ورود وزراي خارجهي سه كشور فرانسه،آلمان و انگلستان به تهران براي انجام مذاكرات هستهيي و توافقات انجام شده در اين مذاكرات، واكنشهاي متفاوتي در بين صاحبنظران داشت.
محسن صفايي فراهاني نمايندهي مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي، با بين اينكه«توليد سلاح اتمي از ابتدا هم جزء برنامههاي كشورمان نبود» به خبرنگار ايسنا گفت:« مجلس از ابتدا در جريان مذاكرات مربوط به پروتكل الحاقي نبود و در اين مرحله هم اصلا مجلس در جريان نيست.»
وي ادامه داد:« وقتي ما قرارداد قبلي يعني منع توليد سلاحهاي اتمي را پذيرفته بوديم؛ برايمان فرقي نميكرد كه پروتكل را امضاء كنيم يا نه، قرارداد الحاقي تنها اين شرايط را پيش ميآورد كه آنها هر وقت دلشان خواست ميتوانند بيايند و بازديد كنند والا ما از ابتدا هم دنبال توليد سلاح اتمي نبوديم.»
صفايي فراهاني تصريح كرد:« هيچ كشوري تا زماني كه غنيسازي اورانيومش به سلاحهاي اتمي مرتبط نشود، منعي ندارد و اروپاييان هم از خرداد ماه به ايران ميگفتند اگر قرارداد الحاقي را بپذيريد منعي براي غني سازي اورانيوم (غير از سلاحهاي هستهاي) وجود ندارد.»
نمايندهي مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي خاطرنشان كرد:« اين قرارداد نهايتا طبق قانون اساسي براي تصويب بايد به مجلس بيايد، اما سليقه به نوعي بود كه نخواست مجلس در جريان مذاكرات قرار گيرد. »
وي تصريح كرد:« آنچه مجلس در اين مدت پيگير آن بود اين بود كه ما بايد عاقلانه برخورد كنيم و براي كاري كه نميخواهيم انجام دهيم( يعني توليد سلاح هستهاي)، بيخود، خود را در محكمههاي مختلف دنيا نبريم و مشكلي براي كشور ايجاد نكنيم.»
صفايي فراهاني گفت:« اگر ايران پذيرفته كه به قرارداد الحاقي بپيوندد خوب است، اما حق اين است كه اگر ما ميخواستيم اين كار را انجام دهيم، آن را در خرداد ماه انجام ميداديم.»
عضو كميسيون برنامه و بودجه مجلس يادآور شد:« عقيدهي حاكم بر مجلس اين بود كه ما عاقلانه با اين موضوع برخورد كنيم و به دنبال دردسر اضافه نباشيم و مجلس به آن راي ميدهد.»
يك عضو شوراي مركزي مجمع روحانيون مبارز نيز با اعتقاد به اينكه شرايط فعلي، پذيرش پروتكل را اجتنابناپذير كرده بود، يادآور شد:« قانونمندشدن توافقات در اين باره، نيازمند تصويب نمايندگان مجلس است.»
رسول منتجبنيا در گفتوگو با خبرنگار سياسي ايسنا،با بيان اين مطلب و تاكيد بر اينكه شرايط كشور، عادي محسوب نميشود، به تهديدهاي آمريكا و كشورهاي اروپايي عليه ايران اشاره كرد و اظهار داشت: « از آنجا كه آنها درصدد بودند كه در صورت عدم پذيرش پروتكل، اجماع جهاني عليه ايران را شكل دهند، پذيرش اين امر كه در شرايط عادي، امكان عدم پذيرش از جانب ايران وجود داشت، كاملا طبيعي است.»
وي با تاكيد بر حق ايران براي استفاده از تكنولوژي هستهيي صلحآميز، ادامه داد:« در اين شرايط نيز كه جمهوري اسلامي پروتكل را پذيرفته، انتظار آن است كه در بازرسيها استقلال و تماميت ارضي كشور لحاظ شود.»
منتجبنيا با منطقي و معقول خواندن شرايطي كه ايران در بحث پذيرش پروتكل به آن اشاره كرد و با يادآوري اين موضوع كه قانونمندشدن اين الحاق، نيازمند تصويب نمايندگان مجلس است، گفت:« شرايطي كه از سوي ايران در بحث پذيرش پروتكل گنجانده شده، لوازمي براي تامين حداقل حقوق مردم است.»
