همايش بررسي طرح خاورميانه‌ي بزرگ امروز (چهارشنبه) در دفتر مطالعات سياسي و بين‌الملل وزارت امور خارجه با حضور تعدادي از كارشناسان و صاحب‌نظران برگزار شد. به گزارش خبرنگار سياسي ـ خارجي ايسنا، دكتر عليرضا معيري، معاون آموزش و پژوهش وزارت امور خارجه‌ي كشورمان گفت: به دليل موقعيت حساس و ژئوپليتيك خاورميانه، اين منطقه در طول قرن‌هاي گذشته همواره مورد توجه طراحان و سياست‌گذاران استعماري بوده است. وي در همايش يك روزه‌ي بررسي «طرح خاورميانه‌ي بزرگ» گفت: چنان كه طرح استعماري مساله‌ي شرق در خلال سال‌هاي 1974 و 1978 ميلادي بر پايه‌ي نظريه كارل براون، با هدف سلطه‌طلبي بر سرزمين‌هاي اسلامي مطرح مي‌گردد، رد پاي اين سياست استعماري را پس از جنگ‌هاي جهاني اول و دوم در اعلاميه بالفور در 1917، همين طور قرارداد سايكس پيكو (1916)، اعلاميه تهران و پيمان دفاعي و امنيتي بغداد سنتو با هدف تامين و تضمين منافع قدرت‌هاي فرامنطقه‌يي و حضور سياسي و نظامي آنها در منطقه شاهد بوده و هستيم. وي افزود: اكنون مشاهده مي‌شود كه آمريكا در رويكرد جديد با عدول از اولويت سياسي و امنيتي خود در اين منطقه حساس از جهان با گروه هشت از نقطه نظر ايده اروپايي دم ساز مي‌شود و اين بار آمريكا با اتخاذ رويه چند جانبه‌گرايي سخن از مشاركت براي پيشرفت در خاورميانه بزرگ و شمال آفريقا را بدون توجه به نقش ناتو به ميان مي‌آورد. به هر حال طرح داووس خاورميانه‌اي تا زماني كه حقانيت تعامل مشترك، متوازن و هويت بخش را با جهان دوم نمودار نسازد، نمي‌تواند جذابيت لازم را در مرحله عمل به دست گيرد. معاون آموزش و پژوهش وزارت امور خارجه‌ي كشورمان گفت: طرح ايده‌ي گفت‌وگوي تمدن‌ها و ائتلاف جهاني براي صلح و اكتفاء ذاتي در كسب مهارت‌هاي پيچيده علوم و فنون نقش ايران را در معادلات جهان معاصر قوت بخشيده است، با اين وجود جمهوري اسلامي ايران نه تنها تحولات كنوني را تهديدي عليه منافع خود نمي‌بيند بلكه در اين روند به عنصري پويا و تاثيرگذار در عرصه‌هاي منطقه‌اي و بين‌المللي مبدل گشته است. معيري تصريح كرد: اين نقش همواره مرهون تعاطي و تعامل پويايي شما نخبگان فكري و سياسي به عنوان تصميم‌سازان نظام بوده است. لذا اميدوارم ضمن تحكيم اين روند و بسط زمينه‌هاي ترويجي آن در داخل و خارج از كشور نسبت به تصحيح ادراكات جهان غرب از اسلام حقيقي برآييم. *** سرپرست دفتر تام الاختيار تجارت جهاني ايران نيز در اين همايش گفت: طرح خاورميانه‌ي بزرگ و بيانيه‌ي G8 يك طرح با ماهيت سياسي است كه براي تضعيف جهان اسلام در نظر گرفته شده است. به گزارش خبرنگار سياسي - خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، دكتراميدبخش ،سرپرست دفتر تام‌الاختيار تجارت جهاني جمهوري اسلامي ايران در همايش بررسي طرح خاورميانه بزرگ گفت: ارايه‌ي گزارش منطقه‌اي و جهاني UNDP درباره‌ي اوضاع اقتصادي جوامع غربي موجب شد تا اروپا و غرب به دنبال ايجاد تصويري بد از اعراب باشند تا بدين وسيله به دنبال اعمال اصلاحاتي در اين كشورها باشند. وي در ادامه گفت: در بيانيه‌ي G8 هم آمده است كه اصلاحات اقتصادي يكي از اولويت‌هاي طرح خاورميانه‌ي بزرگ است. دكتر اميدبخش افزود: با اين حال سوال اساسي اين است كه آيا طرح‌هاي تجارت آزاد جهاني مي‌تواند به آمريكا و اروپا براي برقراري دموكراسي مورد نظرشان در خاورميانه كمك كند؟ وي در پاسخ به اين پرسش با اعلام اين كه چنين چيزي به تنهايي امكان پذير نيست، گفت: هيچ يك از كشورهاي خاورميانه وارد توسعه‌ي اقتصادي نشده‌اند، زيرا پتانسيل صنعتي را ندارد. سرپرست دفتر تام الاختيار تجارت جهاني جمهوي اسلامي ايران در ادامه گفت: متاسفانه ايران در خصوص پيوند با مناطق آزاد تجاري بسيار عقب است و بايد شركت در طرح‌هاي FTA (تجارت آزاد) در دستور كار كشورمان قرار بگيرد. *** همچنين رييس اداره‌ي اول غرب اروپاي وزارت امور خارجه گفت: دليل اصلي و عمده‌ي مطرح شدن بحث طرح خاورميانه‌ي بزرگ ناشي از نگراني امنيتي غرب است. به گزارش خبرنگار سياسي - خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، دكتر سيدعباس عراقچي، رييس اداره‌ي اول غرب اروپاي وزارت امور خارجه در همايش بررسي طرح خاورميانه‌ي بزرگ گفت: نگراني امنيتي غرب و تهديدات جديدي كه خود را با آن روبرو مي‌بيند، هدف نهايي طرح اصلاحات در خاورميانه است. وي افزود: پس از 11 سپتامبر كه روابط كشورها به هم ريخت دوران جديدي آغاز شد كه مهم‌ترين مشخصه‌ي آن اين است كه تفكرات سنتي دفاع مشروع و ديگر مسايل سياسي به هم ريخت. دكتر عراقچي هم چنين گفت: اگر زماني شوروي سابق تهديدي براي غرب بود الان وضعيت تغيير كرده به طوري كه در مرحله‌ي اول تروريسم، سلاح‌هاي كشتار جمعي، منازعات منطقه‌يي، جرايم سازمان يافته، قاچاق مواد مخدر و انسان و تهديداتي از اين قبيل از موارد مورد بحث هستند. رييس اداره‌ي اول غرب اروپاي وزارت امور خارجه‌ در بخش ديگري از اظهاراتش گفت: تفكر سنتي دفاع مشروع هم اكنون به هم ريخته است، هم اكنون صحبت از اين است كه نطفه‌ي هر نزاعي در هر جاي دنيا كه باشد بايد از بين برود و اين دفاع مشروع است. عراقچي در خصوص تفاوت‌هاي عمده‌ي طرح‌هاي آمريكا و اروپا در خصوص خاورميانه‌ي بزرگ، ضمن برشمردن دو تفاوت عمده تصريح كرد: در مرحله‌ي اول اروپا معتقد است هرگونه اصلاحات بايد از درون خاورميانه صورت گيرد و اين در حالي است كه آمريكا معتقد است كه اين اصلاحات بايد بر كشورهاي خاورميانه تسهيل شود. اما مسايلي از جمله بحران عراق و هم چنين توجيهات اروپاييان شرايط را به گونه‌اي رقم زده كه آمريكا نيز به گونه‌اي آن را در بيانيه‌ي G8 مورد اشاره قرار داده؛ اصلاحات بايد از درون صورت گيرد. وي در اين باره افزود: تفاوت ديگر مساله‌ي اعراب و اسراييل است اروپاييان معتقدند كه اين مساله بايد در اولويت باشد، اروپا مي‌گويد تا اين مساله حل و فصل نشود پيشبرد روند اصلاحات ممكن نيست اما آمريكا نظر برعكس دارد با اين حال در جريان اجلاس G8، آمريكا و اروپا به اين توافق رسيدند كه اصلاحات در منطقه بايد در دراز مدت صورت گيرد. عراقچي در خاتمه با اشاره به نقش مهم ايران در اين فرآيند سياسي گفت: اروپا به نقش ايران اهميت بسيار داده به طوري كه تهران در استراتژي غرب، قطعا جايگاه ويژه‌اي دارد. *** همچنين مديركل دفتر مطالعات سياسي و بين‌الملل وزارت امور خارجه گفت: مساله‌ي طرح خاورميانه‌ي بزرگ مساله‌اي رواني، امنيتي و تحميلي به همراه نتايج نامشخص است. به گزارش خبرنگار سياسي - خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، دكتر سيدمحمدكاظم سجادپور، مديركل دفتر مطالعات سياسي و بين‌الملل وزارت امور خارجه در همايش بررسي طرح خاورميانه‌ي بزرگ در مقاله‌اي تحت عنوان سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران و طرح خاورميانه‌ي بزرگ گفت: ايران هم مي‌تواند هدف طرح خاورميانه‌ي بزرگ باشد و نباشد. بايد گفت كه آمريكا براي مورد بررسي قراردادن ايران در اين طرح ابزار لازم را در اختيار ندارد، اما اين نكته درباره‌ي اعراب صدق مي‌كند. سجادپور در ادامه‌ي اظهاراتش افزود: ايران به لحاظ جغرافيايي يك كشور خاورميانه‌اي است اما از طرفي نيز يك كشور خاورميانه‌اي محسوب