متن كامل سخنان دكتر سيد كمال خرازي در “انجمن سلطنتي امور بينالملل” (چاتم هاوس) انگلستان
دكتر سيد كمال خرازي، وزير امور خارجه، امروز (چهارشنبه)در “انجمن سلطنتي امور بينالملل” (چاتم هاوس) در در انگلستان به ايراد سخنراني پرداخت .
به گزارش ايسنا متن كامل سخنراني خرازي به شرح زير است:
«
بسم الله الرحمن الرحيم
عالي جنابان،
خانمها، آقايان،
در ابتدا مايلم از برگزاري كنندگان محترم اين نشست به خاطر دعوتي كه از اين جانب براي ايراد سخنراني به عمل آوردهاند، تشكر و قدرداني نمايم. اميدوارم حاصل گفتوگو و تبادل نظري كه در اين نشست سازنده صورت ميپذيرد، موجب افزايش تفاهم و ارتقاي همكاري ميان دو ملت ايران و بريتانيا گردد.
در اين سخنراني، ابتدا به جايگاه ايران از نظر اقتصادي و سياسي در سايهي تحولات جديد در سطح منطقهاي و بينالمللي ميپردازم، سپس اولويتهاي سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران در دنياي امروز مطرح خواهد شد، آنگاه از مسير حركت سياست خارجي ايران در نظام بينالملل سخن خواهد رفت.
حضار محترم
از نظر اقتصادي، ايران يكي از محورهاي اقتصادي مهم و در حال توسعه در غرب آسيا است كه از يك نيروي انساني ماهر، تحصيل كرده و جوان، زيربناهاي اقتصادي رو به توسعه، ذخاير غني نفت و گاز، كشاورزي مستعد و بازار مصرف وسيع برخوردار است. ايران همچنين مناسبترين مسير براي انتقال انرژي آسياي ميانه به خليج فارس، اروپا و شرق آسيا و ترانزيت كالا به افغانستان، آسياي مركزي و قفقاز و مبتكر كريدور هوايي شمال ـ جنوب به شمار ميرود.
توسعهي اقتصادي از اولويتهاي جمهوري اسلامي ايران در دو دههي گذشته بوده و اين روند همچنان ادامه دارد، در اين راستا، ايران تاكنون دو برنامهي توسعهي اقتصادي را به اجرا گذاشته و در حال حاضر سومين برنامهي توسعهي اقتصادي آن در دست اجرا است. حاصل اين برنامههاي توسعه، بازسازي بخشهاي زيادي از ويرانيهاي جنگ تحميلي عراق عليه ايران و اجراي طرحهاي زيربنايي متعدد در زمينهي سد سازي و نيروگاه هستهاي به منظور توليد انرژي برق، توسعهي صنعت نفت، افزايش ظرفيت توليد نفت و گاز و ديگر طرحهاي عمراني در زمينههاي كشاورزي و صنعتي بوده است.
يكي از پيامدهاي اصلي اجراي برنامههاي توسعهي اقتصادي، افزايش مصرف انرژي در داخل و افزايش نياز به آن بوده است. در همين راستا، ايران بر حجم سرمايهگذاري خود در اين بخش افزوده و تلاش براي دستيابي به فناوري توليد انرژيهاي غير فسيلي رايج در جهان مثل انرژي هستهيي و همچنين انرژي آب،مد نظر قرار گرفته است؛ اما ايران، بر خلاف انگليس، يك كشور نسبتا كمآب به شمار ميرود و انرژي توليد شده از نيروگاههاي برق آبي، پاسخگوي نيازهاي حال و آيندهي ايران نيست. به همين دليل و همچنين به منظور پيشگيري از تخريب بيشتر محيط زيست، افزايش سرمايهگذاري در زمينهي انرژيهاي غير فسيلي از جمله انرژي هستهيي، از اهميت زياي براي ايران برخوردار است. به منظور برآوردن اين نياز و با توجه به تجارب غني كشورهاي اروپايي در اين مورد، ايران از سرمايهگذاري شركتهاي اروپايي در زمينهي توليد انرژي استقبال ميكند.
