ظرفيت سازي براي مركز تحقيقاتي موجب اعتلاي كمي و كيفي تحقيقات در دانشگاه‌ها مي‌شود. به گزارش خبرنگار آموزشي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) ، دكتر فريدون عزيزي، رييس مركز تحقيقات و متابوليسم دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي كه در همايش روساي مراكز تحقيقاتي علوم پزشكي سخن مي‌گفت ، با بيان اين مطلب اظهار داشت: كمتر از يك دهه از تصويب قانون شوراي عالي انقلاب فرهنگي مبني بر تشكيل مراكز تحقيقاتي و هفت سال از تاسيس اولين مركز تحقيقاتي علوم پزشكي مي‌گذرد. بنا به گزارش يونسكو سه چهارم كل پژوهشگران دنيا در كشورهاي غربي و ژاپن وجود دارند و سهم آفريقا، آمريكا و خاورميانه 13 درصد كل محققان دنياست كه با درنظرگرفتن اين امر، بيشترين محقق را كشور ژاپن دارد، اين كشور در ازاي هر 250 نفر يك محقق دارد، بعد از كشور ژاپن ، كشورهاي پيشرفته دنيا بين 2 تا 3 درصد در زمينه تعداد محققين سهم دارند. وي ادامه داد: اين رقم در كشورهاي در حال توسعه مانند ايران، در ازاي هر 10 هزار نفر يك محقق است ، البته ممكن است اين رقم مبالغه آميز به نظر آيد. رييس مركز تحقيقات و غدد متابوليسم دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي تاكيد كرد: از نظر مقالات تحقيقي منتشر شده در سالهاي 1989 تا 1990 سهم آمريكا 50 درصد مقالات منتشره است و سهم اروپا 30 درصد است و رتبه آسيا در اين ميان بسيار پايين است، اما باز همين رتبه نيز برعهده ژاپن است. دكتر عزيزي تاكيد كرد: ظرفيت سازي به معني توانمند‌سازي جوامع و گروه‌ها براي انجام عمليات مناسب و حل مشكلات مورد نظر آنهاست تا اين جوامع و گروهها بتوانند به اهداف تعيين شده خود دست يابند. وي اظهار داشت: به طور كلي توانايي مراكز تحقيقاتي وابسته به رهبري پژوهشي و آگاه و درعين حال با تجربه است كه بتواند توانايي‌هاي محققين را براي انجام پژوهش‌هاي با كيفيت بالا تقويت كند، همچنين فراهم آوردن حمايت‌ها، وسايل و تجهيزات و پشتوانه‌ي قوي اداري و مالي موجب توانايي مراكز تحقيقاتي مي‌شود. رييس مركز تحقيقات غدد و متابوليسم دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي اظهار داشت: محيط پژوهش مولد و بارور بايد آينده‌نگر باشد و همواره بر انجام پژوهش تاكيد داشته باشد، زيرا برخي مراكز تحقيقاتي در دنيا پس از مدتي از مسير انجام تحقيقات خارج مي‌شوند، البته اين مساله در كشورهاي جهان سومي كمتر است. دكتر عزيزي تاكيد كرد: در مراكز تحقيقاتي بايد فرهنگ عالي در ارتباط با روابط ارزشي حاكم باشد همچنين يك گروه پژوهشي بايد در وضعيت مطلوبي باشد و مديريت بايد با اعضا مشاركتي باشد زيرا محققين كارمند نيستند. وي با بيان اينكه سازماندهي بايد غير متمركز باشد تاكيد كرد: در اين زمينه ارتباطات دروني و بيروني بسيار با اهميت است همچنين جذب استعدادهاي درخشان در مراكز تحقيقاتي پزشكي از اهميت بالايي برخودار است. دكتر عزيزي خاطرنشان كرد: تقويت توانايي محققين و ظرفيت مراكز تحقيقاتي ازطريق شناسايي افراد جوان و مستعد و پرانگيزه براي انجام تحقيق ممكن است اما متاسفانه در همه جا اينگونه نيست. دراختيار قرار دادن آموزش‌ها و كارگاههاي مناسب موجب تقويت مراكز تحقيقاتي مي‌شود اما متاسفانه پس از ورود افراد به مراكز آموزشي و تحقيقاتي، براي اعتلاي توانمندي آنها اقدامي نمي‌شود. همچنين اطيمنان افراد از تداوم فعاليت‌هاي تحقيقاتي موجب افزايش كيفيت مراكز تحقيقاتي