی ندارد که فردا بتواند مبلغ نهایی را با همان قیمت اولیه بپردازد یا حتی محصول را به‌موقع تحویل بگیرد؛ این یک بازار دلال‌پرور است نه مصرف‌کننده محور.

وی با اشاره به افزایش قیمت‌ خودروها توسط کارخانه‌های تولیدی، بیان کرد: در این شرایط مصرف‌کننده واقعی که نیاز دارد (و نه دلال)، عملاً توان خرید ندارد. از منظر تولید، خودروسازان همواره به افزایش نرخ ارز و هزینه تمام‌شده اشاره می‌کنند و تا حدی منطق اقتصادی پشت حرفشان هست؛ اما تفاوت فاحش قیمت کارخانه و بازار آزاد نشان‌دهنده یک مشکل سیستمی در عرضه و تخصیص است.

وی یادآور شد: مصرف‌کننده واقعی تنها زمانی می‌تواند خرید کند که ثبات نرخ ارز برقرار باشد تا هزینه‌های تولید و فروش قابل پیش‌بینی شوند. همچنین نظام تخصیص عادلانه جایگزین قرعه‌کشی‌های فعلی شود. تا زمانی که خودرو به عنوان یک کالای سرمایه‌ای با نرخ دستوری عرضه شود و سود سرشاری نصیب واسطه‌ها شود، مصرف‌کننده واقعی همیشه بازنده است. درواقع تا زمانی که خرید خودرو برای سرمایه‌گذاری سودآورتر از خرید برای مصرف باشد، مصرف‌کننده واقعی در حاشیه خواهد ماند.

خودستان درباره خودروهای وارداتی، گفت: با وجود گذشت مدتی، واردات خودرو تأثیر قابل‌توجهی در کنترل قیمت‌ها نداشته، قیمت خودروهای وارداتی همانند تیگو تا ۶میلیارد تومان هم گزارش‌شده است، درحالی‌که قیمت دلاری آن‌ها بسیار پایین‌تر است که این مسئله خود یک پارادوکس بزرگ است زیرا واردات با نرخ ارز مثلاً ۱۶۵ هزار تومان مصوب انجام می‌شود، اما قیمت نهایی در بازار کشور به قیمت‌هایی می‌رسد که نشان‌دهنده نوسانات شدید نرخ ارز در لحظه فروش یا وجود موانع غیرتعرفه‌ای فراوان است.

وی یادآور شد: خودروهای وارداتی به دلیل حجم کم عرضه و محدودیت‌های احتمالی در فرآیند انتقال و فروش، نتوانسته‌اند رقابت معناداری ایجاد کنند. اگر بازار رقابتی واقعی شکل بگیرد، تأثیر خود را می‌گذارد، اما تا زمانی که واردات نتواند به اشباع منطقی بازار کمک کند، قیمت‌ها تحت تأثیر شدید انتظارات ناشی از بازار داخلی باقی خواهند ماند.

این کارشناس خودرو در پاسخ به این سؤال که برای اینکه مصرف‌کننده نهایی و واقعی بتواند با آرامش و بر اساس توان مالی خود خودرویی تهیه کند، چه اتفاقات ساختاری باید روی دهد؟ گفت: دو اتفاق حیاتی برای این امر ضروری است؛ اول، شفافیت و ثبات در سیاست‌های وارداتی و تولیدی برای مهار انتظارات تورمی و دوم، تفکیک کامل بازار سرمایه‌ای از بازار مصرفی. تا زمانی که این دو مسیر مجزا نشوند، فردی که واقعاً نیاز به وسیله نقلیه دارد، باید در رقابت با دلالانی باشد که با ابزارهای مالی و انتظارات ارزی، قیمت‌ها را بالا می‌برند. دولت و نهادهای نظارتی باید به جای تلاش برای کنترل قیمت نهایی، بر کنترل فرآیند تخصیص و حذف کانال‌های سفته‌بازی تمرکز کنند.

وی خاطرنشان کرد: فضای مجازی و قیمت‌گذاری‌های غیر کارشناسی نیز در شرایط فعلی بازار بی‌تأثیر نیستند و شاهد ارائه قیمت‌های غیرمنطقی در فضای مجازی هستیم که لازم است بر این فضا نظارت جدی‌تری صورت گیرد.

خودستان ادامه داد: در شرایط فعلی بازار خودرو، فروشندگان خیلی راحت وارد عرصه نمی شوند؛ زیرا بیم آن دارند، خودرویی که امروز می‌فروشند با تغییر قیمت‌های لحظه‌ای خود نمی‌توانند دوباره همان خودرو را بخرند لذا فروشندگان خودرو در بازار کم شده و خریداران این کالا و بازار در شوک قرار دارند.

انتهای پیام