/لزومنخبهپروري دانشگاهها/ رييس دانشكده علوم دانشگاه شاهد:آمارمهاجرت استادان دردهه 90 سه برابر اساتيد شاغل دردانشگاهها بود قويترين كشورصادركننده نخبه هستيم
توجه به نخبگان و افرادي كه تراوشات ذهني آنها ضامن بقاي كشور است، نبايد كمتر از ورزشكاران باشد.
دكتر ايرج رسولي رييس دانشكده علوم دانشگاه شاهد و برگزيده هشتمين جشنواره تحقيقات علوم پزشكي رازي در گفتوگو با خبرنگار آموزشي ايسنا با بيان اين مطلب، اظهار داشت: همه دانشگاهها نخبهپرور هستند ، البته ميزان آن در دانشگاههاي مختلف متفاوت است.
دكتر رسولي تاكيد كرد: زمانيكه صحبت از فرار يا بقاي مغزها ميشود ، توجهات به سوي دانشگاهها معطوف ميشود زيرا اين دانشگاهها هستند كه بقا و يا فناي كشوري را رقم ميزنند ، اما نگهداشتن نخبهها در كشور نيز از اهميت بالايي برخوردار است.
دانشيار دانشگاه شاهد اظهار داشت: بايد ديد دولت براي جلوگيري از تبديل نخبهپروري به فرار مغزها چه تدابيري انديشيده است و تا چه حد به مغزها اهميت ميدهد، دستاندركاران حكومت بايد نخبگان را حمايت كنند ، البته بايد توجه داشت همه حمايتها، حمايتهاي مادي نيست، زيرا اگر بنا بود كه نبخگان براي كسب درآمد به پژوهش ميپرداختند مسلما كارهاي پردرآمدتري انتخاب ميكردند.
مدير گروه ميكروبيولوژي دانشگاه شاهد خاطرنشان كرد: طبق آمار از سال 1982 تا 1998، تعداد اساتيدي كه از ايران خارج و به كشور آمريكا مهاجرت كردهاند، سه برابر اساتيد شاغل در دانشگاههاي كشور است، اين بدان دليل است كه نخبه وجود دارد اما يا لياقت نگهداري از نخبه وجود ندارد و يا اينكه اين لياقت اعمال نميشود.
وي تاكيد كرد: اگر انسان بقاي خود و كشور را ميخواهد به اين نكته ميرسد كه نخبهپروري يك ضرروت و يك اصل است، در كشورهايي مثل كشور ما كه از هر جهت ما تحت تحريم و يا محدوديت هستيم و هر دستگاه تحقيقاتي و هرماده شيميايي را به دانشگاههاي ما نميفروشند اين امر نشان ميدهد كه دشمنان محدوديتهايي را براي ما قايل هستند ، آنها به ضرورت نخبهپروري و اينكه نخبه نبايد در ايران پرورش يابد واقف هستند و اينكه اگر نخبهاي در ايران وجود دارد سعي دارند به ترتيبي آن را از كشور خارج كنند. كشور ما كشوري است كه از نظر ميزان نخبگان و استعدادها در بين ساير كشورهاي دنيا مطلوب و بالايي قرار دارد.
دكتر رسولي تاكيد كرد: تفاوت كشورهاي ديگر با ايران در اين است كه نخبگان و افراد پژوهشگر كشورهاي ديگر بيش از پژوهشگران ايراني در جهت خدمت به كشور خود وابستگي دارند و از اين جهت كمبودهايي ملاحظه ميشود.
وي افزود: وظيفه پژوهشگران و محققان اين است كه به مسايل مالي توجه چنداني نداشته باشند ، اما وظيفه دستاندركاران هم اين است كه وظيفه خود را در قبال افراد نخبه و پژوهشگر انجام دهند و به نتايج آن و تحولاتي كه در پي خواهد داشت توجه كنند.
دكتر رسولي اظهار داشت: بستر لازم جهت نخبهپروري فراهم است البته محدوديتهايي نيز مانند كاهش بودجههاي پژوهشي وجود دارد كه نگران كننده است ، بودجههاي لازم براي پژوهش وجود دارد اما در جاهايي صرف ميشود كه اصول آنها كاملا علمي نيست.
