به گزارش ایسنا انوشیروان محسنی بندپی امروز در کنفرانس بین‌المللی آلودگی هوا که در سازمان هواشناسی برگزار شد، افزود: دو  عامل بر هم زننده سلامت هستند که یکی عوامل محیطی و دیگری عوامل ارثی است. اگر ما عوامل محیطی را تحت کنترل خود قرار بدهیم، می‌توانیم تاثیر عامل ارثی را کاهش دهیم برعکس اگر یک عامل ارثی خفیف و ضعیف باشد ولی عوامل محیطی‌ به لحاظ آلایندگی بالا باشد، عوامل ارثی به شدت قوی عمل می‌کند.

وی با بیان اینکه آلودگی هوا سهم بسیار بالایی را در بیماری‌های عوامل محیطی به عهده دارد، گفت: این میزان در کشور ما حدود ۵۷ درصد، در دنیا ۵۴ درصد است. انتشار سرب در کشور ما ۲۲ درصد و در دنیا ۲۴ درصد است. یکی از آسیب‌پذیرترین کشورهای منطقه به لحاظ گرمایش جهانی کشور ما و به تبع اون تغییر اقلیم است. در این زمینه ما حدود ۱۹ درصد و میانگین جهانی ۱۲.۹ درصد است.

معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی ادامه داد: بعد از تصویب قانون هوای پاک در سال ۱۳۹۶ هنوز نتوانستیم چهار محور کلیدی آن را محقق کنیم. اولین محور کنترل و پیشگیری از عوامل آلایندگی ناشی از منابع ثابت مثل صنایع و نیروگاه‌ها بود. دومین محور کنترل آلایندگی ناشی از عوامل متحرک و سومین محور ارتقای استاندارد تولید وسایل نقلیه و سوخت و چهارمین دستیابی به همکاری بین بخشی زیر نظر سازمان حفاظت محیط زیست بود.

وی با اشاره به روند افزایش برخی آلاینده‌ها گفت: در سال‌های بعد از ۲۰۱۷ آلاینده‌های ازن و دی‌اکسید نیتروژن عمدتاً روند افزایشی داشته است. مواجهه با ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون از ۲۰۲۰ روند افزایشی پیدا کرد که باعث افزایش میزان مرگ و میر می‌شود. بر اساس نتیجه پژوهشی در مرکز تحقیقات کیفیت هوا و تغییر اقلیم دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی رابطه معنی‌داری بین ذرات معلق و کاهش ذخایر تخمدانی زنان و باروری همچنین رابطه معنی داری بین طیف اوتیسم و ذرات معلق مشاهده شده است .

وی اضافه کرد: ۹۵.۶ درصد مرگ و میر ناشی از  ۵۳ هزار نفر در ۲۰۲۳ و ۵۹ هزار نفر ۲۰۲۴ ناشی از ذرات معلق است. حدود ۴ درصد ناشی از ازن یک دهم درصدش هم ناشی از سوخت‌های فسیلی در کشور است.  تعداد فوت ها از ۱۹۹۳ حدود ۳۳ هزار نفر به حدود ۵۲ هزار نفر در ۲۰۲۳ افزایش پیدا کرده است. ازن هم از حدود ۶۰۰ نفر فوت در ۱۹۹۳ به حدود ۲۳۰۰ نفر در ۲۰۲۳ افزایش پیدا کرده است.

محستی بندپی افزود: منابع اصلی آلودگی هوا در کشورمان حمل و نقل است که حدود  ۵۹ درصد آلاینده های هوای ناشی از فرسودگی ناوگان حمل و نقل و کیفیت سوخت است. 

رئیس مرکز تغییر اقلیم دانشگاه شهید بهشتی افزود: صنایع با ۲۴ درصد، نیروگاه با ۱۰ درصد، مصرف سوخت در واحدهای مسکونی و تجاری با ۵ درصد، بخش کشاورزی، مدیریت پسماند و طوفان‌های گرد و غبار در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

وی با اشاره به تصویب قانون هوای پاک گفت: ارتقای سوخت استاندارد یکی از موارد ذکر شده در آن است که سرعت برای دستیابی به این هدف کم است، تدوین سند جامع حمایت طلبی کنترل آلودگی هوا، برنامه‌های مدیریت مصرف انرژی و اصلاح الگوی سوخت، توقف تولید موتورهای کاربراتوری و برخی خودروهای آلاینده، یکپارچه سازی و مکانیزمی کردن معاینه فنی از دیگر موضوعات این قانون است که در این زمینه خیلی باید کار بکنیم. 