مديرمسوول روزنامهي كيهان نيز در اين باره به خبرنگار ايسنا گفت:« هنوز هم منطقيترين و عادلانهترين راه حل، نپذيرفتن پروتكل الحاقي و در نهايت خروج از NPT است.»
حسين شريعتمداري در خصوص مذاكرات تهران و نتايج آن، با بيان اين اعتقاد كه حضور وزراي خارجهي سه كشور فرانسه، انگليس و آلمان در حقيقت براي تحميل نظر آمريكاييها و لابي صهيونيستها بوده است، اظهار داشت:« همزمان با سفر آنها، وزارت خارجه آمريكا اعلام كرد ما با اين سه وزير خارجه در ارتباط نزديك هستيم و آنها در مذاكراتشان نظر ما را مطرح ميكنند.»
مديرمسوول روزنامهي كيهان افزود:« سخنگوي وزارت خارجه آمريكا ديروز در واشنگتن در پاسخ به اين سوال كه اگر ايران در اين مذاكرات شرايطي را پيشنهاد كند، چه واكنشي ايجاد خواهد شد، با صراحت اعلام ميكند كه خارج از آنچه كه آژانس بينالمللي در چارچوب معاهده NPT و پادمان آن از ايران خواسته، هيچ شرطي قابل طرح و مذاكره نيست. با اين شرايط، معلوم است كه وزراي خارجهي اين سه كشور، هويتي جداي از آمريكا و لابي صهيونيستها ندارند و بهترين دليل بر صحت اين نظر اين است كه اين سه وزير، دقيقا همان چيزهايي را از ما مطالبه كردند كه در قطعنامه غيرقانوني و قرون وسطايي شوراي حكام آمده بود.»
مديرمسوول كيهان معتقد است:« پذيرش تعليق غنيسازي اورانيوم با اين انتظار كه اتحاديه اروپا به تعهدات و تضمينها و قول و قرارهاي خود وفادار بماند، نوعي سادهانديشي و سادهلوحي است چرا كه اساسا شوراي حكام آژانس با صدور قطعنامهي غيرقانوني خود نشان دادند كه به هيچ عهد، پيمان و معاهدهاي پايبند نيستند.»
وي افزود:« وقتي كه آنها با صراحت قوانين بينالمللي را زير پا ميگذارند، تعهدات را ناديده ميگيرند و از اين اقدام غيرقانوني خود دفاع هم ميكنند، بسيار سادهلوحانه است اگر كساني به اين تضمينها اعتماد كنند.»
شريعتمداري گفت:« در بيانيهاي كه وزراي خارجه اين سه كشور اروپايي صادر كردند نيز، هيچ قول و تضمين قابل اعتمادي وجود ندارد بلكه بيشتر از ايران خواستهاند غنيسازي اورانيوم و بازفراوريها را همانگونه كه آژانس تعريف كرده، به حالت تعليق درآورند. يعني از ايران يك اقدام عملي در جهت پيشنهادات قبلي خود خواستهاند اما در مقابل، فقط ابراز اميدواري كردهاند كه بعد از اين كه نگرانيهاي بينالمللي و مخصوصا نگرانيهاي اين سه كشور برطرف شد، جامعهي بينالملل با ايران براي پيشبرد فناوري هستهاي همكاري كند.»
شريعتمداري گفت:« بنابراين آنچه كه از ايران خواستند و متاسفانه ما پذيرفتيم، يك اقدام عملي در جهت خواست آنهاست، اما آنچه از طرف آنها مطرح شده فقط يك وعدهي بدون تضمين است و در حالي كه آنها وعدهها و قول و پيمانهاي تضمينشده و تعريفشده را نقض ميكنند، چگونه ميشود به اين گونه وعدههاي تضمين نشده كه ارزشي بيشتر از يك تعارف ديپلماتيك ندارد، دل بست ؟»
معاون دبيركل جبهه مشاركت ايران اسلامي نيز تصريح كرد:« با امضاي پروتكل الحاقي بهانه از دست آمريكا و برخي كشورهاي غربي براي تحت فشار قرار دادن ايران گرفته ميشود.»