از نظر توسعهي سياسي نيز ايران از نمونههاي سرآمد تجارب موفق در جهان اسلام به شمار ميرود. اولين تجربهي عملي پيوند ميان اسلام و مردمسالاري در جهان معاصر، با پيروزي انقلاب اسلامي و برقراري نظام جمهوري اسلامي به رهبري حضرت امام خميني (ره) و رأي مستقيم بيش از 98 درصد مردم ايران از طريق همهپرسي محقق شد. همآوايي ميان جمهوريت و اسلاميت بر شالودهي دموكراسي، فلسفهي نظام ديني را در ايران تشكيل ميدهد. برگزاري متوسط سالانه يك انتخاب سراسري در ايران مؤيد اين نظر ميباشد. طي دو دههي گذشته، اگر به جاي رويارويي و تلاش براي تضعيف اين نظام ديني و مردمي نوپا، در جهت تقويت آن تلاش ميشد و يا دست كم از سوي برخي كشورها تحت تحريمها، اتهامات بياساس و فشارهاي شديد قرار نميگرفت، اين گونه كشورها، به خاطر بيطرفي و عدم دخالت در امور داخلي كشورها از يك سو و احترام نهادن به انتخاب يك ملت و انقلاب بزرگ آن از سوي ديگر، از اعتبار و احترام بيشتري نزد ملتهاي خويش و ساير ملل جهان، برخوردار ميشدند.
از نظر راهبردي، ايران در مركز ذخاير انرژي جهان واقع است. كشور من طولانيترين مرز با خليج فارس و درياي عمان و يكي از طولانيترين سواحل را با حوزهي منابع انرژي در درياي خزر دارد. ايران از اعضاي فعال و مؤثر سازمان كنفرانس اسلامي و از بنيانگذاران و اعضاي اصلي سازمان منطقهاي همكاريهاي اقتصادي (اكو) است. ايران در سالهاي اخير توانسته با تقريبا تمام كشورهايي كه خواستار برقراري روابط بر اساس احترام متقابل، گفتوگو و همكاري بودهاند؛ مناسبات خوبي برقرار سازد. همچنان كه در گذشته نيز اعلام كردهايم، ايالات متحدهي آمريكا كه تاكنون با در پيش گرفتن سياستهاي غير منطقي و در مواردي خصمانه عليه جمهوري اسلامي ايران،در مسير توسعهي مناسبات ميان دو دولت مانعتراشي كرده است، اگر با پي بردن به نادرستي و بيحاصل بودن سياستهاي خود در قبال ايران، به آنها خاتمه داده و اصول عدم مداخله و احترام متقابل را بپذيرد، درهاي روابط عادي با اين كشور غير قابل گشودن نخواهد بود.
از نظر نظامي، ايران در دههي گذشته به دليل تجربهي تجاوز عراق، تنشهاي متعدد در مناطق پيراموني خود در آسياي مركزي، قفقاز و خاورميانه و همچنين به عنوان قرباني سلاحهاي كشتار جمعي، به طور طبيعي دستخوش نگرانيهاي امنيتي بوده است. ايران،بدون اعتقاد و نياز به داشتن تسليحات كشتار جمعي، آمادگي لازم را براي دفاع از خود در چارچوب هنجارهاي پذيرفته شدهي بينالمللي دارد.
نيروهاي مسلح ايران در حال حاضر نه تنها به خوبي قادرند از امنيت، استقلال و تماميت ارضي كشور دفاع نمايند، بلكه اين آمادگي و ظرفيت را نيز دارا هستند تا با همكاري ساير كشورهاي منطقه، در ايجاد ثبات و امنيت در سطح منطقه ايفا ميكنند. تلاش نيروهاي دريايي جمهوري اسلامي ايران در چارچوب قطعنامههاي سازمان ملل براي جلوگيري از قاچاق نفت عراق، از نمودهاي سياست امنيتي ايران و نقش آن در كمك به امنيت بينالمللي است. سياستهاي دفاعي ايران نشان ميدهد كه اين كشور نه تنها تهديدي براي هيچ كشوري نيست، بلكه يك عامل اطمينان بخش و امنيت ساز در سطوح منطقهاي و بينالمللي محسوب ميشود.
همچنان كه اشاره شد، ما متأسفانه در مواردي شاهد بيثباتي نسبي و بحران در غرب آسيا و خاورميانه هستيم. به عنوان نمونه، اعمال فشارهاي فزاينده و سركوبهاي ددمنشانه مردم مظلوم فلسطين، كه از بارزترين و شرمآورترين نمونههاي نقض آشكار و گستردهي حقوق بشر در جهان است،همچنان ادامه داد.