مي‌شود. رييس مركز تحقيقات و غدد متابوليسم دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي تاكيد كرد: انتخاب دقيق محققين توانا و فراهم آوردن آموزش‌هاي موثر در مقوله پژوهش، حمايت مستمر رييس مركز پژوهش از پژوهشگران، رهايي محقق از بروكراسي‌هاي اداري و اجرايي درحد امكان، تبيين اهداف مشخص و هدايت شده پژوهش، هماهنگ با اولويت‌هاي تحقيقاتي ملي و حمايت سازمان از پژوهشگر شامل فضا، امكانات و كتابخانه‌ مجهز و اينترنت، از عوامل موثر از برپايي يك مركز تحقيقاتي موثر و توانا است. دكتر عزيزي خاطرنشان كرد: از مجموع پروژه‌هاي تحقيقاتي در دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي در سال 1380، 37 درصد مربوط به مراكز تحقيمقاتي اين دانشگاه و 63 درصد تحقيقات برعهده معاونت‌هاي اين دانشگاه بوده است. وي در مورد دلايل عدم موفقيت موسسات تحقيقاتي تاكيد كرد: رهبريت ضعيف علمي، منحصر شدن موسسه به سوي امور غير تحقيقاتي كه اين مساله محققين را از انجام تحقيق منحرف و به سوي آموزش مردم سوق داده است نا مناسب بودن، محيط اجتماعي از دلايل عدم موفقيت موسسات تحقيقاتي است. دكتر عزيزي تصريح كرد: متاسفانه در برخي موسسات تحقيقاتي و دانشگاهها، رييس مركز حرف اول را نمي‌زند و فشارهايي وجود دارد كه مانع انجام كار و روال عادي مركز مي‌شود، همچنين رييس كه مركز تحقيقاتي بايد محيط تحقيقات را محيطي آرام و بدون برخوردهاي سياسي كند، در غير اين صورت اين مركز ضربه خواهد خود. وي ادامه داد كه توجه به مسايل رفاهي و پيشرفت محققان از اهميت بالايي برخوردار است، فراهم ساختن مسايل رفاهي محققين موجب كمك به توانمندسازي مراكز تحقيقاتي مي‌شود. وي تاكيد كرد: درجا زدن، مراكز تحقيقاتي را متلاشي مي‌كند زيرا اين مراكز بايد پويا باشند. رييس مركز تحقيقات غدد و متابوليسم دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي خاطرنشان كرد: كشورهاي درحال توسعه مشكلات فراواني از نظر تعداد محقق، آزمايشگاهها امكانات و نيز منابع مالي براي انجام تحقيق دارند، فرهنگ تحقيق در اين كشورها در سطح پايين قرار دارد. به همين جهت در 5 سال گذشته سازمان جهاني بهداشت بر روي مساله فرهنگ‌سازي تحقيق، تاكيد بسياري داشته است. وي در ادامه اظهار داشت: تقويت مراكز تحقيقاتي مستلزم، رهبري علمي بالا، توانمندسازي و تقويت مراكز علمي است. دكتر عزيزي تصريح كرد: تعداد محققين جواني كه در هر مركز تحقيقاتي تربيت شده‌اند، توانايي جذب امكانات بيشتر براي موسسه، توانايي محققين مركز براي برنده شدن بودجه‌هاي تحقيقاتي، وجود آ‎ينده ساختار داده شده براي محققين، تامين امور رفاهي پژوهشگران، انتشار مقالات علمي، ايجاد ارتباطات داخل و بين‌المللي از نشانه‌هاي موفقيت موسسات تحقيقاتي است. رييس مركز تحقيقات غدد و متابوليسم دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي در پايان در مورد ارتباط با مراكز تحقيقاتي خارج از كشور خاطرنشان كرد: هر مركز تحقيقات ايراني بايد توانايي تحقيق خود را به منصه ظهور رساند تا ارتباط آن با مراكز تحقيقاتي بين‌المللي سوددهي داشته باشد، محققين جوان كشور بايد بتوانند از امكانات آزمايشگاهي و باليني كشور هاي خارجي استفاده كنند، آموزش پژوهشگر بايد يكي از كانون‌هاي توافق مراكز ايراني با مراكز خارجي باشد، بايد دو محقق توانا در راس هر مركز تحقيقاتي باشند تا ارتباط با مراكز تحقيقاتي خارج از كشور بهتر انجام گيرد. انتهاي پيام