علي شكوريراد، نمايندهي مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي در گفتوگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، اظهار داشت:« تصميم پذيرش پروتكل از سوي ايران ميتوانست زودتر از اين اتخاذ شود. متاسفانه فرصتهاي بهتري كه براي امضاي پروتكل الحاقي وجود داشت از دست رفت؛ شرايطي كه هنوز اروپا و آمريكا در اين مورد با هم به اتحاد نرسيده بودند، و ميشد زودتر اين كار را انجام داد و فرصتهاي بينالمللي را جمهوري اسلامي حفظ كرد.»
وي تصميم امضاي پروتكل را مثبت ارزيابي كرد و ادامه داد:« مسوولان نيز در جهت حفظ منافع ملي ايران در مذاكراتشان تلاشهايي صورت دادند و تحفظاتي را اعلام كرده و خواهند كرد كه به نفع كشور است.»
وي معتقد است:« اگر از ابتدا وارد مذاكرات مفيدي ميشديم ميتوانستيم بسياري از التهابات ناشي از اين موضوع را از كشور دور كنيم.»
اين نمايندهي مجلس گفت:« مخالفان اصلاحات بدون توجه منافع ملي تبليغاتي را صورت دادند كه فرصتهايي از دست رفت و چند ماه از وقت مملكت صرف چالشها شد.»
شكوريراد معقتد است:« با امضاي پروتكل ميتوانيم عزت خود را بر اساس تحفظات اعلام شده حفظ كنيم.»
وي با اشاره به اينكه دنياي امروز دنياي تعامل و گفتوگو است، گفت:« كساني كه در چند ماه گذشته سر باز ميزدند و موجب فوت فرصتها شدند، به منافع ملي كشور لطمه زدند.»
حجتالاسلام دكتر سيد طههاشمي نيز در اين رابطه به خبرنگار ايسنا گفت:« تعليق غنيسازي اورانيوم به هيچ وجه به معناي محروميت ايران از حق استفاده صلح آميز از تكنولوژي هستهاي نيست.»
وي دربارهي نتيجهي مذاكرات تهران افزود:« ما براي اين كه حسن نيت خود را به هم پيمانان و دوستان خود نشان دهيم و جلوي بهانهجوييها را گرفته و از طرفي اعتماد و اطمينان دنيا را به اين نكته كه ايران به هيچ وجه به دنبال توليد سلاح هستهاي نيست، جلب كنيم، تعليق غني سازي اروانيوم را پذيرفتيم و اين هرگز به معناي محروميت از حق خود نيست.»
وي با بيان اين كه اين مذاكرات اولين گام پيروزي ملت ايران بود، تصريح كرد:« مردم ما برخلاف كشورهايي كه جز منطق زور منطق ديگري ندارند نشان دادند با گفتوگو و تعامل هم ميتوان پيروز شد.»
هاشمي با تاكيد بر اين كه موفقيت مذاكرات تهران پيروزي چند جانبهگرايي بر يك جانبهگرايي بود، گفت:« همين كه در اين سطح سه وزير از اروپا آمدند نشانه به رسميت شناختن درخواستهاي منطقي ايران بود.اميدوارم شوراي حاكم نيز اين واقعيت را درك و به خواستههاي مشروع ايران توجه كند.»
وي تصريح كرد:« بدون ترديد كشورهايي كه اين مساله را به شدت غامض و پيچيده كرده و به دنبال ايجاد بحران جديدي بودند، در انزوا قرار گرفتند.»
مدير مسوول انتخاب افزود:« با ديپلماسي قوي سياستمداران ما در وزارت امور خارجه، شوراي عالي امنيت ملي و سطوح سران نظام، كشور از مواجهه با يك بحران عميق و غير قابل كنترل به سمت يك روال عادي و عاقلانه در حال هدايت است.»
وي با بيان اين كه با اين كار جمهوري اسلامي ايران صف دوستان خود را از صهيونيزم جهاني جدا كرد و بادرايت اجازه نداد كه در اين مرحله، صهيونيستها موفقيت تازهاي كسب كنند، افزود:« حال كه اروپا در برابر خواست ايران خاضع شد،حقانيت ايران در استفاده از تكنولوژي صلح آميز هستهيي اثبات شده است.»