وي ادامه داد: در همه كشورهاي بزرگ دنيا صنايع را اجبار ميكنند كه مشكلات خود را از طريق دانشگاهها حل و فصل كنند.
رييس دانشكده علوم دانشگاه شاهد تصريح كرد: مديريتها، بعضا مديريت تخصصي نيستند اگر در دانشگاهي جامع كه هم رشتههاي پزشكي و هم رشتههاي غير پزشكي وجود دارند، چنانچه علم رييس دانشگاه در يك حوزه آن مانند علوم پزشكي باشد مسلما رشتههاي غير پزشكي را درك نخواهد كرد و يا اگر علم رييس دانشگاه در رشتههاي غير پزشكي باشد مسايل و مشكلات رشته پزشكي را درك نخواهد كرد. با توجه به اينكه آييننامهها نيز نتيجه نشستها و جلسات همين مديران دانشگاهها است، لذا مشكل نخبهپروري در هر دو زمينه مديريتي و آييننامهاي وجود دارد يعني اگر مديريت تخصصي و اصولي باشد، آييننامهها پرورش نخبگان نيز به خودي خود درست و تخصصي خواهند بود.
وي تاكيد كرد: نخبگان و اساتيد كشور ميتوانند در بدترين شرايط كشور كار كنند ، اگر مقداري شرايط مهيا شود مسلما كشور ما كمتر شاهد مهاجرت مغزها خواهد بود.
رييس دانشكده علوم دانشگاه شاهد در پايان تصريح كرد: ورزش حرفهي خوبي است كه هم علم و هم دين آن را قبول دارند و تاييد ميكنند ، اما مسوولين امر به يك ورزشكار موفق اتومبيل و يا خانه هديه ميدهند، اما به يك محقق كه عمري را در راه تحقيق سپري كرده و از لحظ جسمي ناتوان شده است، لوح تقدير تعلق ميگيرد مسلما اين لوح همه نيازهاي يك محقق را برآورده نميكند البته منظور اين نيست كه به محققين نيز اتومبيل و خانه تعلق بگيرد بلكه حداقل در امكاناتي در اختيار محقق قرار گيرد تا وي بهتر بتواند به جامعه خدمت كند.
عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي نيز گفت: كشورمان طي سالهاي اخير به قويترين كشور صادركننده نخبگان و ضريبهوشي به جهان است.
دكتر اصغر مهاجري در گفت و گو با خبرنگار آموزشي ايسنا، با بيان اين مطلب، اظهار داشت: بايد باورهاي عمومي و فرهنگي مردم پذيراي بهرهمندي از نخبگان باشد و هماهنگي و همسوشدن ساير نظامهاي اجتماعي و فرهنگي با نظام آموزشي به ويژه نظام آموزش عالي از اولويتهاي بعدي در نخبهپرورشدن دانشگاههاست.
اين استاد دانشگاه اظهار داشت: در مساله مهاجرت نخبگان عوامل اقتصادي، ناكارآمدي مديريت دانشگاهي و پژوهشي موثر هستند، همچنين يكي ديگر از عوامل عدم موفقيت پژوهشگران و نخبگان ما ، عدم ارتباط پوياي و ارگانيك سازمانها و محققان است.
وي اظهار داشت: عامل ديگر بحث انگيزشهاست، اساسا در جامعه مجموعه عوامل اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي نخبگان و پژوهشگران را به آستانه تحريك نميرسانند و در نتيجه پژوهشگران و نخبگان انگيزههاي كافي براي فعاليتهاي علمي ندارند.
دكتر مهاجري در پايان گفت: جاذبهها و امكاناتي كه كشورهاي ديگر براي جذب نخبگان و انديشمندان فراهم ميكنند نتيجهاش مهاجرت اين افراد فرهيخته به خارج از كشور است.
انتهاي پيام
- در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
- -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
- - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای دین مبین اسلام باشد معذور است.
- - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر میشود.
نظرات