نمي‌شود، ايران از لحاظ حركت‌هاي اجتماعي از مدرن‌ترين كشورهاي خاورميانه است با اين حال ايران كشوري است كه در گذشته‌ي دور قبيله‌اي بوده، اما در چند سال گذشته تحولات زيادي در آن رخ داده و همين مساله تجزيه و تحليل‌ها درباره‌ي ايران را دچار دوگانگي كرده است. مديركل دفتر مطالعات سياسي و بين‌الملل وزارت امور خارجه‌ي كشورمان در ادامه در خصوص بعد پيامد رابطه‌ي ايران با طرح خاورميانه‌ي بزرگ افزود: ايجاد دموكراسي و تحولات دموكراتيك در كشورهاي همسايه به نفع ماست با اين حال اگر پايگاه‌هايي براي مقابله با كشورمان در اين كشورها ايجاد شود اين طرح به نفع ما نخواهدبود. سجادپور در خصوص اين مساله كه ايران در قبال اين طرح چه كاري بايد صورت دهد؟ ضمن اشاره به سه نكته گفت: ايران بايد آماده‌ي هرگونه تلاطم بزرگي باشد، چون براي هرگونه اعمال تغيري درخاورميانه اين منطقه متلاطم خواهد بود. وي افزود: هرگونه مباحثي كه ايران را از اين فرآيند سياسي مستثني كند دولت‌هاي عربي را از بابت اين مساله نگران مي‌سازد كه يك سازش ايراني در پشت سر اين قضايا وجود داشته باشد. سجادپور هم چنين تصريح كرد: ايران با يك اعتماد به نفس مناسب مي‌تواند با اين مساله رويارويي كند، اين ظرفيت در ايران وجود دارد كه اين مساله را به گونه‌اي واقع‌بينانه پشت سر بگذارند. مديركل دفتر مطالعات سياسي و بين‌الملل وزارت امور خارجه در ادامه اظهار داشت: ايران هم چنين مي‌تواند طرح داشته باشد ايران مي‌تواند به طور فعالانه در اين زمينه طرح و نظر داشته باشد و دست به ابتكاراتي بزند. *** مشاور وزير امور خارجه‌ي كشورمان گفت: بر اساس طرح خاورميانه‌ي بزرگ، مخاطب غرب و اروپا 22 كشور جهان عرب به ‌اضافه تركيه و افغانستان و پاكستان مي‌باشند، با اين حال در برخي گزارش‌ها، اين طرح پا را بسيار فراتر گذاشته و حتي تا اندونزي نيز گسترش آن در نظر گرفته شده است. به گزارش خبرنگار سياسي خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) علي جنتي، مشاور وزير امور خارجه‌ي كشورمان در همايش بررسي طرح خاورميانه‌ي بزرگ با اعلام مطلب ياد شده گفت: با اينكه حوزه‌ي تمدني جهان اسلام مورد نظر اين طرح است، اما جهان عرب مخاطب اصلي طرح خاورميانه‌ي بزرگ است. وي افزود: آمريكا و اروپا از گزارش UNDP در سال 2002 و 2003 به عنوان دستاويزي براي ارايه‌ي اين طرح استفاده كرد. با اين حال اين طرح واكنش‌هايي را از سوي عامه‌ي مردم، گروهها و دولتهاي عربي به همراه داشته است. جنتي در اين باره گفت: حكومت‌هاي عربي نگران وضعيتي هستند كه قرار است به آنها تحميل شود، خصوصا اين كه به هيچ وجه از كشورهاي عربي دعوتي به عمل نيامده و با آنها در خصوص طرح خاورميانه‌ي بزرگ مشورتي صورت نگرفته است. مشاور وزير امور خارجه‌ي كشورمان در بخش ديگري از اظهاراتش با بيان اينكه كشورهاي عربي نسبت به طرح اروپاييان در اين زمينه تمايل بيشتري از خود نشان مي‌دهند، تصريح كرد: در طرح آمريكا مساله‌ي اعراب و اسراييل ناديده گرفته شده است و استقرار دموكراسي به عنوان شرط تحقق صلح در نظر گرفته شده است. مشاور وزير امور خارجه‌ي كشورمان در خاتمه گفت: برخي روشنفكران ملي‌گراي عربي كاملا با طرح خاورميانه‌ي بزرگ مخالف هستند و آن را وسيله‌اي براي توسعه‌ي نفوذ آمريكا و غربي در كشورهاي خود مي‌بيينند و در واقع آن را عملي شدن جنگ تمدن‌ها ارزيابي مي‌كنند، در حالي كه روشنفكران غرب‌گراي جوامع عرب، با اين طرح موافق بود، و معتقدند كه كشورهايشان آمادگي كامل را ندارد كه دست به اصلاحات بزنند و اين كار قطعا بايد از خارج صورت گيرد. انتهاي پيام