هاشمي در پايان ابراز اميدواري كرد با تدبيري كه همچنان پشت سر قضيه است و با ابتكاري كه دولت و مجموعه نظام به كار ميگيرند، از ساير مسائل كه كشور را در معرض بحران قرار ميدهد نيز بتوانيم با موفقيت سربلندي بيرون بياييم.
رييس كميسيون اصل نود مجلس شوراي اسلامي نيز گفت:« تامين مصالح ايران امضاي پروتكل را ايجاب ميكند و مسوولان عالي رتبه ايران ظاهرا بر سر آن توافق كردهاند و اين اقدام انجام خواهد شد.»
حجت الاسلام و المسلمين حسين انصاري راد، رييس كميسيون اصل نود، در گفتوگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در خصوص مذاكرات تهران اظهار داشت:« وزراي امور خارجه انگليس، آلمان و فرانسه به دعوت از مقامات مسوول وزارت امور خارجه كشورمان به ايران آمدند و موضوع اساسي مذاكرات امضاي پروتكل الحاقي و فناوري هستهاي ايران است.»
وي افزود:« به نظر ميرسد همانطور كه با آقاي البرادعي توافق حاصل شد و با رضايت از ايران رفت، ظاهرا اين سه وزير نيز دست خالي باز نخواهند گشت و وعده همكاري و همراهي ايران را در زمينه اين اختلاف دريافت خواهند كرد.»
انصاريراد ابراز عقيده كرد:« به نظر ميرسد مساله پروتكل موقتا با مسالمت طي شود. اينكه ايران اجازه بدهد نوعي اجماع جهاني عليه كشور وجود داشته باشد و اتحاديه اروپا نيز همراه با آمريكا در برابر ايران قرار گيرد و كشورهاي تابع اين دو محور اساسي قدرت نيز در برابر ايران قرار گيرند به مصلحت كشور نيست. ايران بايد اين مساله را به شكلي حل ميكرد.»
وي معتقد است اگر اين مشكل زودتر حل ميشد ضرر كمتري داشت؛ اما اكنون نيز مفيد است.
رييس كميسيون اصل نود مجلس شوراي اسلامي تاكيد كرد:« تحفظات و مداخلات ايران درست و صحيح است تا اصل مساله را به خطر نياندازد. مهم اين است كه ايران اين بحران را پشت سر بگذارد.
ماشاالله شمسالواعظين نيز گفت:« عملكرد ايران طي ماههاي اخير در برخورد با انرژي هستهيي حائز مديريت ماهرانهاي بوده است.»
وي در گفتوگو با خبرنگار سياسي ايسنا، نتيجه مذاكرات تهران را موثر و مثبت خواند و متذكر شد:« اين ارزيابياي مقدماتي و شتابزده است و براي ارزيابي بهتر اين مساله بايد منتظر واكنشهاي بينالمللي به ويژه واكنش اسراييل و آمريكا بود.»
اين روزنامهنگار با اشاره به وضعيت ايران به عنوان نقطه ثقل خاورميانه، عملكرد ايران طي ماههاي اخير در برخورد با انرژي هستهيي را حائز مديريت ماهرانه خواند و گفت:« به نظر ميرسد كه ايالات متحده آمريكا به علت فقدان پل ارتباطي با ايران از اين سه كشور مهم اروپايي خواسته است تا با تهران مذاكره كنند.»
به اعتقاد وي ايالت متحده آمريكا نسبت به مذاكرات تهران، موافقت خود را اعلام خواهد كرد و نتيجه مثبت اين مذاكرات تهران تاثير زيادي جهت كاهش تنشهاي موجود در پرونده اتمي ايران خواهد داشت.
شمس الواعظين معتقد است كه اوضاع بحراني عراق كمك بسيار شاياني به توافق ايران و اروپا كرده است.
رييس كميسيون انرژي مجلس شوراي اسلامي نيز تصريح كرد:« نتايج مذاكرات تهران موجب حل چالش هستهاي ايران مي شود.»