محسنی بندپی ادامه داد: موتورسیکلت‌ها نقش مهمی در آلودگی هوا دارند چراکه ۹۵ درصد آن‌ها معاینه فنی ندارند. توسعه شبکه پایش آنلاین آلودگی هوا از جمله اقدامات در حال انجام است ولی لازم است سرعت کار بیشتر شود.

وی با اشاره به چالش‌های موجود گفت: ناهمخوانی سرعت فرسودگی با نوسازی در بخش حمل و نقل و  جابجایی سهم منابع انتشار به دلیل ناترازی انرژی از جمله این چالش‌هاست. تمرکز بر راهکارهای مقطعی به جای راهکارهای ریشه‌ای، عقب ماندگی فنی در کنترل انتشار، عدم مدیریت کانون‌های غیر نقطه ای از چالش‌های دیگر است. در استان سیستان و بلوچستان عمدتاً منابع آلودگی داخلیست و در این زمینه تلاش‌های زیادتری را باید  انجام دهیم.

محسنی‌ یندپی با بیان اینکه کم توجهی به شاخص‌های سلامت در تصمیمات کلان شهری مسلم است، اظهارکرد: سلامت نعمت خدادادی است بنابراین هر عاملی که برهم زننده سلامت است باید نسبت به کنترل، پیشگیری و مهار آن  اقدامات علمی و تخصصی انجام داد پس اولویت تسهیل تردد بر کاهش مواجهه انسانی‌ست و اولویت توسعه فیزیکی بر ظرفیت زیستی است.

وی تاکید کرد: قرار نبود ما در منطقه ۲۲ ساخت و ساز داشته باشیم تا آلودگی هوای تهران در کلانشهر حبس نشود. قرار بود آن مسیر باز باشد و بتواند حرکت هوا آلاینده ها را از فضای شهر تهران دور بکند ولی ما به دلایلی مدیریت شهری تصمیم به ساخت و ساز گرفته شد.

رئیس مرکز تغییر اقلیم دانشگاه شهید بهشتی افزود: مهمترین گام در مدیریت کیفیت هوا گذر از نگاه فنی مهندسی به حمایت طلبی سلامت محور و تبدیل جامعه منفعل به متقاضیان فعال تغییر است. کاری که در دستور کار سازمان حفاظت است. هم افزایی میان اقدامات بخشی و فرابخشی لازم است. 

وی بر تغییر رویکرد از توسعه محور به سمت زیرساخت‌های پاک و وضع قوانین ضمانت‌دار تاکید کرد و گفت: ابزار کار هم بودجه‌ریزی سلامت محور و تبدیل قوانین حمایتی است. خروج از وضعیت پذیرش انتحاری به مطالبه‌گری آگاهانه ، ایجاد هم افزایی فرابخشی و پایان دادن به ترک فعل در اجرای قوانین، حمل و نقل سلامت محور ، گذر از سوخت فسیلی به انرژی‌های پاک نیز لازم است.

محسنی بندپی با اشاره به توسعه استفاده از انرژی خورشیدی در سال‌های اخیر،‌ گفت: همچنان سهممان در تولید انرژی در این زمینه بسیار بسیار کم است علاوه بر آن شفافیت داده‌های کیفیت هوا، کنترل انتشار در صنایع و نیروگاه‌ها با استانداردهای سختگیرانه و ضابطه‌مند،مدیریت منابع غیر نقطه ای مانند سوزاندن پسماند، استفاده از ابزارهای اقتصادی، مشوق های فناوری های پاک و نهادینه سازی سلامت در همه سیاست‌های کیفیت هوا ضروری است.

وی در پایان اظهار کرد: آلودگی هوا در ایران مسئله ساختاری مزمن است و اگر امروز به آن توجه نکنیم، فردا هزینه‌های چندین برابری نیاز است.

انتهای پیام