در عين حال كه تقويت توان ملي براي برخورداري از ثبات و امنيت منطقهيي امري ضروري و اجتناب ناپذير است، ما معقتديم كه دستيابي به امنيت در عصر جهاني شدن به طور يك جانبه ميسر نميباشد.بر اين اساس، ايجاد يك ساز و كار امنيتي متشكل از كشورهاي خليج فارس و به موازات آن برقراري ساز و كار مستقل و مشابه با مشاركت كشورهاي آسياي مركزي و قفقاز و كشورهاي علاقهمند به صلح و ثبات در اين دو بخش از جهان، در دههي آيندهي ضروري به نظر ميرسد. تبادل نظر و همكاري ميان ايران و بريتانيا در اين زمينه، ميتواند در كمك به ثبات اقتصادي و توسعه، در جهت صلح جهاني، نقش مؤثري ايفا كند.
ايران با اتكا به تواناييها و تجربههاي خود، عامل مهمي در برقراري ثبات و امنيت در سطح منطقه و همچنين در مبارزه با پديدههايي همچون قاچاق مواد مخدر بوده است. از نظر سياسي ايجاد ثبات و امنيت در سطح منطقه، از مهمترين اولويتهاي سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران ميباشد. اين امر در واقع مكمل اولويتهاي ديگر ما يعني توسعهي اقتصادي و همكاريهاي منطقهاي به شمار ميآيد.
آشكار است كه بدون ايجاد ثبات و امنيت،دستيابي به توسعهي اقتصادي ميسر نخواهد بود. جمهوري اسلامي ايران، كمك به ثبات منطقه را در راستاي منافع و اهداف ملي خود و ديگر كشورهاي منطقه ارزيابي ميكند.بر همين اساس، ايران در سالهاي گذشته، تنشزدايي، گفتوگو و توسعهي روابط با ديگر كشورها را بيش از پيش در زمره اهداف اصلي سياست خارجي خود قرار داده و با جديت و حسن نيت اين سياستها را دنبال نموده است. حاصل اين سياست نيز بهبود مناسبات و توسعهي همه جانبه روابط و ارتقاي سطح همكاري با كشورهاي مختلف جهان از جمله كشورهاي آسيايي، حوزهي خليج فارس و اتحاديهي اروپايي بوده است.
در دههي گذشتهي ايران تلاش زيادي براي برقراري صلح در تاجيكستان و نيز قره باغ به كار گرفته كه در مورد اول به بازگشت صلح در اين كشور انجاميده و در مورد دوم، به تخفيف تنش و مهار نسبي بحران ميان ارمنستان و آذربايجان كمك كرده است.
آخرين مورد از تلاشهاي ايران در زمينهي برقراري صلح و ثبات، به تحولات پس از 11 سپتامبر در افغانستان مربوط ميشود. ايران نقش فعالي در اجلاس بن و توكيو براي برقراري ثبات و آغاز بازسازي در افغانستان ايفا نمود. كشور من، با اختصاص يك كمك اقتصادي 550 ميليون دلاري به اين كشور به منظور برپايي ساختارهاي مدني و تثبيت دولت انتقالي آقاي كرزاي، ميكوشد از تبديل مجدد افغانستان به پناهگاهي براي گروههاي تروريستي و بازتوليد قشريگري، تحجرگرايي، جزمانديشي و خشونت ورزي در ساختار قدرت سياسي، جلوگيري به عمل آورد.
در مورد عراق نيز، ايران همانند گذشته، بر ضرورت پايبندي اين كشور بر اجراي كامل قطعنامههاي سازمان ملل متحد و انجام هر گونه اقدام تنبيهي عليه آن. صرفا در چارچوب مصوبات اين سازمان در صورت عدم اجراي قطعنامههاي آن تأكيد ميكند.
حضار محترم
از نظر اقتصادي، در دههي آينده همچنان دغدغهي اصلي جمهوري اسلامي ايران توسعهي همه جانبه، هماهنگ و پايدار خواهد بود. براي دستيابي به اين هدف بزرگ ملي، ايران از گسترش مناسبات صنعتي، علمي، آموزشي، فناوري و تجاري با كليهي كشورها از جمله بريتانيا استقبال ميكند.
برنامهي اصلاحات در ايران، بر پايهي توسعهي سياسي و فرهنگي، تقويت نهادهاي مدني، ارتقاي حقوق شهروندي و تعميق و گسترش آزاديها در چارچوب قانون اساسي ادامه خواهد يافت. ما در صدديم تا با بهرهگيري از تجارب گذشته خود و ديگران، فرآيند اصلاحات همه جانبه به ويژه افزايش مشاركت مردم در تصميمگيريها و ادارهي امور كشور را ادامه دهيم. اصلاحات به مثابهي يك فرآيند، خواست ملت ايران و راهي توقف ناپذير و بيبازگشت است. ميدانيد كه در روزهاي اخير ايران مجددا و براي دومين بار در تاريخ خود درگير فرآيند برگزاري انتخابات سراسري شوراهاي شهر و روستا، كه در قالب آن، انجام بسياري از امور شهري و روستايي به نمايندگان محلي سپرده شده، ميباشد. فرآيند بسط مردمسالاري و افزايش مشاركت مردمي در ايران، در چارچوب سازوكارهاي مدني و قانوني، همچنان ادامه خواهد داشت. نتيجهي اين فرآيند، تقويت بيشتر نهادهاي مدني و نقش آفريني بيشتر مردم در امور سياسي، اجتماعي و اقتصادي خواهد بود. در اين رابطه، جمهوري اسلامي ايران از منظر مشاركت وسيع مردمي در انتخابات، در ردهي بالاترين كشورهاي جهان قرار دارد. اين امر خود از مظاهر رشد مردمسالاري در ايران است.