حسين آفريده رييس كميسيون انرژي مجلس شوراي اسلامي درگفتوگو با ايسنا، نتايج مذاكرات تهران را تحولي مثبت ارزيابي كرد.
وي افزود:« مذاكرات تهران نشان ميدهد اتحاديه اروپا از آمريكا جدا شده و اجماع جهاني عليه ايران شكسته ميشود.»
آفريده در پايان گفت:« آمريكا درصدد بود پرونده چالش هستهيي ايران را به شوراي امنيت بكشاند اما توافقات موجود موجب ميشود كه در آژانس بينالمللي انرژي هستهيي حل شود.»
مزروعي نيز گفت:«اين پروتكل بايد مسير قانوني خود را طي كند و قطعا در مجلس موافق و مخالف صحبت ميكنند.»
رجبعلي مزروعي نمايندهي مردم اصفهان در مجلس شوراي اسلامي در گفتوگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) در مورد ارزيابياش از مذاكرات تهران در خصوص پروتكل الحاقي گفت:« نمايندگان مجلس در جريان مذاكرات نيستند و لذا ارزيابي خاصي ندارم، اما اين كاري است كه بايد انجام ميشد.»
وي ادامه داد:« به نظر ميرسد اگر ما سال گذشته يا قبل از ورود به اين مباحث يعني قبل از قطعنامه شوراي حكام، پروتكل را ميپذيرفتيم، بهتر بود و اجازه نميداديم بحث انرژي اتمي ايران تبديل به يك بحث جهاني و بينالمللي شود؛ زيرا اين مساله عوارض منفي براي كشور در پي داشت.»
مزروعي در پايان اظهار داشت: « اين پروتكل بايد مسير قانوني خود را طي كند و قطعا در مجلس موافق و مخالف صحبت ميكنند، اما اكثريت مجلس با آن موافق هستند.»
همچنين به اعتقاد فياض زاهد از ابتدا كاملا قابل پيش بيني بود كه جمهوري اسلامي قرار داد پروتكل الحاقي را امضا خواهد كرد.
فياض زاهد رييس دفتر مطالعات استراتژيك حزب همبستگي در گفتوگو با خبرنگار سياسي ايسنا، درباره مذاكرات تهران و اعلام آمادگي ايران براي تعليق غني سازي اورانيوم و پيوستن به پروتكل الحاقي اظهارات مخالف نسبت به پذيرش پروتكل را يادآور شد و افزود:« جاي تعجب است كه وقتي برخي اطلاعي از ظرفيتها و انتظارات موجود از ايران در جامعه بين المللي ندارند، در اين زمينه به اظهار نظر مخالف پرداختند.»
وي در اين راستا به تعابيري مانند معاهده تركمنچاي يا قرارداد ذلت بار اشاره و تاكيد كرد:« هر كس در اين مملكت بايد متناسب با جايگاه و ميزان آگاهي كه از پيچيدگيها و شرايط جامعه بين المللي دارد اظهار نظر كند.»
اين فعال سياسي معتقد است:« رسانهها و افرادي كه با فضاسازي در خصوص اين مساله براي ملت انتظاراتي بوجود آوردند، بايد پاسخگو باشند هر چند كه به نظر ميرسد پاسخ قانع كنندهايي براي اين قضيه ندارند.»
فياض زاهد با اين اعتقاد كه پذيرش پروتكل خردمندانه است، گفت:« بايد اين اقدام دولت و حكومت را مورد تقدير قرار داد.»
زاهد درباره دستاوردهاي اين مذاكرات براي نظام جمهوري اسلامي گفت:« اين امر چهره جمهوري اسلامي را كه در نتيجه جوسازيهاي آمريكا و اسرائيل مخدوش شده بود تاحدي بهبود بخشيد. قطعا وزيران امور خارجه اروپايي كه در ايران حضور داشتند تعهدات لازم را براي عدم منع جامعه جهاني از دسترسي صلح آميز ايران به تكنولوژي هستهاي فراهم آوردند و بدون ترديد وجهه بين المللي ايران با اين سفر و پذيرش پروتكل تا حد زيادي احياء خواهد شد.»
انتهاي پيام
نظرات