از نظر سياست خارجي، ما تلاش خواهيم نمود از طريق نهادينه ساختن گفتوگوها، اعتماد سازي و گسترش همكاريهاي امنيتي در غرب آسيا، نقش مؤثري در تحكيم امنيت منطقهاي، به عنوان پيشنياز توسعهي اقتصادي و سياسي و در جهت جلوگيري از گسترش جنگ و تروريسم ايفا نماييم. در همين راستا از تشكيل اجلاس همسايگان عراق در استانبول، به منظور تبادل نظر پيرامون بحران عراق استقبال كرده و همواره به رايزنيهاي گسترده با كشورها و عوامل مؤثر در اين بحران تأكيد داشتهايم.
حضار گرامي
در پايان بايد تأكيد نمايم كه ما در دنياي وابستگي متقابل فزاينده زندگي ميكنيم. جهان هيچ گاه تا بدين حد به هم وابسته نبوده است. چالشهاي اقتصادي و امنيتي به سرعت جهان تأثير ميگذارند. براي مثال، حوادث 11 سپتامبر مدتي روند گردشگري را در جهان مختل نمود.در دنياي وابستگي متقابل فزاينده، همكاري و مشاركت همگان براي بهره برداري از فرصتها و مقابله با چالشها، يك اصل انكارناپذير به شمار ميرود. اين امر، چند جانبهگرايي و پرهيز از انجام اقدامات يك جانبه را ضروري ميسازد.منطق و رويكرد يك جانبه گرايي، از درون و برون، با ناسازگاري، چالش و ناكامي روبهرو شده است.
در چنين جهاني، اساسا سياست منزوي ساختن كشورها و به حاشيه راندن آنها، نه مقدور است و نه مطلوب. اين سياست، مقدور نيست، چرا كه داد و ستد متقابل امري جهاني است و تكثر قدرت به ويژه قدرت سياسي و اقتصادي در سطح جهان، سبب ميشود تا سياستهاي يك جانبه به شكست بينجامد. اين سياست، مطلوب نيست؛ زيرا، همچنان كه حوادث 11 سپتامبر نشان داد، آسيب پذيريها و چالشها نيز جهاني است. در يك چنين جهاني، هيچ كشوري نميتواند به تنهايي به امنيت مطلق دست يابد. نظام نوين جهاني در روزگار ما، بايد بر پايهي اجماع و مشاركت همهي تمدنها و فرهنگها ايجاد شود و نه انحصار و سلطه.
همچنان كه تجربه نشان ميدهد، دنبال نمودن سياستهاي يك جانبه، تكيهي صرف بر ابزارهاي نظامي براي حل و فصل اختلافات و بيتوجهي به خواست ملتهاي ديگر، ميتواند زمينهساز پديد آمدن حركتهاي افراطي و در نتيجه گسترش تروريسم در جهان گردد.
جمهوري اسلامي ايران به عنوان منادي گفتوگو ميان فرهنگها و تمدنها و بريتانيا به عنوان يكي از پشتيبانان جدي اين الگوي (Paradigm) جهاني، ميتوانند از طريق تبادل نظر و همكاري، نقش مهمي در گسترش تفاهم ميان جهان اسلام و غرب و ايجاد اجماع نظر پيرامون مسايل مهم بينالمللي و يك نظام جهاني مبتني بر آزادي، عدالت، مدارا و مشاركت، ايفا نمايند. اميدوارم ديدار من از كشور شما و گفتوگوهايي كه با مقامات ميزبان صورت ميگيرد، به تحقق اين امر كمك كند و وصول به اهداف مشترك را به نحو مؤثر و سازنده عملي سازد.
از توجه شما متشكرم »
انتهاي پيام
- در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
- -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
- - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای دین مبین اسلام باشد معذور است.
- - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر میشود.
نظرات